سوڈان
سوڈان اتلے افریقہ دا اک دیس اے۔ سوڈان دا تھاں ۱٬۸۸۶٬۰۶۸ مربع کلومیٹر / ۷۲۸٬۲۱۵ مربع میل اے۔ سوڈان دی لوک گنتی ۳۰٬۸۹۴٬۰۰۰ اے۔ سوڈان دی دیسی بولی عربی تے انگریزی ایے۔ سوڈان دا راجگڑھ خرطوم اے۔ سانچہ:Other uses
جمهورية السودان جمہوریہ سوڈان | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
شعار: النصر لنا | |||||
ترانہ: نحن جند ﷲ جند الوطن | |||||
![]() | |||||
راجگڑھ | خرطوم | ||||
وڈا شہر | ام درمان | ||||
دفتری بولی/بولیاں | {{{دفتری_زبان}}} | ||||
نظامِ حکومت صدر
|
جمہوریہ (صدارتی نظام) عمر حسن احمد البشیر | ||||
آزادی - تاریخِ آزادی |
مصر تے برطانیہ توں یکم جنوری ۱۹۵۶ء | ||||
رقبہ - کل - پانی (%) |
۲۵۰۵۸۱۳ مربع کلومیٹر (۱۰) ۹۶۷۵۰۰ مربع میل ۶ | ||||
آبادی - تخمینہ:۲۰۰۷ء - ۱۹۹۳ مردم شماری - سنگھنائی آبادی |
۳۸٬۵۶۰٬۰۰۰ (۳۲) ۲۴۹۴۰۶۸۳ ۱۴٫۵ فی مربع کلومیٹر(۲۰۵) ۳۸ فی مربع میل | ||||
خام ملکی پیداوار (م۔ق۔خ۔) - مجموعی - فی کس |
تخمینہ: ۲۰۰۷ء ۱۰۷٫۸ ارب بین الاقوامی ڈالر (۵۹ واں) ۲۵۰۰ بین الاقوامی ڈالر (۱۳۵ واں) | ||||
انسانی ترقیاتی اشاریہ (تخمینہ: ۲۰۰۷ء) |
۰٫۵۲۶ (۱۴۷) – متوسط | ||||
سکہ رائج الوقت | سوڈانی پونڈ (SDG )
| ||||
منطقۂ وقت - عمومی ۔ موسمِ گرما (د۔ب۔و) |
مشرقی افریقی وقت (EAT) (یو۔ٹی۔سی۔ ۲) غیر مستعمل (یو۔ٹی۔سی۔ ۲) | ||||
ملکی انٹرنیٹ کوڈ (انٹرنیٹ) |
.lk | ||||
کالنگ کوڈ (کالنگ کوڈ) |
+۲۴۹
|
سودان يا السودان (عربى ميں معنی "کالے لوک" اے ) براعظم افریقا دا اک اسلامی ملک اے۔
تریخ
[سودھو]۱۸۵۱ء دے بعد توں یورپی تے عثمانی سوداگراں نے [[ہاسی] دانت دی تلاش وچ بالائی نیل دے دریائی علاقےآں وچ آ مدورفت شروع دی انہاں دی بے لگام مداخلت کے، قبائلی معاشرے دی نافرمانی تے غلاماں دی تجارت دی نويں علاقےآں تک توسیع دی صورت وچ دو منفی نتائج سن ۔ خیدِو اسماعیل (۱۸۶۳–۷۹)حکمران سی۔ برطانوی گورنر جنرل، جنرل گورڈن ۱۸۷۷ء وچ تعینات ہويا۔ ۱۸۷۹ء وچ خیدِو اسماعیل نوں تخت توں اتار دتا گیا تے جنرل گورڈن نے استعفیٰ دے دتا۔ محمد احمد مہدی نواں حکمران بنیا۔ سر ہربرٹ کچنر نے جو اودوں مصری فوج دا سربراہ سی سوڈان نوں فیر توں فتح کرنے دا منصوبہ بنایا تے اس منصوبے دی قیادت دی اس نے ۱۸۹۸ء وچ ڈنگولا صو بہ اُتے فیر توں قبضہ کر ليا۔
دوبارہ فتح کيتے گئے علاقےآں دی حیثیت دا تعین اک کنونشن دے تحت جنوری ۱۸۹۹ء وچ کيتا گیا جس وچ مصر تے برطانیہ شامل سن ۔ اس دا ڈرافٹ اک برطانوی ایجنٹ لارڈ کرومر نی برطانوی حکومت دی پالیسی دے عین مطابق تیار کيتا تے اس دا بنیا دتی مقصد سوڈان توں بین الاقوامی ادارے تے مصری حکومت دے اختیارات دا اخراج سی۔ سوڈان نوں باقاعدہ طور اُتے مصر تے برطانیہ دی مشترکہ حکومت دا ماتحت علاقہ بنا دتا گیا۔ ۱۹۱۰ء وچ گورنر جنرل کونسل قائم کيتی گئی۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران نويں سیا سی پیش رفت تے قوم پرست احساست دے آغاز دا مشاہدہ کيتا گیا اسماعیل الازہری سوڈانی سیاست داناں وچ سب توں زیا دہ مقبول تے مضبوط ہو گئے سن ۔ سوڈان حکومت نے اپریل ۱۹۵۲ء وچ اک خود حکومتی آئین دا اعلان کيتا جنوری ۱۹۵۴ء وچ نويں پارلیمنٹ دا اجلاس ہويا جس وچ نیشنل پارٹی دے لیڈر اسماعیل الازہری نوں وزیر اعظم منتخب کرلیاگیا۔ فوج، پولیس تے سول سروس توں برطانویاں دی واپسی تے سوڈانی لوکاں دی بھرتی دا عمل تیزی توں شروع ہويا۔ پارلیمنٹ نے ہور اقدامات کرکے الازہری نوں اس قابل کر دتا کہ انہاں نے یکم جنوری ۱۹۵۶ء نوں سوڈان نوں اک آزا د جمہوریہ بنانے دا اعلان کر دتا۔
حوالے
[سودھو]باہرلے جوڑ
[سودھو]Sudan دے بارے چ ہور جانن لئی وکیپیڈیاساتھی منصوبے: | |
![]() |
ڈکشنری وکشنری توں |
![]() |
مشترکہ زریعے کومنز توں |
آزاد تعلیمی موادتے مصروفیات ویکیورسٹی توں | |
![]() |
آزاد متن خبراں ویکی اخبار توں |
![]() |
مختلف اقتباساں دا مجموعہ ویکی اقتباسات توں |
![]() |
آزاد کتاب گھر ویکی منبع توں |
![]() |
آزاد نصابی تے دستی کتاباں ویکی کتاباں توں |
- Government of Sudan سرکاری موقع
- صدر سوڈان Archived 2015-09-24 at the وے بیک مشین
- سانچہ:Wikiatlas
- سانچہ:ویکی سفر
- سانچہ:CIA World Factbook link
|
سانچہ:عرب لیگ سانچہ:افریقی اتحاد
|
سانچہ:شمالی افریقہ دے ممالک سانچہ:شمالی افریقہ دے ملکاں تے علاقہ جات متناسقات: 15°N 032°E / 15°N 32°E
![]() |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: سوڈان |
سانچہ:بحر ہند دے کنارے واقع ممالک
![]() |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: سوڈان |
· الجزائر · انگولا · بنین · بوٹسوانا · برکینا فاسو · برونڈی · کیمرون · کیپ وردی · وچکارلا افریقی لوک راج · چاڈ · لوکراج کانگو · کانگو · آئیوری کوسٹ · جبوتی · مصر · اریٹریا · ایتھوپیا · استوائی گنی · گیبون · گیمبیا · گھانا · گنی · گنی بساؤ · کینیا · لیسوتھو · لائیبیریا · لیبیا · مڈغاسکر · مالی · ملاوی · موریطانیا · ماریشس · موزمبیق · نمیبیا · نائجر · نائیجیریا · روانڈا · لہندا صحرا · ساو ٹومی تے برنسپی · سینیگال · سشلز · سیرالیون · صومالیا · جنوبی افریقا · سوڈان · اسواٹینی · تنزانیا · ٹوگو · تونس · یوگنڈا · زیمبیا · زمبابوے · کومورو · مراکش
- سوڈان
- ۱۹۵۶ء وچ قائم ہوݨ والے ملک تے علاقے
- اسلامی ریاستاں
- افریقا وچ ۱۹۵۶ء دیاں تاسیساں
- افریقی اتحاد دے رکن ملکال
- افریقی ملک
- اقوام متحدہ دے رکن ملک
- انگریزی بولنے والے ملک تے علاقہ جات
- بحر ہند دے ملک
- بحیرہ احمر دے کنارے واقع ملک
- برطانیہ دی سابقہ مستعمرات
- شمال افریقی ملک
- شمالی افریقا
- عرب لیگ دی رکن ریاست
- عربی بولی بولنے والے ملکاں تے علاقہ جات
- عسکری آمریت
- غیر ترقی یافیہ ملک
- مسلم اکثریتی ملک
- مشرق وسطی دے ملک
- مؤتمر عالم اسلامی دے رکن ملک
- وفاقی جمہوریتاں
- وفاقی ملک
- مشرقی افریقی ملک
- خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک پرچم سرخی یا قسم پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
- علامت کیپشن یا ٹائپ پیرامیٹرز دے نال خانہ معلومات ملک یا خانہ معلومات سابقہ ملک استعمال کرنے والے صفحات
- ویکی ڈیٹا توں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
- دیس
- افریقہ دے دیس