Nitrila klorido
Nitrila klorido | |||||
![]() | |||||
Plata kemia strukturo de la Nitrila klorido | |||||
![]() | |||||
Tridimensia kemia strukturo de la Nitrila klorido | |||||
Alternativa(j) nomo(j) | |||||
| |||||
Kemia formulo | |||||
CAS-numero-kodo | 13444-90-1 | ||||
ChemSpider kodo | 10446393 | ||||
PubChem-kodo | 11984615 | ||||
Merck Index | 15,6744 | ||||
Fizikaj proprecoj | |||||
Aspekto | senkolora aŭ palflava, koroda, toksa gaso, forte irita kun klorsimila odoro | ||||
Molmaso | 81,459 g·mol-1 | ||||
Denseco | 1,5g cm−3 | ||||
Fandpunkto | -145°C[1] | ||||
Bolpunkto | -14,3°C | ||||
Solvebleco | Akvo:reakcias | ||||
Mortiga dozo (LD50) | 58 mg/kg (buŝe) | ||||
Sekurecaj Indikoj | |||||
Riskoj | R14 R34 R37 R50 R45 R53 | ||||
Sekureco | S26 S45 S61 | ||||
Pridanĝeraj indikoj | |||||
Danĝero
| |||||
GHS Damaĝo Piktogramo |
| ||||
GHS Signalvorto | Damaĝa substanco | ||||
GHS Deklaroj pri damaĝoj | H270, H280, H314, H330, H400 | ||||
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P210, P260, P264, P271, P273, P280, P284, P301+330+331, P303+361+353, P304+340, P305+351+338, P310, P320, P321, P363, P377, P381, P391, P403, P403+233, P405, P410+403, P501 | ||||
(25 °C kaj 100 kPa) |
Nitrila klorido aŭ NO2Cl estas neorganika klora kombinaĵo de nitrogeno kaj oksigeno, senkolora aŭ palflava, koroda, toksa gaso, forte irita kun klorsimila odoro, uzata en kemiaj sintezoj, kaj organikaj, kaj neorganikaj, kiel malkompona produkto el interagado de nitrata acido kaj klorida acido, kun forte potencaj oksidigaj, klorigaj kaj nitrogenigaj proprecoj.
Ĝia analogaĵo, la nitrozila klorido estas ankaŭ konata kiel reakciaĵo de Tilden, omaĝe al ĝia kreinto, William Augustus Tilden (1842-1926).[2] Oni devas konstati ke du reakcioj eblas per interagado de nitrata acido kaj klorida acido. Kiam la reakciantoj estas egalmolumaj, tiam nitrila klorido estiĝas. Tamen, kiam oni uzas eksceson da klorida acido, tiam nitrozila klorido estiĝas, laŭ la jenaj reakcioj:
Sintezoj
[redakti | redakti fonton]Sintezo 1
[redakti | redakti fonton]- Preparado per interagado de nitrita acido kaj hipoklorita acido en ĉeesto de sulfata acido:
Sintezo 2
[redakti | redakti fonton]- Nitrila klorido estis preparata en jaro 1929 per oksidado de nitrozila klorido kun ozono:[3]
Sintezo 3
[redakti | redakti fonton]- Nitrila klorido sinteziĝas per agado de klorosulfonata acido sur nitrata acido:
Sintezo 4
[redakti | redakti fonton]- Nitrila klorido prepariĝas per traktado de sulfurila klorido kun nitrita acido:
Sintezo 5
[redakti | redakti fonton]
2 |
Sintezo 6
[redakti | redakti fonton]- Nitrila klorido estiĝas per interagado de natria nitrito kaj klorida acido en akva medio:
Sintezo 7
[redakti | redakti fonton]- Per traktado de nitrogena duoksido kaj klorgaso prepareblas nitrilan kloridon:
Sintezo 8
[redakti | redakti fonton]- Preparado per interagado de arĝenta nitrato kun klorida acido.[6] Zorgu: Se oni aldonas plian molekulon da arĝenta nitrato, ĝi reakcias kun la nitrila klorido formita por doni dunitrogenan kvinoksidon (vidu reakcion 7):
Sintezo 9
[redakti | redakti fonton]- Kvarfluoroborato de nitrogeniumo reakcias kun klorgaso por formi nitrilan kloridon:
Sintezo 10
[redakti | redakti fonton]- Duklorido karbono reakcias kun nitrita acido por formi nitrilan kloridon kaj trikloro-etilenono:[7]
2 |
Sintezo 11
[redakti | redakti fonton]- Preparado per interagado de nitrogeiuma kvarfluoroborato kaj kloro:
Sintezo 12
[redakti | redakti fonton]- Sintezo per interagado de dunitrogena kvaroksido kun kloro:
Sintezo 13
[redakti | redakti fonton]- Preparado per interagado de kalia klorokromiato kun dunitrogena kvaroksido:[9]
Reakcioj
[redakti | redakti fonton]Reakcio 1
[redakti | redakti fonton]- Nitrila klorido malkomponiĝas per fotolizo en nitrogena duoksido kaj kloro:
Reakcio 2
[redakti | redakti fonton]- Nitrila klorido reakcias kun akvo por formi nitratan acidon kaj kloridan acidon:
Reakcio 3
[redakti | redakti fonton]- Nitrila klorido reakcias kun tolueno por formi benzilan kloridon kaj nitritan acidon:
Reakcio 4
[redakti | redakti fonton]- Preparado de nitrobenzeno per traktado de nitrila klorido kun benzeno:[10]
|
Reakcio 5
[redakti | redakti fonton]- Preparado de benzila klorido per interagado de nitrila klorido, benzeno kaj kvarfluoroborato de arĝento:
Reakcio 6
[redakti | redakti fonton]- Preparado de arĝenta klorido per interagado de nitrila klorido kaj arĝenta kvarfluoroborato:[12]
Reakcio 7
[redakti | redakti fonton]- Preparado de dunitrogena kvinoksido per traktado de nitrila klorido kun arĝenta nitrato:
Reakcio 8
[redakti | redakti fonton]- Preparado de kloro-piridino (CAS-numero 109-09-1) per traktado de nitrila fluorido kun piridino (CAS-numero 110-86-1):[13]
Reakcio 9
[redakti | redakti fonton]- Preparado de trikloro-etileno per reakcio inter nitrila klorido kaj etileno:
Reakcio 10
[redakti | redakti fonton]- Estante fluoro pli elektronegativa elemento ol kloro, nitrila fluorido estiĝas per agado de nitrila klorido sur fluorida acido:
Reakcio 11
[redakti | redakti fonton]- Nitrila klorido iĝas en nitrozilan kloridon per agado sur natria nitrito:
Literaturo
[redakti | redakti fonton]- Aromatic Nitration
- Inorganic Syntheses
- The Chemistry of Nonaqueous Solvents VB: Acid and Aprotic Solvents
- Journal of the Chemical Society
- The Chemistry of the Non-Metals
- History of Chemistry[rompita ligilo]
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Chemical Book
- ↑ History of Chemistry[rompita ligilo]
- ↑ ACS Publications
- ↑ Science Direct
- ↑ Science Direct
- ↑ A Manual of Inorganic Chemistry
- ↑ A Dictionary of Chemistry and the Allied Branches of Other Sciences
- ↑ A Dictionary of Chemistry and the Allied Branches of Other Sciences
- ↑ Journal of the Chemical Society
- ↑ ACS Publications
- ↑ ACS Publications
- ↑ Across Conventional Lines
- ↑ Science Direct