Shenzhen
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Prowincja | |
Data założenia |
1979 |
Zarządzający | ?↗ |
Powierzchnia |
1997,47 km² |
Wysokość |
25 m n.p.m. |
Populacja (2018) • liczba ludności • gęstość |
|
Nr kierunkowy |
0755 |
Kod pocztowy |
518000 |
Tablice rejestracyjne |
粤B |
![]() | |
Położenie na mapie Guangdongu ![]() | |
Położenie na mapie Chin ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Lo_Wu_District_201701.jpg/190px-Lo_Wu_District_201701.jpg)
Shenzhen (chiń. 深圳; pinyin: Shēnzhèn; ⓘ [ʂə́ntʂə̂n]) – miasto w południowo-wschodnich Chinach, w prowincji Guangdong, bezpośrednio graniczące z Hongkongiem, liczące ponad 13 milionów mieszkańców i stanowiące część około 100-milionowej metropolii Delta Rzeki Perłowej, które w 1979 roku było jeszcze miasteczkiem z 30 tysięczną ludnością[2].
Geografia i klimat
Shenzhen od strony zachodniej leży nad deltą Rzeki Perłowej, zaś od wschodu styka się z zatoką Daya i Morzem Południowochińskim. Od strony północnej graniczy z prefekturami miejskimi Dongguan i Huizhou, zaś od południa graniczy z Hongkongiem oraz z zatokami Shenzhen oraz Mirs. Najwyższy szczyt aglomeracji góra Wutong o wysokości ponad 900 m n.p.m. znajduje się w Parku Narodowym o tej samej nazwie[3], zaś drugi pod względem wysokości szczyt o wysokości ponad 800 m n.p.m. znajduje się na półwyspie Depang[4]. Pod jurysdykcją Shenzhen znajduje się też kilka wysp m.in. wyspa Nei Lingding.
Miesiąc | Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Roczna |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Średnie temperatury w dzień [°C] | 19.6 | 19.8 | 22.5 | 26.2 | 29.3 | 31.2 | 32.2 | 32.0 | 31.1 | 28.9 | 25.1 | 21.5 | 26,6 |
Średnie temperatury w nocy [°C] | 11.6 | 12.7 | 15.9 | 19.9 | 23.1 | 25.1 | 25.7 | 25.5 | 24.3 | 21.5 | 17.0 | 13.0 | 19,6 |
Opady [mm] | 30 | 44 | 67 | 174 | 238 | 296 | 339 | 368 | 238 | 99 | 37 | 34 | 164 |
Średnia liczba dni z opadami | 6 | 9 | 10 | 12 | 16 | 18 | 17 | 18 | 15 | 7 | 5 | 5 | 138 |
Źródło: Światowa Organizacja Meteorologiczna[5] |
Podział administracyjny
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Shenzhen_FongTin_to_Hong_Kong_Bridge.jpg/190px-Shenzhen_FongTin_to_Hong_Kong_Bridge.jpg)
Shenzhen składa się z 10 dzielnic o łącznej powierzchni 1997,47 km². W dzielnicy Futian mieści się ratusz, zaś przylegająca do Hongkongu dzielnica Luohu jest centrum finansowym, handlowym i informacyjnym miasta[6]. Nanshan jest miejscem koncentracji przemysłu zaawansowanych technologii. Port w Yantian jest drugim co do wielkości głębokim terminalem kontenerowym w Chinach i trzecim co do wielkości na świecie[7]. Do pobliskiego Hongkongu można dostać się przez liczne przejścia graniczne (kolejowe, drogowe, morskie i piesze)[8].
Podział miasta Shenzhen[9] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Demografia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%B9%BF%E4%B8%9C%E7%9C%81%E6%B7%B1%E5%9C%B3%E5%B8%82%E7%BD%97%E6%B9%96%E5%8C%BA_China_Luohu_District%2C_Shenzhen%2C_Guangdong_P_-_panoramio_%2811%29.jpg/220px-%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%B9%BF%E4%B8%9C%E7%9C%81%E6%B7%B1%E5%9C%B3%E5%B8%82%E7%BD%97%E6%B9%96%E5%8C%BA_China_Luohu_District%2C_Shenzhen%2C_Guangdong_P_-_panoramio_%2811%29.jpg)
Na początku 2019 roku Shenzhen posiadało 13 026 600 mieszkańców[1].
Ludność Shenzhen od 1980 roku[10]. | ||
Rok | Populacja | +/- |
---|---|---|
1980 | 59 000 | - |
1985 | 193 000 | +227% |
1990 | 875 000 | +353% |
1995 | 2 394 000 | +174% |
2000 | 6 550 000 | +174% |
2005 | 8 409 000 | +28% |
2010 | 10 223 000 | +22% |
2015 | 11 275 000 | +10% |
2018 | 13 026 600 | +16% |
Historia
Wczesna historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/1998%E5%B9%B4%E6%98%A5%E8%8A%82%E8%8E%B2%E8%8A%B1%E5%B1%B1%E9%A1%B6_Shenzhen_1998_-_panoramio.jpg/190px-1998%E5%B9%B4%E6%98%A5%E8%8A%82%E8%8E%B2%E8%8A%B1%E5%B1%B1%E9%A1%B6_Shenzhen_1998_-_panoramio.jpg)
Pierwsze ślady osadnictwa w Shenzhen pochodzą z połowy epoki neolitu, zaś tereny wchodzące w skład dzisiejszej aglomeracji zostały włączone do Chin w 214 roku p.n.e. przez pierwszego cesarza Qin Shi Huang[9]. W IV wieku n.e. zostało założone hrabstwo Dongguan, z siedzibą gubernatora w Nantou, znajdującego się na terenie dzisiejszego dystryktu Nanshan[11]. Z czasów dynastii Ming do dnia dzisiejszego zachowały się fragmenty muru obronnego wraz z południową bramą w Nantou[12] oraz forteca Dapeng, pochodzące z końca XIV wieku, zbudowane w celu ochrony przez japońskimi piratami[13]. Najwcześniejsze zapiski o Shenzhen pochodzą z 1410 roku[1]. Po przegraniu przez Chiny wojen opiumiowych w połowie XIX wieku, rejon obecnego Shenzhen stał się obszarem granicznym z Hongkongiem, nowo powstałą kolonią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii. Od 1910 roku przez rejon dzisiejszej aglomeracji zaczęła działać pierwsza linia kolejowa, prowadząca z Kantonu do stacji Kowloon w Hongkongu, której jedną ze stacji jest obecny dworzec centralny[14]. W czasie II wojny światowej Nantou znajdowało się pod okupacją Cesarstwa Wielkiej Japonii[15]. W 1953 roku do miasteczka Shenzhen przeniosły się władze nowo utworzonego hrabstwa Bao’an[9].
1979 rok - XXI wiek
Shenzhen otrzymało uprawnienia miasta na prawach prefektury 23 stycznia 1979 roku[16]. 16 maja 1980 roku w mieście powstała pierwsza w Chinach specjalna strefa ekonomiczna[17]. W marcu 1981 roku Shenzhen stało się miastem na poziomie sub-prowincjonalnym (pod bezpośrednim zarządem władz prowincji)[18]. 1 grudnia 1990 roku została założona Giełda Papierów Wartościowych w Shenzhen[19]. W październiku 1991 roku otwarto port lotniczy Shenzhen Bao’an[20]. Pod koniec 2004 roku oddano do użytku pierwsze linie metra[21]. W 2008 roku Shenzhen zostało członkiem Sieci Miast Kreatywnych UNESCO[22]. W czerwcu 2010 roku w Narodowym Centrum Obliczeniowym zainstalowano superkomputer Nebulae, który w momencie oddania był drugim pod względem szybkości superkomputerem świata[23]. Na początku lipca 2010 roku specjalna strefa ekonomiczna została rozciągnięta na całą aglomerację[24]. Miasto było gospodarzem Letniej Uniwersjady w 2011 roku, w której udział wzięło ponad 10 tysięcy sportowców ze 152 krajów[25]. W 2019 roku Shenzhen było trzecim w kolejności po Pekinie i Szanghaju miastem w Chinach pod względem przychodu PKB[26].
Transport
Koleje
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/CR400AF-2062_at_Shenzhen_North_Railway_Station.jpg/220px-CR400AF-2062_at_Shenzhen_North_Railway_Station.jpg)
Wszystkie dworce kolejowe w Shenzhen m.in. centralny, południowy, północny, wschodni, Futian i Pingshan obsłużyły w 2019 roku ponad 87 milionów pasażerów[27]. Z powyższych dworców kursują pociągi kolei dużej prędkości do Hongkongu, a także w kierunku Kantonu i Xiamen do różnych lokalizacji w kraju[28].
Komunikacja lotnicza
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Shenzhen_Bao%27an_Airport.jpg/220px-Shenzhen_Bao%27an_Airport.jpg)
W odległości 35 km od centrum miasta, na wybrzeżu delty Rzeki Perłowej, znajduje się Port lotniczy Shenzhen, z którego w 2019 roku skorzystało około 53 mln pasażerów, co stawia tutejsze lotnisko na piątym miejscu w kraju pod względem ilości obsłużonych osób[29].
Transport drogowy
Najważniejsze drogi w Shenzhen:
- autostrada G15 – biegnąca od Shenyang, wzdłuż wybrzeża Chin do Haikou (tunel pod Cieśniną Hajnańską w budowie);
- autostrada G94 – rozpoczynająca się w centrum Futian (niedaleko granicy z Hongkongiem), biegnąca naokoło delty Rzeki Perłowej, przez Kanton do Makau;
- autostrada G25 – biegnąca z Shenzhen do Changchun;
- autostrada G205 – biegnąca z Shenzhen do Qinhuangdao;
- droga ekspresowa S3 – biegnąca wzdłuż wybrzeża delty Rzeki Perłowej do Kantonu;
- droga ekspresowa Yanba – biegnąca wzdłuż zatoki Mirs i przecinająca półwysep Dapeng;
- zewnętrzna ekspresowa obwodnica (Shenzhen Outer Ring Expressway) - będąca na początku 2020 roku w trakcie budowy, rozpoczynająca się z zachodniej strony na S3 i kończąca ze wschodniej strony na Yanba, która ma połączyć 10 dróg ekspresowych i 8 autostrad, o długości 93 km (w tym 76 km na terenie Shenzhen), mająca mieć na swojej trasie 61 mostów, 12 tuneli i 15 węzłów[30].
Transport publiczny
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/SZ_%E6%B7%B1%E5%9C%B3_Shenzhen_Bay_Port_Terminal_%E6%B7%B1%E5%9C%B3%E7%81%A3%E5%8F%A3%E5%B2%B8_Nanshan_bus_Stop_July_2017_IX1_hotel.jpg/220px-SZ_%E6%B7%B1%E5%9C%B3_Shenzhen_Bay_Port_Terminal_%E6%B7%B1%E5%9C%B3%E7%81%A3%E5%8F%A3%E5%B2%B8_Nanshan_bus_Stop_July_2017_IX1_hotel.jpg)
- Osobny artykuł:
W grudniu 2019 roku z transportu publicznego w Shenzhen korzystało dziennie średnio 11,27 mln pasażerów, w tym:
- autobusy: 4,22 mln
- taksówki: 1,11 mln
- metro: 5,91 mln
- tramwaje: 32 tysiące[27].
W marcu 2020 roku system metra w Shenzhen miał długość 303 km i w 2019 roku był czwartą, po Pekinie, Szanghaju i Kantonie tego typu siecią w Chinach pod względem ilości obsłużonych pasażerów[31]. Z 8 linii metra w 2019 roku korzystało dziennie średnio 5,53 mln pasażerów[31].
Shenzhen pod koniec 2017 roku zostało pierwszym miastem na świecie, w którym wszystkie miejskie autobusy tj. 16 359, były napędzane energią elektryczną[32]. W grudniu 2019 roku obsługiwały one 933 linie autobusowe[33]. We wrześniu 2019 roku władze miejskie ogłosiły, że wszystkie działające w mieście taksówki w liczbie 20 689, posiadają napęd elektryczny[34].
W dystrykcie Longhua od 2017 roku działają 2 linie tramwajowe o łącznej długości 11,7 km i obsługujące 20 przystanków (w tym 7 współdzielą)[35].
Komunikacja wodna
W 2016 roku otwarto nowy międzynarodowy terminal portowy Shekou w dystrykcie Nanshan, do którego mogą zawijać największe wycieczkowce, a także skąd odchodzą promy do Makau, Zhuhai i Hongkongu[36]. Przy porcie lotniczym Shenzhen także znajduje się terminal promowy, skąd odpływają statki do powyższych lokalizacji i dodatkowo do Zhongshan[37]. Ponadto kursują statki pomiędzy dystryktami Yantian i Dapeng[38].
Ekonomia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Shenzhen_Stock_Exchange_1-2014.jpg/220px-Shenzhen_Stock_Exchange_1-2014.jpg)
Według rankingu konkurencyjności globalnych centrów finansowych (GFCI) ogłoszonego 26 marca 2020 roku Shenzhen zajmował 11 miejsce na świecie[39]. W 2019 roku przychód PKB Shenzhen wyniósł ponad 2,69 biliona CNY, co stanowiło trzeci pod tym względem wynik na kontynentalnych Chinach[26]. W 2019 roku sektor usług odpowiadał za 58,8% przychodu PKB miasta, zaś za 42,2% pozostałe sektory gospodarki (41,1% - sektor przemysłowy i 0,1% sektor odpowiadający łącznie za rolnictwo, leśnictwo, hodowle zwierząt i rybołówstwo)[18]. Centralny Dystrykt Biznesowy (CBD) ulokowany w dzielnicy Futian, o powierzchni 6,07 km², z przychodem PKB w latach 2015-2016 w wysokości około 262 miliardów CNY, przyczynił się do 14,98% przychodu całej aglomeracji[40]. W powyższym okresie był on najbardziej wartościowym CBD w kraju pod względem płatności podatkowych[40]. W 1980 roku w Shenzhen utworzono pierwszą w Chinach specjalną strefę ekonomiczną[17]. Do połowy 2010 roku obejmowała ona cztery dystrykty tj. Nanshan, Futian, Luohu i Yantian, zaś 1 lipca 2010 roku została rozciągnięta na całą aglomerację[24]. Łączne obroty ładunkowe portu w Shenzhen w 2018 roku wyniosły 27,7 milionów TEU, co stawiało go na trzecim miejscu na świecie pod względem wielkości przeładunku kontenerowego[7].
Całkowita wartość Giełdy Papierów Wartościowych w Shenzhen w 2019 roku osiągnęła wartość 23,7 biliona CNY, zaś liczba spółek notowanych na giełdzie wzrosła do 2205[41]. W Shenzhen na początku 2020 roku siedzibę miało 396 spółek notowanych na giełdzie, o całkowitej wartości rynkowej 12,1 biliona CNY, co stanowiło najlepszy po Pekinie wynik w kraju[42]. Na opublikowanej w 2019 roku liście największych firm na świecie "Fortune Global 500" znajdowało się siedem firm, które miało siedzibę w Shenzhen[43], w tym Huawei Technologies Co., Ltd., która na początku 2019 roku była drugim pod względem wielkości producentem smartfonów na świecie[44] oraz Tencent Holdings Limited, która w 2019 roku była drugą pod względem wielkości spółką internetową w Chinach[45]. Ponadto w 2018 roku 280 firm z listy "Fortune Global 500" przeprowadziło bezpośrednie inwestycje w mieście[46].
W 2018 roku Shenzhen był na czwartym miejscu w kraju pod względem ilości zamożnych rodzin, w mieście było około 170 000 gospodarstw domowych posiadających aktywa powyżej 6 milionów CNY[47].
Najwyższe budynki
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Lizhi_Park.jpg/220px-Lizhi_Park.jpg)
W Shenzhen pod koniec marca 2020 roku znajdowało się 287 budynków których wysokość przekraczała 150 metrów[48].
Miejsce | Nazwy najwyższych budynków | Wysokość (m) |
Rok ukończenia |
---|---|---|---|
1 | Ping An Finance Center | 599 | 2017[49] |
2 | KK100 | 441 | 2011[50] |
3 | China Resources Tower | 392 | 2018[51] |
4 | Shun Hing Square | 384 | 1996[52] |
5 | Hanking Center | 359 | 2018[53] |
6 | One Shenzhen Bay Tower 7 | 341 | 2018[54] |
7 | Shimao Qianhai Project Tower 1 | 330 | 2020[55] |
8 | Hon Kwok City Center | 330 | 2017[56] |
9 | Baoneng Center | 327 | 2018[57] |
10 | East Pacific Center Center Tower A | 306 | 2013[58] |
Kultura
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Shenzhen_Concert_Hall_-_1.jpg/220px-Shenzhen_Concert_Hall_-_1.jpg)
W mieście znajduje się szereg muzeów[59], z Muzeum Shenzhen na czele, które funkcjonuje w trzech budynkach o łącznej powierzchni ponad 50 tysięcy m²[60].
W 2007 roku wybudowano nową Halę koncertową Shenzhen, zaprojektowaną przez japońskiego architekta Arata Isozaki, w skład której wchodzą sala symfoniczna o pojemności 1680 widzów oraz studio teatralne o pojemności do 580 widzów[61]. W tym samym roku oddano do użytku Teatr Shenzhen Poly o pojemności 1500 widzów[62]. Ponadto w Teatrze Wielkim w Shenzhen od 2011 roku działa orkiestra symfoniczna[63].
W mieście znajduje się Biblioteka Shenzhen, mieszcząca się w budynku o powierzchni użytkowej 49 589 m², która w marcu 2020 roku posiadała 2500 miejsc siedzących dla czytelników, zaś zbiór biblioteki liczył około 2,5 miliona woluminów[64]. Ponadto miasto realizuje plan budowy sieci bibliotek w ramach projektu „Miasto bibliotek”, do końca 2016 roku władze wybudowały 627 bibliotek publicznych (w tym 3 o statusie miejskim, 8 obejmujących granice dystryktu oraz 616 lokalnych), zaś łączna kolekcja we wszystkich bibliotekach publicznych wyniosła 28 milionów pozycji[65].
Szkolnictwo wyższe
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Night_of_SUSTech.jpg/220px-Night_of_SUSTech.jpg)
Pod koniec 2019 roku na 13 wyższych uczelniach w Shenzhen studiowało około 100 tysięcy osób[66].
- Uniwersytet Shenzhen (SZU, 深圳大学,深大, lub 深圳大學) (zał. w 1983 roku)
- Politechnika Shenzhen (深圳职业技术学院) (zał. w 1993 roku)
- Chiński Uniwersytet Hongkongu w Shenzhen (香港中文大學(深圳))
- Południowy Uniwersytet Nauki i Technologii (南方科技大学)
- Uniwersytet Technologiczny Shenzhen (深圳技术大学)
- Wyższa Szkoła Ekonomii i Zarządzania Antai Szanghajskiego Uniwersytetu Jiao Ton MBA Shenzhen (安泰经管学院)
- Wyższa Szkoła Biznesu HSBC po patronatem Uniwersytetu Pekińskiego (北大汇丰商学院)
- Instytut Technologii Informacyjnej Shenzhen (深圳信息职业技术学院)
- Instytut Zaawansowanej Technologii Shenzhen Chińskiej Akademii Nauk (中国科学院深圳先进技术研究所)
- Instytut Badawczy Shenzhen Uniwersytetu Pekińskiego (北京大学深圳研究生院)
- Instytut Badawczy Shenzhen Uniwersytetu Tsinghua i Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley (清华-伯克利深圳学院)
- Instytut Badawczy Shenzhen Instytutu Technologicznego w Harbinie (哈尔滨工业大学深圳校区)
- Uniwersytet Otwarty Shenzhen (深圳广播电视大学)
Atrakcje i parki
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Dapeng_2566.jpg/220px-Dapeng_2566.jpg)
- Forteca Dapeng (wybudowana w 1394 roku)[13];
- Południowa brama w dzielnicy Nanshan (pozostałość murów obronnych z 1394)[12];
- góra Wutong (punkt widokowy na najwyższym szczycie w aglomeracji Shenzhen)[3];
- park rozrywki Window of the World (m.in. 108 metrowa replika Wieży Eiffla);
- Splendid China Folk Village (jeden z największych parków miniatur na świecie przedstawiających 100 największych atrakcji turystycznych w Chinach oraz skansen składający się z 25 wiosek ukazujących kulturę mniejszości narodowych w Chinach)[67];
- Ogród botaniczny Xianhu (ponad 12 tysięcy gatunków roślin)[68];
- Park Honghu (posiadający największą plantację lotosu w południowych Chinach)[69].
Sport
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/%E6%B7%B1%E5%9C%B3%E6%B9%BE%E4%BD%93%E8%82%B2%E9%A6%86_%E4%BD%93%E8%82%B2%E5%9C%BA%E5%9C%B0%E5%86%85%E5%85%A8%E6%99%AF%E5%9B%BE_-_By_%E7%A7%91%E6%8A%80%E5%B0%8F%E8%BE%9B_-_panoramio.jpg/220px-%E6%B7%B1%E5%9C%B3%E6%B9%BE%E4%BD%93%E8%82%B2%E9%A6%86_%E4%BD%93%E8%82%B2%E5%9C%BA%E5%9C%B0%E5%86%85%E5%85%A8%E6%99%AF%E5%9B%BE_-_By_%E7%A7%91%E6%8A%80%E5%B0%8F%E8%BE%9B_-_panoramio.jpg)
Shenzhen było gospodarzem wielu międzynarodowych imprez sportowych m.in. :
- w 1999 roku Mistrzostw Świata U-20 w piłce ręcznej kobiet (współgospodarz)
- w 2011 roku Letniej Uniwersjady 2011;
- w 2012 roku Mistrzostw Świata w golfie (WGC HSBC Champions);
- w latach 2018-2019 Superpucharu Francji w piłce nożnej;
- w 2019 roku Mistrzostw Świata w koszykówce mężczyzn (współgospodarz, faza grupowa);
- w 2019 roku kobiecego turnieju tenisowego WTA Finals.
Od 2013 roku odbywa się w mieście Shenzhen Open - kobiecy turniej tenisowy zaliczany do kategorii Women’s Tennis Association. Ponadto w mieście odbywa się bieg maratoński, który otrzymał w 2019 roku certyfikat IAAF Road Race Gold[70], zaś udział w nim wzięło ponad 30 tysięcy biegaczy (w tym 15 na dystansie półmaratonu)[71].
W mieście swoją siedzibę mają następujące kluby sportowe:
- Shenzhen Kaisa – piłka nożna (China League One);
- Shenzhen Aviators – koszykówka (Chińska Profesjonalna Liga Koszykarska Mężczyzn);
- Shenzhen KRS Vanke Rays – hokej (WHL - rosyjska kobieca liga hokeja), mistrz w 2020 roku;
Przed Letnią Uniwersjadą w 2011 roku oddano do użytku szereg obiektów sportowych m.in.
- Centrum sportowe Universiade (w skład którego wchodzi stadion na 60 tysięcy osób, Arena Dayun sportowa na 18 tysięcy osób oraz basen spełniający najnowsze wymogi Światowej Federacji Pływackiej)[72];
- Centrum sportowe w zatoce Shenzhen (w skład którego wchodzi stadion na 20 tysięcy osób, hala sportowa na 13 tysięcy osób i dwa baseny)[73];
- Centrum sportowe Longgang (na którym rozgrywany jest obecnie m.in. turniej tenisowy Shenzhen Open);
- Stadion Bao'an o pojemności 40 tysięcy widzów.
Ponadto w mieście znajduje się Stadion Shenzhen, wybudowany w 1993 roku. W Shenzhen znajduje się Mission Hills, od 2004 roku największy obiekt golfowy na świecie wg Księgi rekordów Guinnessa[74], posiadający w 2018 roku 22 pola golfowe (w tym 12 o randze mistrzowskiej)[75].
Miasta partnerskie
Miasta partnerskie Shenzhen (stan na 9.04.2020)[76].
|
|
Znane osoby
W granicach aglomeracji Shenzhen urodziły się m.in. następujące osoby:
- Deannie Yip – aktorka i piosenkarka
- Liao Lisheng – piłkarz
- Lin Gaoyuan – tenisista stołowy
- Sun Caiyun – lekkoatletka
- Wang Liuyi – pływaczka synchroniczna
- Wang Qianyi – pływaczka synchroniczna
- Wang Xinyu – tenisistka
Przypisy
- ↑ a b c Shenzhen Overview. szpsq.gov.cn. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Shenzhen, A Morden City of China's reform, opening up. drc.sz.gov.cn, 2019-06-26. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ a b Wutong Mountain National Park. english.szlh.gov.cn, 2019-03-06. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Qiniang Mountain. dpxq.gov.cn, 2019-08-06. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Shenzhen. imgw.pl. [dostęp 2020-04-09].
- ↑ 行政区. sz.gov.cn, 2019-04-09. [dostęp 2020-04-09]. (chiń.).
- ↑ a b Shanghai No 1 box port with Singapore as No 2 and Shenzhen as No 3. simic.net.cn, 2020-02-24. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Kelly: Shenzhen to Hong Kong Transport and Ports (Border Crossings). chinahighlights.com, 2019-10-24. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ a b c 概貌. sz.gov.cn, 2019-04-09. [dostęp 2020-04-09]. (chiń.).
- ↑ File 12: Population of Urban Agglomerations with 300,000 Inhabitants or More in 2018, by country, 1950-2035 (thousands). population.un.org. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Nanshan District - Overview. szns.gov.cn, 2018-05-21. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ a b SL Luo: Building bridges to the past. chinadaily.com.cn, 2012-12-14. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ a b Dapeng Fortress. dpxq.gov.cn, 2019-08-20. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Abour KCRC - History. kcrc.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ 历史沿革. cctv.com, 2003-08-07. [dostęp 2020-04-09]. (chiń.).
- ↑ 深圳特区建立过程中惠阳地区的历史作用. szb.sz.gov.cn, 2015-12-07. [dostęp 2020-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-18)]. (chiń.).
- ↑ a b Special economic zones established in 1979. chinadaily.com.cn, 2008-10-29. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ a b Shenzhen, Guangdong province. govt.chinadaily.com.cn, 2019-04-22. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ About Shenzhen Stock Exchange. szse.cn. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Airport Profile. eng.szairport.com. [dostęp 2020-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-19)]. (ang.).
- ↑ Shenzhen Metro Ready for Operation. french.china.org.cn, 2004-12-24. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Shenzhen. en.unesco.org. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Chinese supercomputer ranks second worldwide. globaltimes.cn, 2010-06-01. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ a b Economy China expands Shenzhen special economic zone. chinadaily.com.cn, 2010-06-02. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Largest-ever Universiade concludes as China tops medals table. chinadaily.com.cn, 2011-08-24. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ a b Sun Chi: Shanghai, Beijing among 10 economically strongest cities of China. global.chinadaily.com.cn, 2020-03-13. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ a b 2019年12月交通运输运营指标统计月报. jtys.sz.gov.cn, 2020-01-15. [dostęp 2020-04-09]. (chiń.).
- ↑ Kelly: Shenzhen Train Schedule. chinahighlights.com, 2020-01-14. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ China's top 10 airports in passenger numbers in 2019. chinadaily.com.cn, 2020-03-17. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Phase I of outer ring expressway to be completed next year. szgm.gov.cn, 2019-11-26. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ a b 全来了!2019年中国城市地铁客运量总结. mp.weixin.qq.com, 2020-02-15. [dostęp 2020-04-09]. (chiń.).
- ↑ Shenzhen becomes world’s first city with all-electric public transportation. en.people.cn, 2017-12-28. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ 深圳市公交线路、站点一览表(2019年12月). jtys.sz.gov.cn, 2020-01-06. [dostęp 2020-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-13)]. (chiń.).
- ↑ City boasts world’s largest e-cab fleet. szdaily.com, 2019-09-20. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ New pay-as-you-go option available for Longhua trams. szlhq.gov.cn, 2019-11-06. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ 公司介绍. cmskchp.com. [dostęp 2020-04-09]. (chiń.).
- ↑ Airport Ferry Terminal Introduction. eng.szairport.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Yantian-Nan'ao ferry service resumes. dpxq.gov.cn, 2018-08-03. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Shanghai outranks Singapore to become No.4 global financial center. globaltimes.cn, 2020-03-27. [dostęp 2020-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-03-29)]. (ang.).
- ↑ a b China’s CBD Development Report: Futian CBD Ranks No. 1 in Economic Scale in China. sz.gov.cn, 2017-10-12. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ China's Shenzhen bourse reports total market value of 23.7t yuan. chinadaily.com.cn, 2020-01-04. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Zhang Liying: Top 10 Chinese cities based on value of listed companies. china.org.cn, 2020-01-28. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Will, Pu Enling: 20 GBA companies enter the 2019 Fortune Global 500 List. cnbayarea.org.cn, 2019-07-23. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ World's top six smartphone makers. chinadaily.com.cn, 2019-05-30. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ China's top 10 internet companies in 2019. chinadaily.com.cn, 2019-08-27. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ China's Shenzhen promotes innovative cooperation in Silicon Valley. chinadaily.com.cn, 2018-06-19. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Chen Xia: Top 10 Chinese cities with wealthy families. china.org.cn, 2019-12-04. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Shenzhen, China. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Ping An Finance Center. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ KK100. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ China Resources Tower. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Shun Hing Square. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Hanking Center. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ One Shenzhen Bay Tower 7. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Shimao Qianhai Project Tower 1. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Hon Kwok City Center. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Baoneng Center. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ East Pacific Center Center Tower A. skyscrapercenter.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Museums in Shenzhen. sz.gov.cn, 2019-09-27. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Shenzhen Museum. govt.chinadaily.com.cn, 2018-11-30. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ About Shenzhen Concert Hall. szyyt.com. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Theatres. english.sz.gov.cn, 2019-09-27. [dostęp 2020-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-07)]. (ang.).
- ↑ 深圳大剧院爱乐乐团. szdjy.net. [dostęp 2020-04-09]. (chiń.).
- ↑ About, Brief Introduction. szlib.org.cn. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ City of Libraries. szlib.org.cn. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Han Ximin: Shenzhen plans five quality higher learning institutions. szdaily.com, 2019-11-18. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Splendid China - Folk Culture Villages. travelchinaguide.com, 2020-01-16. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Fairy Lake Botanical Garden. travelchinaguide.com, 2019-12-30. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Honghu Park. sz.gov.cn, 2019-09-27. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ World Athletics Label Road Races - Calendar 2019. worldathletics.org. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Runners hit the road for 2019 marathon. english.sz.gov.cn, 2019-12-16. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Shenzhen Universidad Sports Centre. travelchinaguide.com, 2019-12-13. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Shenzhen Bay Sports Center. travelchinaguide.com, 2019-12-25. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Mission Hills Shenzhen. en, 2016-11-04. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Chen Xiangfeng: PGA of America deals a multiyear partnership with Mission Hills Group. chinadaily.com.cn, 2018-11-27. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).
- ↑ Sister Cities. english.sz.gov.cn. [dostęp 2020-04-09]. (ang.).