Irìdiu
Artìculu in LSC
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Ir-TableImage.svg/246px-Ir-TableImage.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Iridium.jpg/246px-Iridium.jpg)
S'irìdiu est s'elementu chìmicu de nùmeru atòmicu 77 e sìmbulu Ir. Est unu metallu de transitzione biancu-prata, meda tostu, chi pertenet a su grupu de su plàtinu. S'agatat in natura in liga cun s'òsmiu e agatat impreu in sa produtzione de ligas metàllicas destinadas a traballare a arta temperadura e in cunditziones de elevada usura.
S'irìdiu est cunsideradu èssere su metallu prus resistente a sa corrosione.
Su nùmene irìdiu derivat de su latinu iridium de iris = arcudechelu cun s'agiunta de su sufissu -ium tìpicu de sos elementos metàllicos.[1]
Sa depositzione insolitamente manna de irìdiu in carchi pìgiu geològicu est cunsiderada èssere proa de su crètidu impatu meteorìticu chi, a caddu intre su Cretàtzeu e su Tertziàriu, diat àere provocadu s'estintzione de unu mannu nùmeru de formas de organismos bividores fintzas de mannaria manna, tra cale sos dinosàuros.
Est impreadu in aparitzos espostos a artas temperaduras, in cuntatos elètricos e comente a additivu adduradore de su plàtinu.
Notas
[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]- ↑ Etimologia del nome degli elementi, in takimika.liceofoscarini.it. URL consultadu su 16 martzu 2020 (archiviadu dae s'url originale su 5 santugaine 2012).
Àteros progetos
[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]![]() |
Wikimedia Commons tenet files chi ligant a: Irìdiu |
|