miedzy
Jump to navigation
Jump to search
Old Polish
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Proto-Slavic *meďi, locative singular of *meďa (“border, boundary”) (whence miedza). First attested in the 14th century.
Pronunciation
[edit]Preposition
[edit]miedzy
- (attested in Lesser Poland) denotes location; between [with instrumental or (rarely) accusative]
- Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie[1], Krakow, page 1b:
- Ktorycz clouek medzy namy che bycz... osveczon, proszysz thy... Xpa
- [Ktoryć człowiek miedzy nami chce być... oświecon, prosiż ty... dzisia Krysta]
- (attested in Lesser Poland) denotes location; to in between [with accusative]
- 1930 [c. 1455], “Jer”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[2], 29, 17:
- Po[szl]ø y[e]dzi ge (mittam in eos) myecz a glod
- [Poś[l]ę m[ie]dzy je (mittam in eos) miecz a gł[od]]
- denotes a unit from a group; among; from [with instrumental or (rarely) accusative]
- 1873, Zygmunt Gloger, editor, Ułamek starożytnego kazania o małżeństwie[3]:
- Miedzi wszemy grzesznymy skvtky nyczs nye oslepy richley iako nyeczystota
- [Miedzy wszemi grzesznymi skutki nics nie oślepi rychlej jako nieczystota]
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[4], page 692:
- Alye by thu yescze nyekto pytal, czemv to bog przepusczyl, yze navyatschy myedzy yego zvolyenyky tako vpadl
- [Ale by tu jeszcze niekto pytał, czemu to Bog przepuścił, iże nawiętszy miedzy jego zwoleniki tako upadł]
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[5], page 340:
- Tez podobno krolewstwo nyebyeskye zyarnv gorczycznemv, ... ktore yest mnyeysche myedzy ynym naszyenym (quod minimum quidem est omnibus seminibus Mat 13, 32)
- [Też podobno krolewstwo niebieskie ziarnu gorczycznemu, ... ktore jest [na]mniejsze miedzy inym nasienim (quod minimum quidem est omnibus seminibus Mat 13, 32)]
- (attested in Greater Poland) denotes relations of components of a whole; between [with instrumental]
- 1959 [1388], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 49, Poznań:
- Czso posual Jacub medzi mnø a medzi Bodzechnø, tho posual po prawe, bosmi tho sandzili
- [Cso pozwał Jakub miedzy mną a miedzy Bodzechną, to pozwał po prawie, bosmy tho sądzili]
- 1888 [1400], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV[6], Greater Poland, page 79:
- Iakosmy pødzeszanth grziwen zacladu zalozili medzi *Kamonke a Potrasim, esz ten dzal mal stacz medzi gimi
- [Jakosmy piędziesiąt grzywien zakładu założyli miedzy Kamionką a Piotraszem, eż ten dział miał stać miedzy jimi]
- 1959 [1408], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 641, Poznań:
- Jacosmi wyednali Thomislawø sz Marczinem o pancznacze krziwen y zawath medzi ginny (pro gimy) zalozili
- [Jakosmy wjednali Tomisławę s Marcinem o pięćnacie grzywien i zawiat miedzy jimi założyli]
- (with sobą or siebie, attested in Masovia) denotes mutual conversation; between, amongst [with instrumental or (rarely) accusative]
- 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 66:
- Po szmyrczy oczczowey sinowye... oczczową cząscz myedzy sobą roszdzelą (inter se dividant)
- [Po śmirci oćcowej synowie... oćcowę część miedzy sobą rozdzielą (inter se dividant)]
- 1882 [End of the 15th century], Emil Kałużniacki, editor, Kleinere altpolnische Texte aus Handschriften des XV. und des Anfangs des XVI. Jahrhunderts[10], page 284:
- A pyenadzye myedzy szyą roszdzyelą (si bos alienus bovem alterius vulneraverit et ille mortuus fuerit, vendent bovem vivum divident pretium Ex 21, 35)
- [A pieniądze miedzy się rozdzielą (si bos alienus bovem alterius vulneraverit et ille mortuus fuerit, vendent bovem vivum divident pretium Ex 21, 35)]
- (attested in Greater Poland, Masovia) denotes separation; between [with instrumental or accusative]
- 1959 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 176, Poznań:
- Czo Micolay sipal copcze medzi Neczayna a medzi Rosworowem, o to go ne gabano
- [Co Mikołaj sypał kopce miedzy Nieczajną a miedzy Rozworowem, o to go nie gabano]
- 1920 [1403], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 306, Płońsk:
- O chtorø medzø zalowal na mø Bogusz, tom ia ne przeoral medzi grancze
- [O chtorą miedzę żałował na mię Bogusz, tom ja nie przeorał miedzy grańce]
- 1959 [1419], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1048, Poznań:
- Jaco tho swatczą, jacosmi graniczily medzy Thomiczami et Lyszouiczami... dzedzinami y wszipalismi dwa copcza
- [Jako to świadczą, jakosmy graniczyli miedzy Tomicami et Lisowicami... dziedzinami i usypaliśmy dwa kopca]
- (attested in Greater Poland, Masovia) denotes simultaneous action; during [with instrumental or accusative]
- 1901 [15th century], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 132:
- Aby smyercz myedzy tho weszla vt morte intercedente (ideo novi testamenti mediator est, ut morte intercedente in redemptionem earum praevarcationum, quae erant sub priori testamento, repromissionem accipiant Hebr 9, 15)
- [Aby śmierć miedzy to weszła vt morte intercedente (ideo novi testamenti mediator est, ut morte intercedente in redemptionem earum praevarcationum, quae erant sub priori testamento, repromissionem accipiant Hebr 9, 15)]
- 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[12], volume I, Międzyrzecz, Warsaw, page 492:
- Medzy thym tandem
- [Miedzy tym tandem]
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 5:
- Myedzy thym interim (ego, ut de me loquar interim, nec sancitor sum hoc eunucho, nec studiosior Prol)
- [Miedzy tym interim (ego, ut de me loquar interim, nec sancitor sum hoc eunucho, nec studiosior Prol)]
Descendants
[edit]- Masurian: niéndzÿ, niedzÿ
- Polish: między, miedzy, midzy, midz, mizdzy (Middle Polish)
- Silesian: miyndzy
References
[edit]- Boryś, Wiesław (2005) “miedzy”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000) “miedzy”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “(między) miedzy”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
[edit]Pronunciation
[edit]Etymology 1
[edit]Inherited from Old Polish miedzy.
Preposition
[edit]miedzy
- Middle Polish form of między
Etymology 2
[edit]See the etymology of the corresponding lemma form.
Noun
[edit]miedzy f
Further reading
[edit]- miedzy in Polish dictionaries at PWN
Categories:
- Old Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Old Polish terms inherited from Proto-Indo-European
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish prepositions
- Lesser Poland Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Greater Poland Old Polish
- Masovia Old Polish
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Polish/ɛd͡zɨ
- Rhymes:Polish/ɛd͡zɨ/2 syllables
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Polish terms inherited from Proto-Indo-European
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish lemmas
- Polish prepositions
- Middle Polish
- Polish non-lemma forms
- Polish noun forms