पाटे बाघ
पाटे बाघ | |
---|---|
![]() | |
भाले पाटे बाघ | |
![]() | |
पाटे बाघिनी | |
वैज्ञानिक वर्गीकरण ![]() | |
जगत: | जनावर |
Phylum: | रज्जुकी |
वर्ग: | स्तनधारी प्राणी |
गण: | मांसाहारी |
परिवार: | फेलिडे |
उपपरिवार: | Pantherinae |
वंश: | पान्थेरा |
प्रजाति: | |
उपप्रजाति: | P. t. tigris
|
त्रिपद नाम | |
Panthera tigris tigris (लिनियस, सन् १७५८) | |
![]() | |
पाटे बाघको वासस्थान दायरा | |
पर्याय[२] | |
|
पाटे बाघ (उपप्रजाति नाम: प्यानथेरा टाइग्रिस टाइग्रिस) मुख्यतया भारत, नेपाल र बङ्गलादेशको रैथाने बाघको उपप्रजाति हो। यो बाघहरू विभिन्न प्रकारका वासस्थानमा बस्न सक्छ। घांसेमैदान देखि उष्ण तथा समशितोष्ण सदाबहार जङ्गलहरू र झाडीहरूमा मात्र नभएर मरुभूमी आशपासका पतझर वनहरू, सुख्खा झाडीहरूमा र ओशीला दलदलहरूमा समेत बाघले आफ्नो वासस्थान बनाएको हुन्छ । जङ्गलमा खुल्लारूपमा विचरणगर्ने भाले बाघहरू साधारणतयअ २०५ देखि २२७ किलोग्राम सम्म तौल भएका हुन्छन् भने पोथी बाघहरू औशत रूपमा करिब १४१ किलोग्राम तौलका हुन्छन् । यद्यपी नेपाल तथा उत्तरभारतमा पाइने पाटे बाघहरू दक्षिण भारतमा पाइने बाघहरू भन्दा केही ठूलो शरीरका हुन्छन् जसको भालेको तौल लगभग २३५ किलोग्राम सम्मको हुन्छ । संरक्षणवादीहरूको दावी अनुसार अहिले पाटे बाघहरूको सङ्ख्या २००० भन्दा पनि कम भैसकेको छ । भारत सरकारको राष्ट्रिय बाघ संरक्षण विभागले गरेको पछिल्लो सर्बेक्षण अनुसार विगत १० वर्षमा बाघको सङ्ख्यामा ६०% कमी आएर अहिले करिब १,४११ पाटे बाघहरू अस्तित्वमा रहेको अनुमान गरिएको छ । सन् १९७२ देखि धेरै वन्यजन्तु संरक्षण अभियान सञ्चालन भएकाछन्, बाघ संरक्षणका लागि विभिन्न योजनाहरू सार्वजनिक गरिएका छन् । भारतीय अधिकारीहरूको पहलकदमीका बाबजुद भारतको सरिस्का बाघ आरक्षणबाट बाघ पूर्णरूपमा लोप भैसकेको छ ।
नेपालमा पाटे बाघ
[सम्पादन गर्नुहोस्]राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषले विसं २०७० मा सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार नेपालमा बाघको संख्या १ सय ७६ (विसं २०६५)बाट बढेर १ सय ९८ पुगेको छ । जसमध्ये चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा १ सय २०, बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जमा ५०, शुक्लाफाँट वन्यजन्तु आरक्षमा १७, पर्सा वन्यजन्तु आरक्षमा ७ र बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा ४ वटा बाघ रहेका छन् । चितवनमा विसं २०६५ भन्दा पाँच वटा बयस्क बाघ घटेका छन् भने बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जमा १३ वटा बाघ बढेको कोषले जनाएको छ । [३][४]
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ Chundawat, R. S.; Khan, J. A. & Mallon, D. P. (२०११), "Panthera tigris ssp. tigris", आइयुसिएनको रातो सूची अनुसार सङ्कटापन्न प्रजातिहरू 2011: e.T१३६८९९A४३४८९४५।
- ↑ उद्दरण त्रुटी: अवैध
<ref>
चिनो;Mazak1981
नामको सन्दर्भका लागि कुनै पाठ प्रदान गरिएको छैन - ↑ "नेपालमा बाघको संख्या १ सय ९८", imagechannels.com, इमेज च्यानल टेलिभिजन, अन्तिम पहुँच ३० जुलाई २०१३।[स्थायी मृत कडी]
- ↑ पौडेल, रमेशकुमार, "नेपालमा बाघको संख्यामा वृद्धि, चितवनमा कमी", www.nagariknews.com, नागरिक न्युज डटकम, अन्तिम पहुँच ३० जुलाई २०१३।
३. हिक्मत आचार्य, " बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जमा बाघ को सङ्ख्यामा बृद्धि आएको छ"
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)