![]() | |
Vị trí | |
![]() | |
Quốc kỳ | |
![]() | |
Thông tin cơ bản | |
Thủ đô | Đài Bắc |
Chính phủ | Cộng hoà đa đảng với một tổng thống do dân trực tiếp bầu và cơ quan lập pháp một viện |
Tiền tệ | Tân Đài tệ (TWD) |
Diện tích | tổng cộng: 35.980 km2 nước: 3.720 km2 đất: 32.260 km2 |
Dân số | 22.858.872 (ước tính tháng 7/2007) |
Ngôn ngữ | Tiếng Phổ Thông (chính thức), tiếng Đài Loan, tiếng Khách Gia |
Tôn giáo | Hỗn hợp Phật giáo, Khổng giáo, và Đạo giáo 93%, Thiên Chúa giáo 4,5%, tôn giáo khác 2,5% |
Hệ thống điện | 110V/60HZ (loại ổ cắm Mỹ) |
Mã số điện thoại | +886 |
Internet TLD | .tw |
Múi giờ | UTC+8 |
Đài Loan là một hòn đảo ở khu vực Đông Á, ngoài khơi đông nam Đại lục Trung Quốc, phía nam Nhật Bản và phía bắc Philippines.
Tổng quan
[sửa]Từ "Đài Loan" cũng thường được dùng để chỉ lãnh thổ do nhà nước Trung Hoa Dân Quốc (THDQ) quản lý, bao gồm các đảo Đài Loan (gồm có đảo Lan Tự và Lục Đảo), quần đảo Bành Hồ tại eo biển Đài Loan, Kim Môn và Mã Tổ ở ngoài khơi Phúc Kiến, đồng thời THDQ cũng kiểm soát đảo Thái Bình và Quần đảo Đông Sa ở Biển Đông.
Đảo chính của Đài Loan cũng từng được gọi trong một số ngôn ngữ phương Tây là Formosa cho đến thập niên 1960 (các thủy thủ người Bồ Đào Nha gọi nó là Ilha Formosa, nghĩa là "hòn đảo xinh đẹp"), phía đông giáp với Thái Bình Dương, phía nam giáp Biển Đông, phía tây là eo biển Đài Loan và phía bắc là Biển Hoa Đông. Hòn đảo này dài 394 km và rộng 144 km, gồm nhiều dãy núi dốc và được bao phủ bởi hệ thực vật nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Trong khi địa vị chính trị của Đài Loan là một vấn đề gây tranh cãi và nhạy cảm, trên quan điểm của người du lịch, Đài Loan trên thực tế thuộc kiểm soát của một chính phủ khác so với Trung Quốc đại lục, và trong thực tế hoạt động như một quốc gia riêng biệt. Đây không phải là một sự chứng thực chính trị của những tuyên bố của hai bên tranh chấp. |
Đài Loan là nơi có một số lượng lớn các tượng danh lam thắng cảnh ấn tượng, và Đài Bắc là một trung tâm văn hóa của các hoạt động vui chơi giải trí. Hòn đảo này cũng là một trung tâm của nền văn hóa pop của Trung Quốc với một ngành công nghiệp giải trí đáng kể. Ẩm thực Đài Loan cũng được đánh giá cao.
Người Nhật thích những chuyến đi ngắn để đi qua và ở lại và thưởng thức sự hiếu khách. Trong những năm gần đây có một số lượng ngày càng tăng của Trung Quốc đến thăm Đài Loan. Đài Loan là nơi có một số công ty quốc tế nổi tiếng như Acer, Asus, HTC, và xe đạp Giant, có công nghệ là một trong những tiên tiến nhất trên thế giới.
Lịch sử
[sửa]Đài Loan đã có dân cư là hàng chục bộ lạc không phải là người Đông Á trong hàng ngàn năm. Lịch sử được viết bắt đầu với thực dân một phần của Đài Loan do người Hà Lan và sau đó là Bồ Đào Nha trong những năm đầu thế kỷ 17. (Các gọi Đài Loan, Formosa, đến từ Bồ Đào Nha Ilha Formosa "hòn đảo xinh đẹp".). Người Hán nhập cư Trung Quốc đến đây với số lượng lớn với sự khởi đầu của thương mại Châu Âu. Mặc dù kiểm soát bởi người Hà Lan, người trung thành với nhà Minh Koxinga dã đánh bại các đơn vị đồn trú của Hà Lan và thành lập Đài Loan như một Đế chế phục Minh còn lại với hy vọng chinh phục lại Trung Quốc thuộc nhà Thanh. Con trai của ông đã đầu hàng nhà Thanh trong cuối những năm 1600. Mặc dù tiếp xúc giữa Trung Quốc và Đài Loan ngày trở lại hàng ngàn năm, mãi đến lúc có số lượng lớn của người dân Hàn đến trong triều đại nhà Thanh thì Đài Loan mới chính thức sáp nhập vào phần còn lại của Trung Quốc như là một phần của tỉnh Phúc Kiến.
Đài Loan đã trở thành một tỉnh riêng biệt trong năm 1885. Bị đánh bại bởi người Nhật, Đế chế Thanh nhượng Đài Loan cho Nhật Bản theo các điều khoản của hiệp ước Shimonoseki năm 1895. Nhật Bản cai trị đảo tất cả các cách cho đến khi kết thúc Thế chiến II vào năm 1945, và gây ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của nó. Giải trí của hòn đảo và văn hóa pop đã và vẫn bị ảnh hưởng nhiều bởi với Nhật Bản. Nhiều cơ sở hạ tầng của Nhật Bản xây dựng vẫn có thể được nhìn thấy trên các hòn đảo ngày hôm nay, và đã được thực tế liên tục sử dụng cho đến ngày nay (ví dụ như đường sắt đường bộ qua cửa, các tòa nhà hành chính, và các cảng cũ ở Cao Hùng).
Trong những năm đầu thế kỷ 20, Quốc Dân Đảng (国民党) và và Đảng Cộng Sản đã nội chiến đẫm máu lớn ở Trung Quốc đại lục. Mặc dù hai bên đã thống nhất một thời gian ngắn đối với Nhật Bản trong Thế chiến II, họ nhanh chóng bắt đầu chiến đấu trở lại sau khi chiến tranh kết thúc. Cuối cùng, những người Cộng sản đã giành chiến thắng trong năm 1949. Chính phủ Quốc Dân đảng, phần còn lại của quân đội của họ, và hàng trăm ngàn người ủng hộ sau đó bỏ trốn sang Đài Loan. Từ Đài Bắc, họ tiếp tục khẳng định quyền của họ như là chính phủ hợp pháp duy nhất của tất cả Trung Quốc. Ban đầu rất hà khắc, chính phủ bắt đầu nới lỏng kiểm soát trong thập kỷ thứ tư dưới sự lãnh đạo của con trai Tưởng Giới Thạch, Tưởng Kinh Quốc. Đài Loan cũng có mức tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và hiện đại hóa dưới sự lãnh đạo của Tưởng Kinh Quốc, trở thành một trong những nền kinh tế giàu nhất và hiện đại nhất trên thế giới và khiến Đài Loan được mệnh danh là một trong những con hổ Đông Á. Đài Loan vẫn còn là quốc gia hàng đầu trong ngành điện tử tiêu dùng và là nơi các thương hiệu máy tính nổi tiếng như Acer, Asus, Garmin, Gigabyte và HTC. Dân chủ đã bắt đầu một cách nghiêm túc thông qua các năm 1980 và 1990, mà đỉnh cao với cuộc bầu cử tổng thống trực tiếp đầu tiên vào năm 1996, và quá trình chuyển đổi hòa bình đầu tiên của quyền lực giữa hai đảng phái chính trị trong năm 2000.
Địa vị chính trị Đài Loan vẫn còn chi phối bởi các vấn đề quan hệ giữa Đài Loan và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Trung Quốc vẫn tuyên bố Đài Loan là một "tỉnh phản bội" và thường xuyên đe dọa hành động quân sự nếu Đài Loan tự tuyên bố ly khai. Một hiện trạng Trung Quốc hiện nay, nơi mà cả hai bên đồng ý rằng chỉ có một nước Trung Quốc, nhưng không đồng ý về một quốc gia này được quản lý bởi Trung Quốc hay là Trung Hoa Dân Quốc. Để tóm tắt một tình huống rất phức tạp, phiếm Lam (泛蓝) do Quốc Dân Đảng lãnh đạo ủng hộ thống nhất cuối cùng với đại lục khi có bầu chính trị thích hợp, trong khi phiếm Lục (泛绿) do Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) ủng hộ độc lập cuối cùng dưới cái tên "Đài Loan". Việc phân chia kéo dài xuống đến các vấn đề tầm thường như quốc ngữ Trung Quốc - Quốc Dân Đảng thích của bính âm đại lục, DPP thích một phiên bản Đài Loan tạo được gọi là bính âm Thông dụng - và các cuộc biểu tình chính trị và các cuộc biểu tình, luôn luôn biến động, nhân dịp thậm chí trở thành bạo lực.
Con người
[sửa]Đài Loan ban đầu là nơi định cư của bộ tộc bản xứ mà nói nhiều ngôn ngữ Nam Đảo, có liên quan đến Mã Lai, Philipin và Indonesia. Ngày nay các bộ lạc còn lại chỉ chiếm khoảng 2% dân số, trong khi 98% khác được coi là dân tộc Hán. Các dân tộc Hán lại được chia thành Đài Loan, những người chiếm khoảng 84% dân số và có văn hóa có nguồn gốc từ những người di cư trong thời nhà Minh và triều đại nhà Thanh, cũng như đại lục, những người chiếm khoảng 14% dân số và gia đình có trốn sang Đài Loan từ đất liền sau khi tiếp quản cộng sản ở Trung Quốc trong năm 1949. Trong số các nhóm Đài Loan, loa Hoklo (Mân Nam) chiếm đa số, khoảng 70% dân số, còn lại 14% là người nói phần lớn tiếng Hẹ hay Khách Gia. Ngoài ra còn có một cộng đồng khá lớn của Nhật Bản, với nhiều thành viên làm việc trong ngành công nghiệp giải trí.
Cần lưu ý rằng Đài Loan (những người chiếm 84% dân số của Đài Loan và văn hóa Trung Hoa) là đến một mức độ lớn con cháu của những người nhập cư từ đại lục trong thế kỷ gần đây, người kết hôn với người bản địa. Kết quả là, thành phần di truyền của người Đài Loan là đáng chú ý khác với các đại lục. Trong những năm gần đây cũng có những người lao động di cư Việt Nam, Indonesia và Philippines sống hài hòa với dân tộc thiểu số khác ở Châu Á cũng như những người nhập cư Trung Quốc đại lục. Đối với 14 triệu người nhập cư sau năm 1949, họ đến từ khắp các tỉnh và bao gồm nhiều cư dân không phải người Hán.
Địa lý
[sửa]Hòn đảo Đài Loan nằm cách bờ biển đông nam Trung Quốc đại lục khoảng 180 km qua eo biển Đài Loan. Diện tích của đảo là 35.801 km² (13.822,8 mi²). Biển Hoa Đông nằm ớ phía bắc, phía tây là biển Philippines, eo biển Luzon thẳng hướng về phía nam và phía tây-nam của hòn đảo là Biển Đông. Đảo có sự tương phản giữa 2/3 lãnh thổ, chủ yếu ở phía đông gồm chủ yếu là các vùng đồi núi hiểm trở, có tới 5 dãy núi chạy từ bắc xuống nam của đảo. Đồng bằng tập trung ở phía tây và cũng là nơi sinh sống của hầu hết cư dân Đài Loan. Điểm cao nhất Đài Loan là Ngọc Sơn cao tới 3.952 mét và 5 ngọn núi khác có độ cao trên 3.500 mét. Đài Loan được xếp là hòn đảo cao thứ tư trên thế giới. Công viên Quốc gia Taroko (Thái Các Lỗ) nằm ở vùng đồi núi phía đông của hòn đảo là một ví dụ điển hình cho địa chất, công viên có các hẻm núi và bị xoái mòn bởi một dòng sông chảy siết.
Khí hậu
[sửa]Vùng đất thấp Đài Loan có khí hậu nhiệt đới biển trong mùa hè oi bức, không khí ẩm (trên 30 °C, 86 °F) từ tháng sáu-tháng chín Vào mùa đông thời tiết chịu ảnh hưởng của lục địa gần đó, và trong các khu vực phía Bắc nhiệt độ có thể đi ở mức 8 °C vào ban đêm. Thời gian tốt nhất trong năm để đến du lịch Đài Loan là từ tháng 10-tháng 12, mặc dù thậm chí sau đó bão thường xuyên có thể làm hỏng chuyến đi của bạn. Mùa xuân cũng là tốt đẹp, mặc dù trời mưa nhiều hơn trong mùa thu. Trong mùa mưa bão, bờ biển phía đông mang gánh nặng của những thiệt hại do Đài Loan đang đối mặt với Thái Bình Dương.
Mặt khác, khi bạn đi vào trong khu vực miền núi bạn sẽ gặp phải điều kiện nhiệt độ ôn hòa hơn. Thay đổi thời tiết nhanh chóng có thể gây nguy hiểm cho du khách không được chuẩn bị, vì vậy tư vấn về chuẩn bị thích hợp nên có được trước khi quý khách đến thăm những vùng đó. Trong thực tế, có tuyết mỗi năm trên ngọn núi cao nhất của Đài Loan và đôi khi ngay cả trên núi như Alishan.
Vùng
[sửa]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Taiwan_Regions_Map.png/450px-Taiwan_Regions_Map.png)
Bắc Đài Loan (Tân Trúc, huyện Tân Trúc, Cơ Long, Tân Bắc, Đài Bắc, huyện Đào Viên, Vườn quốc gia Dương Minh Sơn) có thủ đô, sân bay chính và trung tâm công nghệ của hòn đảo |
Trung Đài Loan (huyện Chương Hóa, huyện Miêu Lật, huyện Nam Đầu, đầm Nhật Nguyệt và Đài Trung) phong cảnh núi non, hồ nước và các vườn quốc gia chính |
Đông Đài Loan (Hoa Liên, huyện Hoa Liên, huyện Đài Đông, hẻm núi Thái Lỗ Các, Đài Đông, huyện Nghi Lan) Hoa Liên và Đài Đông được chia cắt ra từ phần còn lại của hòn đảo này bởi dãy núi Trung Ương, đây là một khu vực của vẻ đẹp tự nhiên tuyệt vời |
Nam Đài Loan (huyện Gia Nghĩa, Cao Hùng, huyện Bình Đông, Đài Nam và huyện Vân Lâm) vùng nhiệt đới của Đài Loan với những bãi biển và những cây cọ và có thành phố lớn thứ hai |
Đảo xa (Lục Đảo, Kim Môn, Mã Tổ, Lan Tự, Bành Hồ) Một vài hòn đảo nhỏ là những điểm nghỉ ngơi phổ biến đối với người dân bản địa. Một số đảo nằm rất xa ngoài khơi đảo chính Đài Loan và rất gần Trung Quốc đại lục. |
Thành phố
[sửa]- Đài Bắc, thành phố thủ đô
- Cao Hùng, thành phố cảng
- Đài Trung
- Tân Bắc, thành phố đông dân nhất
- Hoa Liên
- Đài Nam
- Cơ Long
Các điểm đến khác
[sửa]Đến
[sửa]Việt Nam thiết lập một cơ chế ngoại giao đặc biệt với Đài Loan. Công dân Việt Nam cần nộp hồ sơ xin visa qua mạng, sau khi máy tính xét duyệt và đồng ý thì in các loại giấy tờ cần thiết ra dùng để trình hải quan Đài Loan và được cấp visa khi đến. Thời hạn visa là 30 ngày.[1]
Bằng đường hàng không
[sửa]Cổng hàng không chính của Đài Loan là Taiwan Taoyuan International Airport gần Đài Bắc (台北), với Cao Hùng (高雄) và có ít các chuyến quốc tế đến Taichung và Hualien.
- Taiwan Taoyuan International Airport (台灣桃園國際機場) (trước đây là Chiang Kai-Shek International Airport 中正國際機場) [2] (TPE) là sân bay quốc tế chính của Đài Loan. Nó nằm cách Đài Bắc 40 km về phía tây nam và có mạng lưới giao thông kết nối tốt với các thành phố Châu Á và Bắc Mỹ. Sân bay có các chuyết buýt trực tiếp đến Đài Bắc, Đài Trung và các thành phố lân cận khác. Ngoài ra, công ty U-Bus có các chuyến buýt nối đến nhà ga cao tốc Taoyuan (台灣高鐵桃園站) đến đón các chuyến tàu cao tốc đi Hsinchu (新竹), Đài Trung (台中), Chiayi (嘉義), Đài Nam (台南), và Cao Hùng (高雄); và đến nhà ga chuyển tiếp Jhongli (中壢), để nối chuyến tàu điện chính TRA (Taiwan Railways Administration 台灣鐵路管理局) và các tuyến buýt đi về phía nam nối với Đài Nam, Hsinchu (新竹)...
- Sân bay Songshan (松山機場) [3] (TSA) ở trung tâm Đài Bắc chủ yếu phục vụ các chuyến bay nội địa và một vài chuyến bay nối với Trung Quốc Đại Lục.
- Sân bay Kaohsiung (高雄) [4] (KHH) có các chuyến nội địa và phố tế. Các chuyến quốc tế chỉ bay đến các thành phố Châu Á khác cũng như Trung Quốc đại lục.
- Sân bay Taichung (台中機場)(RMQ) phục vụ các chuyến bay nội địa cũng như các chuyến bay quốc tế đến Hồng Kông và Việt Nam qua Trung Quốc đại lục.
- Sân bay Hualien (花蓮機場)[5] (HUN) có các chuyến bay nội địa và quốc tế đến Nhật Bản, Hàn Quốc, và Ma Cao.
Bằng tàu hỏa
[sửa]Bằng ô-tô
[sửa]Bằng buýt
[sửa]Bằng tàu thuyền
[sửa]Đi lại
[sửa]Ngôn ngữ
[sửa]Tiếng Phổ thông chuẩn (hay còn gọi là tiếng Quan thoại) được công nhận là ngôn ngữ chính thức của Trung Hoa Dân Quốc, ngôn ngữ này được đại đa số dân chúng sử dụng. Khoảng 70% người dân Đài Loan là người gốc Phúc Kiến và họ nói cả tiếng Đài Loan (một phương ngữ của tiếng Mân Nam) và tiếng Phổ thông. Tiếng Phổ thông là ngôn ngữ chủ yếu trong giảng dạy tại trường học từ khi Nhật Bản rút quân khỏi hòn đảo vào những năm 1940. Nhóm người Khách Gia, chiếm khoảng 15% dân số, sử dụng tiếng Khách Gia. Các nhóm thổ dân hầu hết nói ngôn ngữ bản địa của họ, mặc dù hầu hết họ cũng có thể nói tiếng Phổ thông. Các ngôn ngữ thổ dân không thuộc về tiếng Hán hay Ngữ hệ Hán-Tạng mà thuộc Ngữ hệ Nam Đảo
Mặc dù tiếng Phổ thông là ngôn ngữ giảng dạy trong trường học và chiếm ưu thế trên truyền hình và phát thanh, các ngôn ngữ hay phương ngôn khác đã chứng kiến một sự hồi sinh trong đời sống công cộng tại Đài Loan, chủ yếu là từ thập niên 1990 sau khi các hạn chế về ngôn ngữ được nới lỏng. Một phần lớn trong dân chúng có thể nói tiếng Đài Loan, và nhiều người khác cũng có thể hiểu ngôn ngữ này ở những mức độ khác nhau. Những người già từng được giáo dục dưới thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng (1895-1945) đều có thể nói được tiếng Nhật.
Tiếng Anh là ngôn ngữ phổ biến tại Đài Loan, một số trường tư có quy mô lớn đã tiến hành giảng dạy bằng tiếng Anh. Tiếng Anh là bắt buộc trong chương trình giảng dạy khi các học sinh bước vào trường tiểu học. Tiếng Anh khá được đề cao trong các trường học Đài Loan