Pieter Jansz. Saenredam
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
9 czerwca 1597 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
przed 31 maja 1665 |
Narodowość | |
Dziedzina sztuki | |
Epoka |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Interieur_van_de_Sint-Bavokerk_in_Haarlem_Rijksmuseum_SK-A-359.jpeg/220px-Interieur_van_de_Sint-Bavokerk_in_Haarlem_Rijksmuseum_SK-A-359.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Pieter_Saenredam_-_Altes_Rathaus_von_Amsterdam_-_1657.jpeg/250px-Pieter_Saenredam_-_Altes_Rathaus_von_Amsterdam_-_1657.jpeg)
Pieter Jansz. Saenredam (ur. 9 czerwca 1597 w Assendelft, poch. 31 maja 1665 w Haarlemie)[1] – holenderski malarz i grafik, nazywany „portrecistą kościołów”[2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w rodzinie grawera i kartografa Jana Saenredama. W 1612 przeniósł się z rodziną do Haarlemu. W latach 1612–1623 był uczniem i asystentem Pietera de Grebbera. W 1623 został członkiem gildii św. Łukasza w Haarlemie, a w 1635 jej sekretarzem[1].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Saenredam malował architekturę, szczególnie interesował się wnętrzami kościołów. Jego ulubioną świątynią był kościół św. Bawona w Haarlemie, gdzie później został pochowany; malował też w Utrechcie, Amsterdamie, Alkmaar, Rhenen i Assendelft. Potrafił z pedanterią oddać najdrobniejsze szczegóły architektoniczne przedstawianych obiektów, wykorzystywał efekty świetlne i cienie. Artysta koncentrował się na walorach ekspresyjnych swoich obrazów, często idealizując rzeczywistość, by podkreślić doskonałość proporcji i czystość kompozycji. Jego twórczość miała duży wpływ na późniejsze malarstwo holenderskie[3].
Pieter Saenredam posługiwał się techniką olejną, przeważnie na drewnianych panelach. Przed malowaniem wykonywał dużą liczbę szkiców i rysunków piórkiem i kredą, czasami wykonywał akwarele. Zachowało się ok. 50 jego obrazów i liczne szkice, datowane dzieła pochodzą z lat 1628–1660.
W Muzeum Narodowym w Warszawie znajduje się jego obraz z 1635 Wnętrze kościoła św. Bawona w Haarlemie[4].
Zbigniew Herbert poświęcił Saenredamowi jeden ze swoich szkiców literackich z cyklu "Mali mistrzowie", który został opublikowany w książce Mistrz z Delft.
Wybrane prace
[edytuj | edytuj kod]- Interieur van de Sint Bavokerk in Haarlem, 1628, Koninklijk Museum van de Schone Kunsten, Bruksela
- Interieur van de Sint Bavokerk in Haarlem, 1630, Luwr
- Interior of the Church of St Bavo in Haarlem, 1636, Rijksmuseum
- Interieur van de Sint Jacobkerk in Utrecht, 1642, Stara Pinakoteka, Monachium
- Interieur van de Buurkerk in Utrecht, 1644, National Gallery w Londynie, Londyn
- Interieur van de Sint Bavokerk in Haarlem, 1648, Scottish National Gallery, Edynburg
- Interieur van de Sint Odulphuskerk in Assendelft, 1649, Rijksmuseum, Amsterdam
- Interieur Nieuwe Kerk Haarlem, 1652
- Interieur van de Nieuwe Kerk in Haarlem, 1652, Muzeum Fransa Halsa, Haarlem
- De Buurkerk te Utrecht, 1654, Collectie Six, Amsterdam
- Het Oude Raadhuis in Amsterdam, 1657, Rijksmuseum, Amsterdam
- Oude Raadhuis Amsterdam, 1657
- Interieur van het Koor van de Sint Bavokerk in Haarlem, 1660, Worcester Art Museum, Anglia
- Interieur van de Grote Kerk in Alkmaar, 1661, Stedelijk Museum Alkmaar
- Interieur van de Sint Janskerk te Utrecht, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
- Interieur van het Koor van de Sint Bavokerk in Haarlem, Weimarer Stadtschloss
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Pieter Saenredam [online], RKD – Netherlands Institute for Art History [dostęp 2024-03-30] (ang. • niderl.).
- ↑ Pieter Saenredam, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2009-01-19] (ang.).
- ↑ Web Gallery of Art – biografia. [dostęp 2009-01-19]. (ang.).
- ↑ Pieter Saenredam , Widok wnętrza kościoła św. Bawona w Haarlemie [online], Cyfrowe Muzeum Narodowe w Warszawie [dostęp 2024-04-11] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Maria Rzepińska, Siedem wieków malarstwa europejskiego. Wyd. II, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1986.
- Zbigniew Herbert, Mistrz z Delf i inne utwory odnalezione, Wydawnictwo Zeszytów Literackich, Warszawa 2008, s. 48-52.
- Janina Michałkowa [red.]: Holenderskie i flamandzkie malarstwo rodzajowe XVII wieku. Warszawa: Wydawnictwo Sztuka, 1955, s. 73-74.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Pieter Jansz Saenredam w Artcyclopedia.com. [dostęp 2009-01-19]. (ang.).
- Web Gallery of Art – galeria. [dostęp 2009-01-19]. (ang.).
- ISNI: 0000000122762733
- VIAF: 9881086
- ULAN: 500115526
- LCCN: n84200371
- GND: 118750682
- NDL: 01173466
- LIBRIS: dbqswp2x1cbfvt0
- BnF: 12126569t
- SUDOC: 02969728X
- NKC: xx0064195
- DBNL: saen001
- BNE: XX1002147
- NTA: 069751277
- BIBSYS: 90393013
- CiNii: DA09189620
- Open Library: OL739339A
- PLWABN: 9810681241205606
- NUKAT: n02064419
- J9U: 987007452185805171
- CANTIC: a12074007