gwiazdka
gwiazdka (język polski)
edytuj*
gwiazdka (1.7)
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) zdrobn. od: gwiazda
- (1.2) mała gwiazda, np. ozdoba, zabawka
- (1.3) pot. Wigilia
- (1.4) pot. zwyczaj obdarowywania się prezentami w Wigilię
- (1.5) przen. stopień oficerski
- (1.6) środ. sport. strzelectwo rodzaj śrubokrętu[1]
- (1.7) pot. asterysk
- odmiana:
- (1.1-5)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik gwiazdka gwiazdki dopełniacz gwiazdki gwiazdek celownik gwiazdce gwiazdkom biernik gwiazdkę gwiazdki narzędnik gwiazdką gwiazdkami miejscownik gwiazdce gwiazdkach wołacz gwiazdko gwiazdki
- przykłady:
- (1.2) Poszewka, którą dostałam od mamy, jest niebieska w żółte gwiazdki.
- (1.4) Kupuję mojej cioci toster na gwiazdkę.
- (1.5) Oficerska gwiazdka musi zachować swoją cenę i budzić poważanie wśród żołnierzy.[2].
- synonimy:
- (1.1) gwiazdeczka
- antonimy:
- hiperonimy:
- (1.6) śrubokręt
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. Gwiazdka ż, gwiazda ż, gwiaździarz m, gwiazdor m, gwiazdorka ż, gwiazdorstwo n, gwiazderna ż, gwiazdorzenie n, rozgwieżdżanie n, wygwieżdżanie n, rozgwieżdżenie n, wygwieżdżenie n
- czas. rozgwieżdżać ndk., wygwieżdżać ndk., rozgwieździć dk., wygwieździć dk., gwiazdorzyć ndk.
- przym. gwiazdkowaty, gwiazdkowy, gwiezdny, gwiazdowy, gwiazdorski, gwieździsty, przedgwiazdkowy
- przysł. gwiazdorsko, gwieździście
- związki frazeologiczne:
- chcieć gwiazdki z nieba / pragnąć gwiazdki z nieba
- etymologia:
- (1.1-3) pol. gwiazda + -ka
- (1.2) Wyrażenie „dostać na gwiazdkę” ma związek z polską tradycją, według której wieczór wigilijny rozpoczyna się, kiedy pierwsza gwiazda pojawi się na niebie. Dzieciom wieczór wigilijny kojarzy się głównie z prezentami, które wtedy dostają.
- uwagi:
- tłumaczenia:
- (1.1) dla języków nierozróżniających zdrobnień zobacz listę tłumaczeń w haśle: gwiazda
- (1.3) zobacz listę tłumaczeń w haśle: Wigilia
- esperanto: (1.2) steleto
- jidysz: (1.2) שטערנדל n (szterndl)
- litewski: (1.1) žvaigždutė ż
- niemiecki: (1.2) Sternchen n
- rosyjski: (1.1) звёздочка ż
- wilamowski: (1.2) śtaomła
- źródła:
- ↑ Monika Sobolewska, Słownictwo z zakresu strzelectwa sportowego w polszczyźnie współczesnej – wybrane zagadnienia, w: Socjolekt, idiolekt, idiostyl. Historia i współczesność pod red. Urszuli Sokólskiej, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2017, s. 335.
- ↑ Jan Pokrzywa, Wiele przeszliśmy rzek, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1967, PB 1968/652, s. 81.