Uszanka japońska
Zalophus japonicus[1] | |||
(Peters, 1866) | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Parvordo | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek |
uszanka japońska | ||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[7] | |||
![]() |
Uszanka japońska[8], uchatka japońska (Zalophus japonicus) – gatunek wymarłego drapieżnego ssaka z rodziny uchatkowatych (Otariidae).
Taksonomia
[edytuj | edytuj kod]Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1866 roku niemiecki zoolog Wilhelm Peters nadając mu nazwę Otaria japonica[2]. Holotyp pochodził z Japonii[9].
Wcześniej uważany za podgatunek Z. californianus, ale ogólnie uznawany za odrębny gatunek, obecnie w oparciu o dane molekularne[10][11][12]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy[12].
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Zalophus: gr. ζα- za- „bardzo”; λοφος lophos „czub”[13].
- japonicus: Japonia (nowoczesna nazwa wywodzi się od portugalskiego zniekształcenia malajskiego Jepang i chińskiego Zeppen, które są lokalnymi wersjami japońskiego Nippon)[14].
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Uszanka japońska występowała na północno-zachodnich wybrzeżach Oceanu Spokojnego, w Japonii, Korei, w południowej części półwyspu Kamczatka (występowanie tam dyskusyjne) i na wyspie Sachalin[12]. Ostatnie wiarygodne wzmianki dotyczą osobnika zastrzelonego w 1949 roku na wyspie Moneron oraz z obserwacji 50–60 osobników na wyspach Dokdo w 1951 roku[12]. Zapisy dotyczące Z. japonicus przetrwały do lat 70., ale są wątpliwe, ponieważ prawdopodobnie dotyczyły one Z. californianus[12].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Samce były ciemnoszare, ważyły 450-560 kg i miały od 2,3 do 2,5 m długości, co czyniło je dużo większymi od samic (około 1,64 m).
Status zagrożenia
[edytuj | edytuj kod]W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EX (ang. extinct „wymarły”)[7]. Wyginęły z powodu masowego połowu w XIX i XX w., gdyż ceniono ich mięso, skórę, wąsy i wykorzystywano je w występach cyrkowych[12]. Ministerstwo Środowiska Korei Południowej podjęło próbę odnalezienia gatunku i przywrócenia go do życia na wolności.
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Zalophus japonicus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b W.C.H. Peters. Nachtrag zu seiner Abhandlung über die Ohrenrobben, Otariae. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1866, s. 668, 1867. (niem.).
- ↑ C.J. Temminck: Les mammifères marins. W: P.F. von Siebold: Fauna japonica, sive, Descriptio animalium, quae in itinere per Japoniam, jussu et auspiciis, superiorum, qui summum in India Batava imperium tenent, suscepto, annis 1823-1830. Lugduni Batavorum: Apud A. Arnz et Socios, 1842, s. 10. (fr.).
- ↑ J.E. Gray. On the Skulls of Japanese Seals, with the Description of a New Species, Eumetopias elongatus. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1873, s. 776, 1873. (ang.).
- ↑ F.A. Jentink. Catalogue systématique des mammifères (singes, carnivores, ruminants, pachydermes, sirènes et cétacés). „Muséum d’histoire naturelle des Pays-Bas”. 11, s. 155, 1892. (fr.).
- ↑ T. Shikama. On a fossil remain of sea-lion, Eumetopias (?) kishidai n. sp. from Japan. „Scientific Reports of the Yokohama National University”. Section II (2), s. 10–14, 1953. (ang.).
- ↑ a b L. Lowry , Zalophus japonicus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017, wersja 2022-1 [dostęp 2022-08-13] (ang.).
- ↑ Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 153. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Zalophus japonicus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-08-13].
- ↑ F. Sakahira & M. Niimi. Ancient DNA Analysis of the Japanese Sea Lion (Zalophus japonicus japonicus Peters, 1866): Preliminary results using mitochondrial control-region sequences. „Zoological Sciences”. 24 (1), s. 81–85, 2007. DOI: 10.2108/zsj.24.81. (ang.).
- ↑ J.B.W. Wolf, D. Tautz & F. Trillmich. Galapagos and Californian sea lions are separate species: genetic analysis of the genus Zalophus and its implications for conservation management. „Frontiers in Zoology”. 4 (1), s. 20, 2007. DOI: 10.1186/1742-9994-4-20. (ang.).
- ↑ a b c d e f C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher& W. Sechrest: IllustratedChecklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: LynxEdicions, 2020, s. 440. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 713, 1904. (ang.).
- ↑ japonicus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-08-13] (ang.).