Alpy Graickie
![]() Widok ponad lodowcem Glacier du Géant | |
Kontynent | |
---|---|
Państwo | |
Najwyższy szczyt |
Mont Blanc |
Jednostka dominująca | |
![]() Położenie na mapie Alp; granice pasma wg SOIUSA[b] | |
Położenie na mapie Europy ![]() | |
45°30′00,0000″N 7°10′00,0000″E/45,500000 7,166667 |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Aiguille-du-Midi-summer.jpg/240px-Aiguille-du-Midi-summer.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Mont_maudit.jpg/240px-Mont_maudit.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/AiguilleduGeant0001.jpg/240px-AiguilleduGeant0001.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/MontDolent.jpg/240px-MontDolent.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Grandes_jorasses_near_chamonix_arp.jpg/240px-Grandes_jorasses_near_chamonix_arp.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Aiguille_du_Dru_in_2006.jpg/240px-Aiguille_du_Dru_in_2006.jpg)
Alpy Graickie[1] (wł. Alpi Graie[1], fr. Alpes grées, Alpes graies[1]) – część Alp Zachodnich na granicy Francji (region Owernia-Rodan-Alpy) i Włoch (Dolina Aosty i Piemont). Zachodnia część Alp Graickich jest dorzeczem rzeki Isère i jej dopływu rzeki Arc, natomiast wschodnia część leży w dorzeczu Padu (rzeki: Dora Baltea, Orco i Stura di Lanzo). Najwyższym szczytem pasma jest Mont Blanc (4810 m) w Masywie Mont Blanc. Szczyt ten jest też najwyższym szczytem całych Alp.
Topografia
[edytuj | edytuj kod]![]()
|
Przełęcz Col des Montets oddziela Alpy Graickie od Préalpes de Savoie, przełęcz Col du Grand Ferret i rzeka Dora Baltea oddziela je od Alp Pennińskich, przełęcz Colle del Moncenisio oddziela je od Alp Kotyjskich, a rzeka Arc oddziela je od Alp Delfinackich[2].
![]()
|
PWN
[edytuj | edytuj kod]![]()
|
W porównaniu z zasięgiem podawanym przez Partizione delle Alpi i SOIUSA granice grupy wg PWN nie obejmują na północy Masywu Mont Blanc i Massif du Beaufortain, zaś na południu rozszerzają obszar Alp Graickich o część głównego grzbietu wododziałowego Alp Zachodnich między przełęczami Fréjus i Mont-Cenis[3].
Podgrupy
[edytuj | edytuj kod]Alpy Graickie zwykle dzieli się na:
- środkowe
- zachodnie (z parkiem narodowym Parc national de la Vanoise[4][5][6])
- wschodnie (z parkiem narodowym Parco Nazionale del Gran Paradiso[7][5][8])
Podgrupy:
- Masyw Mont Blanc,
- Massif du Beaufortain[4][5][9],
- Massif de la Lauzière[4][5],
- Massif de la Vanoise[4][5][9],
- Massiccio del Gran Paradiso[7][5],
- Alpi della Grande Sassière e del Rutor[4][7][5],
- Alpi di Lanzo e dell’Alta Moriana, Alpes de la Haute Maurienne et de Lanzo[4][7][5].
Najwyższe szczyty:
Najwyżej położone przełęcze:
|
|
Turystyka
[edytuj | edytuj kod]W Alpach Graickich znajdują się znane ośrodki turystyczne:
- Ceresole Reale (Włochy),
- Courmayeur (Włochy),
- Tignes (Francja),
- Val d’Isère (Francja),
- Chamonix (Francja).
Schroniska:
|
|
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Część Alp Graickich, w zasięgu tego pasma według Partizione delle Alpi i SOIUSA, leży w szwajcarskim kantonie Valais.
- ↑ Także według Partizione delle Alpi z 1924.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, s. 371; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)].
- ↑ a b c d e Sergio Marazzi: La “Suddivisione orografica internazionale unificata del Sistema Alpino” (SOIUSA). Fioridimontagna.it. [dostęp 2016-11-06]. (wł.).
- ↑ a b c Alpy Graickie, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-11-06] .
- ↑ a b c d e f Główny Urząd Geodezji i Kartografii nie podaje polskiego egzonimu: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, ss. 138 i 139; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-11-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)].
- ↑ a b c d e f g h Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, Przedmowa, s. XVIII; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-11-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)].
Niewymienienie danego obiektu jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że Komisja nie zaleca dla niego polskiej nazwy, nawet jeżeli taka spotykana jest w niektórych publikacjach.
- ↑ Endonim francuski za Głównym Urzędem Geodezji i Kartografii: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 69, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2016-11-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-01)].
- ↑ a b c d Główny Urząd Geodezji i Kartografii nie podaje polskiego egzonimu: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, ss. 370–372; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-11-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)].
- ↑ Endonim włoski za Głównym Urzędem Geodezji i Kartografii: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 254, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2016-11-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-01)].
- ↑ a b Endonim francuski za Głównym Urzędem Geodezji i Kartografii: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 68, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2016-11-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-01)].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- G. Berruto; L. Fornelli, Alpi Graie meridionali, Touring Club Italiano/Club Alpino Italiano, 1980.
- Alessandro Giorgetta, Alpi Graie centrali, Touring Club Italiano/Club Alpino Italiano,
- AA VV, Alpi Graie – Da rifugio a rifugio, Touring Club Italiano, 1952.