Цэнтральна-Еўрапейская аперацыя
Цэнтральна-Еўрапейская аперацыя | |||
---|---|---|---|
Асноўны канфлікт: Другая сусветная вайна | |||
![]() Шчаслівыя 2-гі лейтэнант У. Робертсан і лейтэнант А. С. Сільвашка на фоне надпісу «Усход сустракаецца з Захадам», якая сімвалізуе гістарычную сустрэчу саюзнікаў на Эльбе. | |||
Дата | 22 сакавіка – 11 мая 1945 | ||
Месца | Германія, заходняя мяжа Чэхаславакіі | ||
Вынік | Перамога саюзнікаў | ||
Праціўнікі | |||
|
|||
Камандуючыя | |||
|
|||
![]() |
Цэнтральна-Еўрапейская аперацыя (уварванне заходніх саюзнікаў у Германію, Цэнтральна-Еўрапейская кампанія; 22 сакавіка — 11 мая 1945) — заключная стратэгічная ваенная аперацыя войскаў саюзнікаў супраць нямецкай арміі падчас Другой сусветнай вайны.
Перадгісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Наступ саюзных войскаў з 8 лютага па 21 сакавіка скончылася іх выхадам да Рэйна. На левым беразе гэтай ракі ўтварыліся дзве буйныя групоўкі. Паўднёвей Рура на Рэйн выйшлі 6-я і 12-я групы армій. Яны захапілі два плацдармы на правым беразе ракі, стварыўшы спрыяльныя ўмовы для абыходу Рура з поўдня і наступы ўглыб Германіі. На захад і поўнач ад Рура знаходзілася 21-я група армій.
Становішча, якое склалася да канца сакавіка на Заходнім фронце, была выключна спрыяльным для саюзнікаў. Нямецкія войскі, якія пацярпелі цяжкія паражэнні ў Ардэнскай і Маас-Рэйнскай аперацыях, панеслі вялікія страты пры адыходзе з левага берага Рэйна, былі вельмі саслаблены. Маральны і баявы дух нямецкіх салдатаў быў падарваны. Амерыканскія войскі захапілі Рурскі прамысловы раён - найважнейшы ваенна-прамысловы раён Германіі, ад якога залежала здольнасць Германіі працягваць вайну. Недахоп сіл і сродкаў не дазваляў камандаванню вермахта стварыць колькі-небудзь трывалую абарону на Заходнім фронце.
Расстаноўка сіл
[правіць | правіць зыходнік]Саюзнікі
[правіць | правіць зыходнік]- 21-я група армій (Б. Мантгомеры)
- 1-я канадская армія
- 2-я брытанская армія
- 12-я група армій
- 1-я амерыканская армія
- 3-я амерыканская армія
- 9-я амерыканская армія
- 15-я амерыканская армія
- 6-я група армій
- 7-я амерыканская армія
- 1-я французская армія
Германія
[правіць | правіць зыходнік]- Група армій «H»
- 25-я армія
- Група армій «B»
- 15-я армія
- 6-я танкавая армія СС
- 5-я танкавая армія
- 7-я армія
- Група армій «G»
- 1-я армія
- 19-я армія
Ход аперацыі
[правіць | правіць зыходнік]- 22 сакавіка – пачатак Цэнтральна-Еўрапейскай аперацыі.
- 23 сакавіка – пачатак Рурскай аперацыі.
- 24 сакавіка – фарсіраванне Рэйна 21-й групай армій (аперацыя «Plunder»). Высадка паветрана-дэсантных войскаў саюзнікаў на правы бераг Рэйна (аперацыя «Varsity»).
- 25 сакавіка – вызваленне Дармштата. Захоп мастоў праз Рэйн.
- 26 сакавіка – злучэнні 7-й амерыканскай і 1-й французскай армій пераправіліся праз Рэйн.
- 17 красавіка – капітуляцыя акружанай у Руры нямецкай групоўкі.
- 25 красавіка – сустрэча на Эльбе (першая сустрэча савецкіх і амерыканскіх войскаў).
- 8 мая – капітуляцыя Германіі
- 10 мая – саюзнікі дасягаюць Маўтхаўзена.
- 11 мая – саюзнікі ў Ліцэне і Карлавы Вары. Канец аперацыі.
Вынікі
[правіць | правіць зыходнік]Гэтай аперацыяй скончыліся ваенныя дзеянні на Заходнееўрапейскім тэатры ваенных дзеянняў Другой сусветнай вайны.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- История второй мировой войны 1939-1945. Том 10. — М.: Воениздат, 1984. — С. 239-261.