Tirat Karmel
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
![]() | |||
| |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Dystrykt | |||
Powierzchnia |
5,6 km² | ||
Wysokość |
60-272 m n.p.m. | ||
Populacja (2008) • liczba ludności • gęstość |
| ||
Nr kierunkowy |
+972 4 | ||
Kod pocztowy |
39120 | ||
Położenie na mapie Izraela ![]() | |||
![]() | |||
Strona internetowa |
Tirat Karmel (hebr. טירת כרמל; arab. طيرة الكرمل) – miasto położone w dystrykcie Hajfa w Izraelu. Jest częścią aglomeracji miejskiej Hajfy.
Położenie
[edytuj | edytuj kod]Leży w północnej części równiny Szaron na wybrzeżu Morza Śródziemnego u podnóża masywu górskiego Karmel, w otoczeniu miasta Hajfa, kibucu Ha-Choterim oraz moszawu Megadim.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwotnie w miejscu tym istniała arabska wieś al-Tira. W czasach krzyżowców wieś była nazywana St. Johan de Tire. W 1596 populacja wioski liczyła 286 mieszkańców[1].
Przed 1945 we wsi mieszkało 5240 Muzułmanów i 30 Chrześcijan. Były dwie szkoły, jedna dla chłopców i druga dla dziewcząt[1].
Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny w dniu 12 grudnia 1947 na wieś napadał oddział żydowskiej organizacji Irgunu. Zginęło wówczas 13 Arabów, a 10 zostało rannych[2]. W obawie przed dalszymi napadami, Brytyjczycy przekonali mieszkańców wsi do ewakuacji. W dniach od 24 kwietnia do 3 maja 1948 autobusy chronione przez brytyjskich żołnierzy przewiozły około 600 kobiet i dzieci z rejonu wioski al-Tira do Nablusu i Dżaninu. We wsi pozostali jedynie mężczyźni, którzy razem z arabskimi oddziałami militarnymi postanowili walczyć z Żydami. Podczas wojny o niepodległość w dniu 16 lipca 1948 wieś została zdobyta i częściowo zniszczona przez izraelskie oddziały[3].
Współczesna osada powstała w 1949 jako obóz dla żydowskich imigrantów (ma’aborot) Tira. 30 lipca 1959 otrzymała status samorządu lokalnego[4], a w 1992 prawa miejskie.
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 roku w mieście żyło 18,8 tys. mieszkańców, w tym 99,6% Żydzi[5].
Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w Tirat Karmel w 2000 było 6068 zatrudnionych pracowników i 411 pracujących na własny rachunek. Pracownicy otrzymujący stałe pensje zarabiali w 2000 średnio 4428 NIS, i w ciągu roku otrzymali podwyżkę średnio o 6,6%. Przy czym mężczyźni zarabiali średnio 5621 NIS (podwyżka o 4,3%), a kobiety zarabiały średnio 3211 NIS (podwyżka o 9,0%). W przypadku osób pracujących na własny rachunek średnie dochody wyniosły 4818 NIS. W 2000 roku w Tirat Karmel było 450 osób otrzymujących zasiłek dla bezrobotnych i 1891 osób otrzymujące świadczenia gwarantowane.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/pl/timeline/dhy8bn125hp15m5nxrjqqdnuyudys9o.png)
Populacja miasta pod względem wieku (dane z 2006):
Wiek (w latach) | Procent populacji |
---|---|
0-4 | 7,4% |
5-9 | 7,0% |
10-14 | 7,2% |
15-19 | 7,8% |
20-29 | 16,3% |
30-44 | 18,9% |
45-59 | 20,1% |
ponad 60 | 15,3% |
Źródło danych: Central Bureau of Statistics.
Miasto posiada liczne osiedla mieszkaniowe: Ben Tsvi, Giyora, Ayelet Ha-Karmel, Eszkol, Kohen, Neve Galim, Kalaniyot, Weizman, Ramat Begin, Neve Aliyas, Shazar Dakar, Bialik, Rambam, Brener i Ne’ot Karmel.
Edukacja
[edytuj | edytuj kod]W Tirat Karmel znajduje się 6 szkół podstawowych i 3 szkoły średnie, w których ogółem uczy się 3 tys. uczniów. Szkoły to: Morasha, Masoret Avo, Yigal Alon, Tsemach, Makif Shifman, Zvulun Hammer, Dganya, Miftan oraz Makif Ariel
Kultura
[edytuj | edytuj kod]Wśród instytucji kulturalnych znajduje się Instytut Dziedzictwa Żydowskiego Mosul.
Służba zdrowia
[edytuj | edytuj kod]W południowej części miasta znajduje się duży szpital Mental Health Center Tirat Carmel, przy którym jest osobny szpital psychiatryczny.
Sport
[edytuj | edytuj kod]Tutejsza drużyna piłkarska Maccabi Ironi Tirat HaCarmel F.C. prowadzi rozgrywki w III lidze Liga Artzit. W mieście są korty tenisowe oraz boisko do piłki nożnej.
Gospodarka
[edytuj | edytuj kod]Miasto ma dużą strefę przemysłową, usytuowaną obok strefy przemysłowej Matam Haifa[6]. Wśród licznych spółek, działa tutaj InSightec Ltd., rozwijająca technologie medyczne, zwłaszcza bezinwazyjne urządzenia ultradźwiękowe[7]. Carmel Forge Ltd. produkuje precyzyjne części z tytanu i stopów niklu dla przemysłu komputerowego i inżynierii specjalistycznej[8].
Transport
[edytuj | edytuj kod]Z miasta wychodzą dwie drogi, którymi można dojechać do przebiegającej wzdłuż zachodniej granicy miasta drogi ekspresowej nr 4.
Miasta partnerskie
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Walid Chalidi: All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in 1948. Washington: Institute for Palestine Studies, 1992, s. 195-196. ISBN 0-88728-224-5.
- ↑ Welcome To al-Tira. [w:] Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2009-02-07]. (ang.).
- ↑ Al-Tira. [w:] Destroyed Palestinian Villages: A Reign of Terror & Systematic Expulsion [on-line]. [dostęp 2009-02-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (24 listopada 2003)]. (ang.).
- ↑ Iriyat Tirat Carmel. [w:] Five Star Flags [on-line]. [dostęp 2009-02-07]. (ang.).
- ↑ Israel Central Bureau of Statistics. [w:] Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2008-04-24]. (ang.).
- ↑ Tirat Carmel. [w:] Emporis.com – The World’s Website about Buildings [on-line]. [dostęp 2009-02-07]. (ang.).
- ↑ InSightec Ltd.. [w:] InSightec Ltd. [on-line]. [dostęp 2009-02-07]. (ang.).
- ↑ Carmel Forge Ltd.. [w:] Carmel Forge Ltd. [on-line]. [dostęp 2009-02-07]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcie satelitarne Tirat Karmel Google Maps
- Mapa Tirat Karmel Amudanan
- Galeria zdjęć