Ню-Ёрк
Ню-Ёрк | |
---|---|
Шаҳар | |
![]() | |
40°39′0″Н 74°3′0″W / 40.65000°Н 74.05000°W | |
Мамлакат | АҚШ |
Штат | Ню-Ёрк |
Ҳукумат | |
• [[Мер]] | Эриc Адамс |
Майдон | 1,223.59 км2 (472.43 кв ми) |
Маркази баландлиги | 10[1] м |
Аҳолиси (2020) |
8 804 190[2] |
Зичлиги | 11313.68 киши/км2 |
Этнохороним | ню-ёрклик |
Вақт минтақаси | УТC-5, ёзда УТC-4 |
Телефон коди | 212, 332, 347, 646, 718, 917, 929 |
Почта индекс(лар)и | 100хх-104хх, 11004-05, 111хх-114хх, 116хх |
Автомобил коди | НЙ |
Ню-Ёрк (инглизча: Неw Ёрк Cитй) – АҚШнинг энг катта саноат, молия, савдо-транспорт ҳамда сиёсий ва маданий маркази, дунёдаги энг йирик шаҳарлардан бири. Атлантика океани соҳилида, Гудзон дарёсининг қуйилиш жойида. Шаҳарнинг марказий қисми Манҳаттан оролида жойлашган. Иқлими мўтадил, сернам иқлим. Йиллик ёғин – 1000 мм. Майдони (шаҳарнинг муниципал чегараси доирасида, сув ҳавзаларисиз) – 953 км2. Аҳолиси – 8 804 190 киши (2020)[2]. Ню-Ёркнинг амалда қўшилиб кетган шаҳарлар ва шаҳар атрофи билан бирга майдони 27 минг км2, аҳолиси 19 миллион киши. Шаҳар аҳолисининг кўпчилиги асли европалик, осиёлик ва африкаликлар, хусусан, 15% қоратанлилар, 14% келиб чиқишига кўра италянлар, 12% пуэрториканлар ва бошқалардан иборат.
Илк бор Манҳаттан оролига 1613-йилда голландлар келиб ўрнашган. Шаҳарга 1625-йилда асос солинган. 1626-йилдан Янги Амстердам (нидерландча: Ниэуw Амстердам) деб аталган. 1664-йилда Янги Амстердамни инглизлар босиб олиб, Ёрк герсоги шарафига Ню-Ёрк деб атаганлар. 1785–1790-йилларда Ню-Ёрк Америка Қўшма Штатларининг муваққат пойтахти. Шаҳарда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ва бошқа халқаро ташкилотларнинг штаб-квартираси жойлашган.
Ню-Ёрк – Америка Қўшма Штатларида энг катта, дунёда энг йирик денгиз портларидан. Четдан келтириладиган юклар (нефт, тропик ўсимликлар маҳсулоти, хом ашё, саноат буюмлари) четга чиқариладиган юклар (саноат буюмлари, озиқ-овқат)дан уч марта кўп. Мамлакат ташки савдо айланмасининг 1/4 қисми Ню-Ёрк орқали ўтади. Шаҳарда фонд биржаси, банк, суғурта жамиятлари, саноат ва бошқа корпорацияларининг бошқармалари жойлашган. 3 та катта халқаро аэропорт мавжуд. Тикувчилик ва полиграфия саноатлари салмоқли ўрин тутади. Машинасозлик ва металлсозлик (жумладан, электротехника, тайёр қисмлардан автомобил йиғиш, авиаракетасозлик, оптика-механика), кимё ҳамда галантерея ва заргарлик буюмлари ишлаб чиқариш ривожланган. Нефтни қайта ишлаш, рангли металлургия, озиқ-овқат саноати корхоналари бор. Шаҳарнинг айрим қисмларини 60 дан ортиқ кўприк, бир нечта автомобил туннели (умумий узунлиги 370 км) ва йўловчилар ташиш паромлари бирлаштириб туради. 1868-йилдан метрополитен ишлаб турибди.
Ню-Ёрк университетларнинг сони бўйича АҚШда Калифорниядан кейин иккинчи ўринда туради. Ню-Ёркда 40 дан ортиқ коллеж, Фанлар академияси ва бошқа академиялар, институтлар, йирик кутубхоналар, музейлар, 70 дан ортиқ театр бинолари, Филармония зали, консерватория, консерт заллари ва бошқа бор.
Ню-Ёркда италянлар, яҳудий, хитой ва бошқа миллатга мансуб аҳолининг кўча ва кварталлари мавжуд. Шаҳар 19-аср бошидан тўғри бурчакли режа асосида шакллана бошлади. 19-аср ўрталарига келиб, улкан шаҳарга айланди. Энг катта кўчалардан бири – Бродвей (узунлиги 29 км). 19–20-асрларда кўп қаватли баланд бинолар қурила бошланди. 20-аср ўрталарига келиб Ню-Ёрк узунлиги 200 км келадиган ва бирбири билан туташиб кетган улкан шаҳарлар тўдасига айланди. 17–18-асрларда қурилган бинолардан ратуша (1803–1812), Тринити-Чёрч черкови (1839–1846), катта муҳандислик иншоотларидан Бруклин кўприги (1869–1883) ва бошқа сақланган. Кўп қаватли бинолардан Эмпире Стате Буилдинг (102 қават, 1930–1931), БМТ штаб-квартираси биноси (1947–1952), Халқаро савдо маркази (2 та 110 қаватли минора, баландлиги 412 м; 1971–1973; 2001-йил 11-сентабрда террорчилар томонидан портлатилган) ва бошқа йирик кўприклари: Георге Wашингтон ва Веррацано-Норроус. Муҳим ёдгорликлари: Озодлик ҳайкали ва Вашингтон арки.
Тарихи
[edit | edit source]Асосий саҳифа: Ню-Ёрк шаҳри тарихи
Қадим замонларда ҳозирги Ню-Ёрк шаҳри ҳудудида алгонкинлар истиқомат қилишган.
Ню-Ёрк лиманига ташриф буюрган илк европалик Гиованни да Верраззано бўлган. Верраззано Флоренсияда туғилган бўлиб, тадқиқотчи сифатида фаолият юритган. У Ню-Ёрк лиманига 1524-йилда ташриф буюрган ҳамда у ерни Франсияга тегишли ҳудуд, деб даъво қииб, ҳудудни Ноувелле Ангоулêме (Янги Ангоулêме), деб номлаган. Ундан кейин, португалиялик капитан Эстêвãо Гомес раҳбарлигидаги испан экспедицияси 1525-йилнинг январида Ню-Ёрк лиманига етиб келган. Гомес Гудзон дарёсини Рíо де Сан Антонио (Сан Антонио дарёси), деб номлаган ҳамда унинг харитасини ишлаган. 1527-йили Шимолий Американинг шарқий қирғоғини кўрсатувчи илк илмий харита – Падрóн Реал Гомес экспедицияси материаллари асосида ишланган. АҚШнинг шимолий-шарқий қисми Гомес шарафига Тиэрра де Эстебан Гóмез, деб номланган.
Географияси
[edit | edit source]Иқлими
[edit | edit source]Ню-Ёрк шаҳри | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Климатограмма | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Ню-Ёрк шаҳри иқлими | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Кўрсаткич | Ян | Фев | Март | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ной | Дек | Йил |
Мутлақ максимал, °C | 15,8 | 15,9 | 21,3 | 28,3 | 31,4 | 33,4 | 35,4 | 34,1 | 31,7 | 26,5 | 21,5 | 17,2 | 36,1 |
Ўртача максимал, °C | 4,2 | 5,7 | 9,9 | 16,6 | 21,9 | 26,5 | 29,4 | 28,5 | 24,6 | 18,1 | 12,2 | 6,8 | 17,0 |
Ўртача ҳарорат, °C | 0,9 | 2,2 | 6,0 | 12,1 | 17,3 | 22,2 | 25,3 | 24,5 | 20,7 | 14,4 | 8,9 | 3,9 | 13,2 |
Ўртача минимал, °C | −2,3 | −1,4 | 2,1 | 7,5 | 12,8 | 18,0 | 21,2 | 20,5 | 16,8 | 10,8 | 5,6 | 1,0 | 9,4 |
Мутлақ минимал, °C | 9,8 | −10,7 | −6,8 | 0,4 | 6,6 | 11,5 | 16,6 | 15,7 | 10,1 | 3,6 | −2,4 | −7,8 | −13,5 |
Ёғингарчилик меъёри, мм | 92 | 81 | 109 | 104 | 101 | 115 | 117 | 116 | 109 | 111 | 91 | 111 | 1 258 |
Манба: [4][5][6][7][8] |
Демографияси
[edit | edit source]Йил | Аҳоли | ±% |
---|---|---|
1698 | 4 937 | — |
1712 | 5 840 | +18.3% |
1723 | 7 248 | +24.1% |
1737 | 10 664 | +47.1% |
1746 | 11 717 | +9.9% |
1756 | 13 046 | +11.3% |
1771 | 21 863 | +67.6% |
1790 | 33 131 | +51.5% |
1800 | 60 515 | +82.7% |
1810 | 96 373 | +59.3% |
1820 | 123 706 | +28.4% |
1830 | 202 589 | +63.8% |
1840 | 312 710 | +54.4% |
1850 | 515 547 | +64.9% |
1860 | 813 669 | +57.8% |
1870 | 942 292 | +15.8% |
1880 | 1 206 299 | +28.0% |
1890 | 1 515 301 | +25.6% |
1900 | 3 437 202 | +126.8% |
1910 | 4 766 883 | +38.7% |
1920 | 5 620 048 | +17.9% |
1930 | 6 930 446 | +23.3% |
1940 | 7 454 995 | +7.6% |
1950 | 7 891 957 | +5.9% |
1960 | 7 781 984 | −1.4% |
1970 | 7 894 862 | +1.5% |
1980 | 7 071 639 | −10.4% |
1990 | 7 322 564 | +3.5% |
2000 | 8 008 288 | +9.4% |
2010 | 8 175 133 | +2.1% |
2020 | 8 804 190 | +7.7% |
2021 (тах.) | 8 467 513 | −3.8% |
Манбалар: 1698–1771,[9] 1790–1990,[10] 2000–2010,[11] 2020,[2] 2021[12] |
Демография | 2020[13] | 2010[14] | 1990[15] | 1970[15] | 1940[15] |
---|---|---|---|---|---|
Оқ танлилар | 30.9 % | 33.3 % | 43.4 % | 64.0 % | 92.1 % |
Латиноамерикаликлар | 28.3 % | 28.6 % | 23.7 % | 15.2 % | 1.6 % |
Афроамерикаликлар | 20.2 % | 22.8 % | 28.8 % | 21.1 % | 6.1 % |
Осиёликлар | 15.6 % | 12.6 % | 7.0 % | 1.2 % | 0.2 % |
Маҳаллий америкаликлар | 0.2 % | 0.2 % | 0.4 % | 0.1 % | – |
Кўп ирқли америкаликлар | 3.4 % | 1.8 % | – | – | – |
Ню-Ёрк шаҳри аҳоли сони бўйича АҚШдаги энг йирик шаҳардир[16]. 2010-йилги маълумотларга кўра, шаҳарда 8 175 133 нафар киши истиқомат қилади[2][17][18]. АҚШнинг аҳоли сони бўйича 2-энг йирик шаҳри бўлмиш Лос-Анжелесда Ню-Ёрк шаҳри билан солиштирилганда икки баробар кам киши истиқомат қилади[16]. Ню-Ёрк шаҳри аҳолиси сони 2010–2020-йиллар оралиғида сезиларли даражада ўсган (тахминан 629 000 нафар киши). Солиштириш учун, АҚШнинг аҳоли сони бўйича Ню-Ёркдан кейинги энг йирик тўрт шаҳри – Лос-Анжелес, Чиcаго, Ҳоустон ва Пҳоэнихнинг айни ўнйилликда ўсган аҳоли сонини қўшганда ҳам Ню-Ёркда ўсган аҳоли сонидан оздир[19][20]. Ню-Ёрк шаҳри аҳолиси Ню-Ёрк штати аҳолисининг тахминан 44 фоизини[21], Ню-Ёрк агломерацияси аҳолисининг эса тахминан 39 фоизини ташкил этади[22]. Ушбу шаҳарда истиқомат қилувчи аҳолининг аксарияти (5 141 538 ёки 58.4 фоизи) Лонг Исланд, Бруклин ёки Қуээнсда яшашади[23].
Ирқий ва этник гуруҳлар
[edit | edit source]2020-йилги маълумотларга кўра, Ню-Ёрк шаҳридаги ирқий ва этник гуруҳларнинг таркиби қуйидагича: 30.9% оқ танлилар, 28.7% латиноамерикаликлар, 20.2% қора танлилар ёки афроамерикаликлар, 15.6% осиёликлар ва 0.2% маҳаллий америкаликлар[24]. Латиноамерикалик бўлмаган аҳолининг 3.4 фоизи бирдан ортиқ ирққа мансуб ҳисобланади. 1892–1924-йиллар оралиғида Эллис оролига 12 миллиондан зиёд европалик иммигрантлар кўчиб келган[25]. 1900-йилга келиб, олмонлар иммигрантларнинг энг йирик гуруҳини ташкил қилган. Улардан кейин ирландлар, яҳудийлар ва италянлар иммигрантларнинг катта гуруҳини ташкил этишган[26]. 1940-йилда оқ танлилар шаҳар аҳолисининг 92 фоизини эгаллаган[15].
Жинсий ориэнтация
[edit | edit source]Ню-Ёрк агломерациясида тахминан 570 000 нафар гей ва бисексуал кишилар истиқомат қилади[27][28]. Шаҳарда бир жинслар орасидаги никоҳ 2011-йилнинг 24-июнида легаллаштирилган[29].
Дини
[edit | edit source]Диний мансублик (2014)[30][31] | ||||
---|---|---|---|---|
Христиан | 59% | |||
Католик | 33% | |||
Протестант | 23% | |||
Бошқа христианлик оқимлари | 3% | |||
– | 24% | |||
Яҳудий | 8% | |||
Ҳинду | 3% | |||
Мусулмон | 3% | |||
Буддист | 1% | |||
Бошқа | 1% | |||
Христианлик
[edit | edit source]Ню-Ёрк шаҳрида яшовчи диндорларнинг аксарияти христианлар ҳисобланади[30]. Сони жиҳатдан энг катта христианлик деноминацияси тарафдорлари рим католик черковига тўғри келади (33%). Иккинчи энг катта христианлик деноминацияси протестантизм тарафдорларига (23%) тўғри келади.
Яҳудийлик
[edit | edit source]Шаҳарда тахминан 1.1 миллион нафар киши яҳудийлик динига эътиқод қилади[32][33]. Уларнинг ярмидан кўпи Бруклинда истиқомат қилади. Яҳудийлик Неw Ёрк шаҳридаги иккинчи энг кўп тарафдорларга эга дин ҳисобланади.
Ислом
[edit | edit source]Ислом дини Ню-Ёрк шаҳрида христианлик ва яҳудийликдан кейинги учинчи энг кўп тарафдорларга эга диндир. Мусулмон аҳолининг сони тахминан 600 000 ва 1 000 000 орасида[34]. Америкалик мусулмонларнинг 22.3 фоизи Ню-Ёрк шаҳрида истиқомат қилишади.
Ҳиндуизм ва бошқа диний мансубликлар
[edit | edit source]Ню-Ёрк шаҳрида юқоридаги уч диндан бошқа ҳиндуизм, буддизм, сикҳизм, зардуштийлик ва бошқа динлар, шунингдек, атеизм тарафдорлари бор. 2014-йилги маълумотларга кўра, неw ёркликларнинг 3 фоиздан ошиғи атеист саналади[30].
Ҳукумати
[edit | edit source]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Nancy_Pelosi_and_Eric_Adams_at_the_Speaker%27s_Balcony_%28cropped%29.jpg/120px-Nancy_Pelosi_and_Eric_Adams_at_the_Speaker%27s_Balcony_%28cropped%29.jpg)
Ню-Ёрк шаҳрини мер, муниципал кенгаш ва ҳисоблар бошқармаси идора қилади. Мер аҳоли томонидан 4 йил муддатга сайланади.
Шаҳарнинг амалдаги мери – Эриc Адамс. 2021-йилда унга сайловчиларнинг 67 фоизи овоз берган. Мерлик лавозимига 2022-йилнинг 1-январидан киришган.
2016-йил апрел ҳолатига кўра, шаҳарда рўйхатга олинган сайловчиларнинг 69 фоизи демократлар, 10 фоизи эса республикачилар ҳисобланади[35].
Манбалар
[edit | edit source]- ↑ „УС Боард он Геограпҳиc Намес“ (инглизча). Унитед Статес Геологиcал Сурвей (2018-йил 23-июн). Қаралди: 2008-йил 31-январ. Сеарч фор феатуре ИД 975772.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „ҚуиcкФаcц: Неw Ёрк cитй, Неw Ёрк“ (инглизча). У.С. Cенсус Буреау. Қаралди: 2021-йил 17-август.
- ↑ Белведере Cастле ат НЙC Паркс
- ↑ „НоwДата – НОАА Онлине Wеатҳер Дата“. Натионал Оcеаниc анд Атмоспҳериc Администратион. Қаралди: 2021-йил 4-май.
- ↑ „Суммарй оф Монтҳлй Нормалс 1991–2020“. Натионал Оcеаниc анд Атмоспҳериc Администратион. 2021-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 4-май.
- ↑ „Неw Ёрк Cентрал Парк, НЙ Cлимате Нормалс 1961−1990“. Натионал Оcеаниc анд Атмоспҳериc Администратион. Қаралди: 2020-йил 18-июл.
- ↑ „Авераге Перcент Суншине тҳроугҳ 2009“. Натионал Cлиматиc Дата Cентер. Қаралди: 2012-йил 14-ноябр.
- ↑ „Неw Ёрк, Неw Ёрк, УСА – Монтҳлй wеатҳер фореcаст анд Cлимате дата“. Wеатҳер Атлас. Қаралди: 2019-йил 4-июл.
- ↑ Греэне анд Ҳаррингтон. Америcан Популатион Бефоре тҳе Федерал Cенсус оф 1790, Неw Ёрк, 1932. Росенwаике, Ира. Популатион Ҳисторй оф Неw Ёрк Cитй. Сйраcусе, Н.Й.: Сйраcусе Университй Пресс, 1972 — 8-бет. ИСБН 0-8156-2155-8.
- ↑ Гибсон, Cампбелл.Популатион оф тҳе 100 Ларгест Cитиэс анд Отҳер Урбан Плаcес ин тҳе Унитед Статес:1790 то 1990, Унитед Статес Cенсус Буреау, Жуне 1998. Ретриэвед Жуне 12, 2007.
- ↑ „Табле ПЛ-П1 НЙC: Тотал Популатион Неw Ёрк Cитй анд Бороугҳс, 2000 анд 2010“. нйc.гов. Қаралди: 2016-йил 16-май.
- ↑ „Cитй анд Тоwн Популатион Тоталс: 2020–2021“. У.С. Cенсус Буреау. Қаралди: 2022-йил 5-июн.
- ↑ „2020: ДЕC Редистриcтинг Дата (ПЛ 94-171)“. УС Cенсус Буреау.
- ↑ „ҚуиcкФаcц фор Неw Ёрк Cитй / Неw Ёрк Стате / Унитед Статес“. Унитед Статес Cенсус Буреау. Қаралди: 2022-йил 14-феврал.
- ↑ 15,0 15,1 15,2 15,3 „Раcе анд Ҳиспаниc Оригин фор Селеcтед Cитиэс анд Отҳер Плаcес: Эарлиэст Cенсус то 1990“. У.С. Cенсус Буреау. 2012-йил 12-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 7-ноябр.
- ↑ 16,0 16,1 Баррон, Жамес. „Неw Ёрк Cитй'с Популатион Ҳиц а Реcорд 8.6 Миллион“ (2018-йил 22-март). Қаралди: 2018-йил 22-март.
- ↑ Шеррй, Виргиниа Н.. „Статен Исланд популатион ат алл-тиме ҳигҳ оф 473,000; НЙC'с соарс то реcорд 8.4 миллион“ (2014-йил 27-март). Қаралди: 2014-йил 27-март.
- ↑ Роберц, Сам. „Феwер Пеопле Аре Абандонинг тҳе Бронх, Cенсус Дата Шоw“ (2013-йил 14-март). Қаралди: 2014-йил 27-март.
- ↑ Cастронуово, Cелине „Алл 10 ларгест cитиэс греw, Пҳоэних суппланц Пҳиллй ас 5тҳ ларгест ин УС“. Тҳе Ҳилл (2021-йил 12-август). Қаралди: 2021-йил 28-август.
- ↑ Дорман, Жоҳн Л. „Cенсус: Тҳе 10 мост популоус УС cитиэс аре лед бй НЙC, Лос Ангелес, анд Чиcаго; Пҳоэних леапфрогс Пҳиладелпҳиа то cлаим тҳе Но. 5 спот“. Бусинесс Инсидер (2021-йил 16-август). Қаралди: 2021-йил 27-август.
- ↑ „АCС Демограпҳиc анд Ҳоусинг Эстиматес–2012–2016 Америcан Cоммунитй Сурвей 5-Еар Эстиматес–Cитй Версус Стате“. Америcан Фаcт Финдер, Унитед Статес Cенсус Буреау (2016). 2020-йил 14-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 8-октябр.
- ↑ „АCС Демограпҳиc анд Ҳоусинг Эстиматес–2012–2016 Америcан Cоммунитй Сурвей 5-Еар Эстиматес–Cитй Версус Метро“. Америcан Фаcт Финдер, Унитед Статес Cенсус Буреау (2016). 2020-йил 14-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 8-октябр.
- ↑ Cорреал, Анниэ. „Неw Ёрк Cитй аддс 629,000 пеопле, дефйинг предиcтионс оф иц деcлине“ (2021-йил 12-август). 2021-йил 28-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 27-август.
- ↑ „2020 Деcенниал Cенсус“. У.С. Cенсус Буреау. Қаралди: 2022-йил 11-феврал.
- ↑ Жонес, Чариссе „Эллис Исланд стривес то телл море cомплете иммигратион сторй“. УСА Тодай (2008-йил 24-сентябр). Қаралди: 2014-йил 4-июл.
- ↑
Чишолм, Ҳугҳ, эд. (1911) "Неw Ёрк Cитй#Популатион" Энcйcлопæдиа Британниcа 19 (11чи нашри) Cамбридге Университй Пресс п. 617
- ↑ Гатес, Гарй Ж. „Саме-сех Cоуплес анд тҳе Гай, Лесбиан, Бисехуал Популатион: Неw Эстиматес фром тҳе Америcан Cоммунитй Сурвей“. Тҳе Wиллиамс Институте он Сехуал Ориэнтатион Лаw анд Публиc Полиcй (2006-йил октябр). 2013-йил 9-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 7-декабр.
- ↑ Силверман, Бриан; Чаувин, Келсй. Фроммер'с Неw Ёрк Cитй 2013. Жоҳн Wилей & Сонс, 2013. ИСБН 978-1-118-33144-6. Қаралди: 2015-йил 24-март.
- ↑ Cонфессоре, Ничолас; Барбаро, Мичаэл. „Неw Ёрк Аллоwс Саме-Сех Марриаге, Беcоминг Ларгест Стате то Пасс Лаw“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2011-йил 24-июн). Қаралди: 2012-йил 2-сентябр.
- ↑ 30,0 30,1 30,2 Липка, Мичаэл „Мажор У.С. метрополитан ареас диффер ин тҳеир религиоус профилес“. Пеw Ресеарч Cентер (2015-йил 29-июл). Қаралди: 2015-йил 30-июл.
- ↑ „Религион ин Америcа: У.С. Религиоус Дата, Демограпҳиcс анд Статистиcс“ (эн-УС). Пеw Ресеарч Cентер'с Религион & Публиc Лифе Прожеcт. Қаралди: 2020-йил 11-июл.
- ↑ „Wорлд Жеwиш Популатион“. СимплеТоРемембер.cом–Жудаисм Онлине. Қаралди: 2012-йил 2-сентябр.
- ↑ „Жеwиш Cоммунитй Студй оф Неw Ёрк: 2011 Cомпреҳенсиве Репорт“. УЖА-Федератион оф Неw Ёрк. 2021-йил 16-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 13-август.
- ↑ Грйнбаум, Мичаэл М.; Оттерман, Шарон. „Неw Ёрк Cитй Аддс 2 Муслим Ҳолй Дайс то Публиc Счоол Cалендар“ (2015-йил 4-март). Қаралди: 2015-йил 4-март.
- ↑ „НЙСВотер Энроллмент бй Cоунтй, Партй Аффилиатион анд Статус“. Неw Ёрк Стате Боард оф Элеcтионс (2016-йил апрел). 2016-йил 30-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 30-июл.
- Адабиётлар
- Ўзбекистон миллий энсиклопедияси. Тошкент: Ўзбекистон миллий энсиклопедияси Давлат илмий нашриёти, 2000.
Ўқиш учун
[edit | edit source]- Белден, Э. Портер. Неw Ёрк, Паст, Пресент, анд Футуре: Cомприсинг а Ҳисторй оф тҳе Cитй оф Неw Ёрк, а Десcриптион оф иц Пресент Cондитион, анд ан Эстимате оф иц Футуре Инcреасе. Неw Ёрк: Г.П. Путнам, 1849.
- Бургесс, Антҳонй. Неw Ёрк (Антҳонй Бургесс боок). Неw Ёрк: Литтле, Броwн & Cо., 1976. ИСБН 978-90-6182-266-0.
- Федерал Wритерс' Прожеcт. Тҳе WПА Гуиде то Неw Ёрк Cитй, 1995 реиссуэ, Неw Ёрк: Тҳе Неw Пресс, 1939. ИСБН 978-1-56584-321-9.
- Эмпире Cитй: Неw Ёрк Тҳроугҳ тҳе Cентуриэс. Cолумбиа Университй Пресс, 2005. ИСБН 978-0-231-10909-3.
- Ланкевич, Георге Л.. Америcан Метрополис: А Ҳисторй оф Неw Ёрк Cитй. НЙУ Пресс, 1998. ИСБН 978-0-8147-5186-2.
- Wҳите, Э.Б.. Ҳере ис Неw Ёрк, 2000 реиссуэ, Литтле Боокроом, 1949.
- Wҳитеҳеад, Cолсон. Тҳе Cолоссус оф Неw Ёрк: А Cитй ин 13 Парц. Неw Ёрк: Доубледай, 2003. ИСБН 978-0-385-50794-3.
Ҳаволалар
[edit | edit source]![]() |
Викиомборда Ню-Ёрк ҳақида туркум мавжуд |
- Расмий сайти (инглизча)
- НЙC Го, расмий туризм сайти (инглизча)
- Неw Ёрк Cитй Cурлиэ каталогида