Muşta
Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir. (Mart 2024) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Brass_knuckles_dsc04623.jpg/150px-Brass_knuckles_dsc04623.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Brass_knuckles.jpg/150px-Brass_knuckles.jpg)
Muşta, genellikle metalden imal edilen, avuca alınmak ve parmakların, üzerinde bulunan deliklere takılması suretiyle kullanılan, yumruğun darp etkisini arttırma amaçlı saldırı ve savunma silahı.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Dilimizde kullanılan muşta sözcüğü, batı dillerindeki nitelemelerin tersine Hintçedeki mushti sözcüğünden gelmektedir. Nitekim bu silahın ilk örneklerine Hindistan'da rastlanmaktadir. Sözcük Türkçeye büyük bir olasılıkla Farsça üzerinden geçmiştir.
Muşta, ilk olarak sert tahta ve boynuzdan imal edilen bir silahtı. Tekko adı verilen parmaklara değil, ele takılan Okinava kökenli benzeri bir metal silaha, Japon yakın dövüş sanatlarında da rastlanmaktadır. Muşta prensipine benzer şekilde kullanılan cestus adı verilen demir eklemeleri olan eldivenlerin, Antik Yunan ve Roma’da boksörler tarafından da kullanıldığı dönemden kalan mozaiklerden ve sporcu heykellerinden anlaşılmaktadır.
Muşta, Amerikan İç Savaşı, I. ve II. Dünya Savaşları sırasında yoğun bir şekilde kullanılmıştır. Pirinçten imal edilmiş ve çift ağızlı bir kamayla birleştirilmiş şekli ("Grabendolch" ya da "trench knife"), Alman ordusu tarafından Birinci Dünya Savaşı’nın uzun süren siper çarpışmalarında kullanılmak üzere tasarlanmış ve üretilmiştir. Amerikan ve İngiliz orduları da askeri amaçlı olarak çeşitli muşta ve muştalı kamalar imal etmişlerdir. Birinci Dünya Savaşı sırasında ilk olarak pirinçten imal edilen muşta, mermi kovanlarının imalatında pirincin kullanılmaya başlamasıyla birlikte ağırlıklı olarak alüminyumdan üretilir hale gelmiştir. Günümüzde ise sert plastik de dahil olmak üzere, bronzdan Dımaşk çeliğine dek çeşitli malzemelerden üretimi yapılmaktadır.
20. yüzyılın başlarından itibaren muşta sivil kullanıma da girmiştir. Muşta zamanla, Hollywood, mafya, macera ve polisiye filmlerinin ayrılmaz aksesuarlarından biri halini almıştır.
Muşta, milat öncesine uzanan tarihi nedeniyle her zaman için koleksiyoncuların ilgisini çeken bir silah olmuştur. 18. yüzyıldan kalma örnekleri antika piyasasında yüzlerce dolara varan fiyatlarla alıcı bulmaktadır.
Yasal düzenlemeler
[değiştir | kaynağı değiştir]Günümüzde muşta; taşınması, kullanımı, alım ve satımı dünyanın hemen her ülkesinde yasak olan bir silahtır. Buna rağmen Çin, Pakistan ve Hindistan gibi Uzak Doğu ülkeleri tarafından yoğun bir şekilde üretilmekte ve ihracı yapılmaktadır. Alım ve satımı Amerika'nın bazı eyaletlerinde serbesttir. Fransa ve Portekiz'de taşınması yasalarca suç teşkil etmektedir.
Türkiye'de muşta, 6136 sayılı kanun uyarınca ateşsiz silahlar kategorisine girmektedir ve dolayısıyla alımı, satımı ve bulundurulması yasaktır. Bununla birlikte, Asya yapımı numunelerine bit pazarlarında ve sokak tezgâhlarında rastlanmaktadır.