Lapua
Lapua | |
---|---|
Shaharcha | |
![]() | |
62°58′15″N 23°0′25″E / 62.97083°N 23.00694°E | |
Mamlakat | Finlandiya |
[[Mintaqa]] | [[Janubiy Ostrobotniya]] |
[[Sub-mintaqa]] | Seinäjoki sub-mintaqa |
Hukumat | |
• [[Shaharcha rahbari]] | Satu Kankare |
Asos solingan | 1865 |
Vaqt mintaqasi | UTC+02:00 |
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Lappo_-_Johan_Knutson_-_Finland_framst%C3%A4lldt_i_teckningar_-_105.jpg/220px-Lappo_-_Johan_Knutson_-_Finland_framst%C3%A4lldt_i_teckningar_-_105.jpg)
Lapua (Fincha: [ˈlɑpuɑ]; shvedcha: Lappo) Finlyandiyadagi shahar va munisipalitetdir .
U Janubiy Ostrobotniya mintaqasida Lapua daryosi yonida joylashgan. Shahar aholisi 14,087 kishi (28-fevral 2023-yil) va 751,82 kvadrat kilometr (290,28 kv milya) maydonni egallaydi. Shundan 13,67 km2 (5,28 kv mi) suvdir. Aholi zichligi – 1 kvadrat kilometrga 19,11 aholi (49,5 / kv mi). Munitsipalitet aholisi tili fin tilidir .
Tarix
[tahrir | manbasini tahrirlash]14-asr boshlarida doimiy aholi Lapuanjoki vodiysiga tarqala boshladi. Aholisi, boshqa hududlar qatorida, shimolda quruqlik va suv aloqalari yaxshi boʻlgan Yuqori Satakuntadagi Suur-Sastamala aholi punkti markazidan kelgan. Ostrobotniyadagi asosiy turar joyi dastlab Kiryonjoki daryosining quyi oqimida joylashgan edi. Tabiiy resurslarga boy Kvarken hududining dengizga yaqinligi ayniqsa huduni jozibador qilib turar edi. Oʻsha paytlarda Lapuada mintaqani oʻzlarining choʻl hududi deb hisoblaydigan baʼzi Lapplar bor edi. Lapuan nomi, ehtimol, qirgʻoq boʻyidagi shvedlar tomonidan aynan shu hududda yashagan Lapplar sababli berilgan.
Lapua jangi Finlyandiya urushi doirasida 1808-yil 14-iyulda shahar chekkasida shved va rus qoʻshinlari oʻrtasida boʻlib oʻtdi.
Lapua – Lapua Evangelist Lyuteran Yeparxiyasining qarorgohi hisoblanadi.1827-yilda qurilgan Lapua sobori Karl Lyudvig Engel tomonidan ishlab chiqilgan. 1930-yillarda radikal antikommunistik Lapua harakati tashkil etilgan va shahar nomi bilan atalgan.
Lapua davlat kartrij zavodi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Lapua shuningdek, 1927-yilda Davlat patron zavodi sifatida oʻz faoliyatini boshlagan yirik o'q-dorilar zavodiga ega. Bu zavod qishki va Ikkinchi jahon urushi davrida Finlyandiya armiyasiga asosiy oʻq-dori yetkazib beruvchi boʻlgan. 1976-yil 13-aprelda ushbu zavodning omborida portlash sodir boʻldi va natijada 40 ta ishchi halok boʻldi. Portlashdan keyin zavod 6 kilometr (4 mi) shahar markazidan uzoqga koʻchirildi va bugungi kunda Nordic oʻq-dorilar guruhi (Nammo) tarkibiga kiruvchi Nammo Lapua sifatida ishlab chiqarishni davom ettirmoqda. Zavodning asl joyi va saqlanib qolgan binolar hozirda sanʼat markazi, kutubxona va teatrga aylantirilgan.
Xalqaro munosabatlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Qardosh shaharlar – qardosh shaharlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Lapuaning qardosh shaharlari[1]:
Hagfors, Svetsiya
Hohenlockstedt, Germaniya
Lantana, Florida, Amerika Qoʻshma Shtatlari
Rakvere, Estoniya[2]
Kiskőrös, Vengriya
Taniqli odamlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Juho Annala
- Vilho Annala
- Anneli Jäätteenmäki
- Vihtori Kosola
- Teemu Maki
- Esko Nikkari
- Jutta Urpilainen
Shuningdek qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Lapua harakati
- Finlyandiya milliy yo'li 19
- Blue Highway, xalqaro sayyohlik yoʻnalishi
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Lapua info (statistics)“. Lapua. 2014-yil 2-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 30-aprel.
- ↑ „Twin Cities“. Rakvere. 2013-yil 14-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 30-aprel.
Tashqi havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash] Vikiomborda Lapua mavzusiga oid fayllar bor
- Lapua shahri – Rasmiy veb-sayt
- Nammo Lapua Oy tarixi lapua.com saytida
- Media-Wolf tomonidan taqdim etilgan Lapua veb-kamera
- Vanha Paukku madaniyat markazidagi Vanhan Paukun Festivaali musiqa festivali.