کیوبیک
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Qu%C3%A9bec%2C_Canada.svg/220px-Qu%C3%A9bec%2C_Canada.svg.png)
کیوبیک کینیڈا دے وسط وچ موجود اک صوبہ اے۔ ایہ کینیڈا دا واحد صوبہ اے جتھے فرانسیسی بولی بولنے والےآں دی اکثریت اے۔ ايسے طرح ایہ کینیڈا دا واحد صوبہ اے جتھے صوبائی سطح اُتے سرکاری بولی فرانسیسی اے۔ ايسے طرح فرانسیسی قانون سول لا (Civil Law) وی کیوبیک وچ نافذ العمل اے ۔
کیوبک چڑھدے وشکارلے کینیڈا دا اک صوبہ اے۔ ایہ اکلا کینیڈی صوبہ اے جتھے لامت لوک فرینج بولدے نیں تے جتھے دی سرکاری بولی فرینچ اے۔ ایہ تھاں نال سب توں وڈا تے لوکاں نال (اونٹاریو مگروں) دوجا سب توں وڈا صوبہ اے۔
صوبے دی سیاست وچ قوم پرستی نوں اہمیت حاصل اے تے تمام سیاسی جماعتاں دا زور زیادہ توں زیادہ خود مختاری تے خود نوں بطور وکھ قوم منوانے دا اے۔ علیحدگی پسند حکومتاں نے 1980 تے 1995 وچ ریفرنڈم کرائے تے کینیڈین ہاؤس آف کامنز نے اک علامتی قرارداد منظور دی جس دے تحت متحدہ کینیڈا وچ کیوبیکس نوں وکھ قوم تسلیم کيتا گیا۔
رقبے دے لحاظ توں کیوبیک کینیڈا دا سب توں وڈا صوبہ تے انتظامی لحاظ توں دوسرا وڈا انتظامی رقبہ اے۔ مغرب وچ اونٹاریو، جیمز بے تے ہڈسن بے نيں، شمال وچ سیینٹ لارنس دی خلیج تے انگاوا خلیج نيں، مشرق وچ سینٹ لارنس دی خلیج تے نیو فاؤنڈلینڈ تے لابراڈور تے نیو برنزوک دے صوبے نيں۔ اس دے جنوب وچ امریدیاں ریاستاں مین، نیو ہمپشائر، ورمنٹ تے نیو یارک نيں۔ اس دی سمندری حدود ننا وت، پرنس ایڈرڈ آئی لینڈ تے نووا سکوشیا توں وی ملدی نيں۔
اونٹاریو دے بعد کیوبیک دوسرا گنجان آباد صوبہ اے۔ زیادہ تر لوک کیوبیک شہر تے مونٹریال دے درمیان بہنے والے سینٹ لارنس دریا دے کنارے شہراں وچ آباد نيں۔ انگریزی بولنے والےآں دی اکثریت منٹریال دے علاوہ اوٹاویاس، دتی ایسٹرن ٹاؤن شپس تے گاسپے دے علاقےآں وچ وی اے۔ دتی نار ڈو کیوبیک ریجن جو صوبے دے شمالی نصف اُتے محیط اے، کم آباد اے تے ایتھے زیادہ تر مقامی قبیلے ہی رہندے نيں۔
صوبے وچ موجود گیس دے بے اندازہ ذخائر صوبے دی معیشت دے لئی بہت عرصے توں اہم رہے نيں، اُتے خلائی سائنس، انفارمیشن تے کمیونیکیشن ٹیکنالوجیاں وی ہن اہم کردار ادا کر رہیاں نيں۔
ناں تے سرحداں دی تبدیلیاں
[سودھو]لفظ کیوبیک الگونکن بولی دے لفظ کیپک توں نکلیا اے جس دے معنی تنگ نيں۔ اصل وچ ایہ لفظ سینٹ لارنس دریا دے لئی سن جو ایتھے توں اُچی چوٹیاں توں گھری ہوئی اس تنگ سی گذرگاہ توں گذردا اے۔1608 وچ فرانسیسی مہم جو سیموئل ڈی چیپلن نے کیوبیک ناں اپنی بنائی ہوئی نوآبادیاتی چوکی دے لئی رکھیا۔
کیوبیک دا صوبہ شاہی فرمان دے تحت 1763 وچ وجود وچ آیا جو ٹریٹی آف فرانس دے تحت جاری ہويا۔ اس دے تحت فرانسیسی کالونی برطانویاں دے حوالے کيتی گئی۔ ایہ ست سالہ جنگ دے اختتام اُتے معاہدہ ہويا۔ کیوبیک ایکٹ برائے 1774 نے عظیم جھیلاں تے اوہیو دریا دے علاقےآں نوں کیوبیک دے حوالے کے دتا۔ ٹریٹی آف ویرسیلز جو 1783 وچ ہوئی، عظیم جھیلاں دے جنوب دا سارا علاقہ امریکا دے حوالے کے دتا۔ اس دے بعد 1791 دے آئینی ایکٹ دے مطابق سارے علاقے نوں بالائی تے زیريں کینیڈا وچ تقسیم کر دتا گیا۔ بالائی کینیڈا موجودہ دور دا اونٹاریو تے زیريں کینیڈا موجودہ دور دا کیوبیک سی۔ دوناں نوں مقننہ دتی گئی۔ 1840 وچ برطانوی پارلیمان دی طرف توں بالائی تے زیريں کینیڈا نوں ملانے دے بعد انہاں نوں مشرقی تے مغربی کینیڈا کہیا گیا۔ فیر اس علاقے نوں الحاق دے وقت یعنی 1867 وچ اونٹاریو تے کیوبیک وچ تقسیم کيتا گیا۔ دونے کینیڈا دے اولین چار صوبےآں وچوں دو بنے۔
1870 وچ کینیڈا نے رپرٹس لینڈ نوں ہڈسن بے کمپنی توں خریدتا۔ اگلی چند دہائیاں وچ کینیڈا دی پارلیمنٹ نے اس دے حصے حصے کر کے کیوبیک نوں اس دے اصل رقبے دا تن گنیابنا دتا۔ 1898 وچ کیوبیک باؤنڈری ایکسٹنشن دے پہلے ایکٹ دے مطابق صوبے دی سرحد شمال دی طرف ودھیا کر کری تک پھیلا دتی گئی۔ اس دے بعد ایتھے انگاوا دے ضلع دا وی اضافہ کيتا گیا۔ ایہ اضافہ 1912 وچ کیہ گیا۔ 1927 وچ کیوبیک تے نیو فاؤنڈ لینڈ تے لیبرے ڈار دے درمیان سرحد قائم کيتی گئی۔ سرحد دا تعین برطانوی جوڈیشل کمیٹی فار پریوی کونسل نے کيتا۔ کیوبیک حالے وی سرکاری طور اُتے اس سرحد دا متنازع مندا اے۔
جغرافیہ
[سودھو]صوبے دا رقبہ بے حد وسیع اے۔ ایہ ٹیکساس یا فرانس دے رقبے دا تن گنیااے۔ اس دا زیادہ تر حصہ غیر آباد اے۔ کیوبیک دا بلند ترین مقام مونٹ ڈی ایبرولے اے جو نیو فاؤنڈ لینڈ تے لیبرے ڈار دی سرحد اُتے صوبے دے شمال مشرقی حصے وچ واقع اے۔
سینٹ لارنس دے دریا اُتے دنیا دی سب توں زیادہ دور بندرگاہ بنی ہوئیاں نيں جو مونٹریال، ٹریوس ریویرس تے کیوبیک سٹی وچ نيں۔ اس دی رسائی بحر اوقیانوس تک وی اے تے شمالی امریکا تک بھی۔ اس لئی ایتھے سترہاں تے اٹھارويں صدی وچ فرانسیسیاں نے پہلی مسانوں بھیجاں تے بعد وچ نو آبادیاں قائم کيتیاں۔ 1959 وچ سینٹ لارنس سی وے دی مدد توں عظیم جھیلاں تے اٹلانٹک سمندر تک راستہ قائم ہويا۔ کیوبیک شہر توں شمال مشرق وچ دریا دنیا دا سب توں وڈا ڈیلٹا موجود اے جو کئی نسلاں دی وہیلاں، مچھلیاں تے بحری پرندےآں دی آماج گاہ اے۔ ایہ دریا سینٹ لارنس دی خلیج وچ جا گردا اے۔ ایتھے ماہی گیری ہُندی اے تے چھوٹی بندرگاہاں زیريں سینٹ لارنس، زیريں نارتھ شور تے گیسپ ریجنہاں وچ موجود نيں۔
سینٹ لارنس دے زیريں علاقے دنیا دے سب توں زیادہ آباد طبعی جغرافیائی علاقے نيں۔ ایہ علاقے صوبے دے جنوب مغرب توں شروع ہوئے کے شمال مشرق دی طرف بڑھدے ہوئے کیوبیک سٹی ریجنہاں توں تے انٹی کوسٹی آئی لینڈ، میگنان آرکی پیلاگو تے سینٹ لارنس دے ہور چھوٹے چھوٹے جزیرے توں ہُندے ہوئے گذردے نيں۔ ایتھے زمین کم بلند تے مسطح اے۔ اُتے مانٹریال دے نزدیک دے علاقے پہاڑی نيں۔ انہاں علاقےآں نوں مونٹریگیان پہاڑیاں کہیا جاندا اے۔ جغرافیائی اعتبار توں ایہ نشیبی علاقے رفٹ وادی دے طور اُتے دس کروڑ سال پہلے بنے تے ایتھے کدی کدائيں زور دار زلزلے وی محسوس کیتے جاندے نيں۔ چٹاناں دی اوپری سطح آخری برفانی دور دے بعد چودہ ہزار سال پہلے بنی سی۔ زرخیز تے آسانی توں سیراب ہونے والی زمین تے کیوبیک دے گرم موسم نے اس علاقے نوں اس خطے دا زرخیز ترین علاقہ بنا دتا اے۔ مخلوط جنگلات توں کینیڈا دے میپل سیرپ دا وڈا حصہ ہر سال موسم بہار وچ اکٹھا ہُندا اے۔ دیہاندی علاقےآں نوں چھوٹے چھوٹے مستطیل شکل دے حصےآں وچ ونڈیا گیا اے۔
کیوبیک دا تقریباً نوے فیصد حصہ کینیڈین شیلڈ اُتے موجود اے جو کٹا پھٹا پہاڑی علاقہ اے۔ مسلسل برفانی دوراں دے باعث ایتھے مٹی نئيں اے۔ ایتھے جنگلات، معدنیات تے پن بجلی دے ذرائع دی کثرت اے جو کیوبیک دی معیشت دے لئی بہت اہم نيں۔ ایتھے دی بنیادی صنعتاں چھوٹے شہراں وچ نيں۔ لیبرے ڈار دے جزیرہ نما حصے وچ انتہائی شمال وچ نناوک دے علاقے انگاوا جزیرہ نما وچ شمار ہُندے نيں تے انوئت لوک ایتھے آباد نيں۔ ایہ حصہ آرکٹک ٹنڈریا دا حصہ کہلاندا اے۔ ہور جنوب وچ سب آرکٹک ٹیاگا تے بوریل جنگلات موجود نيں جتھے سپروس، فر تے پاپلر دے درخت پلپ تے لکڑی دی صنعت دے لئی خام مال مہیا کردے نيں۔ ایتھے زیادہ تر کری، ناسکاپی تے انو قبیلے آباد نيں اُتے ہزاراں دی تعداد وچ عارضی مزدور وی ایتھے آباد نيں جو جیمز بے پن بجلی دے منصوبے اُتے کم کر نے آئے سن ۔ ایہ لا گرانڈ تے ایسٹ مین دریاواں اُتے بنایا جانے والا پراجیکٹ سی۔
پہاڑی علاقے دے جنگلات صوبے دی مشرقی سرحد بناتے نيں جو نیو انگلینڈ تک پھیلے ہوئے نيں۔ شمال وچ ایہ بیاس علاقے تک تے گاسپ جزیرہ نما تک جاندے نيں جتھے ایہ سینٹ لارنس دی خلیج وچ گم ہوئے جاندے نيں۔ علاقے وچ جنگلات، صنعت تے سیاحت علاقے دے قدرتی ذرائع تے لینڈ سکیپ دے حوالے توں موجود نيں۔
موسم
[سودھو]کیوبیک دے تن اہم موسمی خطے نيں۔ جنوبی تے مغربی کیوبیک جس وچ زیادہ تر آباد علاقے آندے نيں، مرطوب کانٹی نینٹل موسم رکھدا اے۔ ایتھے گرم تے مرطوب گرمیاں تے لمبی،سرد تے برفانی سردیاں آندی نيں۔ ایتھے دے موسم اُتے وڈا اثر جنوبی تے وسطی امریکا توں آنے والے موسمی اثرات اُتے ہُندا اے جو شمال دی طرف بڑھدے نيں۔ طوفانی موسم دے خطے وچ واقع ہونے دی وجہ توں ایتھے بارش دی کثرت اے تے زیادہ تر حصےآں وچ سو سینٹی میٹر سالانہ توں زیادہ بارش ہُندی اے۔ بوہت سارے علاقےآں وچ تن سو سینٹی میٹر تک وی برف پڑدی اے۔ گرمیاں وچ موسم شدید رہندا اے۔ تے ٹارنیڈو تے گرج چمک والے وڈے طوفان بکثرت آندے نيں۔
وسطی کیوبیک دا موسم سب آرکٹک اے۔ ایتھے سردیاں مشرقی کینیڈا دی سرد ترین ہُندی نيں۔ گرمیاں گرم لیکن مخرصر ہُندی نيں۔ جنوب دی نسبت ایتھے بارش تے برف وی کم پڑدی اے۔ کیوبیک دے شمالی علاقےآں دا موسم آرکٹک نوعیت دا اے جتھے بہت لمبی تے سرد ترین سردیاں تے مختصر تے ٹھنڈی گرمیاں ہُندی نيں۔ اس علاقے دے موسم اُتے بحر منجمد شمالی تے ہائی آرکٹک توں اٹھنے والے ہواواں دے نظام دا وی اثر اے۔
تریخ
پہلی اقوام
[سودھو]یورپی اقوام دی آمد تے انہاں دے ایتھے آباد ہونے توں پہلے ایتھے الگونیکوان، اروکوان تے انوئت قبیلے موجود سن جو موجودہ دور دے کیوبیک دے اصل باشندے نيں۔ کچھ قبیلے ایتھے شکار، گلہ بانی تے ماہی گیری کردے سن جدوں کہ ہور قبیلے وچوں کچھ ایتھے باقاعدہ کاشت کار ی کردے ہوئے آباد سن ۔ انوئت لوک مچھلی تے وہیل تے سیل دے شکار نوں جاری رکھدے ہوئے آرکٹک دے موسم وچ آباد رہے۔ ایہ لوک بعد وچ کھالاں تے خوراک دی تجارت وچ وی شامل رہے۔
ابتدائی یورپی مسانوں
[سودھو]باسک وہیلر تے ماہی گیر سگوانے دے مقامی لوکاں توں سولہويں صدی وچ کھالاں دی تجارت کردے رہے۔
کیوبیک پہنچنے والا پہلا یورپی مہم جو جیکوئس کارٹیئر سی جو اولڈ فورٹ بے یا فیر گیسپ وچ 1534 وچ پہنچیا۔ اس نے بعد وچ 1535 وچ موجودہ دور دے کیوبیک شہر دے نزدیک اروکوان دی بدقسمت آبادی وی بنائی۔
فرانسیسیاں نے ایتھے بہت سارے ڈون بھیجے جنہاں دی اکثریت ماری گئی۔ اُتے اک ڈون ایتھے قدم جمانے وچ کامیاب ہويا تے اس نے مقامیاں دے تحفظ دے لئی کم کيتا۔
نیو فرانس
[سودھو]سیموئل ڈی چیمپلن 1603 وچ بننے والی مہم جو ٹیم دا حصہ بنا جو سینٹ لارنس دے دریا نوں گئی۔ 1608 وچ اس مہم جو ٹیم دے سربراہ دے طور اُتے واپس آیا تے اس نے کیوبیک دے شہر دی بنیاد رکھی جو فرنچ کالونیل ایمپائر دا حصہ بننا سی۔ چیمپلن دا ہیبٹیشن ڈی کیوبیک ابتداٗ وچ کھالاں دی تجارت دے لئی اک بیرونی چوکيتی سی جتھے اس نے مقامی قبیلے دے نال تجارتی تے بعد وچ فوجی روابط بنائے۔ مقامی لوک فرانسیسی اشیاٗ جداں کہ دھاتی اشیاٗ، بندوقاں، شراب تے کپڑےآں دے عوض کھالاں مہیا کردے سن ۔
ہیلین ڈیسپورٹس جو 7 جولائی 1620 نوں پیئری ڈیسپورٹس تے اس دی بیوی فرانکوئس لنگلوئس دے پہلے بچے دے طور اُتے پیدا ہويا۔ کیوبیک وچ پیدا ہونے والا ایہ پہلا یورپی بچہ سی۔
کیوبیک توں کوریئر ڈیس بوئس، بحری جہاز تے کیتھولک مشنری لوک کینو کشتیاں دی مدد توں دریا عبور کر کے شمالی امریکا دے براعظم نوں کنگھالنے، نويں تجارتی چوکیاں تے قلعے قائم کرنے جاندے سن ۔
1627 دے بعد بادشاہ لوئز تیرہ آف فرانس نے جاگیردارانہ قانون دے تحت نیو فرانس وچ صرف رومن کیتھولک افراد نوں زمین دی تقسیم اجازت دی۔ مشنریاں نے مقامی ہرون تے الگونکیان قبیلے نوں کیتھولک بنانے دے لئی کم شروع کر دتا۔ اس نويں قانون دے تحت فرانس توں زیادہ لوکاں نوں ادھر آنے دے لئی سہولت ملی۔
1663 وچ بادشاہ لوئز چودہ آف فرانس دے دور وچ نیو فرانس شاہی صوبہ قرار پایا۔ اس طرح نیو فرانس وچ نوآبادیاتی ہجرت دا اک نواں تے زريں دور شروع ہويا۔ صوبے دی آبادی 1666 توں 1760 وچ تن ہزار توں ودھ کے سٹھ ہزار ہوئے گئی۔ آباد کاراں نے سینٹ لارنس دے دریا دے کنارے فارم بنائے تے خود نوں کینیڈین یا رہائشی کہلوایا۔ اس نو آبادی دی کل آبادی محدود سی کیونجے ایتھے دا سخت سرد موسم فرانس دی نسبت بہت سخت سی۔ اس دے علاوہ بیماریاں دے پھیلنے تے پروٹسٹنٹ فرقے دے لوکاں نوں ایتھے آباد ہونے دی اجازت نہ ملنا وی آبادی وچ اضافے نوں روکے رہے۔ نیو فرانس دی آبادی جنوب دی بقیہ تیرہ ریاستاں دی نسبت بوہت گھٹ رہی جس دی وجہ توں اس اُتے حملہ کرنا آسان رہیا۔
ست سالہ جنگ
[سودھو]1753 وچ فرانس نے برطانوی اوہیو کنٹری وچ قلعےآں دی تعمیر دا اک سلسلہ شروع کر دتا۔ برطانوی گورنر دی طرف توں منع کرنے دے باوجود انہاں نے ایتھے توں نکلنے توں انکار کر دتا۔ 1754 وچ جارج واشنگٹن نے فرانسیسی قلعے جو ہن پٹز برگ وچ اے، اُتے حملہ کرنے دا حکم دے دتا۔ اس دا مقصد علاقے اُتے برطانوی بالادستی قائم رکھنا سی۔ اس قبائلی جنگ توں فرانسیسی تے انڈین جنگ شروع ہوئی۔ 1756 وچ فرانس تے برطانیہ ست سالہ عالمگیر جنگ وچ شامل ہوئے گئے سن ۔ 1758 وچ برطانوی گھڑ سوار فوج نے نیو فرانس اُتے سمندر دے راستے حملہ کر دتا تے فرانسیسی قلعے اُتے قبضہ کر ليا۔
13 ستمبر 1759 وچ جنرل جیمز ولف نے جنرل لوئز جوزف ڈی مونٹاکم نوں پلینز آف ابراہام وچ کیوبیک شہر دے باہر شکست دتی۔ سینٹ پیئری تے میکوئلن دے جزیرے جو نیو فاؤنڈ لینڈ دے ساحل توں دور سن، فرانس نے شمالی امریکا دے باقی تمام علاقے پیرس دے معاہدے دے تحت برطانیہ دے حوالے کر دتے۔ برطانوی شاہی فرمان دے مطابق 1763 وچ کیوبیک دے صوبے نوں کینیڈا دا ناں دے دتا گیا۔
کیوبیک ایکٹ
[سودھو]1774 وچ برطانوی حکومت نوں ایہ خوف لاحق ہويا کہ کیوبیک دی فرانسیسی اکثریت جنوب وچ موجود تیرہ ریاستاں دی بغاوت دا نال نہ دے۔ اس توں بچنے دے لئی برطانوی پارلیمان نے کیوبیک ایکٹ منظور کيتا جس دے تحت فرانسیسی قانون، کیتھولک مذہب تے فرانسیسی زبان نوں کالونی وچ رائج کيتا گیا۔ اس توں پہلے کیتھولک لوکاں نوں سرکاری دفاتر وچ نوکری کرنے یا بطور پادری کم کرنے اُتے پابندی سی جس توں کیوبیک دے سکول ٹھپ ہوئے کے رہ گئے سن ۔ برطانوی انضمام دی پہلی پالیسی جو 1763 تا 1774 جاری رہی، ناکام ثابت ہوئی۔ کینیڈین امراٗ وار گورنر گائے کارلیٹن نے برطانیہ توں اس پالیسی دی واپسی اُتے اصرار کيتا۔ اُتے جنوب وچ امریدیاں ریاستاں دی بغاوت وی اک اہم وجہ سی۔ کیوبیک ایکٹ دی مدد توں ایتھے دے لوکاں نوں پہلی بار حقوق دی ضمانت ملی جس توں فرانسیسی بولی تے فرانسیسی سبھیاچار دی قبولیت اُتے گہرا اثر پيا۔ ایکٹ دی مدد توں کینیڈین لوکاں نوں فرانسیسی قوانین اختیار کرنے، مذہب دی آزادی تے رومن کیتھولک چرچ نوں کم کرنے دی اجازت مل گئی۔ اس دے علاوہ اوہیو دی وادی وی کیوبیک نوں واپس مل گئی۔ اُتے ایہ علاقہ کھالاں دی تجارت دے لئی مخصوص کيتا گیا۔
یہ ایکٹ جو شمالی امریکا دی اک کالونی نوں پرسکون کرنے دے لئی بنایا گیا سی، نے جنوبی ہمسائیاں اُتے الٹا اثر ڈالیا۔ کیوبیک ایکٹ نوں بپھرے ہوئے امریکیوں نے ناقابل قبول ایکٹ قرار دتا۔ 1775 وچ امریکی فوج نے ابتدا وچ حملے دے بعد کچھ کامیابی حاصل کيتی لیکن فیر کیوبیک شہر دی جنگ وچ انہاں نوں پسپا ہونا پيا۔
کیوبیک امریکی خانہ جنگی یا انقلابی جنگ دے دوران
[سودھو]27 جون 1775 نوں جنرل جارج واشنگٹن نے کیوبیک تے سینٹ لارنس دے دریا نوں برطانویاں توں چھیننے دا فیصلہ کيتا۔ آرنلڈ 1100 سپاہیاں دے نال میسا چوسٹس توں مین پہنچیا تے فیر اوتھے توں کینیبیک تے ڈیڈ دریا نوں عبور کر کے کیوبیک دے صوبے وچ چاڈیری دریا توں ہُندا ہويا کیوبیک شہر وچ جا گھسا۔
جونہی امریکی فوج ایتھے پہنچی، انہاں نوں محض چند حمایتی ہی دکھادی دیے۔ حملہ ناکام رہیا۔
جنگ دے خاتمے اُتے 50000 وفادار کینیڈا آئے تے 90000 فرانسیسی لوکاں دے ہمراہ بس گئے۔ انہاں دی اکثریت کیوبیک دے مشرقی شہراں وچ آ بسی۔
امریکی خانہ جنگی کامیاب رہی تے تیرہ ریاستاں آزاد ہوئے گئياں۔ پیرس دی ٹریٹی جو 1783 وچ ہوئی، برطانویاں نے عظیم جھیلاں دے جنوب دی ساری ریاستاں آزاد کر دیؤ جس دے بعد ریاست ہائے متحدہ امریکا وجود وچ آیا۔
بالائی تے زیريں کینیڈا وچ وفادارےآں دی بغاوت
[سودھو]بالائی کینیڈا دی طرح 1837 وچ زیريں کینیڈا دے انگریزاں تے فرانسیسیاں نے مسلح جدوجہد کر کے آزادی دی ٹھانی۔ انہاں نے 1838 وچ آزادی دا اعلان کيتا تے ایہ وی اعلان کيتا کہ تمام افراد رنگ و نسل دے فرق توں بالاتر تے یکساں حقوق دے حامل نيں۔ انہاں اعلانات توں بالائی تے زیريں کینیڈا وچ بغاوت ہوئے گئی۔ غیر تیار شدہ برطانوی فوج نے مقامی ملیشیا قائم کيتی تے بغاوت نوں کچل دتا۔ اس سلسلے وچ سینٹ ڈینس، کیوبیک دی لڑائی دی فتح فیصلہ کن ثابت ہوئی۔ برطانوی فوج نے سینٹ یوسٹاش دا چرچ وی تباہ کر دتا کیونجے ایتھے باغی چھپے ہوئے سن ۔ تمام باغی قتل کر دتے گئے۔ اج وی اس چرچ دی دیواراں اُتے گولیاں تے گولاں دے نشانات موجود نيں۔
ایکٹ آف یونین
[سودھو]بغاوت دے بعد لارڈ ڈرسانوں برطانوی پارلیمان دے لئی بغاوت دی وجوہات جاننے تے انہاں دے ازالے دے لئی ممکنہ اقدامات تجویز کرنے دی ذمہ داری سونپی گئی۔
آخری رپورٹ وچ ایہ تجویز کيتا گیا کہ بالائی تے زیريں کینیڈا دے دونے صوبےآں تے فرانسیسی بولنے والی فرانسیسی آبادی نوں برطانوی سبھیاچار وچ سمو دتا جائے۔ ڈرہم دی رپورٹ دے بعد برطانوی پارلیمان نے ایکٹ آف یونین دے تحت دونے صوبےآں نوں ملیا کے 1840 وچ کینیڈا دا صوبہ بنا دتا۔
پر سیاسی اتحاد کافی حساس ثابت ہويا۔ مغربی تے مشرقی کینیڈا وچ موجود اصلاح پسنداں نے فرانسیسی بولی دا مقننہ وچ استعمال روکنے اُتے زور دتا۔ دونے کالونیاں ہی نظم و نسق، انتخابات تے قانون دے حوالے توں اک دوسرے توں بہت مختلف رنيں۔
1848 وچ بالڈون تے لا فونٹین جو اصلاح پسند پارٹی دے اتحادی تے رہنما سن، توں لارڈ الگن نے ذمہ دار حکومت کیتی نويں پالیسی دے تحت انتظامیہ بنانے دا کہیا۔ مقننہ وچ فرانسیسی بولی نوں قانونی حیثیت حاصل رہی۔
کینیڈا توں الحاق
[سودھو]1860 دی دہائی وچ شمالی امریکا دی برطانوی نو آبادیاتی کالونیاں (کینیڈا، نیو برنزوک، نووا سکوشیا، پرنس ایڈروڈ آئی لینڈ تے نیو فاؤنڈ لینڈ) نے خود مختار حکومت تے اک نويں الحاق دے لئی گل گل جاری رکھی۔
پہلی چارلیٹ ٹاؤن کانفرنس چارلیٹ ٹاؤن، پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ وچ منعقد ہوئی۔ اس دے بعد کیوبیک کانفرنس کیوبیک شہر وچ ہوئی جس دے بعد اک وفد لندن، انگلینڈ بھیجیا گیا تاکہ نیشنل یونین دا تصور پیش کيتا جا سکے۔
بحث مباحثے دا نتیجہ ایہ نکلیا کہ 1867 وچ برطانیہ دی پارلیمان نے برٹش نارتھ امریکا ایکٹ منظور کيتا جس دے تحت انہاں وچوں اکثر صوبےآں نوں الحاق مہیا کر دتا گیا۔
- کینیڈا دے صوبہ نوں اونٹاریو تے کیوبیک وچ تقسیم کر دتا گیا۔
- نیو برنزوک تے نووا سکوشیا نے اونٹاریو تے کیوبیک دے نال مل کے ڈومینن آف کینیڈا بنائی۔
- پرنس ایڈورڈ آئی لینڈ نے 1873 وچ تے ڈومینن آف نیو فاؤنڈ لینڈ نے 1949 وچ الحاق وچ شمولیت اختیار کيتی
خاموش انقلاب
[سودھو]ماوریس ڈپلیسز تے انہاں دی جماعت یونین نیشنل رومن کیتھولک چرچ دی حمایت توں 1944 توں 1960 تک بر سر اقتدار رہے۔ پیئری ایلیوٹ تروڈیاؤ تے ہور لبرل نے مل کے اک چالاک حزب اختلاف بنائی تاکہ جین لیسیج دی زیر سربراہی خاموش انقلاب دے لئی راہ ہموار دی جا سکے۔ خاموش انقلاب دا دور معاشرتی تے سیاسی تبدیلیاں دے حوالے توں ڈرامائی سی۔ کیوبیک دی معیشت وچ انگریزی اثر، رومن کیتھولک چرچ دا اثر و رسوخ کم ہويا، پن بجلی دی کمپنیاں نوں ہائیڈور کیوبیک دے تحت قومیایا گیا تے خود مختاری دی تحریک شروع ہوئی۔
فرنٹ ڈی لبریشن ڈو کیوبیک
[سودھو]1963 دے آغاز توں اک دہشت گرد گروہ فرنٹ ڈی لبریشن ڈو کیوبیک دے ناں توں مشہور ہويا۔ اس گروہ نے اپنی دس سالہ بم پھاڑنے، پرت مار تے حملےآں دا آغاز کيتا۔ انہاں حملےآں دا براہ راست شکار برطانوی النسل افراد سن ۔ انہاں وچ گھٹ توں گھٹ پنج افراد مارے گئے۔ 1970 وچ ایہ سرگرمیاں اپنے عروج نوں پہنچیاں جدوں انہاں نے اک برطانوی ٹریڈ کمشنر نوں اک مقامی وزیر تے نائب پریمئر دے ہمراہ اغوا کر ليا۔ اس واقعے نوں اکتوبر دا بحران کہندے نيں۔ برطانوی تاجر دا ناں جیمس کراس سی۔ بعد وچ مقامی وزیر پیئری لاپورٹے نوں انہاں دے ہار دی مدد توں گلہ گھونٹ کر ہلاک کر دتا گیا۔ تحریری طور اُتے اس دہشت گرد گروہ نے کہیا کہ "بورسا، پریمئر نوں آنے والے سال وچ نويں حقیقتاں دا سامنا کرنا ہوئے گا یعنی اک لکھ انقلابی مسلح تے تربیت یافتہ اراکین"۔
پریمئر دی درخواست اُتے وزیر اعظم نے جنگی اقدامات دا ایکٹ نافذ کيتا۔ ہور ایہ کہ اک فرد نوں عوامی شکایات سننے تے انہاں دے ازالے دے لئی وی متعین کيتا گیا۔ کیوبیک دی حکومت نے کیوبیک دے اندر کسی وی غیر قانونی گرفتاری دی صورت وچ معاوضہ دینے دا وی اعلان کيتا۔ 3 فروری 1971 نوں جان ٹرنر، کینیڈا دے وزیر دفاع نے بیان کيتا کہ کینیڈا بھر توں 497 افراد نوں گرفتار کيتا گیا جنہاں وچ 435 رہیا کر دتے گئے نيں۔ بقیہ 62 اُتے الزام عائد کیتے گئے تے انہاں وچوں 32 افراد جو سنگین جرائم وچ ملوث سن، دی ضمانت لینے توں عدالت نے انکار کر دتا۔ چند ہفتے بعد ایہ بحران اس وقت ختم ہويا جدوں پیئری لاپور نوں اغوا کنندگان نے ہلاک کر دتا۔ اس بحران دے بعد اس دہشت گرد تنظیم نوں اراکین تے عوامی مدد توں ہتھ دھونے پئے۔
پارٹی کیوبیکوئس تے آئینی بحران
[سودھو]1977 وچ پارٹی کیوبیکوئس دی نويں منتخب کردہ حکومت کیتی طرف توں رینے لیوسکی نے فرانسیسی بولی دا چارٹر متعارف کرایا۔ اسنوں عرف عام وچ بل 101 وی کہیا جاندا اے۔ اس دے تحت کیوبیک دی حدود وچ صرف فرانسیسی بولی نوں سرکاری درجہ دتا گیا۔
1970 تے 1973 دے انتخابات وچ لیوسکی تے انہاں دی جماعت دا انتخابی منشور کیوبیک نوں کینیڈا توں آزاد کرانا سی۔ اُتے جماعت نوں دونے ہی بار قومی اسمبلی وچ اکثریت نہ مل سکی تے لیوسکی دونے بار ہی ہار گئے۔ پہلے انتخابات توں دوسرے تک پارٹی دی حمایت 23 فیصد توں ودھ کے 30 فیصد ہوئے گئی۔ 1976 دے عام انتخابات وچ لیوسکی نے اپنی پالیسی نوں تھوڑا سا نرم کيتا تے کہیا کہ اوہ انتخاب جیتنے دی صورت وچ صوبے دی براہ راست علیحدگی دی بجائے اک ریفرنڈم کراواں گے۔ اس دے تحت کیوبیک کینیڈا توں کافی امور وچ آزادی حاصل کر لے گا اُتے چند امور جداں کہ مشترکہ کرنسی وغیرہ اوداں ہی رہے گی۔ 15 نومبر 1976 نوں لیوسکی تے پارٹی کیوبیکوئس نے پہلی بار صوبائی حکومت قائم کيتی۔ 1980 دے ریفرنڈم وچ علیحدگی دی بابت سوال پیش کيتا گیا۔ مہم دے دوران وزیر اعظم پیئری ٹراڈیو نے وعدہ کيتا کہ ریفرنڈم دی مخالف وچ دتا جانے والا ووٹ کینیڈا وچ اصلاحات دا سبب بنے گا۔ وزیر اعظم نے ایہ وی کہیا کہ اوہ برطانیہ دے آئین توں کینیڈا دے آئین نوں وکھ کرنا چاہندے نيں۔ برٹش نارتھ امریکا ایکٹ جو موجودہ آئینی دستاویز اے، وچ کینیڈا دی پارلیمان دی درخواست اُتے برطانیہ دی پارلیمان ہی ترمیم لا سکدی اے۔
سٹھ فیصد لوکاں نے ریفرنڈم دی مخالفت وچ ووٹ دتا۔ انگریز نسل تے تارکین وطن لوکاں نے مخالفت وچ جدوں کہ کیوبیک دے باسیاں نے حمایت تے مخالفت وچ برابر ووٹ دیے۔ عمر رسیدہ افراد زیادہ تر مخالفت تے نوجوان حمایت وچ سرگرم رہے۔ ریفرنڈم وچ ناکامی دے بعد پریمئر اوٹاوا چلے گئے تاکہ وفاقی وزیر انصاف تے ہور نو پریمئراں دے نال نويں آئین اُتے گل گل وچ حصہ لے سکن۔ لیوسکی دا اصرار سی کہ کیوبیک نوں مستقبل وچ ہونے والی کسی وی آئینی ترمیم نوں مسترد کرنے دا حق حاصل ہونا چاہیے۔ جلد ہی مذاکرات رک گئے۔
4 نومبر 1981 دی رات نوں وفاقی وزیر انصاف نے لیوسکی دے سوا ہور تمام پریمئراں توں اس دستاویز اُتے دستخط کرائے جو بعد وچ کینیڈا دا آئین بنیا۔ اگلی صبح انہاں نے ایہ نوشتہ دیوار لیوسکی دے سامنے رکھیا۔ اُتے لیوسکی نے اس اُتے دستخط کرنے توں انکار کر دتا تے واپس کیوبیک چلے گئے۔ 1982 وچ برطانوی پارلیمان نے اسنوں کیوبیک دے دستخط دی غیر موجودگی دے باوجود منظور کر ليا۔ کیوبیک نے حالے تک اس اُتے دستخط نئيں کیتے۔ کینیڈا دی سپریم کورٹ نے ایہ فیصلہ دتا اے کہ آئین وچ ترمیم دے لئی ہر صوبے دی اجازت درکار ننيں۔
اگلے چند سالاں وچ کیوبیک توں آئین اُتے دستخط لینے دے لئی دو کوششاں ہوئین۔ پہلی کوشش میچ لیک اکارڈ سی جو 1987 وچ شروع ہوئی تے 1990 وچ اسنوں ختم کر دتا گیا کیونجے مینی ٹوبہ دے صوبہ نے اسنوں مقررہ وقت وچ منظور نئيں کيتا سی۔ دوسری کوشش 1992 وچ چارلیٹ ٹاؤن اکارڈ دے ناں توں ہوئی جسنوں ساڈھے چھپن فیصد توں ودھ کینیڈین تے ستاون فیصد کیوبیک دے لوکاں نے مسترد کيتا۔
30 اکتوبر 1995 نوں پارٹی کیوبیکوئس جو دوبارہ 1994 وچ اقتدار وچ آئی سی، نے دوسرا ریفرنڈم کرایا۔ اس بار پنجاہ اعشاریہ چھ فیصد نے مخالفت تے انچاس اعشاریہ چار فیصد نے حمایت وچ ووٹ دتا۔ اس بار فرانسیسی بولنے والے کیوبیک دے افراد نے واضح طور اُتے علیحدگی دے حق وچ ووٹ دتا۔
ریفرنڈم اُتے بحث شروع ہوئے گئی۔ وفاق پسنداں نے شکایت کیتی کہ ریفرنڈم دی مخالفت وچ پڑنے والے ووٹاں دی بہت وڈی تعداد یعنی گیارہ فیصد توں وی زیادہ نوں مسترد قرار دتا گیا جو اک سال پہلے دے انتخاب وچ صرف اک اعشاریہ ست فیصد سی۔ ایہ دھاندلی زیادہ تر یہودی تے یونانی اکثریتی آبادی وچ ہوئی۔ اُتے چیف الیکٹرول آفیسر نوں تحقیقات توں براہ راست کسی دھاندلی دا ثبوت نئيں ملا۔ صوبائی حکومت نے وفاق اُتے الزام لگایا کہ ریفرنڈم توں پہلے وفاق نے بہت وڈی تعداد وچ نويں مہاجرین نوں کیوبیک بھیجیا تاکہ اوہ اوتھے جا کے وفاق دے حق وچ ووٹ دے سکن۔ ايسے طرح ریفرنڈم دے سلسلے وچ ہونے والے اخراجات وچ وی وفاقی حکومت صوبائی قوانین دی خلاف ورزی کر رہی سی۔ دس سال بعد ایہ اخراجات دے حوالے توں اک وڈا مالیاتی سکینڈل بنا تے اس توں لبرل پارٹی نوں بہت نقصان پہنچیا۔ 1988 توں 1998 تک سالانہ طور اُتے اوسطاً 21733 افراد کیوبیک وچ بھیجے جاندے سن اُتے 1995 وچ ایہ تعداد 43850 افراد سی۔
ریفرنڈم دی رات نوں ہی ناراض پریمئر جو علیحدگی دے حق وچ سن، نے اعلان کيتا کہ ناکامی دی وجہ پیسہ تے لسانی ووٹ سن ۔ پہلے توں طے شدہ اعلان دے مطابق پریمئر نوں مستعفی ہويا پيا۔ لوشین بوچارڈ نويں پریمئر بنے۔
وفاق پرستاں نے الزام لگایا کہ ریفرنڈم وچ پُچھیا گیا سوال مبہم، بے معنی تے بہت طویل سی۔ اس دا ترجمہ کچھ ایويں بندا اے:
"کیہ تسيں ایہ چاہندے نيں کہ کیوبیک کینیڈا دے نال 12 جون 1995 وچ ہونے والے معاہدے دے تحت نويں معاشی تے سیاسی شراکت دی پیش کش دے بعد خود مختار ہوئے جائے جو اس بل دی حدود وچ ہاں جو کیوبیک دے مستقبل دے بارے سی؟"
1998 وچ اگلے انتخابات جیتنے دے بعد بوچارڈ نے سیاست توں 2001 وچ علیحدگی اختیار کر لئی۔ برنارڈ لانڈری نوں پارٹی کیوبیکوئس دا رہنما تے کیوبیک دا پریمئر بنا دتا گیا۔2003 وچ پارٹی انتخابات ہار گئی۔ 2005 وچ لانڈری نے رہنما دا عہدہ چھڈ دتا۔ نويں امیدواراں دی کثرت توں آندرے بوئسکلئیر نوں چن لیا گیا۔ 2007 وچ دوبارہ شکست توں آندرے وی مستعفی ہوئے گئے۔ پارٹی دا اعلان اے کہ جے اوہ دوبارہ حکومت وچ آئے تاں اک ہور ریفرنڈم کراواں گے۔
کیوبیک بطور قوم
[سودھو]کینیڈا بھر وچ کیوبیک دی سبھیاچار تے فرانسیسی رحجان دے باعث ایہ بحث جاری رہندی اے کہ کیوبیک دے لوک جزوی یا مجموعی طور اُتے کیہ نيں؟ کئی بار کینیڈا دے آئین وچ کیوبیک نوں وکھ معاشرہ کہنے دی ترامیم لیانے دیاں کوششاں کيتی جاندی رہیاں نيں کیونجے صوبے دا قانون، بولی تے سبھیاچار بقیہ ملک توں مختلف اے۔ اُتے وفاقی حکومت نے بعد وچ کیوبیک نوں اک بے نظیر معاشرہ تسلیم کيتا۔ 30 اکتوبر 2003 وچ کیوبیک دی قومی اسمبلی نے متفقہ طور اُتے کہیا کہ "کیوبیک اک وکھ قوم دی حیثیت رکھدی اے "۔ 27 نومبر 2006 نوں ہاؤس آف کامنز وچ وزیر اعظم سٹیفن ہارپر نے اعلان کيتا کہ "کیوبیک متحدہ کینیڈا وچ اک وکھ قوم اے "۔ اُتے اس گل اُتے فیر بحث چھڑ گئی اے کہ اس توں کيتا مراد سی۔
اس وقت قوم پرستی دا صوبائی سیاست اُتے گہرا اثر اے تے تِناں ہی وڈی صوبائی سیاسی جماعتاں کیوبیک نوں زیادہ خود مختاری تے کیوبیک دے لوکاں نوں بطور وکھ قوم منوانے اُتے زور دیندی نيں۔ حالیہ برساں وچ کینیڈا دے ہور حصےآں دے نال کیوبیک دے فرق نوں ظاہر کرنے دیاں کوششاں دی جا رہیاں نيں۔ اس وقت صوبہ علیحدگی تے خود مختاری دے حق وچ تے مخالفت وچ یکساں بٹا ہويا اے۔ جو افراد حق وچ نيں اوہ یا تاں مکمل علیحدگی تے خود مختار جمہوریہ بنانا چاہندے نيں یا فیر انہاں دے خیال وچ جداں یورپی یونین دے رکن ملکاں دی طرح اوہ بہت معمولی طور اُتے وفاق توں جڑے ہون گے۔ مخالفت کرنے والے کیوبیک نوں کینیڈا دا صوبہ ہی دیکھنا چاہندے نيں۔
کیوبیک دے معاشرے دی اقدار تے بنیاداں
[سودھو]8 فروری 2007 نوں کیوبیک دے پریمئر جین چارلسٹ نے اعلان کيتا کہ کیوبیک دی معاشرتی اقدار دے حوالے توں اوہ اک کمیشن بنا رہے نيں۔ انہاں دی تقریر دے تن اہم نقاط سن :
- مرد تے عورت دی برابری
- فرانسیسی بولی نوں ترجیح
- مذہب تے حکومت نوں علاحدہ کرنا
ہور براں کیوبیک اک آزاد تے جمہوری ریاست اے جو قوانین دی پاسداری کردی اے۔
آبادی
[سودھو]2007 وچ شرح پیدائش اک اعشاریہ چھ پنج ہونے دی وجہ توں کیوبیک کینیڈا دی شرح پیدائش توں تھوڑا سا زیادہ لیکن اوسط شرح پیدائش یعنی دو اعشاریہ اک فیصد توں کافی کم اے۔1960 توں پہلے کیوبیک وچ شرح پیدائش کسی وی ہور صنعتی معاشرے دی نسبت سب توں زیادہ سی۔ اگرچہ کیوبیک وچ کینیڈا دی کل آبادی دا تقریباً چوبیس فیصد حصہ رہندا اے، ایتھے دوسرے ملکاں توں بچے گود لینے دی شرح کینیڈا بھر وچ سب توں بلند اے۔ 2001 وچ کینیڈا وچ گود لئی جانے والے بچےآں وچوں 42 فیصد کیوبیک وچ گود لئی گئے۔
لسانی گروہ
[سودھو]کینیڈین 60فیصد توں ودھ، فرانسیسی تقریباً 29 فیصد، آئرش ساڈھے پنج فیصد، اطالوی چار فیصد، انگریز تن اعشاریہ تن فیصد، شمالی امریکی انڈین تن فیصد، سکاٹش دو اعشاریہ ست فیصد، کویبیکوئس تقریباً دو فیصد، جرمن اک اعشاریہ اٹھ فیصد، چینی اک اعشاریہ دو فیصد، ہیٹی اک اعشاریہ دو فیصد، ہسپانوی اک فیصد، یہودی اک فیصد جدوں کہ یونانی، پولش، لبنانی، پرتگالی، بیلجئن، ایسٹ انڈین، رومانین تے روسی، سب دی تعداد اک اک فیصد توں کم اے۔ سروے وچ اوہ گروہ شامل نيں جنہاں دی تعداد کل آبادی دا گھٹ توں گھٹ صفر اعشاریہ پنج فیصد اے۔
واضح اقلیتاں
[سودھو]کیوبیک وچ اقلیتاں دی کل تعداد 654355 اے جو کل آبادی دا اٹھ فیصد نيں۔ انہاں وچ سیاہ فام اڑھائی فیصد، عرب ڈیڑھ فیصد، لاطینی امریکی اک اعشاریہ دو فیصد، چینی اک اعشاریہ اک فیصد، جنوب ایشیائی اک فیصد تے جنوب مشرقی چینی اعشاریہ ست فیصد نيں۔ نصف فیصد توں کم تعداد والی اقلیتاں نوں نئيں ظاہر کيتا گیا۔
مذہب
[سودھو]کیوبیک وچ نو آبادیاتی دور توں لے کے ہن تک رومن کیتھولک افراد دی واضح اکثریت رہی اے۔
2001 دی مردم شماری وچ تقریباً ساڈھے تراسی فیصد افراد کامذہب کیتھولک مسیحی، چار اعشاریہ ست فیصد پروٹسٹنٹ مسیحی، اک اعشاریہ چار فیصد آرتھوڈکس مسیحی، اعشاریہ اٹھ فیصد ہور مسیحی جدوں کہ ڈیڑھ فیصد مسلمان، اک اعشاریہ تن فیصد یہودی، اعشاریہ چھ فیصد بدھ مت دے پیروکار، اعشاریہ تن فیصد ہندو تے اعشاریہ اک فیصد سکھ نيں۔ پنج اعشاریہ اٹھ فیصد لادین نيں۔
بولی
[سودھو]کیوبیک دی سرکاری بولی فرانسیسی اے۔ کیوبیک کینیڈا دا واحد صوبہ اے جتھے آبادی دی اکثریت فرانسیسی بولدی اے جو کل آبادی دا 79 فیصد اے۔ 95 فیصد افراد فرانسیسی بول سکدے نيں۔
کیوبیک دے قانون دے مطابق انگریزی نوں سرکاری درجہ حاصل ننيں۔ اُتے انگریزی تے فرانسیسی نوں آئین دے تحت قانونی درجہ حاصل اے تے کوئی وی منتخب رکن قومی اسمبلی تے کیوبیک دی عدالتاں وچ انگریزی یا فرانسیسی وچوں کسی وی بولی وچ گل کر سکدا اے۔ قومی اسمبلی دا ریکارڈ ہمیشہ دونے زباناں وچ رکھیا جاندا اے۔
2006 دی مردم شماری دے مطابق ست اعشاریہ ست فیصد افراد نے انگریزی نوں مادری زبان قرار دتا۔ دس فیصد نے کہیا کہ اوہ گھر وچ زیادہ تر انگریزی ہی بولدے نيں جدوں کہ تقریباً تیرہ فیصد افراد نے انگریزی نوں بطور سرکاری بولی استعمال کيتا۔ انگریزی بولنے والے افراد نوں انہاں دے علاقےآں وچ انصاف، صحت تے تعلیم انگریزی زبان وچ ہی دتی جاندی اے۔ ايسے طرح جتھے انگریزی بولنے والے افراد نصف توں زیادہ ہون، انہاں میونسپلٹیاں وچ انہاں نوں انگریزی وچ سہولیات مہیا کيتیاں جاندیاں نيں۔
ایداں دے افراد جنہاں دی مادری بولی نہ تاں انگریزی اے تے نہ فرانسیسی، کل آبادی دا تقریباً بارہ فیصد نيں۔
صوبے وچ چالیس فیصد توں زیادہ افراد فرانسیسی تے انگریزی جاندے نيں۔ مانٹریال دے جزیرے وچ ایہ شرح سٹھ فیصد اے۔ کینیڈا دے ہور حصےآں وچ ایہ شرح محض دس فیصد توں کچھ زیادہ اے۔ پورے ملک وچ مجموعی طور اُتے ستاراں فیصد توں کچھ زیادہ افراد دونے زباناں جاندے نيں۔
اشتہارات وچ فرانسیسی دے علاوہ ہور زباناں اس وقت لکھی جا سکدیاں نيں جدوں کہ فرانسیسی بہت واضح طور اُتے موجود ہوئے۔ اُتے اس اصول دی بنیاد اُتے کافی لے دے ہُندی رہندی اے۔
مادری بولی
[سودھو]مادری بولی دے لئی ہونے والے 2006 دے سروے دے مطابق کل 7435905 افراد نے حصہ لیا۔ انہاں وچوں 7339495 افراد نے اک مادری بولی چنی۔ نتیجہ کچھ ایداں دے رہاَ فرانسیسی 80 فیصد توں ودھ، انگریزی تقریباً اٹھ فیصد، اطالوی اک اعشاریہ ست فیصد، ہسپانوی ڈیڑھ فیصد، عربی ڈیڑھ فیصد جدوں کہ چینی، کریول، یونانی، پرتگالی، رومانین، ویت نامی، روسی، جرمن، پولش، آرمینین، فارسی، کری، پنجابی، تگوکھ، تامل، اردو، بنگالی، انکتی تت، مونٹاگنيز نسکاپی، خمر، یڈیش، ہنگری، گجراتی، ترکی، یوکرائینی، اٹیکامکو، بلغارین، لاو، بربر، ہیبرو، کورین تے ولندیزی یعنی ڈچ زباناں وچوں ہرزبان دے بولنے والے اک فیصد توں کم افراد سن ۔ کئی ہور زباناں وی موجود نيں لیکن صرف انہاں زباناں نوں شمار کيتا گیا اے جنہاں دے بولنے والے گھٹ توں گھٹ تن ہزار یا اس توں زیادہ افراد ہون۔ معیشت سینٹ لارنس دے دریا دی وادی زرخیز زرعی علاقہ اے جتھے ڈیری دی مصنوعات، پھل، سبزیاں، فوا گرا (زبردستی خوراک کھلیا کے موٹی دی جانے والی بطخاں دی کلیجی)، میپل دا رس (کیوبیک دنیا وچ سب توں زیادہ میپل دا رس پیدا کردا اے ) تے مویشی وی پالے جاندے نيں۔ سینٹ لارنس دریا دے شمال وچ کیوبیک دا حصہ زیادہ تر کونی فیرس جنگلات، جھیلاں تے دریاواں توں پٹا پيا اے تے پلپ، کاغذ، لمبر تے پن بجلی حالے وی صوبے دی اہم ترین صنعتاں نيں۔
مانٹریال دے ارد گرد ہائی ٹیک صنعتاں موجود نيں جنہاں وچ فضائی کمپنیاں جداں کہ ہوائی جہاز بنانے والی کمپنی بمبارڈئیر، جیٹ انجن کمپنی پراٹ اینڈ وٹنی، فلائٹ سمولیٹر سی اے ای تے ڈیفنس کنٹریکٹر لاک ہیڈ مارٹن، کینیڈا شامل نيں۔ وڈیو گیم کمپنیاں جداں کہ الیکٹرونک آرٹس تے اوبی سافٹ وی مانٹریال وچ سٹوڈیو رکھدی نيں۔
حکومت
[سودھو]لیفٹینٹ گورنر ملکہ الزبتھ دوم دی طرف توں ریاست دے سربراہ دا کم کردا اے۔ حکومت دا سربراہ وزیر اعظم ہُندا اے جو یک ایوانی قومی اسمبلی دی اکثریتی پارٹی توں ہُندا اے۔ ايسے اسمبلی دے اراکین توں وفاقی کابینہ تے وزراٗ چنے جاندے نيں۔
1968 تک کیوبیک دی مقننہ دو ایوانی سی یعنی قانون ساز کونسل تے قانون ساز اسمبلی۔ 1968 وچ قانون ساز کونسل نوں ختم کر دتا گیا تے قانون ساز اسمبلی نوں قومی اسمبلی دا ناں دے دتا گیا۔ قانون ساز کونسل نوں ختم کرنے والا کیوبیک آخری صوبہ اے۔
کیوبیک دی حکومت نے نیشنل آرڈر آف کیوبیک متعارف کرایا اے۔ ایہ آرڈر فرانسیسی لیجن آف آنر توں متائثر ہوئے کے بنایا گیا اے تے ایہ کیوبیک وچ پیدا ہونے والے یا رہنے والے مرد و عورتاں نوں انہاں دی بے مثال کارکردگی اُتے دتا جاندا اے۔ اس وچ ایداں دے افراد وی شامل ہوئے سکدے نيں جو کیوبیک دے باشندے ننيں۔
انتظامی سب ڈویژن
[سودھو]کیوبیک وچ علاقائی، سپرالوکل تے مقامی سطحاں اُتے سب ڈویژن موجود نيں۔ مقامی لوکاں دے لئی مختص علاقےآں نوں چھڈ کے ہور علاقے ایہ نيں: علاقائی سطح پر
- 17 انتظامی علاقے
سپرالوکل سطح پر
- 86 رینجل کاؤنٹی میونسپلٹیاں
- دو میٹرو پولیٹن کمیونٹیاں
مقامی سطح پر
- 1117 مختلف قسماں دی مقامی میونسپلٹیاں
- 11 اگلومیریشن جو انہاں مقامی 42 میونسپلٹیاں توں مل کے بنے نيں
- 8 مقامی میونسپلٹیاں دے اندر 45 بروف
سرکاری علامات
[سودھو]1939 وچ کیوبیک دی حکومت نے سیاسی تریخ دے حساب توں اپنے سرکاری علامات دا اعلان کيتا۔ فرانسیسی راج نوں نیلے پس منظر اُتے سنہری للی، برطانوی راج نوں سرخ پس منظر اُتے ببر شیر تے کینیڈین راج نوں میپل دے پتےآں تے انہاں دے تھلے کیوبیک دا مقولہ لکھیا ہويا اے۔
مقولہ
[سودھو]1883 وچ پہلی بار کیوبیک دی پارلیمان دی عمارت اُتے ایہ کھدایا گیا جس دا مطلب اے "مینوں یاد اے "۔ 1978 توں ایہ سرکاری نشان دا درجہ اختیار کر چکيا اے۔ اس توں پہلے دا مقولہ سی "خوبصورت صوبہ"۔ اس مقولے نوں اج وی اکثر سیاح صوبے دے عرف دے طور اُتے استعمال کردے نيں۔
جھنڈا
[سودھو]فرانسیسی بادشاہت دا پرانا نشان 1534 وچ ایتھے پہنچیا۔ 1900 وچ کیوبیک نوں اپنا جھنڈا بنانے دی اجازت مل گئی۔ 1903 وچ موجودہ جھنڈے دی ابتدائی شکل تیار ہوئی۔
فیٹ نیشنل
[سودھو]1977 وچ پریمئر رینے لیوسکی نے اعلان کيتا کہ 24 جون نوں کیوبیک دی قومی تعطیل منائی جائے گی۔ اس توں پہلے ایہ دن کیوبیک دے پہلے سینٹاں وچوں اک سینٹ جان دتی بیپٹسٹ دے حوالے توں تعطیل دا دن سی۔
بارلے جوڑ
[سودھو]![]() |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: کیوبک |
- کیوبک سرکار دی ویب سائٹ Archived 2012-09-25 at the وے بیک مشین
- کیوبا مورتاں
![30px.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Flag_of_Canada.svg/40px-Flag_of_Canada.svg.png)