Conmutatividade
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Commutative_Addition.svg/400px-Commutative_Addition.svg.png)
Unha operación binaria é conmutativa cando o resultado da operación é o mesmo sexa cal sexa a orde dos elementos cos que se opera.
Definición alxébrica
[editar | editar a fonte]Sexa E un conxunto no cal foi definida unha operación binaria ou lei de composición interna *, é dicir, unha aplicación:
Dise que * é conmutativa se se comproba para todo (x,y) de E×E a igualdade x * y = y * x. Escrito formalmente:
![Diagrama correspondente á conmutatividade.](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fa/Conmutatividad_por_diagrama.png)
Este diagrama ilustra a conmutatividade: p é o intercambio das variables x e y. Dá o mesmo resultado percorrer a frecha horizontal, é dicir, aplicala operación *, que percorrer a frecha vertical (intercambiar as variables) e despois a diagonal (aplicar * ).
Estes diagramas, onde o resultado non depende do traxecto senón só do punto de partida e do de chegada, chámanse diagramas conmutativos.
Por convención, se unha operación está escita co símbolo +, suponse sempre que é conmutativa. Esta convención non é válida para o produto × nin · pois, por exemplo, o produto de matrices non é conmutativo en dimensións superiores a 1, nin o produto dos números cuaternións. O produto vectorial tampouco é conmutativo. Unha operación binaria é conmutativa cando o resultado da operación é o mesmo sexa cal sexa a orde dos elementos cos que se opera.
Exemplos
[editar | editar a fonte]- No conxunto dos números complexos, e por restrición, no conxunto dos números reais, a suma e a multiplicación son operacións conmutativas.
- A suma nos espazos vectoriais é conmutativa.
- A suma de funcións tamén.
- A reunión e a intersección na teoría de conxuntos e máis en xeral a suma e o produto das álxebras de Boole.
Xeneralización
[editar | editar a fonte]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/46/Simetr%C3%ADa_por_diagrama.png)
Xeneralízase o concepto a toda clase de aplicacións de dúas ou máis variables, e fálase de "simetría" no canto de conmutatividade:
- f, función de dúas variables é simétrica se para todo (x,y), f(x,y) = f(y,x).
- Unha función de n variables é simétrica se non cambia o seu valor cando intercambia os seus argumentos: con tres variables obtéñense:
Estas propiedades están no seguinte diagrama conmutativo:
onde p é o intercambio de dúas variables, id é a aplicación identidade.
O diagrama resúmese en: f o (p×id) = f o (id×p) = f, onde o denota a composición das funcións.
- En álxebra linear existe un concepto "oposto": a antisimetría, propiedade que di que o intercambio de dúas variables implica un troco de signo: f(y,x) = - f(x,y).