Preszów
Preszów Prešov | |
![]() | |
Herb | |
![]() | |
Mapa | |
![]() | |
Informacje | |
Państwo | Słowacja |
Region | Kraj preszowski |
Powierzchnia | 70,74 km² |
Wysokość | 255 m n.p.m. |
Ludność | 83 000 |
Nr kierunkowy | +421-51 |
Kod pocztowy | 080 01 – 080 10 |
Strona internetowa |
Preszów (słow. Prešov) miasto we wschodniej Słowacji, ośrodek administracyjny kraju preszowskiego i powiatu Preszów. Drugie co do wielkości miasto wschodniej Słowacji i trzecie - całego kraju. Leży w historycznym regionie Szarysz, tylko 38 km na północ od Koszyc.
Charakterystyka
[edytuj]Region ten znajduje się na styku kultur Europy Zachodniej i Wschodniej. Najpierw królowie litewsko-polscy próbowali „uczynić te tereny katolickimi”, w późniejszych wiekach dochodziło do agresywnych prób madziaryzacji. Miasto dwukrotnie odwiedzali starzy biali mężczyźni zawodowo rezydujący w Rzymie, zwykle ubrani w stożkowate nakrycia głowy i togi, wygłaszający oleiste przemówienia. Po raz pierwszy zdarzyło się to w 1995 rodowitemu Polakowi z pobliskich Wadowic, a następnie w 2021 Argentyńczykowi. Po takich przedstawieniach w mieście zazwyczaj stawia się pomnik z brązu przybysza.
Miasto, które wzbogaciło się dzięki produkcji soli w późnym średniowieczu, położone jest bezpośrednio na 49 stopniu szerokości geograficznej, dla której w mieście wzniesiono mały pomnik.
Po upadku monarchii Habsburgów w latach 1918 i 1919 miały tu swoją siedzibę krótkotrwałe Słowacka Republika Ludowa i Słowacka Republika Radziecka.
Dojazd
[edytuj]Samolotem
[edytuj]Preszów ma dostęp do dwóch międzynarodowych portów lotniczych:
- 1 Lotnisko Koszyce (IATA: KSC): ok. 50 km na południe
- 2 Lotnisko Poprad(IATA: TAT) : ok. 100 km na zachód
Pociągiem
[edytuj]3 Główny dworzec kolejowy Preszów (Dworzec główny znajduje się na południe od centrum miasta przy ul. Košickiej). Na stacji nie ma kantoru ani schowków. Napoje są dostępne w małym sklepie. Książki dla podróżujących dostępne są w poczekalni na galerii. Jest to również jedyne gniazdo do ładowania telefonów komórkowych. Preszów leży na linii kolejowej Kysak – Muszyna (trasa uzdrowiskowa 188), z głównej linii Żylina – Koszyce można przesiąść się w Kysaku. W Preszowie pociągi regionalne odjeżdżają do Strážske i nieco dalej w Kapušanach do Bardejowa. Do Muszyny, która jest już po drugiej stronie granicy w Polsce i ma połączenie z Krakowem, można dojechać bezpośrednimi pociągami w letnie weekendy.
Samochodem
[edytuj]Preszów leży na trasie europejskiej E50 i autostradzie D1, których część nie została jeszcze ukończona. Droga krajowa I/21 prowadzi z miasta na północ do Rzeszowa.
Autobusem
[edytuj]Dworzec autobusowy 4 Autobusová stanica SAD znajduje się obok dworca kolejowego. Oba są połączone przejściem podziemnym. Na głównej ulicy powyżej znajdują się przystanki wielu miejskich tras trolejbusowych.
Komunikacja
[edytuj]Preszów ma miejski system tranzytowy składający się z trolejbusu dla głównych linii autobusowych i oficjalnego słowackiego rozkładu jazdy różnych linii na odcinku Cestovný poriadok. Kursuje autobus nocny: linie N1, N2 i N3. Wzór linii
Bilet normalny kosztuje 0,50 € za 30 minut i 0,40 € za krótkie przejazdy trwające mniej niż 10 minut. Dzieci do lat 7 podróżują bezpłatnie, a dzieci w wieku od 7 do 16 lat po obniżonej cenie. Bilet w wysokości 0,40 € przysługuje podróżnym przewożącym bagaż lub podróżującym z psem (z wyjątkiem psa dla osób niewidomych). Bilet można opłacić SMS-em pod numer 1144 ze słowackiego numeru telefonu. Bilet jest ważny przez 30 minut (45 minut w weekendy) i kosztuje 0,70 €. Bilety dzienne są dostępne w cenie 2,50 € (24 godziny). Kupuje się je w tradycyjnych automatach z pomarańczowymi napojami, które znajdują się na ważniejszych przystankach autobusowych. Nie zapomnij potwierdzić biletu przy wchodzeniu na pokład.
Warto zobaczyć
[edytuj]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Presov_St_Nicholas.jpg/220px-Presov_St_Nicholas.jpg)
- 1 Katedra św.Mikołaja Kościół o trzech nawach i trzech prezbiterium mieści się w późnogotyckiej budowli typu Hallenkirche, to znaczy ma równej wysokości nawy pod tym samym dachem. W drugiej połowie XVI wieku świątynię przebudowano w stylu renesansowym. Zachowały się dwie kramy cztero- i sześcioosobowe, datowane na 1568 i 1569 r. Są dziełem Georga Tischlera z Kieżmarku. W 1634 na trybunie zachodniej dobudowano duże organy z wczesnobarokową ornamentyką oraz figurę Michała Archanioła. O kolumnę między prezbiterium nawy środkowej i południowej opiera się chrzcielnica z czerwonego marmuru z miedzianym wieczkiem. Naprzeciwko, po północnej stronie prezbiterium środkowego, znajduje się ambona ze złoconą dekoracją reliefową i wysoką figurą Dobrego Pasterza na dachu.
- 2 Katedra greckokatolicka św. Jana Chrzciciela
- 3 Ortodoksalna Synagoga i Muzeum Kultury Żydowskiej, Okružná 32
- 4 Galeria Szarysz, Hlavná 51, ☎ +421 51 772 54 23. Zamknięte w sobotę i niedzielę rano. Miejskie Muzeum Sztuk Pięknych.
- 5 Muzeum górnictwa Solivar, Solivarská 11559 (autobus nr. 1 Solivar), ☎ +421918965698.
- 6 Katedra Świętego Księcia Aleksandra Newskiego Cerkiew zbudowana jest w duchu rosyjskich prawosławnych tradycji architektonicznych. Zdobiony pięcioma cebulastymi kopułami, przypominającymi typową architekturę dawnej carskiej Rosji, został konsekrowany w lutym 1950 roku.
- 7 Fontanna Neptuna, Hlavná
- 8 Muzeum Rusinów, Masarykova 2721/20 (w połowie drogi między dworcem kolejowym a starym miastem). Rusini to grupa etniczna o odrębnej kulturze i folklorze, wywodząca się z górzystego pogranicza ukraińsko-słoweńsko-polskiego. Oddział Słowackiego Muzeum Narodowego. Otwarte: pon.-pt. 9.00-16.00, w każdą I niedzielę 14.00-17.00. Cena: bezpłatna.
- 9 Kościół ewangelicko-augsburski Wzniesiony 1647, renesans.
- 10 Kolegium Ewangelickie Wzniesione 1666-1668, renesans.
Aktywny wypoczynek
[edytuj]Teatry
[edytuj]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Divadlo_J._Zaborskeho_%28Presov%29_1_%282009%29.jpg/220px-Divadlo_J._Zaborskeho_%28Presov%29_1_%282009%29.jpg)
- 1 Teatr Jonáša Záborskiego (Divadlo Jonáša Záborského), Námestie legionárov, ☎ +421 51 756 21 99.
- 2 Teatr Aleksandra Duchnoviča (Divadlo Alexandra Duchnoviča).
Praca
[edytuj]Nauka
[edytuj]Zakupy
[edytuj]- W okolicach Wielkanocy w mieście i całej okolicy wyrabia się i sprzedaje malowane pisanki, które pochodzą z prawie całych Karpat.
- Hipermarket Tesco, Košická 6 (naprzeciwko dworca kolejowego, w strefie przemysłowej z innymi sieciami).
Centra handlowe
[edytuj]- 1 EPERIA, Arm. gen. Svobodu 25.
- 2 ZOC MAX Prešov, Vihorlatská 2A.
Gastronomia
[edytuj]- 1 Sabaraca 3 Prešov, Volgogradská 11424/6, ☎ +421 948 277 255. Pon-Nd 08:00-22:00.
- 2 Nico Caffè, 17 novembra 8288, ☎ +421 905 830 548. Pon-Nie 07:00-22:00.
- 3 Mgr.Burger, 17 novembra 7563, ☎ +421 940 382 395. Pon-Nie 10:00-22:00.
Życie nocne
[edytuj]Imprezy
[edytuj]Noclegi
[edytuj]- 1 Antonio Pension, Jarková 8218 22. Tel.: +421948898759. Cena: Podwójny: 45 €.
- 2 Penzión Hradby, Jarková 3124. Tel.: +421915935475. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 10:00.
- Penzión 101, Hlavná 2921/101, ☏ +421 911 636 101. Jest prosty i czysty i możesz przywieźć tutaj Fido. 46 $.
- A 7 Avenue 7 Penzion Bistro, Slovenská 7, ☏ +421907 933 301. Wielojęzyczny pensjonat oferujący śniadania i kolacje w bistro. 46 $.
Kontakt
[edytuj]Bezpieczeństwo
[edytuj]- 1 Staromiejski Komisariat Policji (Mestská polícia), Jarková 24. Tel.: +421513100310.
Zdrowie
[edytuj]- 1 Szpital, Jána Hollého 5898. Duży szpital z licznymi oddziałami specjalnymi.
Informacje turystyczne
[edytuj]Gdzie dalej
[edytuj]- Koszyce
- Svinia (9 km na zachód)t o wieś zamieszkana prawie wyłącznie przez Sinti i Romów, w której panują przerażające warunki. Kanadyjski film dokumentalny Cyganie ze Svinia pokazał to już w 1998 roku.
![]() |
Ten artykuł ma już minimum informacji, które czynią go użytecznym. Jednak jeszcze wiele brakuje, aby stał się przewodnikiem. Możesz pomóc uzupełniając luki i rozbudowując już rozpoczęte sekcje. |