Gabro
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Gabro_1.jpg/220px-Gabro_1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/GabbroRockCreek1.jpg/220px-GabbroRockCreek1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Gabro_3.jpg/220px-Gabro_3.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/QAPFdiorite.gif/220px-QAPFdiorite.gif)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/2017_Kamienio%C5%82om_gabra_na_zboczu_Przykrzca_2.jpg/220px-2017_Kamienio%C5%82om_gabra_na_zboczu_Przykrzca_2.jpg)
Gabro – zasadowa skała głębinowa, średnio lub gruboziarnista. Należy do grupy diorytoidów i gabroidów. Zawiera >90% plagioklazów w stosunku do skaleni potasowych (do 10%), do 5% kwarcu, 25–60% minerałów ciemnych. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF gabro zajmuje wraz z diorytem pole 10.
Gabro od diorytu różni się następującymi cechami:
- Plagioklazy gabra zawierają >50% cząstki anortytowej (labrador, bytownit, anortyt), natomiast diorytu <50% cząstki anortytowej;
- Gabro zawiera >30% minerałów ciemnych, a dioryt mniej;
- W gabrze wśród minerałów ciemnych dominują pirokseny, a w diorycie – amfibole;
- W gabrze mogą występować oliwiny, natomiast w diorycie raczej nie.
Nazwa pochodzi prawdopodobnie od włoskiego miasta Gabbro (L. von Buch, 1810 r.)
Skład mineralny
[edytuj | edytuj kod]Labrador, bytownit, pirokseny (augit, diopsyd, hipersten), ortoklaz, mikroklin, kwarc, amfibole, oliwiny, biotyt, skaleniowce (gabro foidonośne, gabro foidowe - bez kwarcu). Minerały akcesoryczne: ilmenit, magnetyt, tytanit, rutyl, apatyt, granat, korund.
Cechy zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]Barwa szarozielona, zielona, zielonoczarna, czarna. Przełam nierówny, ziarnisty.
Budowa wewnętrzna
[edytuj | edytuj kod]Jawnokrystaliczna, równo-różnokrystaliczna, drobno-, średnio-, grubokrystaliczna, bezładna, rzadko kierunkowa, zbita.
Powstawanie
[edytuj | edytuj kod]W wyniku krystalizacji magmy; w ofiolitowych kompleksach dna oceanicznego (charakterystyczna trójdzielna budowa: w dolnej części zasadowe i ultrazasadowe skały magmowe, w środkowej gabroidy, lawy poduszkowe – bazalty, i w górnej krzemionkowe, ilaste i węglanowe skały osadowe).
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/PL_gabro_z%C5%82o%C5%BCa.png/220px-PL_gabro_z%C5%82o%C5%BCa.png)
Gabra występują masowo w obrębie ziemskiej skorupy oceanicznej (pod bazaltoidami), stanowiąc tam składnik kompleksów ofiolitowych. Tworzą też niewielkie intruzje o charakterze pni magmowych, dajek i silli. Występuje w dużej ilości na Księżycu.
W świecie: USA (Montana, Kalifornia), Kanada (Ontario), Wielka Brytania (Szkocja, Walia), Niemcy (Góry Harz), Włochy (Liguria), Cypr, Turcja, Grecja, Norwegia oraz Polska.
W Polsce: dolnośląskie masywy gabrowe: masyw Ślęży k. Sobótki, masyw Nowej Rudy, masyw Grochowej-Braszowic; w krystalicznym podłożu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej (stwierdzone wierceniami); w krystalicznym podłożu Suwalszczyzny i Mazur (stwierdzone wierceniami).
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- źródło pozyskiwania miedzi, niklu, chromu, platyny, żelaza i tytanu
- w budownictwie jako materiał okładzinowy
- jako kruszywo drogowe
- do produkcji nagrobków
Gabra są eksploatowane m.in. ze względu na przesłanki o występowaniu złóż niklu. Nikiel, platyna i kilka innych metali występują tylko w obrębie skał ultramaficznych i maficznych.
- Osobny artykuł:
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Wacław Ryka , Anna Maliszewska , Słownik petrograficzny, Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1991, ISBN 83-220-0406-0, OCLC 834076623 .
- A. Bolewski i W. Parachoniak. Petrografia, wyd. II. Wydawnictwa Geologiczne. Warszawa, 1982