Cekin
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Venezia_Ducato_1400.jpg/220px-Venezia_Ducato_1400.jpg)
Cekin (wł. zecchino [dzekˈkiːno]) – złota moneta włoska, odmiana dukata bita od XIII wieku w Wenecji[1]. Jedna z najwcześniejszych monet złotych Europy średniowiecznej.
Emitowana od 1284 aż do końca suwerenności Wenecji (1797) w zasadniczo niezmienionym wyglądzie i jakości (bita ze złota w ówcześnie najwyższej osiągalnej technicznie próbie 990), była miejscową wersją ówczesnego italskiego dukata. Na rewersie umieszczano wizerunek Chrystusa w mandorli z inskrypcją SIT T(ibi) XPE (=Christus) DAT(us) Q(uem) TU REGIS ISTE DUCATUS. Awers przedstawiał postać klęczącego doży, odbierającego od patrona Republiki – świętego Marka, wenecki sztandar (gonfalon). Datowanie cekinów umożliwia imię aktualnego doży umieszczane w awersowej legendzie.
Nazwa zecchini dla tych monet przyjęła się i rozpowszechniła w XIV-XV wieku[2]. Znana również pod francuską nazwą sequin, moneta była popularnym środkiem płatniczym w basenie śródziemnomorskim, na Bałkanach, a wskutek tego i w całym Imperium Osmańskim. Zachowując ogólny wzorzec wenecki, zyskała też naśladownictwa w państwach krzyżowców (m.in. u joannitów na Rodos).
W późniejszych czasach termin ten (jako złotego krążka zwracającego uwagę), w zmienionym znaczeniu zaczęto stosować na określenie cienkiej, krągłej, błyszczącej blaszki służącej jako ozdoba niektórych efektownych strojów (np. wieczorowych, ludowych)[3][4].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Od La Zecca, nazwy pałacu, w którym mieściła się tamtejsza mennica (C.C. Chamberlain, dz. cyt.); co z kolei od arab. siccah (moneta bita) (W.W. Zwaricz, dz. cyt.).
- ↑ R. Kiersnowski, Moneta w kulturze wieków średnich, dz. cyt., s. 138.
- ↑ R. Kiersnowski, Moneta w kulturze wieków średnich, dz.cyt., s. 143.
- ↑ Słownik wyrazów obcych PWN, Warszawa, PWN, 1991, s. 134.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- H. Kahnt: Das grosse Münzlexikon von A bis Z. Regensburg: H. Gietl/Battenberg, 2005, s. 531
- R. Kiersnowski: Moneta w kulturze wieków średnich. Warszawa: PIW, 1988
- C.C. Chamberlain: Guide to Numismatics. London: English Universities Press, 1965, s. 179
- W.W. Zwaricz: Numizmaticzeskij słowar’. L’wow: Wiszcza szkoła, 1975, s. 134