ramię
Jump to navigation
Jump to search
Old Polish
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Proto-Slavic *òrmę. First attested in the 14th century.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]ramię n
- (attested in Lesser Poland, Greater Poland) upper arm; shoulder; arm (upper limb as a whole or the upper most part of this appendage)
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[1], page 820:
- Bo yemv byly vschytky stavy vytargnyony z ramyon
- [Bo jemu były wszytki stawy wytargniony z ramion]
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter][2], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 17, 37:
- Poloszil iest iaco løcziszcze mosød[z]owe ramona moia (bracchia mea)
- [Położył jest jako łęczyszcze mosiąd[z]owe ramiona moja (bracchia mea)]
- (figuratively, attested in Lesser Poland) arm; strength, power, force
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter][3], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 135, 12:
- Gen wywodl Yzrahel z posrzod gych w røcze moczney y w ramenv wysokem (in... bracchio excelso)
- [Jen wywiodł Izrahel z pośrzod jich w ręce mocnej i w ramieniu wysokiem (in... bracchio excelso)]
- handle (something to grab)
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 43:
- Ramyona humeruli (quasi umeruli subter luterem fusiles contra se invicem respectantes III Reg 7, 30)
- [Ramiona humeruli (quasi umeruli subter luterem fusiles contra se invicem respectantes III Reg 7, 30)]
Descendants
[edit]References
[edit]- Boryś, Wiesław (2005) “ramię”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Mańczak, Witold (2017) “ramię”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000) “ramię”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “ramię”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “ramię”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Polish ramię.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]ramię n (diminutive ramionko, related adjective ramieniowy or ramienny)
- (anatomy) shoulder
- Synonym: bark
- shoulder (part of clothing covering such a part of the body)
- (anatomy) upper arm
- arm (limb, or locomotive or prehensile organ, of an invertebrate animal)
- arm (element of a construction resembling a bent arm)
- arm (part of a machine that can grab and move things)
- arm; offshoot (something that sticks off from the main element, i.e. from the main road or building)
- Synonym: odnoga
- (geomtry) arm (side of a geometric figure other than the base)
- (Middle Polish) arm (power; might; strength; support)
Declension
[edit]Declension of ramię
Derived terms
[edit]adverbs
nouns
prepositions
verbs
- mieć duszę na ramieniu impf
- paść w ramiona pf, padać w ramiona impf
- podać ramię pf, podawać ramię impf
- poklepywać po ramieniu impf
- wzruszyć ramionami pf, wzruszać ramionami impf
Trivia
[edit]According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), ramię is one of the most used words in Polish, appearing 4 times in scientific texts, 5 times in news, 6 times in essays, 58 times in fiction, and 5 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 78 times, making it the 829th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
References
[edit]Further reading
[edit]- ramię in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- ramię in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “ramię”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “RAMIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 17.11.2016
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “ramię”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861) “ramię”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “ramię”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 472
Categories:
- Old Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish nouns
- Old Polish neuter nouns
- Lesser Poland Old Polish
- Greater Poland Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- zlw-opl:Limbs
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Polish terms with audio links
- Rhymes:Polish/amjɛ
- Rhymes:Polish/amjɛ/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish nouns
- Polish neuter nouns
- pl:Anatomy
- Middle Polish
- pl:Limbs