América Anglosaxona
América Anglosaxona | |
---|---|
Alministración | |
Tipu d'entidá | rexón xeográfica |
Xeografía | |
![]() | |
Demografía | |
![]() |
América Anglosaxona,[1] Angloamérica o América Inglesa (Anglo-America n'inglés) ye'l términu que s'utiliza davezu pa designar a Canadá y Estaos Xuníos (ensin Ḥawai), dambes antigües colonies britániques según los países onde l'idioma oficial o mayoritariu ye l'inglés, y que s'utiliza en contraposición a América Llatina.
El términu nun ye del tou precisu porque amplios territorios que la integren como California,[2] Nuevu Méxicu,[3] Arizona,[4] Texas,[5] Nevada,[6]Utah,[7] Colorado,[8] Wyoming,[9] Florida,[10] Louisiana[11] y parte de Canadá fueron colonies franceses o españoles, y nun son, por tanto d'orixe anglosaxón. Ye más, en Québec el francés ye la única llingua oficial,[12] amás de la falada pola mayoría de la población según el censu del 2006,[13] y n'otres rexones hai llingües llatines en cooficialidá col inglés. Amás, el términu "llatín" fai referencia a toles Llingües romániques, ente que "anglosaxón" solo fai referencia al idioma inglés, polo que p'haber paralelismu tendría de falase de "anglosaxona" frente a "hispana", o "xermánica" frente a "llatina".
Per otra parte, esisten dellos territorios y naciones d'América que tamién fueron colonies britániques, como Belize n'América Central; Guyana, les Islles Malvines n'América del Sur; Barbados, Xamaica y otros países del Caribe, que de normal son escluyíes del términu al faer el paralelismu con América del Norte (namái incluyendo a Estaos Xuníos y Canadá). Amás, en distintes partes del mundu utilicen términos que son d'usu xeneral pa nomar a los estauxunidenses, pero que puramente resulten erróneos, por casu, llamándolos norteamericanos n'América Llatina o a cencielles americanos nel Reinu Xuníu y Europa polo xeneral.
Países y dependencies
[editar | editar la fonte]De siguío amuésase una curtia descripción de cada unu de los países y dependencies qu'integren l'América Anglosaxona, incluyendo a los que nun se-yos describe usualmente col términu d'América Anglosaxona, pero que falen inglés:
Anguila
[editar | editar la fonte]Anguila (Anguilla, n'inglés) ye un Territoriu Británicu d'Ultramar alcontráu nel mar Caribe, específicamente nel estremu norte de les islles de Sotaventu, nes Antilles Menores, la so capital ye The Valley.[14] El archipiélagu entiende la islla d'Anguila y dalgunos castros cercanos, tien fronteres marítimes cola islla de San Martín, que forma parte del departamentu francés de Guadalupe al sureste. Al oeste atopen les Islles Vírxenes Britániques.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Stjohnscathedralantigua.jpg/100px-Stjohnscathedralantigua.jpg)
Antigua y Barbuda
[editar | editar la fonte]Antigua y Barbuda ye una nación formada por un conglomeráu d'islles asitiada al este del mar Caribe.[15] Forma parte de les pequeñes Antilles cola islla de Guadalupe (Francia) al sur, Montserrat al suroeste, Saint Kitts y Nevis nel oeste y San Bartolomé al noroeste.
Les Bahames
[editar | editar la fonte]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Nassau%2C_Bahamas.jpg/100px-Nassau%2C_Bahamas.jpg)
La Mancomunidá de Les Bahames ye un estáu independiente allugáu nes Antilles. Bahamas ye un archipiélagu de 700 islles y de 2.400 cayos.[16] Estos cayos y estes islles alluguen nel océanu Atlánticu, al este de la Florida (Estaos Xuníos), al norte de Cuba y de les otres islles del mar Caribe, al oeste de les Islles Turques y Caicos que pertenecen al Reinu Xuníu. L'idioma oficial ye'l inglés.
Barbados
[editar | editar la fonte]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Bridgetown_barbados_nelson_statue.jpg/100px-Bridgetown_barbados_nelson_statue.jpg)
Barbados ye una islla nación asitiada nel mar Caribe.[17] Ye una de les Antilles Menores.[18]
El nome de Barbados provién del esplorador portugués llamáu Pedro Campos qu'en 1536 llamar Os Barbados ("Los Barbudos", n'asturianu). El nome vien-y a la islla pola apariencia de les figales qu'hai nella, que tienen llargos raigaños aéreos colgando, que-y recordaben barbes. Dende les observaciones de Campos en 1536 y 1550, los conquistadores españoles prindaron munchos caribes utilizándolos como esclavos en plantíos. Otros caribes fuxeron de la islla con distintos destinos.
Los marinos ingleses que llegaron a Barbados na década de 1620, desembarcando nel actual Holetown, atoparon la islla despoblada. Dende la llegada de los primeros colonos británicos ente 1627 y 1628 hasta la so independencia en 1966, Barbados tuvo ininterrumpidamente baxu control británicu. Sicasí, la islla siempres esfrutó d'una gran autonomía llocal: la so asamblea empezó a funcionar en 1639. Ente les primeres figures pernomaes de la mesma cabo destacar a Sir William Courten.
Belice
[editar | editar la fonte]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Panorama_atop_Caracol.png/100px-Panorama_atop_Caracol.png)
Belice ye un país na América Central y riberanu del Mar Caribe, que parte con Méxicu al norte y con Guatemala al oeste y al sur.[19] Separada d'Hondures por 75 km de distancia nel puntu más cercanu ente les dos naciones pol Golfu d'Hondures, al este. Belice yera enantes conocida como Honduras Británica y el nome coloquial vien de la Ciudá de Belize (Belize City) y del ríu Belice. La Ciudá de Belice ye la más grande del país, el puertu principal y la so antigua capital. L'idioma mayoritariu ye'l castellán.
Bermudes
[editar | editar la fonte]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/St_George_Bermuda.jpg/100px-St_George_Bermuda.jpg)
Bermudes (Bermuda, n'inglés), ye un archipiélagu d'América del Norte nel océanu Atlánticu que forma parte del Territoriu Británicu d'Ultramar.[20]
Atribúyese'l descubrimientu a Juan Bermúdez, de Palos de la Frontera (Huelva, España), a principios del sieglu XVI, probablemente en 1503.
Islles Caimán
[editar | editar la fonte]Les Islles Caimán (n'inglés, Cayman Islands) son un Territoriu d'Ultramar dependiente del Reinu Xuníu y allugáu al noroeste de Xamaica,[21] ente la islla de Cuba y la mariña d'Hondures, n'agües del Mar Caribe.[22] Fueron colonizaes por esploradores británicos ente los sieglos XVIII y XIX y empezaron a ser alministraes pol gobiernu de Xamaica a partir de 1863. Cuando Xamaica consiguió la so independencia en 1962 les Islles Caimán pasaron a ser alministraes como territoriu del Imperiu Británicu.
Políticamente estrémense en 8 distritos: Creek, Oriental, Central, South Town, Spot Bay, Stake Bay, West End y Occidental, que son alministraos dende la ciudá de George Town. Dende'l 23 de payares de 2005 el Gobernador Xeneral ye Stuart Jack, quien ye l'encargáu de presidir el parllamentu unicameral de la islla compuestu por 18 miembros, de los cualos 15 son escoyíos y 3 son designaos por un Conseyu Executivu. Los partíos políticos esistentes na islla son l'Alianza Democrática Popular, el Partíu Independiente (Islles Caimán), el Movimientu Progresista Popular y el Partíu Demócrata Xuníu. La población de la islla xube a cuasi 42 mil persones d'alcuerdu a la cifres del añu 2003.
Canadá
[editar | editar la fonte]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Canada_Parliament2.jpg/100px-Canada_Parliament2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Canada_Day_-_Musical_Ride.jpg/100px-Canada_Day_-_Musical_Ride.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Niag715.jpg/100px-Niag715.jpg)
Canadá ye'l segundu país más grande (dempués de Rusia) y el más septentrional del mundu (ensin incluyir al territoriu danés de Groenlandia), ocupando cuasi la metá del territoriu d'América del Norte. Ye una confederación descentralizada de diez provincies y trés territorios, gobernada como una monarquía constitucional parllamentaria.[23] Foi primeramente constituyida al traviés del Acta Británica d'América del Norte de 1867 y llamada El Dominiu del Canadá.
La capital de Canadá ye Ottawa, sede del parllamentu nacional y residencia del Gobernador Xeneral de Canadá (quien exerz les prerrogativas reales delegaes pola Reina Sabela II, xefa d'estáu de Canadá) y el primer ministru (el xefe de gobiernu).
Canadá foi fundada pol esplorador francés Jacques Cartier en 1534, y tien el so orixe nuna colonia francesa nel territoriu de lo que güei ye la ciudá de Québec. Primeramente, esti territoriu foi ocupáu polos pueblos indíxenes. Dempués d'un periodu de la colonización inglesa, la confederación canadiense nació de la unión de tres colonies britániques, que se componíen de los territorios de la Nueva Francia. Estos territorios fueron conquistaos polos Británicu en 1760. Güei Canadá ye un Estáu federal de diez provincies y tres territorio, que llogró la independencia del Reinu Xuníu en paz nun procesu nel periodu 1867 a 1982.
Orixinalmente una unión d'antigües colonies franceses y britániques, Canadá ye una monarquía de la Mancomunidá Británica y miembru tantu de la Francofonía como de la Mancomunidá Británica de Naciones, lo mesmo que de la Organización del Tratáu del Atlánticu Norte (OTAN). Canadá ye oficialmente un país billingüe, col idioma francés llargamente estendíu nes provincies orientales de Québec y Nueva Brunswick, en Ontario oriental y en comunidaes específiques a lo llargo de lo so parte occidental. El significáu de ser un país billingüe en Canadá referir a los servicios del Gobiernu Federal. Esto ye, el Gobiernu Federal tien la obligación d'ufiertar servicios nos dos idiomes oficiales del país. Los ciudadanos canadienses suelen aprender los dos idiomes anque'l monollingüismu tantu n'inglés como en francés ye común. L'inglés ye l'idioma más espublizáu na mayor parte de la nación. El parllamentu tien representantes de cuatro partíos políticos principales.
Canadá ye una nación desenvuelta, industrial y tecnológicamente avanzada, llargamente autosuficiente en enerxía gracies a les sos relativamente estensos depósitos de combustibles fósiles, xeneración d'enerxía nuclear y enerxía hidroeléctrica. La so economía basóse tradicionalmente na bayura de recursos naturales y el comerciu, particularmente colos Estaos Xuníos, nación cola cual caltién una llarga y estensa rellación. A pesar de tener anguaño una economía llargamente diversificada, la esplotación de los recursos naturales sigue siendo un factor importante pa munches economíes rexonales.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Roseau_Cathedral.jpg/80px-Roseau_Cathedral.jpg)
Dominica
[editar | editar la fonte]La Mancomunidá de Dominica ye una islla y un Estáu del Mar Caribe, específicamente ente los territorios franceses d'ultramar de Guadalupe al norte y Martinica al sur;[22] pertenez a la Mancomunidá Británica de Naciones.[24] Nun tien de ser confundida cola República Dominicana, otra nación caribeña.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Dean_Franklin_-_06.04.03_Mount_Rushmore_Monument_%28by-sa%29-3_new.jpg/100px-Dean_Franklin_-_06.04.03_Mount_Rushmore_Monument_%28by-sa%29-3_new.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/SmithsonianCastel_07120014.jpg/100px-SmithsonianCastel_07120014.jpg)
Estaos Xuníos
[editar | editar la fonte]Estaos Xuníos d'América (United States of America n'inglés) ye un país allugáu na so mayor parte n'América del Norte conformáu por 50 estaos y un distritu federal. Tamién tien un estáu y dellos territorios dependientes allugaos nes Antilles y n'Oceanía.[25] La so forma de gobiernu ye la d'una república presidencialista y federal.
Cuarenta y ocho de los estaos tán na rexón ente Canadá y Méxicu. A estos estaos llámase-yos, más o menos formalmente, los Estaos Xuníos continentales, allegantes o inclusive los 48 inferiores si inclúyese Alaska —dalgunos[¿quién?] argumenten que nel contestu de los 48 inferiores, tien d'escluyise'l Distritu de Colombia yá que nun forma parte de los 48 estaos y a pesar de que dacuando s'integre nel usu común—.[ensin referencies] L'estáu d'Alaska ta na zona noroeste d'América del Norte, dixebrada de los otros estaos pel territoriu canadianu de Columbia Británica. La capital federal, Washington, asítiase nel Distritu de Columbia, ente los estaos de Maryland al norte y Virginia al sur.
L'archipiélagu de Ḥawai, el estáu númberu 50, allugar nel continente d'Oceanía al oriente del Océanu Pacíficu, esti estáu nun ye consideráu como parte d'América Anglosaxona.
El nome Estaos Xuníos d'América foi propuestu por Thomas Paine y foi usáu oficialmente per primer vegada na Declaración d'Independencia, adoptada'l 4 de xunetu de 1776. Suelse dicir de forma embrivida Estaos Xuníos. N'español, nun ye aceptable l'empléu de Norteamérica como forma embrivida del nome d'esti país, yá que hai otres naciones que comparten el subcontinente norteamericanu.[ensin referencies] De manera análoga, tampoco tien d'emplegase América pa referise n'esclusiva a los Estaos Xuníos, entá cuando seya una costume bien estendida ente los anglofalantes emplegar el nome del continente como forma embrivida del nome de la nación.
Islles Xeorxa del Sur y Sandwich del Sur
[editar | editar la fonte]Les islles Xeorxa del Sur y Sandwich del Sur (South Georgia and the South Sandwich Islands o SGSSI, n'inglés) son un territoriu en disputa (anguaño so alministración británica, pero viviegamente reclamáu pola Arxentina), allugáu nel Océanu Atlánticu Sur.[26] Foi creáu en 1985; primeramente foi gobernáu como xurisdicción dependiente de les islles Malvines. Consiste nes islles Xeorxa del Sur (de mayor superficie) y un grupu de pequeñes ínsulas conocíes como Sandwich del Sur. Nun esiste población nativa y los únicos habitantes son los científicos del British Antarctic Survey que caltienen una base en King Edward Point, la capital y otra base na islla Bird na que moren 4 biólogos. El curador del muséu de Grytviken y la so esposa son los únicos habitantes permanentes de la rexón, xunto col maxistráu británicu y la so familia.
La soberanía de les islles ye formalmente apostada pola Arxentina dende 1927 (Xeorxa del Sur) y 1938 (Sandwich del Sur). Estos archipiélagos fueron parte del teatru bélicu de la Guerra de les Malvines. Pa l'Arxentina, formen parte del Departamento Islles del Atlánticu Sur dientro de la provincia de Tierra del Fueu, Antártida ya Islles del Atlánticu Sur.
Granada
[editar | editar la fonte]Granada ye un país nel mar Caribe que tien control de la parte sur de les Granadines.[27] Ye'l segundu país independiente más pequeñu del hemisferiu occidental (dempués de Saint Kitts y Nevis). Atopar na zona sureste del mar Caribe, al norte de Trinidá y Tobagu y de Venezuela, y al sur de San Vicente y Les Granadines.[22]
Guyana
[editar | editar la fonte]La República Cooperativa de Guyana ye un país del norte d'América del Sur. Llinda al norte col océanu Atlánticu, al este con Surinam, al oeste con Venezuela y al sur con Brasil.[28] Les dos terceres partes del occidente del país son reclamaes per Venezuela, zona llamada por ésta como Guayana Esequiba; tamién el so otru vecín, Surinam, reclama pa sigo una parte del territoriu oriental.
Xamaica
[editar | editar la fonte]Xamaica ye una islla y país de les Grandes Antilles, de 235 km de llargu y 56 km d'anchu, asitiáu nel mar Caribe.[29] Ta a 630 km del subcontinente centroamericanu, allugar al sur de Cuba y al oeste de la islla de La Española, na que tán Haití y la República Dominicana.[22]
Islles Malvines
[editar | editar la fonte]Les Islles Malvines constitúin un archipiélagu asitiáu nel océanu Atlánticu Sur,[30] na plataforma continental d'América del Sur, arrodiaes pol mar epicontinental llamáu mar Arxentín, a una distancia mínima de 480 km de la Patagonia, a 772 km al nordeste del cabu de Fornos, 1.080 km al oeste de les islles Xeorxa del Sur y a 940 km al norte de la islla Elefante en L'Antártida.
Alministraes pol Reinu Xuníu a partir del so toma de posesión de les islles en 1833, constitúin anguaño unu de les sos territorios d'ultramar.[30] L'Arxentina, pela so parte, reclamar como parte integral ya indivisible del so territoriu ya incluyir dientro del so provincia de Tierra del Fueu, Antártida ya Islles del Atlánticu Sur. La capital ye Stanley, reclamada por Arxentina col nome de Puerto Argentino 1982.
La primer ocupación efectiva de les islles foi fecha por una compañía privada francesa, que depués reconoció la soberanía de la Corona d'España, cuasi simultáneamente con un asentamientu británicu y darréu, argumenta Arxentina, pasaron a les Provincies Xuníes del Ríu de la Plata, una vegada que declararon la so independencia d'España. El 2 de xineru de 1833, el Reinu Xuníu tomó'l control de les islles, dende entós y hasta'l día de güei caltuvo'l control sobre les islles quitando un curtiu hiatu mientres la Guerra de Malvines, en 1982.[30] De la mesma, mientres el mesmu periodu, l'Arxentina reclamó enérxicamente ante los organismos internacionales polo que considera la so llexítima soberanía sobre les islles.
L'archipiélagu de les Malvines ta formáu por daqué más de doscientes islles, onde se destacar dos islles principales:
- Islla Gran Malvina al oeste, tien una superficie de 4.377 km²
- Islla Soledá al este, tien una superficie de 6.353 km²
Esisten gran cantidá de pequeñes islles y castros satélites, dalgunos de los cualos conformen verdaderos archipiélagos, tales como los de les islles Sebaldes o Sebaldinas al noroeste de la islla Gran Malvina y la pequeña islla Beauchene, a unos 55 quilómetros al sur del estremu meridional de la islla Soledá, la Punta del Toro o del Botu.
Al sur de les Malvines atopar a poca fondura'l Bancu Burdwood o Namuncurá, nel cual les prospecciones indiquen la esistencia d'un ricu conxuntu de xacimientos mineros, incluyendo los d'hidrocarburos.
El nome "Malvines" ye una derivación de Malouines, topónimu que-yos dieren los navegantes franceses y flamenconeerlandeses en referencia al puertu de Saint-Malo, en Francia, dende onde partíen. El nome de les islles n'inglés foi acuñáu pol navegante John Strong n'honor a Anthony Cary, quintu vizconde Falkland, tesoreru de la Real Armada Británica. A los residentes de les Malvines conózse-yos como kelpers; el nome deriva de les algues que s'atopen alredor de les islles, llamaes kelp na llingua aonikenk (patagona). Sicasí los malvinenses prefieren llamase islanders.
Saint Kitts y Nevis
[editar | editar la fonte]San Cristóbal y Nieves (n'inglés Saint Kitts and Nevis) son dos islles xuníes na Federación de Saint Kitts y Nevis (n'inglés Federation of Saint Kitts and Nevis o Federation of Saint Christopher and Nevis)[31] que formen un país del norte antillanu, en concretu de les Islles de Barloventu. Cristóbal Colón afayó estes islles nel so segundu viaxe a América, llamando a la mayor San Cristóbal n'honor al llexendariu mártir y Nieves a la segunda pol ampo del so cume (causáu en realidá peles nubes, en cuenta de pola nieve).
San Vicente y Les Granadines
[editar | editar la fonte]San Vicente y Les Granadines ye un país isleño na cadena de les Antilles Menores del Mar Caribe. El so territoriu de 389 km² consiste de la islla principal de San Vicente 32 islles de les Granadines del norte.[32] El país tien una historia colonial británica y agora ye parte de la Mancomunidá Británica de Naciones[33] y de la CARICOM.[34]
Santa Lucía
[editar | editar la fonte]Santa Lucía (Saint Lucia, n'inglés), ye un pequeñu país allugáu al norte de San Vicente y Les Granadines y al sur de la islla de la Martinica, nel mar Caribe.[22] Ye miembru de la Comunidá del Caribe,[34] de la Organización d'Estaos Americanos[35] y de la Mancomunidá Británica de Naciones.[36]
Trinidá y Tobagu
[editar | editar la fonte]La República de Trinidá y Tobagu ye un estáu independiente allugáu nel sur del Mar Caribe, cerca de la mariña oriental de Venezuela.[22] Consiste en dos islles principales, islla Trinidá y Tobagu, amás de 21 islles más pequeñes. La mayor ye Trinidá, ente que la islla de Tobagu ye enforma menor en tamañu.[37]
Islles Turques y Caicos
[editar | editar la fonte]Les Islles Turques y Caicos (n'inglés Turks and Caicos Islands) son un territoriu d'ultramar dependiente del Reinu Xuníu y tán allugaes al norte de la islla La Española, onde s'atopen Haití y La República Dominicana, n'agües del Mar Caribe.Hasta l'añu de 1962 yeren alministraes por Xamaica, pero al consiguir ésta la so independencia pasaron a depender del Gobernador Xeneral de les islles Bahames. Cuando Les Bahames consiguieron la so independencia en 1973 pasaron a constituyise como un territoriu estreme y anque nel añu de 1982 el Reinu Xuníu concedió-yos la independencia les islles dieron marcha tres y prefirieron siguir gobernaes como un territoriu dependiente de la corona británica.[38] El nome de "Islles Turques" deber a la bayura natural, nel archipiélagu, de cierta especie de cactus que la so forma recuerda un fez turcu.
Dende'l 11 de xunetu de 2005 el Gobernador (designáu por la Reina) de les islles ye Richard Tauwhare, quien actúa como xefe d'estáu y supervisa los llabores d'un Conseyu Llexislativu compuestu por 17 miembros (15 escoyíos por sufraxu universal) na ciudá de Cockburn Town, la capital del territoriu. El xefe de gobiernu ye'l Principal Ministru escoyíu, anguaño Michael Misick. El so partíu, el Partíu Nacional Progresista llogró 13 de 15 escaños nes últimes eleiciones. La economía de les islles depende del turismu, la emisión de sellos postales, la pesca y de les inversiones estranxeres non tributables. La población xube a unes 19.350 persones de les cualos el 90 % son de raza negra y el 86 % practiquen el cristianismu protestante. La moneda de cursu llegal ye'l dólar d'Estaos Xuníos.
Islles Vírxenes Britániques
[editar | editar la fonte]Les Islles Vírxenes Britániques (British Virgin Islands, n'inglés) ye un Territoriu Británicu d'Ultramar alcontráu na canal de Francis Drake, al este de Puertu Ricu, n'agües del Mar Caribe.[39]
El archipiélagu ta constituyíu por unes cuarenta isles, de les cualos once tán habitaes. Les más grandes son Tórtola, Virxe Gorda, Anubierta y Jost van Dyke.[39]
Les Islles Vírxenes Britániques tán incluyíes na llista de les Naciones Xuníes de territorios non autónomos.[40]
Islles Vírxenes de los Estaos Xuníos
[editar | editar la fonte]Les Islles Vírxenes d'Estaos Xuníos (United States Virgin Islands n'inglés) son un grupu d'isles allugaes nel Mar Caribe, dependientes d'Estaos Xuníos d'América. Estes islles son parte del archipiélagu de les Islles Vírxenes; ta compuestu por cuatro principales islles (Saint Thomas, Saint John, Saint Croix) y delles islles menores.[41] Les Islles Vírxenes d'Estaos Xuníos tán incluyíes na llista de les Naciones Xuníes de territorios non autónomos.[40] Ye l'únicu territoriu estauxunidense onde se conduz pela izquierda.
Llingües
[editar | editar la fonte]L'idioma oficial d'estos países ye'l inglés, que foi espublizáu nestes rexones polos colonizadores británicos, anque en países como Estaos Xuníos y Canadá tamién se fala xunto a otros idiomes. Estaos Xuníos tien delles llingües, sobremanera indíxenes, anque de la mayoría importante d'idiomes, l'español, ye'l segundu más faláu nesi país,[42] y dellos estaos reconocen al español xunto col inglés como llingües oficiales. En Canadá, l'inglés ye llingua cooficial col francés, siendo'l francés l'únicu idioma oficial de la provincia de Québec.[12]
N'otros países anglofalantes caltienen tamién l'inglés como llingua oficial, anque d'esti idioma xermánicu nació un dialeutu conocíu como criollu inglés. En Belize comparte la so oficialidá col español, anque solo reconocíu como idioma de facto. En Guyana fálase tamién creole, que s'atopa llargamente espublizáu xunto al akawaio, wai-wai, arawak y macushi. En Trinidá y Tobagu fálase tamién el creole, bien espublizáu en situaciones informales; el bhojpuri, llocalmente conocíu como hindi, idioma que s'usa llargamente na música soca; l'español fálase tamién nel sur del país, d'antiguo falábase tamién "patois", pero anguaño ye raramente oyíu.
Demografía
[editar | editar la fonte]Al igual qu'en Llatinoamérica, l'América Anglosaxona tamién ufierta una axuntadura de distintos grupos étnicos a lo llargo de la historia, lo cual atopamos les siguientes carauterístiques, incluyendo los que nun s'atopen nesti términu.
- Mestiza: El país con una mayoría de población mestiza ye Belize, amiestu ente criollos europeos y indíxenes, anque los mestizos nesti país resultaron principalmente de los españoles que s'entemecieron nel país. Tamién esiste una minoría n'Estaos Xuníos y Canadá, anque entemez de los colonizadores británicos, irlandeses y franceses.
- Criollos: Los únicos países que tienen una población mayormente caucásica d'orixe européu son Canadá[43] y Estaos Xuníos,[42] estes desemeyances étniques col restu del continente diéronse gracies a los programes sociales implementaos pa promover la inmigración de países europeos, dende'l so orixe Estaos Xuníos y Canadá recibieron folaes de colonizadores d'orixe inglés, escocés, irlandés, suecu, alemán, y holandés, que forxaron los primeros tiempos d'estos estaos modernos, a los que depués se -yos sumó la folada inmigratoria europea escontra América.
- Afroamericanos: Los países con una población mayormente africana o mulata son Les Bahames, Xamaica, Guyana, Trinidá y Tobagu y el restu de les Pequeñes Antilles que fueron colonies britániques. En Canadá y los Estaos Xuníos, tamién hai un grupu importante de raza negra[42] y mulata. N'Estaos Xuníos, lamentablemente el racismu entá ye fuerte contra esti grupu étnicu.
- Inmigrantes del sieglu XX y XXI na so mayoría: tamién esiste una minoría importante d'inmigrantes asiáticos del Alloñáu Oriente (chinos, xaponeses, filipinos, taiwaneses etc.) y d'Oriente Mediu (árabes, turcos y xudíos o israelíes), asitiaos principalmente en Canadá[43] y los Estaos Xuníos,[42] nesti últimu país la inmigración xudía foi importante, nes últimes décades col atentáu del 11 de setiembre de 2001 y la invasión d'Iraq, la inmigración complicóse pa ciertos inmigrantes como pa los provenientes d'Oriente Mediu, anguaño amosóse un racismu contra estos ciudadanos.
Tamién la inmigración llatina foi importante nos Estaos Xuníos,[42] la mayor parte d'ellos vienen de Méxicu, Cuba, Puertu Ricu, República Dominicana, Guatemala, El Salvador, Hondures y Nicaragua. Pa dalgunos la residencia llegal foi reconocida sicasí pa otros la situación complicóse con al respective de les deportaciones.
Relixón
[editar | editar la fonte]La relixón que más se profesa nesta rexón ye'l protestantismu, anque en países como Canadá y Estaos Xuníos, esiste una amplia llibertá de cultos. En dalgunos d'estos países ta en segundu llugar la relixón católica, profesada por una minoría importante de la población que foi introducida polos misioneros irlandeses, anque nel suroeste de los Estaos Xuníos y en Florida. En Canadá, la relixón más profesada ye'l catolicismu, ente que el protestantismu allugar en segundu llugar.
Economía
[editar | editar la fonte]Los únicos países d'esta rexón que tienen perbién establecida la so economía son Canadá y los Estaos Xuníos, sobremanera l'últimu país, Estaos Xuníos, que ye'l país que remana cuasi tola economía mundial. Anque la so moneda circulante, el dólar, tien como rivalidá o competencia'l euru, que fizo qu'esto afecte un pocu a la xubida del dólar.
Probeza
[editar | editar la fonte]En Les Bahames, Belize, Guyana, Xamaica, Trinidá y Tobagu y otros países de les Pequeñes Antilles, en dellos países d'América Llatina, y nes dependencies o colonies britániques y estauxunidenses predomina la probeza. Nesti tiempu dábense distintos movimientos como la minería y l'agricultura y tamién se remana la pesca.
Ver tamién
[editar | editar la fonte]- América Llatina
- Hispanoamérica
- América
- Europa Anglosaxona
- Asia Anglosaxona
- África Anglosaxona
- Oceanía Anglosaxona
Referencies
[editar | editar la fonte]- ↑ El términu lleva mayúscules en dambes iniciales, tal como les lleva "América Llatina".
- ↑ «Spanish and Mexican Heritage» (inglés). Consultáu'l 15 de febreru de 2009.
- ↑ «Over 500 years of Hispanic Culture in New Mexico» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 15 de febreru de 2009. Consultáu'l 15 de febreru de 2009.
- ↑ «Tempe Hispanic History» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 3 de marzu de 2009. Consultáu'l 15 de febreru de 2009.
- ↑ «Colonization of Texas» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 7 de xineru de 2009. Consultáu'l 18 de febreru de 2009.
- ↑ «Nevada» (inglés). Consultáu'l 19 de febreru de 2009.
- ↑ «Explorers, Trappers, and Traders» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2018-03-23. Consultáu'l 19 de febreru de 2009.
- ↑ «Colorado» (inglés). Consultáu'l 19 de febreru de 2009.
- ↑ «Wyoming» (inglés). Consultáu'l 19 de febreru de 2009.
- ↑ «Florida» (inglés). Consultáu'l 20 de febreru de 2009.
- ↑ «Luisiana» (inglés). Consultáu'l 20 de febreru de 2009.
- ↑ 12,0 12,1 «Loi 22» (inglés y francés). Archiváu dende l'orixinal, el 20 de payares de 2004. Consultáu'l 20 de febreru de 2009.
- ↑ «Population by mother tongue and age groups, 2006 counts, for Canada, provinces and territories – 20% sample data» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2009-03-10. Consultáu'l 20 de febreru de 2009.
- ↑ «Anguilla Facts». Archiváu dende l'orixinal, el 21 de payares de 2008. Consultáu'l 20 de febreru de 2009.
- ↑ «Antigua and Barbuda». Archiváu dende l'orixinal, el 2017-09-20. Consultáu'l 20 de febreru de 2009.
- ↑ «About the Bahamas» (inglés). Consultáu'l 20 de febreru de 2009.
- ↑ «Geography» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 13 de payares de 2009. Consultáu'l 21 de febreru de 2009.
- ↑ «Geography» (inglés). Consultáu'l 21 de febreru de 2009.
- ↑ «About Belize» (inglés). Consultáu'l 21 de febreru de 2009. (enllaz rotu disponible n'Internet Archive; ver l'historial y la última versión).
- ↑ «Bermuda» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2020-06-04. Consultáu'l 21 de febreru de 2009.
- ↑ «Cayman Islands» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2018-12-25. Consultáu'l 21 de febreru de 2009.
- ↑ 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 22,5 «Central America and the Caribbean» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 11 de febreru de 2009. Consultáu'l 21 de febreru de 2009.
- ↑ «Canada» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2019-04-30. Consultáu'l 21 de febreru de 2009.
- ↑ «Dominica» (inglés). Consultáu'l 21 de febreru de 2009.
- ↑ «United States». Archiváu dende l'orixinal, el 2007-06-12. Consultáu'l 21 de febreru de 2009.
- ↑ «South Georgia and the South Sandwich Islands» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2015-08-13. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «Grenada» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2018-12-26. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «Guyana» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2018-12-23. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «Xamaica» (inglés). Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ 30,0 30,1 30,2 «Islles Malvines ARG» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2010-01-29. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «Saint Kitts and Nevis» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2016-02-13. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «Saint Vincent and the Grenadines» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2016-02-13. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «St Vincent and the Grenadines» (inglés). Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ 34,0 34,1 «Caricom Member States» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 12 de febreru de 2009. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «Países Miembros y Misiones Permanentes». Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «St Lucia» (inglés). Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «Trinidad and Tobago» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2017-11-24. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «Turks and Caicos Islands» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2016-01-30. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ 39,0 39,1 «British Virgin Islands» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2016-02-13. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ 40,0 40,1 «Territorio non autónomos incluyíos na llista establecida pola Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes en 2002». Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ «Virgin Islands (territory of the US)». Archiváu dende l'orixinal, el 2020-04-26. Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ 42,0 42,1 42,2 42,3 42,4 «Population» (inglés). Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
- ↑ 43,0 43,1 «Visible minority groups, 2006 counts, for Canada, provinces and territories - 20% sample data» (inglés). Consultáu'l 22 de febreru de 2009.
Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]