Bucarest
![]() | |||
---|---|---|---|
![]() | |||
| |||
Alministración | |||
País | ![]() | ||
Tipu d'entidá | conceyu de Rumanía | ||
Alcalde de Bucarest (es) ![]() | Nicușor Dan | ||
Nome oficial | București (ro) | ||
Nome llocal | București (ro) | ||
Nomatu |
Micul Paris (ro) Paris of the Balkans (en) | ||
Códigu postal |
010011–062397 | ||
Xeografía | |||
Coordenaes | 44°24′48″N 26°05′52″E / 44.41336°N 26.09778°E | ||
![]() | |||
Superficie | 226 km² | ||
Altitú | 70 m | ||
Llenda con |
Chiajna (es) ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | ||
Demografía | |||
Población | 1 716 961 hab. (1r avientu 2021) | ||
Porcentaxe | 9.01% de Rumanía | ||
Densidá | 7597,17 hab/km² | ||
Más información | |||
Fundación | 1459 (Gregorianu) | ||
Estaya horaria | UTC+02:00 | ||
Llocalidaes hermaniaes | |||
pmb.ro | |||
![]() |
Bucarest (București en rumanu) ye la capital de Rumanía y, al mesmu tiempu, la ciudá más grande del país, centru industrial y comercial. La primer vez qu'apaez mentada la ciudá ye nun documentu de 1459 y dende 1862 ye la capital del estáu. Nel periodu d'enteguerres la so arquiteutura, elegante y burguesa, valió-y el nomatu de "Pequeña París". Güei, la ciudá, dividida en seis distritos (sectoare) ye un conceyu (municipiu) que nun ta incluyíu en nenguna provincia (județ), anque ta rodiada dafechu pola provincia d'Ilfov.
Xeografía
[editar | editar la fonte]Bucarest ta nel SE del país, ente Ploiești y Giurgiu, a orielles del ríu Dâmbovița, afluente del ríu Danubiu. Amás hai un gran númberu de llagos na redolada de la ciudá, como'l llagu Floreasca, el llagu Tei o'l llagu Colentina, mesmo nel centru de la ciudá hai un llagu, el llagu Cișmigiu. Esti llagu, antiguu trampal na ciudá medieval, ta redoláu pol Xardín Cișmigiu, inauguráu nel 1847 según planos del arquiteutu alemán F.W. Meyer.
Historia
[editar | editar la fonte]Diz la lleenda que Bucarest foi fundada por un pregueru de nome Bucur (allegre). Paez más probable de toes toes que fuera fundada por Mircea'l Vieyu (Mircea cel Bătrân) a finales del sieglu XIV.
El primer testimoniu documental apaez nun acta emitida por Vlad Țepeș. Nesa dómina la ciudá xugaba un papel estratéxicu na vixilancia del camín que xunía Târgșor y Giurgiu, ésta última sede d'una guarnición otomana.
En 1659, baxo'l reináu de Gheorghe Ghica, Bucarest conviértese na capital de Valaquia (Valahia o Țara Românească, "País rumanu"), y entama la so modernización: empiédrense les cais, fúndase la primer universidá y constrúise'l Palaciu Mogoșoaiei (Constantin Brâncoveanu), edificiu nel que güei s'atopa'l Muséu d'Arte Feudal Brâncoveanu. Darréu Bucarest espoxiga dende'l puntu de vista económicu: crez el númberu d'artesanos y la población en xeneral. En 1798 había 30.030 habitantes, y pa 1831 yá yeren más del doble.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Ateneul_Roman_b.jpg/220px-Ateneul_Roman_b.jpg)
Adulces va apaeciendo tou un riestru d'instituciones y servicios públicos: el Teatru Nacional, el Xardin Cișmigiu, el Campusantu Șerban Vodă, la Sociedá Académica de Bucarest, la Sociedá Filarmónica de Bucarest, la Universidá de Bucarest, la Estación del Norte, el Diariu Universul, el Bancu Nacional de Rumanía, etc.
Feches destacaes
[editar | editar la fonte]- 1459: Primer mención de Bucarest
- 1465: El príncipe Radu'l Guapu (Radu cel Frumos) escueye Bucarest como residencia real.
- 1659: Gheorghe Ghica establez ehí la capital.
- 1808: Abre la "Posada de Manuc" (Hanul lui Manuc), llugar onde diba roblase, en 1812, el Tratáu de Bucarest, ente Rusia y Turquía
- 1852: Inaugúrase'l Teatru Nacional "I. L. Caragiale"
- 1872: Primer llinia de tranvía.
- 1894: Primer tranvía llétricu.
- 1922: Constrúise con madera l'Arcu'l Trunfu
- 1928: Entamen les emisiones de la Sociedá Rumana de Radiodifusión
- 1929: Desaníciase la cabera llinia de tranvía a caballos
- 1935 Reconstrúise con granitu l'Arcu'l Trunfu
- 1936: El sociólogu Dimitrie Gusti abre'l Muséu del Pueblu (Muzeul Satului), ún de los primeros museos etnográficos del mundu.
- 1944, 4 abril: los Aliaos bombardien la ciudá.
- 1948: L'Aeropuertu Băneasa entama les sos actividaes
- 1954: Abre la Opera Rumana
- 1956, 31 avientu: Na nuechevieya difúndese la primer emisión televisiva del país.
- 1970: L'Aeropuertu d'Otopeni empicipia les actividaes
- 1977, 4 marzu: Un seísmu de 7,2 na escala Richter esfarrapa la mayor parte del cascu antiguu de Bucarest
- 1979: Inaugúrase la primer llinia de metro
- 1981 - 1988: Constrúise la Casa'l Pueblu de Bucarest (Casa Poporului), el segundu mayor edificiu del mundu. Pa construyilu, baltáronse edificios nuna superficie equivalente a la de la ciudá de Venecia
Evolución demográfico
[editar | editar la fonte]- 1798: 30.030
- 1831: 60.587
- 1877: 177.302
- 1930: 639.040
- 1956: 1.236.905
- 1964: 1.372.130
- 1998: 2.029.899
- 2002: 1.921.753
- 2005: 1.929.615
Cadarma confesional
[editar | editar la fonte]1.850.414 ortodoxos (96,05%), 23.450 católicos romanos (1,21%), 9.488 musulmanes (0,49%), 7.558 católicos griegos (0,39%), 5.452 pentecostales, 4.381 adventistes
Minoríes
[editar | editar la fonte]Comunidá xudía
[editar | editar la fonte]Antaño yera la comunidá más numberosa. En 1930 vivíen en Bucarest 69.885 xudíos, que representaben el 10,93% de la población. Los fechos de la Segunda Guerra Mundial, y darréu les migraciones pa Israel llevaron a la desapaición de la comunidá xudía de Bucarest. Sicasí sigue funcionando un Teatru Hebréu estatal.
Comunidá húngara
[editar | editar la fonte]Nel añu 1930 vivíen en Bucarest 24.052 húngaros, el 3,76% de la población. Nel añu 2002 la población ye de 5.834 maxares, namás el 0,3% del total. Publícase en Bucarest el periódicu n'húngaru de tirada nacional Új Magyar Szó
Otres comunidaes
[editar | editar la fonte]Hai en Bucarest delles minoríes más: armenios, griegos, turcos y ucraínos, con presencia antigua na ciudá.
Universidaes
[editar | editar la fonte]- Academia de Studii Economice
- Universitatea din București
- Universitatea de Medicină și Farmacie "Carol Davila" din București
- Universitatea de Științe Agronomice și Medicină Veterinară din București
- Universitatea Politehnica București
- Universitatea Româno-Americană
- Universitatea Tehnică de Construcții București
Equipos deportivos
[editar | editar la fonte]Fúbol
[editar | editar la fonte]Baloncestu
[editar | editar la fonte]Bibliografía
[editar | editar la fonte](del artículu rumanu)
- Nicolae Iorga, Istoria Bucureștilor, 1940
- C.Bacalbașa, Bucureștii de altădată, 1935
- G.Ionnescu-Gion, Istoria Bucureștilor, 1899
- George D.Florescu, Din vechiul București, 1935
- George Potra, Din Bucureștii de altădată, 1981
Referencies
[editar | editar la fonte]Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]- (rumanu) Conceyu de Bucarest
- (rumanu) Panoramas virtuales de Bucarest (enllaz rotu disponible n'Internet Archive; ver l'historial y la última versión).