Tibava
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Kraj | |
Powiat | |
Starosta |
Stanislav Zubaj[1] |
Powierzchnia |
10,66[2] km² |
Wysokość |
130 m n.p.m. |
Populacja (2023) • liczba ludności • gęstość |
|
Nr kierunkowy |
056 |
Kod pocztowy |
073 01 |
Tablice rejestracyjne |
SO |
Położenie na mapie kraju koszyckiego ![]() | |
Położenie na mapie Słowacji ![]() | |
48°44′30″N 22°12′30″E/48,741667 22,208333 | |
Strona internetowa |
Tibava – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju koszyckim, w powiecie Sobrance. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1282 roku[5].
Położenie
[edytuj | edytuj kod]Leży w północno-wschodniej części Niziny Wschodniosłowackiej, około 2 km na wschód od miasta Sobrance. Zabudowania wsi rozłożone są wzdłuż drogi nr 50, ciągną się także na północ wzdłuż odgałęziającej się tu drogi nr 566.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Szeroko zakrojone badania archeologiczne potwierdziły, że teren wsi był zamieszkany przez człowieka już w paleolicie. Szczególnie bogate są znaleziska z neolitu, obejmujące osadnictwo i cmentarzysko kultury polgarskiej. Wyróżnia je wysoki poziom wykonania narzędzi miedzianych oraz występowanie złotej biżuterii (najstarsze przykłady obróbki złota z terenu dzisiejszej Słowacji). Odkryto również szereg grobów zaliczanych do kultury halsztackiej oraz liczne artefakty z okresu lateńskiego i rzymskiego. Czasy nowożytne reprezentują odkrycia osadnictwa wczesnośredniowiecznego z VI – VII wieku oraz z czasów państwa wielkomorawskiego.
Wieś po raz pierwszy wspominana jest w 1282 roku. Była ośrodkiem feudalnego „państwa”, które w 1290 roku należało do panów z Michalovców – Andrzeja i Jaka. Jego siedzibą był zamek Tibava, znajdujący się na terenie dzisiejszej wsi Podhoroď, około 11 km na północny wschód od Tibavy, strzegący szlaku handlowego z Węgier do Halicza. W XIV wieku we wsi osiedlili się wołosi, a w 1351 roku otrzymała ona prawo targowe. Na początku XV wieku założono we wsi pierwsze winnice. Mieszkańcy zajmowali się rolnictwem i uprawą winorośli. Uprawa winnej latorośli jest kontynuowana tu do dziś – okolica słynie z produkcji wysokiej jakości win.
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Według danych z dnia 31 grudnia 2012 roku, wieś zamieszkiwało 550 osób, w tym 277 kobiet i 273 mężczyzn[6].
W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[7]:
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[7]:
- Katolicy rzymscy – 61,78%
- Grekokatolicy – 30,8%
- Ewangelicy – 0,72%
- Prawosławni – 1,99%
- Ateiści – 0,36%
- Nie podano – 2,9%
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/pl/timeline/tuta2e6jedje6bh188rewo3tvcf98pp.png)
Źródło: Štatistický úrad Slovenskej republiky
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]- Kościół gotycki, murowany, z XIV w., przebudowany w XIX i XX w.; wewnątrz renesansowe epitafium z końca wieku XVI i kilka obrazów późnobarokowych.
Pomniki przyrody
[edytuj | edytuj kod]- Chronione drzewo „Morwa w Tibavie” (słow. Moruša v Tibave) – morwa biała wysokości 16 m, obwód pnia w pierśnicy 317 cm, średnica korony 15 m, wiek: ok. 200 lat, objęte ochroną w 1990 r.
- Chronione drzewo „Platan w Tibavie” (słow. Platan v Tibave) – platan klonolistny wysokości 27 m, obwód pnia540 cm, wiek: ok. 250 lat, objęty ochroną w 1990 r.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Lista wybranych wójtów, burmistrzów gmin i miast w wyborach do organów gminy. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. (słow.).
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: 10,66S_SK, om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter).
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7101rr_obc: AREAS_SK.
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: AREAS_SK.
- ↑ Statystyki ogólne miejscowości. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. (ang.).
- ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-20)]. (słow.).
- ↑ a b Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. (ang.).
- ↑ Databáza, Štatistický úrad Slovenskej republiky [zarchiwizowane 2014-08-24] (słow.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Adamec Vladimír, Jedličková Nora: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, ISBN 80-7096-152-X;
- Vihorlatské vrchy. Zemplínska šírava. Turistická mapa 1:50 000, wydanie 5, wyd. VKÚ Harmanec, Harmanec 2010, ISBN 978-80-8042-594-4;