Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/%C5%BDygimont_A%C5%ADgust%2C_Pahonia._%D0%96%D1%8B%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82_%D0%90%D1%9E%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82%2C_%D0%9F%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8F_crop.png/250px-%C5%BDygimont_A%C5%ADgust%2C_Pahonia._%D0%96%D1%8B%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82_%D0%90%D1%9E%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82%2C_%D0%9F%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8F_crop.png)
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów – symbol państwa powstałego po unii lubelskiej w 1569, łączącej Koronę Królestwa Polskiego z Wielkim Księstwem Litewskim. Czterodzielny herb zawierał symbol Korony – dwa pola przedstawiające białego Orła na czerwonym tle w koronie oraz dwa pola z wizerunkiem Pogoni – herbu Wielkiego Księstwa Litewskiego – w kolorze białym na czerwonym lub niebieskim polu. Na tarczy sercowej zwykle znajdował się herb rodowy aktualnie panującego monarchy. Całość była zwieńczona zamkniętą koroną.
Wzór ogólny herbu
[edytuj | edytuj kod]-
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów, wzór ogólny bez tarczy herbowej władcy
-
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów, wzór ogólny bez tarczy herbowej władcy
Herby składowe
[edytuj | edytuj kod]-
Herb Polski, Biały Orzeł (Marcin Bielski, Kronika Polska, 1597 r.)
-
Pogoń, herb Wielkiego Księstwa Litewskiego (Marcin Bielski, Kronika Polska, 1597 r.)
Herby Zygmunta II Augusta
[edytuj | edytuj kod]Herby sprzed unii lubelskiej
[edytuj | edytuj kod]-
Herb z arrasu wawelskiego, lata 50. XVI w.
-
Herb Zygmunta Augusta z 1552 roku
Herb po unii lubelskiej
[edytuj | edytuj kod]-
Herb Zygmunta Augusta, XVI w.
-
Herb Zygmunta Augusta z 1571 roku
Herby królów elekcyjnych
[edytuj | edytuj kod]-
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów za panowania Stefana Batorego (1575–1586)
-
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów za panowania dynastii Wazów (1587–1668)
-
Inna wersja herbu Rzeczypospolitej Obojga Narodów za panowania dynastii Wazów (1587–1668)
-
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów za panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego (1669–1673)
-
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów za panowania Jana III Sobieskiego (1674–1696)
-
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów za panowania Stanisława Leszczyńskiego (1704–1709)
-
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764–1795)
Herby powstań narodowych
[edytuj | edytuj kod]Zmodyfikowana wersja herbu stosowana była podczas powstania listopadowego. W herbie dwudzielnym znalazły się polski Orzeł i litewska Pogoń. Do idei tej powrócono w czasie powstania styczniowego, bezskutecznie próbując wywołać powstanie na ziemiach zabranych, także na ziemiach ruskich. Wyrazem tych dążeń było tzw. odnowienie unii horodelskiej, w czasie manifestacji patriotycznej w 1861 w Horodle, gdzie przybyła szlachta polska, litewska, wołyńska i podolska. Unia miała obejmować trzy narody: Polaków, Litwinów i Rusinów. Odzwierciedleniem tych wydarzeń oraz pewnej ugody politycznej, było przyjęcie przez Rząd Narodowy nowego herbu, który obok godła Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego przedstawiał postać Archanioła Michała, patrona Rusi[1][2].
-
Orzeł w czasie powstania listopadowego (1831–1832)
-
Herb Rzeczypospolitej Trojga Narodów w czasie powstania styczniowego (1863–1864)
Herb Rzeczypospolitej obecny w miastach europejskich
[edytuj | edytuj kod]-
Zamek Królewski w Malborku, lata 90. XVI w.
-
Zamek Królewski w Warszawie, XVII w.
-
Kaplica Królewska w Gdańsku, 1681 r.
-
Pocztowy kamień milowy w Pirnie, Saksonia, 1722 r.
-
Katedra św. Mikołaja we Fryburgu, Szwajcaria, XVIII w.
-
Pocztowy kamień milowy w Lubaniu, 1725 r.
-
Pałac Moritzburg, Saksonia, XVIII w.
-
Zamek Królewski w Warszawie, XVIII w.
-
Katedra w Dreźnie, XVIII w.
-
Ratusz w Wilsdruff, Saksonia, XVIII w.
-
Kościół w Nancy, Lotaryngia, Francja, XVIII w.
-
Kościół Świętego Ducha w Wilnie, XVIII w.
-
Kościół Teatynów w Monachium, Bawaria, XVIII w.
-
Pałac Elektorski w Trewirze, XVIII w.
-
Palazzo Zuccari, Rzym, koniec XVII w.
-
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Piasecznie, pow. tczewski
-
Odwach w Poznaniu, lata 80. XVIII w.
-
Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP, zespół klasztorny kamedułów na Bielanach, Warszawa, XVIII w.
-
Zamek Królewski w Warszawie, XVIII w.
-
Łazienki Królewskie w Warszawie, XVIII w.
-
Pomnik króla Jana III Sobieskiego w Gdańsku (przeniesiony ze Lwowa), 1898 r.
-
Zamek Królewski na Wawelu, Kraków