ВПН
![]() | Бу мақола викилаштирилиши керак. |
Бу мақолада манбалар <ref></ref> тегларига олинмаган ёки умуман кўрсатилмаган. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Virtual_privative_network.png/220px-Virtual_privative_network.png)
ВПН (инглизча: Виртуал привате нетwорк) шахсий тармоқни жамоат тармоғи орқали узайтиради ва фойдаланувчиларнинг шахсий тармоққа бевосита уланган бўлса, фойдаланувчиларга биргаликда ёки умумий тармоқларда маълумотларни қабул қилиш ва олиш имконини беради („Қисқаси, у сизнинг компютерингиз ва ВПН хизмат серверлари ўртасида тунелланган хавфсиз, шифрланган алоқа яратади“). Бунинг учун ВПН иловалари фойдали бўлиши мумкин. Хусусий тармоқни бошқариш имконини беради. ВПН-лар корпоратив бўлмаган корпоратив интранетлардан хавфсиз фойдаланишни таъминлайди. Улар географик жиҳатдан интеграцияланган тармоқларни бирлаштирадиган тармоқни таъминлаш учун ишлатилади. Индивидуал Интернет фойдаланувчилари ўзларининг прокси-серверларига ВПН билан симсиз операцияларни амалга ошириш, географик чекловлар ва цензурани тўхтатиш ёки шахсий идентификацияни ва жойлашувни ҳимоя қилиш учун уланишлари мумкин. Бироқ, айрим веб-сайтларга географик чекловлар учун маълум ВПН технологиясига кириш тақиқланади. ВПН алоҳида уланишлар, виртуал туннел протоколлари ёки шифрлаш транспорти билан виртуал портни ўрнатиш орқали яратилади. У катта Интернет тармоғига эга ВПН кенг майдонли (WАН) тармоқнинг афзалликларини таъминлайди. Фойдаланувчилар нуқтаи назаридан, хусусий тармоқ ичида масофадан туриб фойдаланиладиган ресурсларга кириш. Анъанавий ВПН-лар нок-то-нуқта топологиясида тасвирланади ва таъсирни тасдиқламайди ёки таъсир қилмайди, шунинг учун Миcрософт Wиндоwс НетБИОС тўлиқ қўллаб-қувватланмайди ёки Маҳаллий Тармоқ (ЛАН). Дизайнерлар виртуал чекловларни бартараф этиш учун Виртуал Привате ЛАН Сервиcес (ВПЛС) ва лаер-2 туннел протоколлари каби ВПН-ларни ишлаб чиқди.
Ишлаш принсипи
[edit | edit source]ВПН ишлайдиган принсип қуйидагича:
- Шифрлаш: ВПН-тармоқ орқали ўтказиладиган маълумотлар шифрланади, яъни ўғирлиги ва муваффақияциз тўхталиши керак бўлган катта сонлар билан кодланади. Бу, фойдаланувчиларнинг маълумотларини ҳужум ва ҳоказоликлардан ҳимоя қилади.
- ИП-манзиллар: ВПН, фойдаланувчиларга ўзига хос ИП-манзиллар тақдим этади. Бу, фойдаланувчиларни асосий ИП-манзилларига нисбатан аноним бўлишига ёрдам беради ва уланишлар учун фойдаланувчиларни номаълум бўлиши мумкин.
- Узлуксиз уланиш: ВПН, фойдаланувчиларга узлуксиз интернет уланишларини таъминлайди, яни уланишлар ўртасида блокланган ресурсларга ва интернетда тақиқланган тармоқларга кириш мумкин бўлади.
- Ўзлаштирилган йўналишлар: ВПН-тармоқлар, маълум ресурсларга йўналиш бериш учун ўзлаштирилган йўналишларни тақдим этади. Бу, тармоқ ичида уланишларда сифатли тезлик ва сифатни таъминлайди.
ВПН-ни фойдаланиш тармоқ хавфсизлигини ошириш, интернет фойдаланувчилари учун махфийликни таъминлаш, корпоратив тармоқда ишлаш, географиянинг чегараларини ўтиш, энгил тармоқларга уланиш бериш ва бошқа турли мақсадларга эришиш учун қўлланади. Шунинг учун ВПН бугунги кунда интернет фойдаланувчилари учун муҳим тармоқ воситасидан бири ҳисобланади.