ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ
| ||||||||||||||||||||||||||||||
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ವು (ಮೊದಲ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಎಂದೂ ಸಹ ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) (ಆಗಸ್ಟ್ 2, 1990 – ಫೆಬ್ರುವರಿ 28, 1991), ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮೂವತ್ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ, U.N.-ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಯೊಂದರಿಂದ ಇರಾಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಯುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು; 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 2ರಂದು ನಡೆದ ಕುವೈಟ್ ಮೇಲಿನ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ನಂತರ, ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡುವುದರ ಒಂದು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉದ್ದೇಶವು ಈ ಯುದ್ಧದ ಹಿಂದಿತ್ತು.
ಈ ಯುದ್ಧವು (ಇರಾಕಿನ ನಾಯಕ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ನಿಂದ) ಎಲ್ಲ ಕದನಗಳ ತಾಯಿ [೧೨] ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸೇನಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ[೧೩] ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಅಥವಾ ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ.[೧೪][೧೫][೧೬]
1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 2ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಆದ ಕುವೈಟ್ನ ಆಕ್ರಮಣವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಛೀಮಾರಿಗೆ ಈಡಾಯಿತು, ಮತ್ತು UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಇರಾಕ್ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತತ್ಕ್ಷಣದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಹೇರಲ್ಪಡಲು ಅದು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಗೆ ಕಳಿಸಿದ U.S. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ H. W. ಬುಷ್, ಸದರಿ ರಂಗಸ್ಥಲಕ್ಕೆ ತಂತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಇತರ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ. ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಂದು ಸೇನಾವ್ಯೂಹವು ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿನ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪಡೆಗಳ ಮಹಾನ್ ಬಾಹುಳ್ಯವು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೆ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮೊದಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇದೇ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿದ್ದವು. 60 ಶತಕೋಟಿ USನಷ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 40 ಶತಕೋಟಿ US$ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತವು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ ಪಾವತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.[೧೭]
ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ತಿಕ್ಕಾಟವು, 1991ರ ಜನವರಿ 17ರಂದು ವಿಮಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 23ರಂದು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣವೊಂದನ್ನು ಶುರುಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕುವೈಟ್ನ್ನು ವಿಮೋಚನೆಗೊಳಿಸಿ ಇರಾಕಿನ ಸೀಮೆಯೊಳಗೆ ಮುಂದುವರಿದ ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದೊಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿಜಯವಾಗಿತ್ತು. ಒಕ್ಕೂಟವು ತನ್ನ ಮುಂದುವರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು, ಮತ್ತು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ 100 ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಕದನ-ವಿರಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇರಾಕ್, ಕುವೈಟ್, ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಗಡಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವೈಮಾನಿಕ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ನೆಲದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೇನಾ ಗುರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಇರಾಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿತು.
ಮೂಲಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಶೀತಲ ಸಮರದ ಬಹುಭಾಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರಾಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಂದು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅದರ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆಯ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸವೇ ಇತ್ತು. ಇಸ್ರೇಲಿನ–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದ ರಾಜಕೀಯದ ಕುರಿತು ಇರಾಕ್ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಿಲುವಿನಿಂದಾಗಿ, ಹಾಗೂ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿಯ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತಾಗಿ ಅದು ಹೊಮ್ಮಿಸಿದ್ದ ಅಸಮ್ಮತಿಯ ಕುರಿತು U.S. ಕಳವಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಅಬು ನಿಡಾಲ್ನಂಥ ಹಲವಾರು ಅರಬ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಇರಾಕಿನ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿದ್ದು ಸಹ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; 1979ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಉತ್ತೇಜಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕುರಿತಾದ U.S. ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇರಾನ್–ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ, ಇರಾನ್ನ ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರ U.S. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು; ಆದರೂ ಸಹ ಇದು ಇರಾಕ್ಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ನೆರವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1982ರ ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ಆಪರೇಷನ್ ಅನ್ಡಿನೈಯಬಲ್ ವಿಕ್ಟರಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಯಶಸ್ವೀ ಎದುರು ದಾಳಿಯನ್ನು ಇರಾನ್ ಶುರುಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಗೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರದಂತೆ ಇರಾನ್ನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಇರಾಕ್ಗಾಗಿ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.
ಇರಾಕ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿಸುವಂತೆ U.S. ನೀಡಿದ ಕರೆಯ ಅನುಸಾರ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಉತ್ತೇಜಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕುರಿತಾದ U.S. ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ದೇಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ತೋರಿಕೆಗಾಗಿ ಇದು ಆಳ್ವಿಕೆಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಹಾಯಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ನೋಯೆಲ್ ಕೊಚ್ ಈ ಕುರಿತು ನಂತರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ಮುಂದುವರಿದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಯಾರಿಗೂ ಯಾವ ಸಂದೇಹಗಳೂ ಇರಲಿಲ್ಲ... ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.[೧೮]
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಶಾಂತಿ ಆಹ್ವಾನವೊಂದಕ್ಕೆ ಇರಾನಿನ ವತಿಯಿಂದ ಬಂದ ನಿರಾಕರಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇರಾಕ್ಗೆ ಮಾಡಲಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮಾರಾಟವು 1982ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾಖಲೆ ತುತ್ತತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, U.S.-ಇರಾಕ್ ನಡುವಿನ ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅಡೆತಡೆಯೊಂದು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು - ಬಾಗ್ದಾದ್ನಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕೃತ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅಬು ನಿಡಾಲ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು. 1983ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮಾಡಿದ ಮನವಿಯ ಅನುಸಾರ ಇರಾಕಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ಸದರಿ ಗುಂಪನ್ನು ಸಿರಿಯಾಕ್ಕೆ ಹೊರದೂಡಿದಾಗ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುಸೇನ್ನನ್ನು ಓರ್ವ ವಿಶೇಷ ನಿಯೋಗಿಯಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ರೇಗನ್ ಆಡಳಿತವು ಡೊನಾಲ್ಡ್ ರಮ್ಸ್ಫೆಲ್ಡ್ನನ್ನು ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಕುವೈಟ್ನೊಂದಿಗಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]1988ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಕದನ ವಿರಾಮವು ಸಹಿಯಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ, ಇರಾಕ್ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ದಿವಾಳಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಬಹುಪಾಲು ಋಣಭಾರಕ್ಕೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಕುವೈಟ್ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು. ಋಣಭಾರಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಾಕ್ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿತು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅವು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು. ಕುವೈಟ್ ತನ್ನ OPEC ನಿಯತಾಂಶಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ತೈಲಬೆಲೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುತ್ತಿದೆ, ತನ್ಮೂಲಕ ಇರಾಕಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಅದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಕುವೈಟ್ ಮೇಲೆ ಇರಾಕ್ ಆಪಾದಿಸಿತು.
ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತವು ಇರಾಕಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮಹಾದುರಂತದ ಸ್ವರೂಪದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು. ಇದನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಯುದ್ಧದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರವು, ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಇರಾಕ್ನ ರುಮೈಲಾ ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಓರೆ-ಕೊರೆತವನ್ನು ಕುವೈಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿತು.[೧೯]
ಕುವೈಟ್ ಪ್ರದೇಶವು ಇರಾಕ್ನ ಒಂದು ಸೀಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಇರಾಕಿನ ಹಕ್ಕಿನ-ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಇರಾಕ್-ಕುವೈಟ್ ವಿವಾದವು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. 1932ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಕುವೈಟ್ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಇರಾಕ್ನ ಒಂದು ಸೀಮೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರವು ತತ್ಕ್ಷಣವೇ ಘೋಷಿಸಿತು; Iನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರದ ನಂತರ ಕುವೈಟ್ನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವರೆಗೂ, ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಕುವೈಟ್ ಇರಾಕಿನ ಒಂದು ಸೀಮೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ತನ್ನ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರವು, ತನ್ಮೂಲಕ ಕುವೈಟ್ ಎಂಬುದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಒಂದು ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು.[೨೦] ಕುವೈಟ್ ಸೀಮೆಯು ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಸ್ರಾ ಪ್ರಾಂತ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಇರಾಕ್ ಸಮರ್ಥಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜವಂಶವಾದ ಅಲ್-ಸಹಾಬ್ ಕುಟುಂಬವು, 1899ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲಕತ್ವ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತ್ತು; ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಸಾರ, ಇದರ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಬ್ರಿಟನ್ ಗಡಿರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾಗರಕ್ಕಿರುವ ಇರಾಕ್ನ ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು; ಇರಾಕಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರವು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲಿನ ಬ್ರಿಟನ್ನ ಹತೋಟಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಬಾರದು ಎಂಬುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಗಡಿರೇಖೆಯನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಲು ಇರಾಕ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು, ಮತ್ತು 1963ರವರೆಗೂ ಕುವೈಟಿನ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ.[೨೧]
ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ನಿಯತಾಂಶವನ್ನು ಗೌರವಿಸದಿರುವಂಥ ಕುವೈಟ್ನ ವರ್ತನೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕುರಿತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿತು. 23ರಂದು, ರಾಕ್-ಕುವೈಟ್ ಗಡಿಯ ಕಡೆಗೆ ಇರಾಕ್ 30,000 ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು CIA ವರದಿಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ U.S. ನೌಕಾ ಪಡೆಯನ್ನು ಜಾಗರೂಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಾಗ್ದಾದ್ನಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕಾದ ಓರ್ವ ರಾಯಭಾರಿಯಾದ ಏಪ್ರಿಲ್ ಗ್ಲಾಸ್ಪೀ ಎಂಬಾತನನ್ನು 25ರಂದು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ಭೇಟಿಯಾದ. ಆ ಭೇಟಿಯ ಕುರಿತಾದ ಇರಾಕಿನ ಒಂದು ಪ್ರತಿಲೇಖನದ ಅನುಸಾರ, "ಅರಬ್-ಅರಬ್ ತಿಕ್ಕಾಟಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ನಮ್ಮದೇನೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ನಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಗ್ಲಾಸ್ಪೀ ತಿಳಿಸಿದ. 31ರಂದು ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಕುವೈಟ್ ನಡುವಣ ಜೆಡ್ಡಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಧಾನಸಭೆಗಳು ಪ್ರಚಂಡವಾಗಿ ವಿಫಲಗೊಂಡವು.[೨೨] 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 2ರಂದು, ಕುವೈಟಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕುವೈಟ್ ನಗರದ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಇರಾಕ್ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿತು. ನಗರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುವಂತೆ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರುಗಳು ಮತ್ತು ದೋಣಿಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕ್ಷಿಪ್ರದಾಳಿಯ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ನುಗ್ಗುದಾಳಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದರೆ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ವಾಯುನೆಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿದ ವಿಭಾಗಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವು.
ಹೀಗೆ ಇರಾಕಿನ ಸೈನ್ಯಬಲದ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಕಂಡುಬಂದರೂ ಸಹ, ಕುವೈಟ್ನ ಪಡೆಗಳು ಜಾಗರೂಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುವಂತಾಯಿತು. ಎರಡು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯ ತೀವ್ರ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಕುವೈಟಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಬಹುಭಾಗವು ಇರಾಕಿನ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಗಾರ್ಡ್ಗಳಿಂದ ಧ್ವಂಸಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಅಥವಾ ನೆರೆಯ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಕ್ಕೆ ಪರಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇರಾಕಿನ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ತನ್ನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಆಲಿ ಹಸನ್ ಅಲ್-ಮಜೀದ್ (ಕೆಮಿಕಲ್ ಆಲಿ) ಎಂಬಾತನನ್ನು ಕುವೈಟ್ನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ.[೨೩]
1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 23ರಂದು, ಯಾವ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳಿಗೆ ತಾನು ನಿರ್ಗಮನ ವೀಸಾಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದನೋ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸದ್ದಾಂ ಸರ್ಕಾರಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಲಾಕ್ವುಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಓರ್ವ ಪುಟ್ಟ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬಾಲಕನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಅವನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ತಟ್ಟಿದ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ಗೆ ಕುಡಿಯಲು ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸದೌನ್ ಅಲ್-ಝುಬಾಯ್ಡಿ ಎಂಬ ತನ್ನ ದುಭಾಷಿಯ ಮೂಲಕ ಸದ್ದಾಂ ಆಗ ಕೇಳಿದ. ಸದ್ದಾಂ ತನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, "ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಹಾಜರಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇಲ್ಲಿನ, ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಹಾಜರಿಯು, ಯುದ್ಧದ ಉಪದ್ರವವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ನುಡಿದ.[೨೪]
ಯುದ್ಧ-ಪೂರ್ವ ರಾಜತಂತ್ರ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ವಾಪಸಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇರಾಕಿನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ಇತ್ಯರ್ಥವೊಂದನ್ನು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದ. ಇದರ ಅನುಸಾರ, ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಇರಾಕಿನ ವಾಪಸಾತಿಯಾಗಬೇಕೆಂದರೆ, ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿತವಾಗಿರುವ ಇತರ ಅರಬ್ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದಲೂ[೨೫] ವಾಪಸಾತಿಗಳು ಆಗಬೇಕು, ಅಂದರೆ ಲೆಬನಾನ್ನಿಂದ ಸಿರಿಯಾದ ವಾಪಸಾತಿ, ಮತ್ತು ತಾನು 1967ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಸೀಮೆಗಳಿಂದ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ವಾಪಸಾತಿ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವನ ಇಂಗಿತವಾಗಿತ್ತು.[೨೬] 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 23ರಂದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರನಾದ ಬ್ರೆಂಟ್ ಸ್ಕೌಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಎಂಬಾತನಿಗೆ ಉನ್ನತ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಓರ್ವ ಮಾಜಿ U.S. ಅಧಿಕಾರಿಯು ಇರಾಕಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದ; ಇದನ್ನು ರವಾನಿಸಿದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಪತ್ರಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು, ನ್ಯೂಸ್ಡೇ ಎಂಬ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ಉಪನಗರದ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 29ರಂದು ನಟ್ ರಾಯ್ಸ್ ಎಂಬಾತ ಬರೆದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.[೨೭] ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಮೂಲಗಳು ಹಾಗೂ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ಅನುಸಾರ, ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಡಲು ವಿದೇಶಿಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ತಾನು ಸಿದ್ಧವೆಂದು ಇರಾಕ್ ತಿಳಿಸಿತು. ಇದು ಜರುಗಬೇಕೆಂದರೆ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು, ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಖಾತರಿಯಾದ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿವಾದಿತ ಗಡಿಯ ಆಚೆಗೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ "ಇರಾಕ್ನಿಂದ (ರಾಯ್ಸ್) ಕುವೈಟಿನ ಸೀಮೆಯೊಳಗೆ ಕೊಂಚವೇ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ" ರುಮೈಲಾಹ್ ತೈಲಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ತನಗೆ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇರಾಕಿನ ಷರತ್ತಾಗಿತ್ತು.[೨೮] ರಾಯ್ಸ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಪತ್ರಗಳ ಅನುಸಾರ, "ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ" ಒಂದು ತೈಲ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು U.S. ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು, "ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು", ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸಲು" ಒಂದು ಜಂಟಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಇತರ ಷರತ್ತುಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು.[೨೯] ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ U.S. ವಾಪಸಾತಿಯ ಕುರಿತು, ಅಥವಾ ಇತರ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಷರತ್ತುಗಳ ಕುರಿತು ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಬುಷ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಓರ್ವ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಸದರಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು "ಗಂಭೀರ" ಮತ್ತು "ಸಂಧಾನ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ" ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವಂಥದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ.[೩೦](ನೋಡಿ: ಟಿಪ್ಪಣಿ 88) Archived 2011-01-01 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. [೩೧][೩೨][೩೩]
1990ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇರಾಕ್ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ 1991ರ ಜನವರಿ 2ರಂದು U.S. ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಇದು ಹೊರಗೆಡಹಲ್ಪಟ್ಟಿತು: "ಒಂದು ವೇಳೆ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುವುದಾದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿದೇಶಿ ಪಡೆಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಮತ್ತು ಸದರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಶದ ಎಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಲ್ಲೇನಾದರೂ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದವು ಏರ್ಪಟ್ಟರೆ, ತಾನು ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ" ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿತ್ತು.[೩೪] "ಸದರಿ ಆಹ್ವಾನವು ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕದ ಇತ್ಯರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿಗೆ ಇರುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಿದ್ದರಿಂದ" ಇದು "ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.[೩೫] ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಓರ್ವ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಪರಿಣತನು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಒಂದು "ಸಂಧಾನ-ಪೂರ್ವ ನಿಲುವು" ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ.[೩೬] ಆದಾಗ್ಯೂ, 1991ರ ಜನವರಿರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳ ನಂತರ P.L.O. ನಾಯಕ ಯಾಸೆರ್ ಅರಾಫತ್, "ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ನಿರ್ಗಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಪರಿಹರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಮ್ಮಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಒತ್ತಾಯಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಇಂಗಿತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅರಾಫತ್ ಅನುಸಾರ, "ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆ ಮತ್ತು ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಆಗಬೇಕಿರುವ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಒಂದು ವಾಪಸಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರಾಕಿನ ಒಂದು ವಾಪಸಾತಿಯ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಹುಸೇನ್ನ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರ ಹೇಳಿಕೆಯು, ಒಂದು ರಾಜಿಸಂಧಾನದಲ್ಲಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ", ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಐದು ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಖಾತರಿ ನೀಡಲ್ಪಡಬೇಕಿದ್ದ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧವಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು; ಅಂದರೆ, ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿದ್ದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು" ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪತ್ರಿಕೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತು.[೩೭]
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ನ ಥಾಮಸ್ ಫ್ರೀಡ್ಮನ್ ಪ್ರಕಾರ, "ಒಂದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿದ್ದ ಇರಾಕಿನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದು ಇರಾಕಿನ ಒಂದು ವಾಪಸಾತಿಯ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಸಂಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕೇ ಎಂಬ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನ ಕಳವಳದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು; ಇರಾಕಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ತನ್ನ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಂತಾಗಲು ಹಾಗೂ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿಸಲು, ಅಮೆರಿಕಾದ ಅರಬ್ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕುವೈಟ್ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಗಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬ ಕಳವಳವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು."[೩೮]
UN ರಾಜತಂತ್ರ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]1991ರ ಜನವರಿ 14ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. ಕುವೈಟ್ನಿಂದ "ಒಂದು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ವಾಪಸಾತಿ"ಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ U.N. ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಕರೆನೀಡಬೇಕು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದಂಥ ಒಂದು ಸೂಕ್ತ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು, "ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಬ್-ಇಸ್ರೇಲಿನ ತಿಕ್ಕಾಟದ ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ "ಸಕ್ರಿಯ ಕೊಡುಗೆ"ಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಾಗಿ ಇರಾಕ್ಗೆ U.N. ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಇರಾಕ್ಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು" ಎಂಬುದು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. "ವಿಶ್ವದ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಭದ್ರತೆ, ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ" ಖಾತ್ರಿನೀಡುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶ ಎಂಬುದು ಸದರಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಇಂಗಿತವಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ (ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಇದು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಆವರ್ತಕ ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು) ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿ, ಸ್ಪೇನ್, ಇಟಲಿ, ಆಲ್ಜೀರಿಯಾ, ಮೊರೊಕೊ, ಟ್ಯುನಿಷಿಯಾ, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಅಲಿಪ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು. U.S. ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು (ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಜೊತೆಗೆ, ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ). ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಅಮೆರಿಕಾದ U.N. ರಾಯಭಾರಿ ಥಾಮಸ್ ಪಿಕರಿಂಗ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ; ಏಕೆಂದರೆ ಇರಾಕಿನ ಆಕ್ರಮಣದ ಕುರಿತಾದ U.N. ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ಣಯಗಳಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಇದು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.[೩೯][೪೦][೪೧]
UN ನಿರ್ಣಯ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಆಕ್ರಮಣವಾದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕುವೈಟಿನ ಮತ್ತು U.S. ನಿಯೋಗಗಳು UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಒಂದು ಸಭೆಗಾಗಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವು; ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಖಂಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳ ಒಂದು ವಾಪಸಾತಿಗೆ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ ಮಾಡುವ 660ನೇ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಈ ಸಭೆಯು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 3ರಂದು ಅರಬ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿ, ಲೀಗ್ನೊಳಗಿನ ತಿಕ್ಕಾಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಕರೆನೀಡಿತು, ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 6ರಂದು UNನ 661ನೇ ನಿರ್ಣಯವು ಇರಾಕ್ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು.
ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ 665ನೇ ನಿರ್ಣಯವು ಹೊರಬಿದ್ದಿತು; ಇದು ಇರಾಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಒಂದು ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿತು. "ಎಲ್ಲಾ ಒಳಬರುವ ಮತ್ತು ಹೊರಹೋಗುವ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಹಡಗು ರವಾನೆಗಳನ್ನು ತಪಾಸಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸರಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ಮತ್ತು 661ನೇ ನಿರ್ಣಯದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅನುಷ್ಠಾನವಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಖಾತ್ರಿನೀಡಲು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ... ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು" ಎಂಬುದು ಅದರ ಸಾರವಾಗಿತ್ತು.[೪೨]
ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಷೀಲ್ಡ್
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಗೆ ಇರಾಕ್ ಒಡ್ಡಿದ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆದರಿಕೆಯು ಪಶ್ಚಿಮದ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕಳವಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಕುವೈಟ್ನ ವಿಜಯವಾದ ಮೇಲೆ, ಇರಾಕಿನ ಭೂಸೇನೆಯು ಸೌದಿ ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸುಲಭವಾದ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂತರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿತ್ತು. ಕುವೈಟಿನ ಮತ್ತು ಇರಾಕಿನ ಮೀಸಲುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೆ, ವಿಶ್ವದ ಬಹುಪಾಲು ತೈಲ ಮೀಸಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಹುಸೇನ್ಗೆ ಹತೋಟಿಯು ಸಿಕ್ಕಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಇರಾಕ್ ಕೂಡಾ ಅನೇಕ ಅಸಮಾಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೌದಿಯರು ಇರಾಕಿಗೆ ಸುಮಾರು 26 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರುಗಳಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಸಾಲನೀಡಿದ್ದರು. ಷಿಯಾ ಇರಾನ್ನ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಭಾವವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಷಿಯಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸೌದಿಯರಿಗೆ ಭಯವಿದ್ದುದರಿಂದ, ಸೌದಿಯರು ಇರಾಕ್ನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು (ಬಹುಪಾಲು ಸೌದಿ ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಷಿಯಾಗಳ ದಟ್ಟಣೆಯಿರುವ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ). ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಇರಾನ್ನ್ನು ತಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ತಾನು ಸೌದಿಯರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ತಾನು ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸದ್ದಾಂ ಭಾವಿಸಿದ.
ಕುವೈಟ್ ಮೇಲೆ ತಾನು ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ, ಸೌದಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹುಸೇನ್ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ದಾಳಿಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ. U.S.-ಬೆಂಬಲಿತ ಸೌದಿ ಸಂಸ್ಥಾನವು, ಮೆಕ್ಕಾ ಮತ್ತು ಮದೀನಾ ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಅನರ್ಹ ರಕ್ಷಕನಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವನ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ಸೌದಿಯರ ಮೇಲೆ ಮಾತಿನದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಆತ ಈಚೆಗೆ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕದನ ನಡೆಸಿದ ಇಸ್ಲಾಮಿಗ ಗುಂಪುಗಳ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ; ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಸೌದಿಯರ ಮೇಲೆ ಮಾತಿನದಾಳಿಯನ್ನ ನಡೆಸುವಾಗ ಇದೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾತಿನ ಕಲೆಯನ್ನು ಇರಾನ್ ಬಳಸಿತ್ತು.[೪೩]
ಕಾರ್ಟರ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಅನುಸಾರ ಕಾರ್ಯವೆಸಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಇರಾಕಿನ ಭೂಸೇನೆಯು ಚಾಲನೆ ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ, U.S. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ H. W. ಬುಷ್ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸದಂತೆ ಇರಾಕ್ನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಷೀಲ್ಡ್ ಎಂಬ ಸಂಕೇತನಾಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು "ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ"ವಾಗಿರುವ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು U.S. ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ U.S. ಸೇನಾ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಫಹ್ದ್ ರಾಜನ ಮನವಿಯೂ ಬೆನ್ನಿಗಿದ್ದುದರಿಂದ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಕ್ಕೆ 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 7ರಂದು U.S. ಪಡೆಗಳು ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅಂದು "ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಷೀಲ್ಡ್" ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಂತಾಯಿತು.[೪೪] ಕುವೈಟ್ ಪ್ರದೇಶವು ಇರಾಕ್ನ 19ನೇ ಪ್ರಾಂತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 8ರಂದು ಇರಾಕ್ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಆಲಿ ಹಸನ್ ಅಲ್-ಮಜೀದ್ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಅದರ ಸೇನಾ-ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ಹೆಸರಿಸಿದಾಗ, ಈ "ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ"ವಾಗಿರುವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಯಿತು.[೪೫]
ಸದರಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯು ನೌಕಾ ಕದನದ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ ಕಳಿಸಿತು; ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಗಳಾದ USS ಡ್ವೈಟ್ D. ಐಸೆನ್ಹೋವರ್ , USS ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆಗಳು ಸದರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 8ರವೇಳೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಲ್ಯಾಂಗ್ಲೆ ವಾಯುಪಡೆ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿನ 1ಸ್ಟ್ ಫೈಟರ್ ವಿಂಗ್ಗೆ ಸೇರಿದ U.S. ವಾಯುಪಡೆಯ ಒಟ್ಟು 48 F-15 ವಿಮಾನಗಳು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಂದಿಳಿದವು, ಮತ್ತು ಇರಾಕಿನ ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿಯುವುದನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವು ಸೌದಿ–ಕುವೈಟ್–ಇರಾಕ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಎಡೆಬಿಡದ ವಿಮಾನ ಗಸ್ತುತಿರುಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ತತ್ಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಸದರಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ USS ಮಿಸ್ಸೌರಿ ಮತ್ತು USS ವಿಸ್ಕೋಸಿನ್ ಸಮರನೌಕೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ U.S. ಕಳಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಏರುತ್ತಲೇ ಹೋದ ಸೇನಾ ಜಮಾವಣೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 543,000ರಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಡೆಗಳವರೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿತು; ಇದು 2003ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇರಾಕ್ನ ಆಕ್ರಮಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಪಾಲು ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ವಿಮಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ಒಂದು ತ್ವರಿತ ಜಮಾವಣೆಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಸಾಗಣೆಯ ವೇಗದ ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಧಿಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು.
ಒಕ್ಕೂಟವೊಂದರ ಸೃಷ್ಟಿಸುವಿಕೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ನ ಇರಾಕ್ನಿಂದ ಆದ ಕುವೈಟ್ನ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅರಬ್ ಲೀಗ್ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮತ್ತು UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಸರಣಿಯೊಂದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. 1990ರ ನವೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ 678ನೇ ನಿರ್ಣಯವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು; ಇದು ಇರಾಕಿಗೆ 1991ರ ಜನವರಿ 15ರವರೆಗೆ ಒಂದು ಅಂತಿಮ ವಾಪಸಾತಿ ಗಡುವನ್ನು ನೀಡಿತು, ಮತ್ತು "660ನೇ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ" ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಇರಾಕ್ ವಿಫಲಗೊಂಡಲ್ಲಿ, ಬಲಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸೂತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಇದು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿತು.[೪೬]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Bush_saudi_arabia.jpg/220px-Bush_saudi_arabia.jpg)
ಇರಾಕ್ನ ಅಪ್ರಚೋದಿತ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವಲ್ಲಿ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು, 34 ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪಡೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವೊಂದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು. ಈ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದರೆ: ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಬಹ್ರೇನ್, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಕೆನಡಾ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಗ್ರೀಸ್, ಇಟಲಿ, ಕುವೈಟ್, ಮೊರೊಕೊ, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್, ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್, ನೈಗರ್, ನಾರ್ವೆ, ಓಮನ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಪೋರ್ಚುಗಲ್, ಕತಾರ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಸೆನೆಗಲ್, ಸಿಯೆರಾ ಲಿಯೋನ್, ಸಿಂಗಪೂರ್, ಸ್ಪೇನ್, ಸಿರಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು.[೪೭]
ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿ ದೇಶಗಳು ಯಾವುದೇ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅವು ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು; ಈ ಕೊಡುಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 10 ಶತಕೋಟಿ $ ಮತ್ತು 6.6 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಇರಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟದ 956,600 ಪಡೆಗಳ ಪೈಕಿ 73%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು U.S. ಪಡೆಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದವು.
ಒಕ್ಕೂಟದ ಬಹುಪಾಲು ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧವೆಂಬುದು ಅರಬ್ನ ಆಂತರಿಕ ವಿಷಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೆಲವು ಪಡೆಗಳು ಭಾವಿಸಿದವು, ಅಥವಾ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ U.S. ಪ್ರಭಾವವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಅವುಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತರ ಅರಬ್ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳೆಡೆಗೆ ಇರಾಕ್ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧನಿರತತೆಯ ಕುರಿತು ಮನವರಿಕೆ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ, ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವುಗಳ ಅಥವಾ ಋಣಭಾರ ಮನ್ನಿಸುವಿಕೆಯ ಆಮಿಷವನ್ನು ಒಡ್ಡುವ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ನೆರವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡುವ ಮೂಲಕ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮನವೊಲಿಸಲಾಯಿತು.[೪೮]
ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಇರಾಕ್ನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಸೇನಾ ಪಡೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, 1991ರ ಜನವರಿ 12ರಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿತು. U.S. ಸೆನೆಟ್ನಲ್ಲಿ 52-47ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ U.S. ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ 250-183ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದವು. ಇವು ಸೇನಾಪಡೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, 1812ರ ಯುದ್ಧವಾದಾಗಿನಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅತಿನಿಕಟವಾದ ಅಂತರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇದಾದ ಕೂಡಲೇ, ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಈ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದವು.
ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಹಲವಾರು ಬಹಿರಂಗ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು; ಕುವೈಟಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರತೆ ಅಥವಾ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಇರಾಕ್ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀವವಾಗಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮೇಲಾಗಿ, ತನ್ನ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಮುಂದಡಿಯಿಟ್ಟಿತು; ಸದರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ಓರ್ವ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲಪೂರೈಕೆದಾರನಾಗಿ ಅದು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ಥಾನಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಭೂರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಗಣನಾರ್ಹ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ದೊರಕಿತ್ತು.
1990ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ನಡೆದ U.S. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಜಂಟಿ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಭಾಷಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, U.S. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ H.W. ಬುಷ್ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರಣಗಳ ಸಾರಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿದ: "ಮೂರು ದಿನಗಳೊಳಗಾಗಿ, 850 ಫಿರಂಗಿರಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇರಾಕಿನ 120,000 ಪಡೆಗಳು ಕುವೈಟ್ನೊಳಗೆ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಗುಂಡಿನ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಲು ದಕ್ಷಿಣದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿಯೇ ನಾನು ಆ ಅಪ್ರಚೋದಿತ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ." [೪೯]
ಗಡಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ಜಮಾವಣೆಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಉಪಗ್ರಹ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಪೆಂಟಗನ್ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತಾದರೂ, ಇದೊಂದು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಬಂತು. ಚರ್ಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಗ್ರಹದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾದ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಓರ್ವ ವರದಿಗಾರ ಸಂಪಾದಿಸಿದ; ಖಾಲಿ ಮರುಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಬೇರೇನೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.[೫೦]
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸದ್ದಾಂನ ಅಧಿಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೊಳಗಾಗಿರುವ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕುರಿತು ಇರಾಕ್ ಹೊಂದಿರುವ ಇತಿಹಾಸವು, ವಿದೇಶಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಸಮರ್ಥನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಜೈವಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಇರಾಕ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು; ಇರಾನ್–ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ಪಡೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅಲ್-ಅನ್ಫಾಲ್ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ದೇಶದ ಕುರ್ದಿಷ್ ಜನ ಸಮುದಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸದ್ದಾಂ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದ. ಇರಾಕ್ ಒಂದು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದೂ ತಿಳಿದ ವಿಷಯವೇ ಆಗಿತ್ತು.
ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿದ್ದ ಇರಾಕಿನ ಸೇನೆಯಿಂದ ಕುವೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ದುರುಪಯೋಗ ಎಸಗಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವಾದರೂ, ಸೇನಾ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಪರವಾಗಿ U.S. ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಕುವೈಟ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೂತನಸೃಷ್ಟಿಗಳು U.S.ನಲ್ಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಕುವೈಟ್ ಮೇಲೆ ಇರಾಕ್ನ ಆಕ್ರಮಣವಾದ ಕೆಲಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ, ಸಿಟಿಜೆನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಎ ಫ್ರೀ ಕುವೈಟ್ ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆಯು U.S.ನಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಸುಮಾರು 11 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಹಿಲ್ & ನೋಲ್ಟನ್ ಎಂಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈ ಸಂಘಟನೆಯು ಎರವಲು ಸೇವೆಗೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಈ ಹಣವನ್ನು ಕುವೈಟಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಪಾವತಿಸಿತು.[೫೧]
U.S. ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಪೈಕಿ (ಸದರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ U.S. ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಇರಾಕಿನ ಘೋರಕೃತ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು, ಕಾಲೇಜು ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ 'ಮುಕ್ತ ಕುವೈಟ್' T-ಷರ್ಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿವರ್ಧಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚುವುದು, ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಡಜನ್ಗಟ್ಟಲೆ ವಿಡಿಯೊ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು), U.S. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಸದಸ್ಯರ ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಚರಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಹಾಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು; ಈ ಸಜ್ಜಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯೋರ್ವಳು ತನ್ನನ್ನು ಕುವೈಟ್ ನಗರದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದಾದಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡಳು ಹಾಗೂ ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರು ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಮತ್ತು ಸಾಯವಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿಡುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಆಕೆ ವಿವರಿಸಿದಳು.
ಇರಾಕ್ ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದು ಯುದ್ಧದ ಕಡೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಎರಡೂ ವಲಯವನ್ನೂ ಓಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಕಥನವು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತು: ಇರಾಕ್ ವಿರುದ್ಧದ ಸೇನಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಪುರಾವೆಯು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟಾಯಿತು ಎಂದು ಆರು ಮಂದಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಏಳು ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ಒಂದು 52-47 ಪ್ರಮಾಣದ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಸೇನಾಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೆನೆಟ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುದ್ಧವಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಈ ಆಪಾದನೆಯೊಂದು ಕಟ್ಟುಕತೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶ ಹೊರಬಿತ್ತು. ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯು ಕುವೈಟಿನ ರಾಜ ಪರಿವಾರದ ಓರ್ವ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದಳು ಎಂಬುದು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆಕೆ U.S.ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ[೫೨] ಕುವೈಟಿನ ರಾಯಭಾರಿಯ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಳು ಎಂಬುದು ಕಂಡುಬಂತು. ಇರಾಕಿನ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕುವೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂತು.
ಕೃತಕ ಶಾಖೋಪಕರಣ (ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್) ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಹಿಲ್ & ನೋಲ್ಟನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವಿವರಗಳು ಜಾನ್ R. ಮ್ಯಾಕ್ಅರ್ಥರ್ ಎಂಬಾತನ ಸೆಕೆಂಡ್ ಫ್ರಂಟ್: ಸೆನ್ಸಾರ್ಷಿಪ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೊಪಗಾಂಡಾ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ವಾರ್ (ಬರ್ಕ್ಲಿ, CA: ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ CA ಪ್ರೆಸ್, 1992) ಎಂಬ ಒಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಓದುಗರ-ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ಅರ್ಥರ್ ಬರೆದ ಲೇಖನವೊಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಾಗ, ಅದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ನಿಂದ ಒಂದು ಮರುಪರೀಕ್ಷೆಯು ನಡೆಯುವಂತಾಗಲು ಇದು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು; ಮೂಲ ಖೋಟಾ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ಗಳಿಂದ ತೆಗೆದು ಹೊರಗೆಸೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಆಪಾದಿಸುವ ಒಂದು ಸಮರ್ಥನಾಪೂರ್ವಕ ವಿವರಕ್ಕೆ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೂಲತಃ ಒತ್ತಾಸೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಯು ಕಂಡುಬರದ ಕಾರಣ, ಸಂಘಟನೆಯು ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆಗ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ H. W. ಬುಷ್ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಕೃತಕ ಶಾಖೋಪಕರಣದ (ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್) ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದ.
ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ, ಕುವೈಟ್ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ಭೂಸೇನೆಯು ಎಸಗಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಅಪರಾಧಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ-ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಅಂದರೆ, ಮೂವರು ಸೋದರರನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅದಾದ ನಂತರ ಅವರ ಶವಗಳನ್ನು ಒಂದು ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪೇರಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೀದಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಕೊಳೆಯುವಂತೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಇಂಥ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಇರಾಕಿನ ಭೂಸೇನೆಯು ಎಸಗಿತ್ತು.[೫೩] ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ಕುವೈಟಿನ ಖಾಸಗಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸೂರೆಮಾಡಿದವು ಮತ್ತು ಲೂಟಿಹೊಡೆದವು; ಒಂದು ಮನೆಯೊಳಗಂತೂ ಪದೇಪದೇ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.[೫೪] ಈ ಕುರಿತು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಯೋರ್ವ ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ, "ಎಲ್ಲವೂ ಹಿಂಸೆಗೋಸ್ಕರ ಮಾಡಿದ ಹಿಂಸೆಯಾಗಿತ್ತು, ನಾಶದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು... ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ಡಾಲಿ ರಚಿಸಿರುವ ಒಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ".[೫೫]
ಆರಂಭಿಕ ಕದನಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ವಿಮಾನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/A-10A_Thunderbolt_II_Desert_Storm.jpg/220px-A-10A_Thunderbolt_II_Desert_Storm.jpg)
ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವೈಮಾನಿಕ ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಯ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 100,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮಾನದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಒಕ್ಕೂಟವು, 88,500 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಬಾಂಬುಗಳನ್ನು[೫೬] ಬೀಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿತು.[೫೭] USAFನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಚಕ್ ಹಾರ್ನರ್ ಎಂಬಾತ ವಿಮಾನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆದೇಶಿಸುವ ಹೊಣೆಹೊತ್ತಿದ್ದ; ಜನರಲ್ ಷ್ವಾರ್ಜ್ಕೊಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇರುವಾಗಲೇ, ಈತ U.S. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಮಾಂಡ್ನ ಮುಂಚೂಣಿಯ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಧಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/T72_MBT.jpg/220px-T72_MBT.jpg)
678ನೇ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅಂತಿಮ ಗಡುವಿನ ನಂತರದ ದಿನದಂದು, ಒಂದು ಭಾರೀ ವೈಮಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಒಕ್ಕೂಟವು ಚಾಲನೆ ನೀಡಿತು; ಇದು ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಎಂಬ ಸಂಕೇತನಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇರಾಕಿನ ವಾಯುಪಡೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳಿಗಾಗಿದ್ದ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿತ್ತು. ವಿಮಾನದಾಳಿಗಳ ಉಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಆರು ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆ ಕದನ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ (CVBG) ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಸೇನಾತುಕಡಿಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಹನ-ಸಂಪರ್ಕದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಒಕ್ಕೂಟದ ಮುಂದಿನ ಗುರಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇರಾನ್–ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ನಿಕಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಳವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದ್ದ, ಮತ್ತು ತೀರಾ ಕೆಳಗಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಡದೆ ಅಸಮ್ಮತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸೇನಾ ಇರಾಕಿ ಪಡೆಗಳ ಸೇನಾತುಕಡಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ, ಇರಾಕಿನ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಕ್ಕೂಟದ ಯೋಜಕರು ಆಶಿಸಿದರು.
ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಕುವೈಟ್ಗಳಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಸೇನಾ ಗುರಿಗಳ ಮೇಲೆ ವೈಮಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಂತವು ಗುರಿಯಿಟ್ಟಿತು: ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಉಡಾವಣಾ ಯಂತ್ರಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಪಡೆಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಗಳಾದವು. ಒಕ್ಕೂಟದ ವಾಯುಬಲದ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ-ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಕಡ್ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಲು ಮೀಸಲಿಡಲಾಯಿತು; ಸ್ಕಡ್ಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವೊಂದನ್ನು ಟ್ರಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಸ್ಕಡ್ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಾಶಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲೆಂದು, U.S. ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಕೆಲವೊಂದು ತಂಡಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಇರಾಕ್ನೊಳಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ತೂರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
MANPADಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇರಾಕಿನ ವಿಮಾನ ನಿರೋಧಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಮಾನಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವೆನ್ನುವಂತೆ ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು 100,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮಾನದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 75 ವಿಮಾನಗಳ ನಷ್ಟವಾಯಿತು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ 44ಕ್ಕೆ ಇರಾಕಿನ ಕ್ರಮವು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಷ್ಟಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡಕ್ಕೆ ವಿಮಾನವು ನೆಲಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ್ದು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು; ನೆಲದ ಮೇಲಿಂದ ಉಡಾಯಿಸುವ ಇರಾಕಿನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಈ ಅವಘಡವು ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು.[೫೮][೫೯] ಈ ನಷ್ಟಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ವಿಮಾನದಿಂದ-ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಆದ ವಿಜಯ ಎಂದು ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಮಾನದಿಂದ-ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಹಾರಿಸಲಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯಿಂದಾಗಿ, ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಆಕ್ರಮಣ ವಿಮಾನಗಳು ನೆಲೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದವು ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಆದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಭಾವಿಸಲಾದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಒಂದು ಎಡವಟ್ಟಾದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕವೇಳೆ ಈ ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ತಪ್ಪಾದ ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.
ಕ್ಷಿಪಣಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಇರಾಕ್ ಉಡಾಯಿಸುತ್ತದೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಒಂದು ವೇಳೆ ತನ್ನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರೆ, ತಾನು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರವು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಲಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಇರಾಕ್ನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಮಾತನಾಡುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಮತ್ತು ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದ ತಾರಿಕ್ ಅಜೀಜ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವರದಿಗಾರನೊಬ್ಬ, ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್ನ ಜಿನಿವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ U.S.-ಇರಾಕ್ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡುದರ ಪರಿಣಾಮದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ. “ಮಾನ್ಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರೇ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಲ್ಲಿ... ನೀವು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವಿರಾ?” ಎಂದು ವರದಿಗಾರ ಕೇಳಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಚಿವನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೀಗಿತ್ತು, “ಹೌದು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ಹೌದು.” [೬೦][೬೧]
ಮೊದಲ ದಾಳಿಗಳಾದ ಐದು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ, ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ನದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಧ್ವನಿಯೊಂದನ್ನು ಇರಾಕ್ನ ಸರ್ಕಾರಿ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿತು; ಆ ಧ್ವನಿಯು ಘೋಷಿಸಿದ್ದು ಹೀಗಿತ್ತು: "ಎಲ್ಲಾ ಕದನಗಳ ತಾಯಿಯಾದ ಮಹಾನ್ ಘರ್ಷಣೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾನ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹೋರಾಟವು ಶುರುವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಿಜಯದ ಆರಂಭವು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತದೆ." ಮರುದಿನ, ಎಂಟು ಇರಾಕಿನಿಂದ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ನೊಳಗೆ ಉಡಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇರಾಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲಿನ ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳು ಯುದ್ಧದ ಆರು ವಾರಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮುಂದುವರಿಯುವುದಿತ್ತು.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಯುದ್ಧದೊಳಗೆ ಎಳೆದು ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಇರಾಕಿಗಳು ಅಶಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಹೋರಾಡುವುದು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅವು ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಮನವಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಅರಬ್ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು. 28 U.S. ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಂದ ಧಹ್ರಾನ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂತು.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಕಡೆಗೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು; ಪರಮೋಚ್ಚ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಸಿಡಿತವು, ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಸಿಡಿತಲೆಯ ಸ್ಫೋಟನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಕುಸಿತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ಬಂದಿಳಿದ 39 ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಸ್ವತ್ತು ಹಾನಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಾವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಜನ ಸಮುದಾಯದ ಕಡೆಗೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದರಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಇಸ್ರೇಲಿನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ಅನಿಲ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವು ಶಬ್ದಮಾಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಈ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಸೂಕ್ತ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಇಸ್ರೇಲಿನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಇಸ್ರೇಲ್ನಲ್ಲಿ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಎರಡು ದಂಡುಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪಥದಿಂದ ತಿರುಗಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಒಂದು ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ನ್ನು ಕಳಿಸಿತು. ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಾಯುಪಡೆಗಳಿಗೂ ಸಹ ಇರಾಕಿನ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ "ಸ್ಕಡ್ ಬೇಟೆಗಳನ್ನು" ಹಿಡಿಯುಲು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತಾಲೀಮು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು; ವೇಷಮರೆಸಿಕೊಂಡ ಟ್ರಕ್ಕುಗಳು ಇಸ್ರೇಲ್ ಅಥವಾ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಆ ಟ್ರಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸದರಿ ವಾಯುಪಡೆಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಾಡಿದ ಮೂರು ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಂದು ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು, 1991ರ ಜನವರಿ 22ರಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ನಲ್ಲಿನ ರಾಮಟ್ ಗ್ಯಾನ್ಗೆ ಬಡಿದವು, ಮತ್ತು 96 ಜನರನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿ, ಮೂವರು ವಯಸ್ಸಾದ ಮಂದಿ ಹೃದಯಾಘಾತಗಳಿಂದ ಸಾಯುವಲ್ಲಿನ ಸಂಭವನೀಯ ಕಾರಣಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದವು.
ಹಿಂದಿನ ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತೀಕಾರ ಎಂಬುದು ಇಸ್ರೇಲಿನ ಅನುದಿನದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಹೊಡೆತದ ನಂತರ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಯಿಟ್ಝಾಕ್ ಷಮೀರ್ ಸಂಯಮವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಮನವಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಆತ, ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಕೈಹಾಕದಿರಲು ಒಪ್ಪಿದ.[೬೨] ಇಸ್ರೇಲಿನ ಕಡೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮದಿಂದ ತಾನು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ತಿಕ್ಕಾಟವನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು U.S. ಸರ್ಕಾರದ ಕಳವಳವಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, IAF ವತಿಯಿಂದ ಒಂದು ವಾಯುದಾಳಿಯು ನಡೆಯುವುದೇ ಆದಲ್ಲಿ, ಶತ್ರುರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಜೋರ್ಡಾನ್ ಅಥವಾ ಸಿರಿಯಾದ ಮೇಲೆ IAF ವಿಮಾನವನ್ನು ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು; ಹೀಗಾದಾಗ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವುಗಳಿಗೂ ಪ್ರಚೋದನೆ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿ ಅವು ಇರಾಕ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಯುದ್ಧಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದೂ ಸಹ U.S. ಸರ್ಕಾರದ ಕಳವಳವಾಗಿತ್ತು.
ಖಪ್ಜಿಯ ಕದನ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಈ ವಿಭಾಗದಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. (March 2008) |
ಲಘುವಾದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಸೌದಿ ನಗರವಾದ ಖಪ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ ಜನವರಿ 29ರಂದು ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ಫಿರಂಗಿರಥಗಳು ಮತ್ತು ಪದಾತಿ ಸೈನ್ಯದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ದಾಳಿಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು. ಸೌದಿ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ನ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಪಡೆದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ನಿಂದ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ, ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಖಪ್ಜಿಯ ಕದನವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳು ನಿಕಟವಾದ ವಾಯು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿಯಿಂದ ಗುಂಡುಹಾರಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು. ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವುನೋವುಗಳು ಅಗಾಧಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವಾದರೂ, ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಈಡಾದವು. ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡುಹಾರಿಸುವಿಕೆಯ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಮಂದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅಮೆರಿಕಾದ AC-130 ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಜ್ಜಿತ ವಿಮಾನವೊಂದನ್ನು ಇರಾಕಿನ SAM ಕ್ಷಿಪಣಿಯೊಂದು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದಾಗ, ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 14 U.S. ವಿಮಾನ ಯೋಧರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು ಕದನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಬ್ಬರು ಸೈನಿಕರು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಸೌದಿ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ನ ಪಡೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 18 ಮಂದಿ ಸತ್ತರು. ಖಪ್ಜಿಯಲ್ಲಿನ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ 60–300 ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು ಹಾಗೂ 400 ಮಂದಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಕುವೈಟ್ ಮೇಲೆ ಇರಾಕಿನ ಆಕ್ರಮಣವಾದ ನಂತರ, ಖಪ್ಜಿಯು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಂದು ತತ್ಕ್ಷಣದ ಪ್ರಮುಖ ಅಥವಾ ಆದ್ಯತೆಯ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲಘುವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಪೂರ್ವಭಾಗದೊಳಗೆ ದಾಳಿಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಒಂದು ಚಿಮ್ಮುಹಲಗೆಯಾಗಿ ಖಪ್ಜಿ ನಗರವನ್ನು ತರುವಾಯ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಇರಾಕಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದುದನ್ನು, ಒಂದು ತೀವ್ರವಾದ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ದೋಷ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನೇಕ ಪರಿಣಿತರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಗಳ ಒಂದು ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಇರಾಕ್ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ, ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಾಲುಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸೇನಾಪಡೆಯನ್ನು U.S. ತರುವಾಯ ನಿಯೋಜಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಬಹುದಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಇರಾಕ್ ಪಡೆಯಬಹುದಿತ್ತು.
ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/DesertStormMap_v2.svg/350px-DesertStormMap_v2.svg.png)
ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳು ತಾವು ಹೊಂದಿದ್ದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ವಾಯುವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದರೂ, ನೆಲದ ಪಡೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸರಿಸಮನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ನೆಲದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ರಮಣವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ತಮ್ಮ ವಾಯುಪಡೆಗಳಿಂದ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ವಾಯುಬಲದ ಪರಮಾಧಿಪತ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದ್ದವು:
- ಇರಾಕಿ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಚೀನೀ ನಿರ್ಮಿತ ಟೈಪ್ 69 ಹಾಗೂ ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತ T-72 ಫಿರಂಗಿರಥಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, U.S. M1 ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ 1, ಮತ್ತು ಕುವೈಟಿನ M-84ABನಂಥ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕದನದ ಪ್ರಮುಖ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳು ಅಪಾರವಾಗಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿದ್ದವು; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
- GPS ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ನಿಶ್ಚಿತ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸಂಚರಿಸಲು ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ವಿಮಾನದ ನೆರವಿನ ನೆಲೆಗಳ ಪತ್ತೇದಾರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇದೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ಕೈಕೈ ಮಿಲಾವಣೆಯ ಕದನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಕುಶಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕದನವನ್ನು ಹೋರಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಅವರಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು: ತಾವಿರುವುದು ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಶತ್ರುವಿರುವುದು ಎಲ್ಲಿ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುವುದು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು; ಶತ್ರು ಪಡೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹುಡುಕಾಡುವ ಜರೂರತ್ತು ಅಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.
ಕುವೈಟ್ನ ವಿಮೋಚನೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕುವೈಟ್ನ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ, ವಾಯುದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸಾಲು ಹೊಡೆತ ಅಥವಾ ವೇಳೆಯ ಗುಂಡಿನ ಹೊಡೆತದ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕಾ ನಡೆಸಿದ ಬಲೆಗೆ ಕೆಡವುವ ಶೈಲಿಯ ದಾಳಿಗಳನ್ನು, ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲದ ದಾಳಿಯು ಕೇಂದ್ರಭಾಗದ ಕುವೈಟ್ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಇರಾಕಿ ಪಡೆಗಳು ನಂಬುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 23ರಂದು, ನೌಕಾಸೈನ್ಯದ 1ನೇ ವಿಭಾಗ, ನೌಕಾಸೈನ್ಯದ 2ನೇ ವಿಭಾಗ, ಮತ್ತು 1ನೇ ಲಘು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪದಾತಿ ಸೈನ್ಯಗಳು ಕುವೈಟ್ನೊಳಗೆ ಹಾಯ್ದವು ಮತ್ತು ಕುವೈಟ್ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಚಲನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದವು. ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಇರಾಕಿನ ಕಂದಕ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು ದಾಳಿಮಾಡಿದವು. ಇರಾಕಿನ ಮುಳ್ಳುತಂತಿ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಂಗ-ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ನೌಕಾಸೈನ್ಯಗಳು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಹೋದವು, ನಂತರ ಇರಾಕಿನ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳನ್ನು ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿಸಿದವು; ಸದರಿ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳು ಅದಾದ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ ಶರಣಾದವು. ಕುವೈಟಿನ ಪಡೆಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಕುವೈಟ್ ನಗರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿದವು, ಇದಕ್ಕೆ ಇರಾಕಿ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಲಘುವಾದ ಪ್ರತಿರೋಧವು ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಓರ್ವ ಯೋಧ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಮಾನವನ್ನು ಕುವೈಟಿನ ಪಡೆಗಳು ಕಳೆದುಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು ಅವು ನಗರವನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ವಿಮೋಚನೆಗೊಳಿಸಿದವು. ಕುವೈಟ್ನಲ್ಲಿನ ಇರಾಕಿನ ಬಹುಪಾಲು ಸೈನಿಕರು ಹೋರಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಗೆ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡರು.
ಇರಾಕ್ನೊಳಗಿನ ಆರಂಭಿಕ ನಡೆಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/IrakT72DesertStorm1991.jpg/250px-IrakT72DesertStorm1991.jpg)
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸಬ್ರೆ ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿತವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.[೬೩] ಜನವರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಶೇಷ ವಾಯು ಸೇವೆಯ B ತುಕಡಿಯ ಮೂರು ಗಸ್ತುಪಡೆಗಳು ಇರಾಕ್ನೊಳಗೆ ಸಾಗುವಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಘಟಕಗಳಾಗಿದ್ದವು; ಬ್ರೇವೋ ಒನ್ ಝೀರೋ, ಬ್ರೇವೋ ಟೂ ಝೀರೋ, ಮತ್ತು ಬ್ರೇವೋ ಥ್ರೀ ಝೀರೋ ಎಂಬುದು ಅವುಗಳ ಕರೆ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸಂಚಾರಿ ಉಡಾವಣಾ ಯಂತ್ರಗಳು ದಿನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಗಳ ಮತ್ತು ಮರೆಮಾಡುವ ಬಲೆಹೆಣಿಗೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ, ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಅವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳ ಕುರಿತಾದ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಎಂಟು-ಯೋಧರ ಈ ಗಸ್ತುಪಡೆಗಳು ಇರಾಕಿನ ಸೇನಾಪಂಕ್ತಿಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಂದಿಳಿದವು. ಉಡಾವಣಾ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗುವ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ TEL ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವುಗಳ ಫೈಬರ್-ಆಪ್ಟಿಕ್ ಸಂವಹನಗಳ ವ್ಯೂಹಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು.
U.S. ಭೂಸೇನೆಯ 2ನೇ ಪದಾತಿದಳ, 1ನೇ ಅಶ್ವದಳ ವಿಭಾಗದ ಘಟಕಗಳು 1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 9ರಂದು ಒಂದು ಗುಪ್ತವಾದ ನೆಲೆಗಳ ಪತ್ತೇದಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದವು; ಇದಾದ ನಂತರ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು, ಫೆಬ್ರುವರಿ 20ರಂದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿ ಇರಾಕಿನ ಒಂದು ರೆಜಿಮೆಂಟನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿತು.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] 1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 22ರಂದು, ಸೋವಿಯೆಟ್-ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕದನ-ವಿರಾಮದ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಇರಾಕ್ ಸಮ್ಮತಿಸಿತು. ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕದನ-ವಿರಾಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಆರು ವಾರಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ತನ್ನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ-ಪೂರ್ವ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಇರಾಕ್ಗೆ ಕರೆನೀಡಿತು ಮತ್ತು UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡಲು ಕದನ-ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ವಾಪಸಾತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅದು ಕರೆನೀಡಿತು.
ಒಕ್ಕೂಟವು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತಾದರೂ, ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಇರಾಕ್ಗೆ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 23ರಂದು, ಕಾದಾಟವು 500 ಮಂದಿ ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 24ರಂದು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾದ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಗಳು ಇರಾಕ್/ಕುವೈಟ್ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದವು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಸೆರೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಇರಾಕಿನ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಲಘುಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು, ಮತ್ತು 4 ಮಂದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.[೬೪]
ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳ ಇರಾಕ್ ಪ್ರವೇಶ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Gulfwarroom.jpg/250px-Gulfwarroom.jpg)
ಇದಾದ ಸ್ವಲ್ಪಹೊತ್ತಿಗೇ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಲವರ್ಧನೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಮತ್ತು 2ನೇ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಅಶ್ವದಳ ರೆಜಿಮೆಂಟಿನ (3/2 ACR) 3ನೇ ತುಕಡಿಯಿಂದ ಮುಂಚೂಣಿದಳದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ U.S. VII ವಿಶೇಷದಳಗಳು, ಫೆಬ್ರುವರಿ 24ರಂದು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಕುವೈಟ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಕ್ಕೆ, ಇರಾಕ್ನೆಡೆಗೆ ಒಂದು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು; ಈ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕ್ರಮವು ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ, U.S. XVIII ವಾಯುಗಾಮಿ ವಿಶೇಷದಳಗಳು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಇರಾಕ್ನ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದ ಮರುಭೂಮಿಯಾದ್ಯಂತ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ "ಎಡ-ಕಕ್ಷೆಯ" ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು; 3ನೇ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಅಶ್ವದಳ ರೆಜಿಮೆಂಟು (3ನೇ ACR) ಮತ್ತು 24tನೇ ಪದಾತಿ ಸೈನ್ಯ ವಿಭಾಗ (ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ) ಇದರ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದವು. ಈ ಚಲನವಲನದ ಎಡಭಾಗದ ಪಾರ್ಶ್ವವು, 6ನೇ ಫ್ರೆಂಚ್ ಲಘು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಿಭಾಗದ ಪಡೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಇರಾಕಿನ 45ನೇ ಪದಾತಿ ಸೈನ್ಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಡೆಯು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಜಯಿಸಿತು; ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾವುನೋವುಗಳನ್ನು ಅದು ನೋಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದರೂ, ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ಅದು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಇರಾಕಿನ ಒಂದು ಪ್ರತಿ-ದಾಳಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅದು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಚಲನವಲನದ ಬಲ ಪಾರ್ಶ್ವವು 1ನೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇರಾಕಿನ ಸೀಮೆಯೊಳಗೆ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಮ್ಮೆಗೆ ಆಳವಾಗಿ ತೂರಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅವು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಮ್ಮ ಚಲನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ, ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಗಾರ್ಡ್ ಪಡೆಯು ತನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಪಾರ್ಶ್ವ ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ಕದನವು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಇರಾಕಿನ 50 ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಾಹನಗಳು ನಾಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಒಕ್ಕೂಟವು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 25ರಂದು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಧರಾನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸೈನಿಕರ ಸಾಲುಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ಇರಾಕ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ 28 ಮಂದಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸತ್ತರು.[೬೫]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Demolished_vehicles_line_Highway_80_on_18_Apr_1991.jpg/250px-Demolished_vehicles_line_Highway_80_on_18_Apr_1991.jpg)
U.S. ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರುಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚುರುಕಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 26ರಂದು, ಕುವೈಟ್ನ ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದ (737 ತೈಲ ಬಾವಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಹಚ್ಚಲಾಯಿತು) ನಂತರ, ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಬೆಂಗಾವಲಾಗಿ-ಸಾಗುವ ಸಾಲು, ಪ್ರಮುಖ ಇರಾಕ್-ಕುವೈಟ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವು ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದವಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಾಯುಪಡೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದವು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾವು-ನೋವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾವಿನ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳ ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ, ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ಗೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳು ಗಡಿಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ಗೆ ಮರಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದವು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಗಡಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬಾಗ್ದಾದ್ನ 150 ಮೈಲುಗಳ (240 ಕಿಮೀ) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ದೂರದವರೆಗೆ ಅವು ಚಲಿಸಿದವು.
ಫೆಬ್ರುವರಿ 28ರಂದು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಒಂದು ನೂರು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್ ಒಂದು ಕದನ-ವಿರಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ, ಮತ್ತು ಕುವೈಟ್ ವಿಮೋಚನೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಅವನು ಘೋಷಿಸಿದ.
ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಸೇನಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಈ ವಿಭಾಗದಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. (March 2008) |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Destroyed_Oil_Storage_Desert_Storm_1991.jpg/250px-Destroyed_Oil_Storage_Desert_Storm_1991.jpg)
ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 545,000ದಿಂದ 600,000ದವರೆಗೆ ಇತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಆ ಸಮಯದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಇರಾಕಿನ ಭೂಸೇನೆಯ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗಳೆರಡೂ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು ಎಂಬುದಾಗಿ ಇಂದಿನ ಬಹುಪಾಲು ಪರಿಣತರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ; ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಬೆಂಬಲ ಘಟಕಗಳೆರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿತು ಎಂಬುದು ಸದರಿ ಪರಿಣಿತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕರು ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯೋಧರಾಗಿದ್ದರು.
ಒಕ್ಕೂಟದ ಬಳಿ 540,000 ಪಡೆಗಳಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಷ್-ಇರಾಕಿನ ಗಡಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮತ್ತೆ 100,000 ಟರ್ಕಿಷ್ ಪಡೆಗಳು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಸೇನೆಯು ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಗಡಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ತನ್ನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಸೇನೆಯ ಬಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ದುರ್ಬಲತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು. U.S. ವತಿಯಿಂದ ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ನುಗ್ಗುದಾಳಿಯು ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಒಂದು ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಇದರಿಂದ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು.
ಇರಾನ್-ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ಗೆ ದೊರೆತ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲವು, ವಿಶ್ವದ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಮುಖ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬಂದ ಸೇನಾ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರಾಕ್ನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಬೃಹತ್ ಮಿಶ್ರರೂಪದ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನಕೀಕರಣದ ಒಂದು ಕೊರತೆಯನ್ನು ಇದು ಉಂಟುಮಾಡಿತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪಡೆಯು ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಬಳಲಿತು. ಇರಾಕಿನ ಬಹುಪಾಲು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯ ಚೀನೀ ಟೈಪ್ 59ಗಳು ಮತ್ತು ಟೈಪ್ 69ಗಳು, 1950ರ ದಶಕ ಹಾಗೂ 1960ರ ದಶಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸೋವಿಯೆಟ್-ನಿರ್ಮಿತ T-55ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಸದ್ ಬ್ಯಾಬಿಲ್ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು (ಇವು ಪೋಲಿಷ್ ಮೂಲದ T-72 ಒಡಲುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆ ಮಾಡಲಾದ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಮೂಲದ ಇತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು) ಬಳಸಿದವು. ಥರ್ಮಲ್ ಸೈಟ್ಗಳು ಅಥವಾ ಲೇಸರ್ ರೇಂಜ್ಫೈಂಡರ್ಗಳಂಥ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವು ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಒಕ್ಕೂಟದ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಥರ್ಮಲ್ ಸೈಟ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾಬೋಟ್ ರೌಂಡ್ಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು. ಇರಾಕಿನ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳು ಒಕ್ಕೂಟದ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳನ್ನು ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿಸಬಲ್ಲುದಕ್ಕಿಂತ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಇರಾಕಿನ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳನ್ನು ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಸಾಧನವು ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ಹಳತಾದ, ಅಗ್ಗದ ಉಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪೆನೆಟ್ರೇಟರುಗಳನ್ನು U.S. ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳ ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಚೋಭಾಮ್ ರಕ್ಷಾಕವಚಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಫಲಿತಾಂಶ ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಯುದ್ಧದ (ಅಂದರೆ ಕುವೈಟ್ ನಗರದೊಳಗೇ ಹೋರಾಡುವ) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು; ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದು ದಾಳಿಮಾಡುವ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾವುನೋವುಗಳು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಹೋರಾಟವು ಸಂಭವಿಸುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಯುದ್ಧವು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸುಸಜ್ಜಿತವಾಗಿರುವ ಪಡೆಗಳ ಕೆಲವೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಇದು ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲದಾಗಿದೆ.
ಸೋವಿಯೆಟ್ ಸೇನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬಳಸಲೂ ಸಹ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು, ಆದರೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಥವಾ ಯುದ್ಧತಂತ್ರವನ್ನು ಆದೇಶಿಸುವವರ ಪರಿಣತಿಯ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನವು ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂಕರುಗಳ ಮೇಲೆ ಆದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ವಾಯುದಾಳಿಗಳೂ ಸಹ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು.
ಸಕ್ರಿಯ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಅಂತ್ಯ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತವಾದ ಇರಾಕಿನ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಂತಿ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು; ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕದನ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದವು. ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಹಾನಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಗಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇವಲ ತೋರಿಕೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭಾಗದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರುಗಳ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಲು ಇರಾಕ್ಗೆ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಷಿಯಾಗಳ ದಂಗೆಯೊಂದರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಕೆಲವೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರುಗಳು ಹಾಗೂ ಇರಾಕಿನ ಬಹುಪಾಲು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 2ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾದ ಒಂದು "ಮುಕ್ತ ಇರಾಕ್ನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ" ದಂಗೆಗಳು ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಆಚೆಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ CIAಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರವೊಂದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಯಿತು. ದಂಗೆಯು ಬೃಹತ್ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಸದ್ದಾಂನಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅರೇಬಿಕ್ ಸೇವೆಯು ದಂಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು.[೬೬]
ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ದಂಗೆಯನ್ನು ತಾನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡ ಅಮೆರಿಕಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕುರ್ದಿಷ್ ನಾಯಕರು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಕ್ಷಿಪ್ರಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಬೆಂಬಲ ಬಂದಾಗ, ಇರಾಕಿನ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕುರ್ದಿಷ್ ದಂಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಸದೆಬಡಿದರು. ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕುರ್ದ್ ಜನರು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ನ ಕುರ್ದಿಷ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಿದುಬಂದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಇರಾಕ್ನ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಹಾರಾಟ-ರಹಿತ ವಲಯಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡಲು ಈ ಘಟನೆಗಳು ಕಾರಣವಾದವು. ಕುವೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಅರಬ್ದೊರೆಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರಾಕಿನ ಶಂಕಿತ ಶತ್ರುಸಹಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 400,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ದೇಶದಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟರು; ಇವರಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದ ಜನರೂ ಸೇರಿದ್ದರು (ಸದ್ದಾಂಗೆ ಅವರು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ).
ಬಾಗ್ದಾದ್ನ್ನು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ನ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕಿತ್ತೆಸೆಯುವ ಬದಲು, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬುಷ್ ಆಡಳಿತವು ಒಂದಷ್ಟು ಟೀಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. 1998ರಲ್ಲಿ ತಾವಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಬರೆದ ಎ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮ್ಡ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಬುಷ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಂಟ್ ಸ್ಕೌಕ್ರಾಫ್ಟ್ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಂಥ ಕ್ರಮವನ್ನೇನಾದರೂ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅದು ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅನೇಕ ಅನವಶ್ಯಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ಡಿಕ್ ಚೆನೆ ಎಂಬಾತ 1992ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅಂಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ:
I would guess if we had gone in there, we would still have forces in Baghdad today. We'd be running the country. We would not have been able to get everybody out and bring everybody home.
And the final point that I think needs to be made is this question of casualties. I don't think you could have done all of that without significant additional U.S. casualties, and while everybody was tremendously impressed with the low cost of the (1991) conflict, for the 146 Americans who were killed in action and for their families, it wasn't a cheap war.
And the question in my mind is, how many additional American casualties is Saddam (Hussein) worth? And the answer is, not that damned many. So, I think we got it right, both when we decided to expel him from Kuwait, but also when the President made the decision that we'd achieved our objectives and we were not going to go get bogged down in the problems of trying to take over and govern Iraq.[೬೭]
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮಹತ್ತರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಕ್ಷಿಪ್ರಕ್ರಾಂತಿ ಯಲ್ಲಿ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕಿತ್ತೆಸೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಆಶಿಸಿತು. ಒಂದು ಬಂಡಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಸಲು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಇರಾಕ್ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಬಲ-ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಳಸಿತು, ಆದರೆ ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು.
1991ರ ಮಾರ್ಚ್ 10ರಂದು, ಅಮೆರಿಕಾದ 540,000 ಪಡೆಗಳು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.
ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಈ ದೇಶಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು: ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಬಹ್ರೇನ್, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಕೆನಡಾ, ಝೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಗ್ರೀಸ್, ಹೊಂಡುರಾಸ್, ಹಂಗರಿ, ಇಟಲಿ, ಕುವೈಟ್, ಮಲೇಷಿಯಾ, ಮೊರೊಕೊ, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ನೈಗರ್, ನಾರ್ವೆ, ಓಮನ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಪೋಲೆಂಡ್, ಪೋರ್ಚುಗಲ್, ಕತಾರ್, ರೊಮೇನಿಯಾ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಸೆನೆಗಲ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ಸ್ಪೇನ್, ಸಿರಿಯಾ, ಟರ್ಕಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ, ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು.[೬೮] ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸೇನಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು, ಆದರೆ ನೇರವಾದ ಸೇನಾ ನೆರವನ್ನು ಅವು ಕಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ತಾಳೆಪುಸ್ತಕದ ರಾಜತಂತ್ರ (ಚೆಕ್ಬುಕ್ ಡಿಪ್ಲೋಮಸಿ) ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಸೀಮೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಾಕಿನ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ನಡೆದವಾದರೂ, ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಒಂದು ನೇರವಾದ ಮನವಿ ಬಂದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಇಂಧನ ಮರುಭರ್ತಿಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇನಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು; ಆದರೆ ಕದನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅದು ತನ್ನಾವುದೇ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಯುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೈಕಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದತ್ತದಳವಾಗಿ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆಪರೇಷನ್ ಗ್ರಾನ್ಬಿ ಎಂಬ ಸಂಕೇತನಾಮವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭೂಸೇನೆಯ ರೆಜಿಮೆಂಟುಗಳು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 1ನೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ), ರಾಯಲ್ ವಾಯುಪಡೆಯ ತುಕಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಬೃಹತ್ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಗೆಬಗೆಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರಾಯಲ್ ವಾಯುಪಡೆಯು, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿನ ವಾಯುನೆಲೆಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಸದರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸರಿಸುಮಾರು 2,500 ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು 43,000 ಸೇನಾಪಡೆಗಳನ್ನು[೬೮] ರವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆಂದು ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಯಲ್ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೃಹತ್ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಬ್ರಾಡ್ಸ್ವೋರ್ಡ್ -ವರ್ಗದ ಫಿರಂಗಿ ಸಜ್ಜಿತ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಷೆಫೀಲ್ಡ್ -ವರ್ಗದ ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಇತರ RN ಮತ್ತು RFA ಹಡಗುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಅಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. HMS ಆರ್ಕ್ ರಾಯಲ್ ಎಂಬ ಲಘು ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಫ್ರಾನ್ಸ್
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]18,000 ಪಡೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಐರೋಪ್ಯ ದತ್ತದಳವಾಗಿತ್ತು.[೬೮] U.S. XVIII ವಾಯುಗಾಮಿ ವಿಶೇಷದಳಗಳ ಎಡಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೂಸೇನಾಪಡೆಯು, 6ನೇ ಲಘು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದೇಶಿ ಸೈನ್ಯದಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಡೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದವಾದರೂ, ಅಮೆರಿಕಾದ, ಸೌದಿಯರ ಮತ್ತು CENTCOM ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವು ನಿಕಟವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೋದವು. ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಭಾಗವನ್ನು U.S. XVIII ವಾಯುಗಾಮಿ ವಿಶೇಷದಳಗಳ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಘಟಕಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ ನಿಯೋಜಿಸಿತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಡೆಗಳು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪದ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಆಪರೇಷನ್ ಡಾಗ್ಯುಯೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆದವು.
ಕೆನಡಾ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/DF-ST-92-08022-C.jpg/170px-DF-ST-92-08022-C.jpg)
ಕುವೈಟ್ ಮೇಲೆ ಇರಾಕ್ ನಡೆಸಿದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆನಡಾ ಒಂದೆನಿಸಿತ್ತು, ಮತ್ತು U.S.-ನೇತೃತ್ವದ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಸಮ್ಮತಿಸಿತು. ಸಮುದ್ರತೀರದ ನಿರೋಧಕ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ...HMCS Terra Nova ಮತ್ತು ...HMCS Athabaskan ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಬ್ರಿಯಾನ್ ಮುಲ್ರೋನಿ 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಿದ. ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೈನ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ತಂತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಲು, ...HMCS Protecteur ಎಂಬ ಸರಬರಾಜು ಹಡಗನ್ನು ಕೂಡಾ ಕಳಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ...HMCS Huron ಎಂಬ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಡಗು ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕುವೈಟ್ಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿತು.
ಇರಾಕ್ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪಡೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು UN ವತಿಯಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕೆನಡಾದ ಪಡೆಗಳು ಬೆಂಬಲ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು CF-18 ಹಾರ್ನೆಟ್ ತುಕಡಿಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದವು; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನೆಲದ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಾವುನೋವುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮುಂದಿನ ನಿಗಾವಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನೂ ಅವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದವು. ವೈಮಾನಿಕ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಕೆನಡಾದ CF-18 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಯೊಳಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಮಾನರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹಾಗೂ ನೆಲದ ಗುರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಅವುಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕೊರಿಯಾದ ಯುದ್ಧವಾದಂದಿನಿಂದ ಆಕ್ರಮಣ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಸೇನೆಯು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಆಪರೇಷನ್ ದಮಾಸ್ಕ್ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಓಮನ್ನ ಕೊಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಮಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಬಹು-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಡಗುಪಡೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ, ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, U.S.ನ ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹಡಗಿನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಅಂತ್ಯವಾದುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕುವೈಟ್ನ ಬಂದರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸಿಡಿಗುಂಡು ವಿಲೇವಾರಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ನೌಕಾ ವಿಲೇವಾರಿ ಅನ್ವೇಷಕ ತಂಡವನ್ನೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಾವುನೋವುಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುನೋವುಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಾ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳೆರಡರಿಂದಲೂ ನಡೆಯುವ ವಾಯುದಾಳಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು, ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅನೇಕ ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗಾಗಿ 1,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮಾನದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಬಹುತೇಕ ದಾಳಿಗಳು ಬಾಗ್ದಾದ್ನಲ್ಲಿನ ಗುರಿಗಳೆಡೆಗೆ ಗಮನವಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಬಾಗ್ದಾದ್ ನಗರವು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ನ ಅಧಿಕಾರದ ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ, ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ನಗರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ನಾಗರಿಕ ಸಾವುನೋವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ನೆಲದ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನಡೆದ ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳು ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುನೋವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಒಂದು ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ವಿಮಾನಗಳು ಅಮೀರ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನೆಲಗೂಡಿನ ಮೇಲೆ (ಬಂಕರ್ ಮೇಲೆ) ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದವು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ 200-400 ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಮತ್ತು ಅಂಗಹೀನಗೊಂಡ ಶರೀರಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಯಿತು, ಹಾಗೂ ನೆಲಗೂಡಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಕುರಿತಾದ ವಿವಾದವು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು; ಇದೊಂದು ನಾಗರಿಕ ಆಶ್ರಯತಾಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು, ಇದು ಇರಾಕಿನ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಮಾನವ ರಕ್ಷಾವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.
ಬೆಥ್ ಓಸ್ಬೋರ್ನ್ ಡಪಾಂಟೆ ಕೈಗೊಂಡ ತನಿಖೆಯೊಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 3,500ರಷ್ಟು, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಇತರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 100,000ದಷ್ಟು ನಾಗರಿಕ ಅಪಮೃತ್ಯುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು.[೬೯][೭೦][೭೧]
ಇರಾಕ್ನಲ್ಲಿನ ಸಾವುನೋವುಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧದ ಸಾವುನೋವುಗಳ ನಿಖರವಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗಾಧವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇರಾಕ್ ದೇಶವು 20,000 ಮತ್ತು 35,000ದ ನಡುವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು ಅಪಮೃತ್ಯುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು ಎಂದು ಕೆಲವೊಬ್ಬರು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ.[೬೯] U.S. ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವರದಿಯೊಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, ವೈಮಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ 10,000-12,000ದಷ್ಟು ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧದ ಸಾವುಗಳು ಹಾಗೂ ನೆಲದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ 10,000ದಷ್ಟು ಸಾವುನೋವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು.[೭೨] ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧ ಸೆರೆಯಾಳಿನ ವರದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿನ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ನ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಗರಿಕ ಸಾವುನೋವಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನೀಡಿತು.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ವೈಮಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 2,300 ನಾಗರಿಕರು ಸತ್ತರು ಎಂದು ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ರಕ್ಷಣಾ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಕುರಿತಾದ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಸಾರ, ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ 3,664 ಮಂದಿ ಇರಾಕಿನ ನಾಗರಿಕರು ಹಾಗೂ 20,000 ಮತ್ತು 26,000ದಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಡುವಿನ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಮೃತರಾದರೆ, ಇರಾಕಿನ 75,000 ಮಂದಿ ಸೈನಿಕರು ಗಾಯಗೊಂಡರು.[೭೩]
ಒಕ್ಕೂಟ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]DoD ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕಾರ, U.S. ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ 148ರಷ್ಟು ಕದನ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳು (ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡಿನದಾಳಿಗೆ 35 ಮಂದಿ ಮೃತರಾದರು) ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಓರ್ವ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕನನ್ನು MIA ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು (ಅವನ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆತವು ಮತ್ತು ಅವನ್ನು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು). ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ-ಸಂಬಂಧಿಸದ ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ 145 ಮಂದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸತ್ತರು.[೭೪] UKಯು 47 ಸಾವುಗಳನ್ನು ಕಂಡರೆ (ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡಿನದಾಳಿಗೆ 9 ಮಂದಿ ಸತ್ತರು), ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎರಡು, ಮತ್ತು ಕುವೈಟ್ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರದ ಅರಬ್ ದೇಶಗಳು 37 ಸಾವುಗಳನ್ನು ಕಂಡವು (18 ಸೌದಿಯರು, 10 ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ನರು, 6 UAE, ಮತ್ತು 3 ಸಿರಿಯನ್ನರು).[೭೪] ಕುವೈಟಿನ ಕಡೇಪಕ್ಷ 605 ಸೈನಿಕರು, ಅವರನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದ 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದರು.[೭೫]
1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 25ರಂದು, ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಡುಗಂಟಿನ ಜೀವನಷ್ಟವು ಸಂಭವಿಸಿತು; ಅಂದು ಇರಾಕಿನ ಒಂದು ಅಲ್-ಹುಸೇನ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಧಹ್ರಾನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸೈನಿಕರ ಸಾಲುಮನೆಗಳ ಒಂದು ವಠಾರಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾಗೆ ಸೇರಿದ 28 ಮಂದಿ U.S. ಭೂಸೇನಾ ಮೀಸಲು ಸೈನಿಕರು ಹತರಾದರು. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ, ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ಗುಂಡಿನ ಸುರಿಮಳೆಯಿಂದ ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 190 ಮಂದಿ ಸತ್ತರು; ಅವರ ಪೈಕಿ 113 ಮಂದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಾಗಿದ್ದರು. ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 358 ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡಿನದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ 44 ಸೈನಿಕರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು 57 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸ್ಫೋಟದಿಂದಾಗಿ, ಅಥವಾ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ-ಸಂಬಂಧಿಸದ ಅಪಘಾತಗಳಿಂದಾಗಿ 145 ಸೈನಿಕರು ಸತ್ತರು.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು]
458 ಮಂದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸೈನಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ 776ರಷ್ಟು ಇತ್ತೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.[೭೬]
ಆದಾಗ್ಯೂ, 2000ನೇ ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ U.S. ಪಡೆಗಳ ಕಾಲುಭಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯಾದ, 183,000ದಷ್ಟು ಮಂದಿ U.S.ಗೆ ಸೇರಿದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಮಾಜಿಭಟರು ಕಾಯಮ್ಮಾಗಿ ಅಂಗವಿಕಲರಾದವರು ಎಂದು ಮಾಜಿಭಟರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆಯು ಘೊಷಿಸಿದೆ.[೭೭][೭೮] ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ U.S. ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ 700,000ದಷ್ಟು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 30%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ, ಈಗಲೂ ಸಹ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ರೋಗಚಿಹ್ನೆಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದು, ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಹ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.[೭೯]
ಶತ್ರುಪಾಳಯದ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಆದ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಷ್ಟಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧರಿಂದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 190 ಮಂದಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ಉಳಿದಂತೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಒಕ್ಕೂಟದ 379 ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡಿನದಾಳಿ ಅಥವಾ ಅಪಘಾತಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸತ್ತ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪೈಕಿ ಮೂವರು ಮಹಿಳಾ ಸೈನಿಕರಿದ್ದರು.
ಇದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸೈನಿಕರ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸೈನಿಕರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ದೇಶದ ಅನುಸಾರ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು - 294 (ಶತ್ರುವಿನ ಗುಂಡೇಟಿನಿಂದ 114, ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ 145, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡೇಟಿನಿಂದ 35)
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ - 47 (ಶತ್ರುವಿನ ಗುಂಡೇಟಿನಿಂದ 38, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡೇಟಿನಿಂದ 9)
ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ - 18[೮೦]
ಈಜಿಪ್ಟ್ - 11[೮೧]
ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ - 6[೮೨]
ಸಿರಿಯಾ - 2[೮೩]
ಫ್ರಾನ್ಸ್ - 2
ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡೇಟು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಇರಾಕಿನ ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸೈನಿಕರ ಪೈಕಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ, ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇತರ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಆದ ಆಕಸ್ಮಿಕ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾವುಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಕದನದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಅಮೆರಿಕಾದ 148 ಸಿಪಾಯಿಗಳ ಪೈಕಿ 24%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡೇಟಿನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ಅಂದರೆ ಒಟ್ಟು 35 ಮಂದಿ ಸೇವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗಿದರು. ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಆಸ್ಫೋಟನಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತೆ 11 ಮಂದಿ ಸತ್ತರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು A-10 ಥಂಡರ್ಬೋಲ್ಟ್ II ವಿಮಾನವು, ಎರಡು ವಾರಿಯರ್ IFVಗಳ ಗುಂಪೊಂದರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿದಾಗ, ಈ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡೇಟಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಮಂದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಸ್ಕಡ್ ದಾಳಿಗಳಿಂದಾದ ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಏಳು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ನಿಂದ ಇಸ್ರೇಲ್ನೊಳಗೆ ನಲವತ್ತೆರಡು ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.[೮೫] ಈ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಇಬ್ಬರು ನಾಗರಿಕರು ಅಸುನೀಗಿದರು, ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರು 230 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ವರದಿಯಾದ ಗಾಯಗಳ ಪೈಕಿ, 10 ಗಾಯಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಒಂದು ಗಾಯವು ತೀವ್ರಸ್ವರೂಪದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.[೧೦] ಇತರ ಹಲವರು ಕ್ಷಿಪಣಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ತತ್ಕ್ಷಣವೇ ಮಾರಕ ಹೃದಯಾಘಾತಗಳಿಗೆ ಈಡಾದರು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಸೇನಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿರಲು U.S. ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು; ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಇತರ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಇರಾಕ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು U.S. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಯವಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದು ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ಈ ರೀತಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ನಾಗರಿಕರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ MIM-104 ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಎರಡು ದಳಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.[೮೬] ಸ್ಕಡ್ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಈ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ವಾಯುಪಡೆಯೂ ಸಹ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಡಚ್ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ, ಸೇನೆಯು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಸೇನೆಯ ಮಾನಸಿಕ ಮೌಲ್ಯವು ಉನ್ನತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.[೮೭] ಇಸ್ರೇಲಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೌಶಲಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಕೇವಲ ರಾತ್ರಿವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಅದು ಸ್ಕಡ್ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಆದ ಸಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದವು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.[೧೦]
ಇಸ್ರೇಲ್ನೊಳಗೆ ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದೆಡೆಗೆ 44 ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನೂ ಬಹ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ ಕಡೆಗೆ ಒಂದೊಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನೂ ಉಡಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಗುರಿಗಳು ಈ ಎರಡೂ ಕಡೆಗೂ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇದರಿಂದ ಸೌದಿಯ ಓರ್ವ ನಾಗರಿಕ ಅಸುನೀಗಿದರೆ, ಇತರ 65 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಬಹ್ರೇನ್ ಅಥವಾ ಕತಾರ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಾಯಾಳುಗಳ ಕುರಿತು ವರದಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 25ರಂದು, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಧಹ್ರಾನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಠಿಕಾಣಿಹೂಡಿದ್ದ, ಗ್ರೀನ್ಸ್ಬರ್ಗ್, PA ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಇದ್ದ ಬಿಡದಿ ಒದಗಿಸುವ 14ನೇ ತುಕಡಿಯ ಒಂದು U.S. ಭೂಸೇನಾ ಸೈನಿಕರ ವಠಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯೊಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ, 28 ಸೈನಿಕರು ಸತ್ತು 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು.[೧೧]
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ವಿವಾದಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ನಂತರ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅನೇಕ ಸೈನಿಕರು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು; ಈ ಸಂಗತಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ರೋಗಚಿಹ್ನೆ ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಕಾರಣಗಳು ಹಾಗೂ ವರದಿಯಾದ ಜನನ ದೋಷಗಳ ಕುರಿತು, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ ಊಹನ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಭೇದಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯುರೇನಿಯಂಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಆಂಥ್ರಾಕ್ಸ್ ಲಸಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಹಿಂದಿನ USAF ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮೇಜರ್ ಮೈಕೇಲ್ ಡೊನ್ನೆಲ್ಲಿ ಎಂಬಾತ, ರೋಗಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಜಾಹೀರುಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾದ ಮತ್ತು ಇದರ ಕುರಿತಾದ ಮಾಜಿಸೈನಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸಿದ.
ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯುರೇನಿಯಂನ ಪರಿಣಾಮಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b0/GWI_DU_map.gif)
ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯುರೇನಿಯಂನ್ನು (DU) ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಫಿರಂಗಿರಥದ ಚಲನಶಕ್ತಿಯ ಮರ್ಮಭೇದಕಗಳಲ್ಲಿ (ಕೈನೆಟಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ ಪೆನೆಟ್ರೇಟರ್ಸ್) ಮತ್ತು 20–30 ಮಿಮೀ ಬಂಡಿತೋಪಿನ ಫಿರಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. DU ಎಂಬುದು ಒಂದು ಜ್ವಲನಶೀಲ, ವಿಕೃತಿಜನಕ, ಮತ್ತು ವಿರೂಪಜನಕ ಭಾರೀ ಲೋಹವಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಮಾಜಿಭಟರು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ನಾಗರಿಕ ಜನ ಸಮುದಾಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಆರೋಗ್ಯಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಹಲವಾರು ನಿದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಮೊದಲ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಅನೇಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದರ ಅಪಾಯದ ಕುರಿತಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.[೮೮][೮೯][೯೦]
ಸಾವಿನ ಹೆದ್ದಾರಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 26ರ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 27ರಂದು, ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲಭಾಗಗಳು ಸುಮಾರು 1,400 ವಾಹನಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ ಜಹ್ರಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಕುವೈಟ್ನ್ನು ಬಿಟ್ಟುತೆರಳಲು ಶುರುಮಾಡಿದವು. ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು E-8 ಜಾಯಿಂಟ್ STARS ವಿಮಾನವು, ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ರಿಯಾಧ್ನಲ್ಲಿರುವ DDM-8 ವಾಯು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಈ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.[೯೧]
ಬುಲ್ಡೋಜರ್ ಆಕ್ರಮಣ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತ್ತೊಂದು ಘಟನೆಯು, ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧದ ಬೃಹತ್-ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾವುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು “ಬುಲ್ಡೋಜರ್ ಆಕ್ರಮಣ”ವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ 1ನೇ ಪದಾತಿ ಸೈನ್ಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ (ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ) ಸೇರಿದ ಎರಡು ಪದಾತಿದಳಗಳು, ಅತೀವವಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ "ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ಪಂಕ್ತಿ"ಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಬೃಹತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಂದಕ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾಲವೊಂದನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಒಂದಷ್ಟು ಜಾಗರೂಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ, ಫಿರಂಗಿರಥಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಮಣ್ಣುಚಾಲಕ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸುರಂಗ-ನಿರೋಧಕ ನೇಗಿಲಿನಂಥ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವು ಆಶಿಸಿದವು; ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರ ಮೇಲೆ ಈ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸಮಾಧಿಮಾಡುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೇಖನವೊಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 24–25ರ ಎರಡು-ದಿನಗಳ ಆಕ್ರಮಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಸಮಾಧಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಇರಾಕಿನ ಸಾವಿರಾರು ಸೈನಿಕರು ಶರಣಾಗುವುದನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿದ. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಡೇ ಸ್ಲೊಯಾನ್ ಎಂಬಾತ ಈ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, "ಬ್ರಾಡ್ಲೆ ಕದನದ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ವಲ್ಕನ್ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಾಹಕಗಳು ಕಂದಕ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಂಕ್ತಿಗಳ ಎರಡೂಕಡೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಂತವು ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿರಥಗಳು ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಮರಳಿನ ಗುಪ್ಪೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸದರಿ ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರ ಕಡೆಗೆ ಅವು ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದವು. ಪ್ರಮುಖ ಸಹವರ್ತಿಯಾದ ಕರ್ನಲ್ ಆಂಟನಿ ಮೊರಿನೊ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, 'ನೀನೀಗ ನೋಡಿದ್ದು ಜನರಿಂದ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕಂದಕ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಒಂದು ಗುಪ್ಪೆಯನ್ನು; ಗುಪ್ಪೆಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳು ಆಚೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಂದೆ ಎಂದ'. . ." ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.[೯೨] ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇವಲ 44 ಶವಗಳಷ್ಟೇ ಕಂಡುಬಂದುದಾಗಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು.[೯೩] ದಿ ವಾರ್ಸ್ ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಸದ್ದಾಂ ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು U.S. ಪಡೆಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ಆತ ಆಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ.[೯೪]
ನಿರಾಯುಧ ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರ ಕೊಲ್ಲುವಿಕೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾಗಿ 1991ರ ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂಸದೀಯ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮಿಲಿಟರಿ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನ ಮೈಕ್ ಎರ್ಲಿಚ್ ಎಂಬಾತ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಇರಾಕಿನ ನೂರಾರು, ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಾವಿರಾರು ಸೈನಿಕರು ನಿರಾಯುಧರಾಗಿ, ಶರಣಾಗತಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿಕೊಂಡು U.S. ಸ್ಥಾನದೆಡೆಗೆ ನಡೆಯಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯಾವುದೇ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಈ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು... ಘಟಕದ ಸೇನಾಪತಿಯು ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಡೆಗೆ ಫಿರಂಗಿರಥ-ನಿರೋಧಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಯೊಂದನ್ನು ಹಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗುಂಡಿನದಾಳಿಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದ. ಇದು ಫಿರಂಗಿರಥಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲೆಂದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದ್ದರೂ,
ಓರ್ವ ಮನುಷ್ಯನ ವಿರುದ್ಧ ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಘಟಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅಷ್ಟೇ ಸರಾಗವಾಗಿ ಗುಂಡಿನದಾಳಿಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದರು, ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಹತ್ಯಾಕಾಂಡವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ನುಡಿದ.[೯೫]
ಇರಾಕ್ನ ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಬಾಂಬ್ದಾಳಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ 1991ರ ಜೂನ್ 23ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಟ್ ಗೆಲ್ಮನ್ ಎಂಬ ವರದಿಗಾರ ಈ ರೀತಿ ಬರೆದ: "ಇರಾಕ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು, ಗುರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಗೌಣವಾದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು...
ಇರಾಕಿನ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಯು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೇನಾ ಯೋಜಕರು ಆಶಿಸಿದ್ದರು... ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಮಾಜವಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಲ್ಲಿನ ಇರಾಕ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಹತ್ತರವಾದ
ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದರು..."[೯೬] ಫಾರಿನ್ ಅಫೇರ್ಸ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯ 1995ರ ಜನವರಿ/ಫೆಬ್ರುವರಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಯಭಾರಿ ಎರಿಕ್ ರೌಲ್ಯೂ ಬರೆಯುತ್ತಾ, "ಆಕ್ರಮಣದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಅಥವಾ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಒಳಗಾಗದ ಇರಾಕಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಿವೇಕತನಕ್ಕೆ ಬೆಲೆತೆರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು... ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಭೂಸೇನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುವಲ್ಲಿನ ಸೇನಾಕ್ರಮದ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಇರಾಕಿನ ಜನರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಇರಾಕಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ನಷ್ಟವುಂಟುಮಾಡಿ ಶಕ್ತಿಗುಂದಿಸಲು, ವೈಮಾನಿಕ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಕ್ಕೂಟದ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು: ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು (ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 92 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವು ನಾಶವಾಯಿತು), ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು (ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 80 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು), ಪೆಟ್ರೋ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ದೂರಸಂಪರ್ಕಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳು (135 ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ), ಸೇತುವೆಗಳು (100ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು), ರಸ್ತೆಗಳು, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ರೈಲುರಸ್ತೆಗಳು, ನೂರಾರು ಟ್ರೇನು ಎಂಜಿನುಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರೈಲುಡಬ್ಬಿಗಳು, ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಘಟಕಗಳು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಯೂಮೀನಿಯಂ, ಜವಳಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಬಲ್ಗಳು, ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪೂರೈಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಸದರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು."[೯೭]
ಒಕ್ಕೂಟದ ಯುದ್ಧದ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳ (POWಗಳು) ದುರುಪಯೋ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಘರ್ಷಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ನ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲಾದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವೈಮಾನಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು TVಯಲ್ಲಿ POWಗಳ (ಯುದ್ಧದ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳ) ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು, ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ[೯೮] ಹಲವಾರು ಪುರಾವೆಗಳ ಪೈಕಿ, ರಾಯಲ್ ವಾಯುಪಡೆ ಟೋರ್ನ್ಯಾಡೊದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಾದ ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ಆಪಾದಿಸಿದಂತೆ, ಅವರನ್ನು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಿಸಲಾಯಿತು.[೯೯][೧೦೦] ದೂರದರ್ಶನದ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ನಿಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ಸ್ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆಪರೇಷನ್ ಸದರ್ನ್ ವಾಚ್
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವಾದಾಗಿನಿಂದ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಠಿಕಾಣಿ ಹೂಡಿದ್ದ 5,000 ಪಡೆಗಳ ಹಾಜರಿಯನ್ನು U.S. ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿತ್ತು; 2003ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಘರ್ಷಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು 10,000ಕ್ಕೆ ಏರಿತು.[೧೦೧] 1991ರ ನಂತರ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾದ ಇರಾಕ್ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಹಾರಾಟ-ರಹಿತ ವಲಯಗಳನ್ನು ಆಪರೇಷನ್ ಸದರ್ನ್ ವಾಚ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು, ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಹಡಗು ರವಾನೆಯ ಪಥಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ದೇಶದ ತೈಲ ರಫ್ತುಗಳನ್ನು, ಬಹ್ರೇನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಐದನೇ U.S. ಪಡೆಯು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ತಾಣಗಳಿಗೆ (ಮೆಕ್ಕಾ ಮತ್ತು ಮದೀನಾ) ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವು ನೆಲೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸೇನೆಯ ಕಾಯಂ ಹಾಜರಿಯಿಂದ ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರವೂ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ U.S. ಪಡೆಗಳು ತಮ್ಮ ಹಾಜರಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದು, ಖೋಬರ್ ಟವರ್ಸ್ ಬಾಂಬ್ದಾಳಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳ[೧೦೧] ಹಿಂದಿನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಪ್ರೇರಣೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 1998ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಯಭಾರಿಯ ನಿವಾಸ ಮೇಲಿನ ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ದಿನಾಂಕವೂ (7 ಆಗಸ್ಟ್) ಸಹ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಲಾದ ದಿನಕ್ಕೆ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಾದುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ದಿನಾಂಕವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದೂ ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.[೧೦೨] "ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಾಸ್ತಿಕರ ಕಾಯಂ ಹಾಜರಿಯನ್ನು" ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಿನ್ ಲ್ಯಾಡೆನ್ ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ.[೧೦೩] ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡುವಂತೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಬಿನ್ ಲ್ಯಾಡೆನ್ 1996ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫತ್ವಾವನ್ನು ಜಾರಿಮಾಡಿದ. ರಹೀಮುಲ್ಲಾ ಯೂಸುಫ್ಜೈ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 1999ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬಿನ್ ಲ್ಯಾಡೆನ್ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮೆಕ್ಕಾಗೆ ತೀರಾ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರು ಎಂದು ನನಗನ್ನಿಸಿತ್ತು; ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಪ್ರಚೋದನೆ ಎಂದು ನಾನು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.[೧೦೪]
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/50px-Wikisource-logo.svg.png)
ಕುವೈಟ್ನ ಮೇಲೆ ಇರಾಕಿನ ಆಕ್ರಮಣವಾದ ನಂತರ, 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 6ರಂದು, ಇರಾಕ್ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರುವ 661ನೇ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು U.N. ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಅನುಮೋದಿಸಿತು; ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪೂರೈಕೆಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವಹಿತದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ಬಂಧವು ಈ ನಿರ್ಣಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. 1991ರಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು 2003ರವರೆಗೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಪದ್ಧತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಧಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ತಲೆದೋರಿತು.
ಇರಾಕಿನ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತೀವ್ರ ಕಷ್ಟಕೋಟಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಾವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, 1990ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಧಿಸಲಾಗಿರುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುವುದರ ಕುರಿತು UN ಪರಿಗಣಿಸಿತು. UN ಅಂದಾಜುಗಳ ಅನುಸಾರ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗಿದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 500,000 ಮತ್ತು 1.2 ದಶಲಕ್ಷದ ನಡುವಣ ಇತ್ತು.[೧೦೫] ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ನ ವೈಫಲ್ಯವು ಮುಂದುವರಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ತನ್ನ ನಿರಾಕರಣಾಧಿಕಾರವನ್ನು (ವೀಟೋ) ಚಲಾಯಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸರಾಗಗೊಳಿಸಲು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ತೈಲವೆಂಬ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದನ್ನು 1996ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು.
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ತೈಲ ಸುರಿತ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಜನವರಿ 23ರಂದು, 400 ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಇರಾಕ್ ಸುರಿಯಿತು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸ ಇದು ಕಡಲಕರೆಯಾಚೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು.[೧೦೬] ಇದು U.S. ನೌಕಾಸೈನ್ಯ ಪಡೆಗಳು ದಡಕ್ಕೆ ಬರದಂತೆ ಅವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮಾಡಲಾದ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ದಾಳಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು (ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೂಸೇನೆ, ವಾಯುಪಡೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಆಕ್ರಮಣದ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಳಿಸಲು, ಮಿಸ್ಸೌರಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಕೋಸಿನ್ ಗಳು ಫೈಲಾಕಾ ದ್ವೀಪದ ಮೇಲೆ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದವು).[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ಇದರ ಪೈಕಿ 30-40%ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ಇರಾಕಿನ ಕಡಲತೀರದ ಗುರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳಿಂದ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಬಂದಿತು.[೧೦೭]
ವೆಚ್ಚ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಆದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಅದು 61.1 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿತು.[೧೦೮] ಆ ಮೊತ್ತದ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 52 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳು ಪಾವತಿಸಿದವು. ಅದರ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: ಕುವೈಟ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಇತರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ 36 ಶತಕೋಟಿ $, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ವತಿಯಿಂದ 16 ಶತಕೋಟಿ $ (ಈ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಯುದ್ಧ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಲಿಲ್ಲ). ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ವತಿಯಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಪಾಲಿನ ಸುಮಾರು 25%ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಯಂಥ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.[೧೦೮] ಸಂಯೋಜಿತ ಪಡೆಯ ಸುಮಾರು 74%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು U.S. ಪಡೆಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ವೆಚ್ಚವು ಉನ್ನತವಾಗಿತ್ತು.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]![]() | The examples and perspective in this section may not represent a worldwide view of the subject. (January 2010) |
ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವು ಅತೀವವಾಗಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕದ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಯುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಗಳಿಂದ ಕದನ ವಿಮಾನಗಳು ಉಡಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಜನರು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೇರಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳು ತಾವು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ ತೋರಿಸಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿದ್ದವು.
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ "ಮೂರು ದೊಡ್ಡ" ಜಾಲದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಯುದ್ಧದ ಜಾಲ ಸುದ್ದಿಯ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ಅವರೆಂದರೆ: ABCಯ ಪೀಟರ್ ಜೆನ್ನಿಂಗ್ಸ್, CBSಯ ಡ್ಯಾನ್ ರಾಥರ್, ಮತ್ತು NBCಯ ಟಾಮ್ ಬ್ರೋಕಾವ್; 1991ರ ಜನವರಿ 16ರಂದು ವಾಯುದಾಳಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಈ ಮೂವರು ತಮ್ಮ ಸಂಜೆಯ ಸುದ್ದಿಪ್ರಸಾರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಬಾಗ್ದಾದ್ನಿಂದ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ABC ನ್ಯೂಸ್ ಸುದ್ದಿಗಾರ ಗ್ಯಾರಿ ಷೆಪರ್ಡ್, ನಗರದ ಶಾಂತತೆಯ ಕುರಿತು ಜೆನ್ನಿಂಗ್ಸ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ. ಆದರೆ, ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ, ದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಮಿಂಚುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೂ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಪಥದರ್ಶಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಸ್ಫೋಟವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಷೆಪರ್ಡ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಸಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಮರಳಿದ.
CBS ವೀಕ್ಷಕರು ಸುದ್ದಿಗಾರ ಅಲ್ಲೆನ್ ಪಿಝೆಯಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಇವನೂ ಸಹ ಯುದ್ಧ ಶುರುವಾದಾಗ ಬಾಗ್ದಾದ್ನಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಮುಗಿದ ನಂತರ ರಾಥರ್ ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಬಾಗ್ದಾದ್ನಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿನ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀವವಾದ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರವು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ ವರದಿಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ. "NBC ನೈಟ್ಲಿ ನ್ಯೂಸ್" ಸುದ್ದಿಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಧಹ್ರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಿಮಾನ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಸುದ್ದಿಗಾರ ಮೈಕ್ ಬೋಯೆಟ್ಚೆರ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದ. ಕೆಲ ಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ, ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದರ ಕುರಿತು ಬ್ರೊಕಾವ್ ತನ್ನ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅರುಹಿದ.
ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ, ತಾನು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ CNN ವಾಹಿನಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ವಾಹಿನಿಯು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರಜಾಲಪ್ರಸಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಸೂಚಕ ಘಟನೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. CNN ಸುದ್ದಿಗಾರರಾದ ಜಾನ್ ಹೊಲ್ಲಿಮನ್ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಅರ್ನೆಟ್ ಹಾಗೂ CNN ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ ಮೊದಲಾದವರು, ವಾಯುದಾಳಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಲ್-ರಷೀದ್ ಹೊಟೇಲಿನಿಂದ ಶ್ರವ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದರು. ತನ್ನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಯಮ್ಮಾದ ಶ್ರವಣ ಮಂಡಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಸದರಿ ಸುದ್ದಿಜಾಲವು ಹಿಂದೆಯೇ ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಮನವೊಪ್ಪಿಸಿತ್ತು. ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇತರೆಲ್ಲಾ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ TV ಸುದ್ದಿಗಾರರ ದೂರವಾಣಿಗಳು ನಿಶ್ಚಲವಾದಾಗ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ವರದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದ ಏಕೈಕ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿ CNN ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಆರ್ನೆಟ್ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಇರಾಕ್ನಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಏಕೈಕ TV ಸುದ್ದಿಗಾರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ.
ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಸಹ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದವು ಹಾಗೂ ಟೈಮ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು 1991ರ ಜನವರಿ 28ರ ದಿನಾಂಕವುಳ್ಳ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು; ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಬಾಗ್ದಾದ್ನ ಒಂದು ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ "WAR IN THE GULF" ಎಂಬ ಶಿರೋನಾಮೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ಟೈಮ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿತು.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ U.S. ಕಾರ್ಯನೀತಿಯು, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಬಂಧಕವಾಗಿತ್ತು. ಅನೆಕ್ಸ್ ಫಾಕ್ಸ್ಟ್ರಾಟ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಒಂದು ಪೆಂಟಗನ್ ದಸ್ತಾವೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಪಾಲು ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಹಿತಿಯು ಸೇನೆಯಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ-ಸಾರಾಂಶ ವಿವರಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಸೇನಾಮುಖಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಲು ಅಥವಾ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಕೇವಲ ಆಯ್ದ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗಷ್ಟೇ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಭೇಟಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭೇಟಿಗೆ ಸೇನೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯು ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯು ಇರಾಕ್ಗೆ ದೊರೆಯದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಲು ತೋರಿಕೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಗೆ ಆದ ಅನುಭವದಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯು ಗಾಢವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದೊಳಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಬೆಳೆದಿತ್ತು.
ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯವು ಅದರ ತತ್ಕ್ಷಣತೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದೆನಿಸಿತ್ತು. ಯುದ್ಧವು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧಭಾಗದಷ್ಟರವರೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸುದ್ದಿ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದಲೇ ದೇಶದಿಂದ ನೇರ ಉಪಗ್ರಹ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಇರಾಕ್ನ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು; ಹೀಗಾಗಿ U.S. ಪತ್ರಕರ್ತರು ಗುಂಪಿಗೆ ಗುಂಪೇ ಬಾಗ್ದಾದ್ಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಯಿತು. ಇರಾಕಿನ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವರದಿಗಳನ್ನು NBCಯ ಟಾಮ್ ಆಸ್ಪೆಲ್, ABCಯ ಬಿಲ್ ಬ್ಲೇಕ್ಮೋರ್, ಮತ್ತು CBSನ ಬೆಟ್ಸಿ ಆರನ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧವು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ, ಒಳಬರುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಚಿತ್ರದ ತುಣುಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ತತ್ಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಉಪಗ್ರಹ ಪ್ರಸಾರದ ಸಾಧನದೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದ CBS ನ್ಯೂಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ತಂಡವು (ಡೇವಿಡ್ ಗ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಆಂಡಿ ಥಾಂಪ್ಸನ್), ಸೇನಾಮುಖದ ಅಥವಾ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿತು ಮತ್ತು, ಪ್ರಯಾಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ಹೋರಾಟದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು TVಯ ನೇರಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಿಸಿತು; ಕುವೈಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪಡೆಗಳು ಬಂದಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಈ ತಂಡವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿತ್ತು ಹಾಗೂ ನಗರದಿಂದ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅದು ಬಿತ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮಾರನೆಯ ದಿನದಂದು ಅರಬ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರವೇಶದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾದ AGM-130ನಂಥ ನಿಖರವಾದ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು, ಹಿಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ನಾಗರಿಕ ಸಾವುನೋವುಗಳು ಕನಿಷ್ಟಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾಗಿ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು; ಆದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ, ಕಡಿಮೆ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಬಾಂಬುಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಷ್ಟು ಬಾರಿ ಅವು ಬಳಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. ಬಾಗ್ದಾದ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಬಾಂಬ್ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿದ್ದವಾದ್ದರಿಂದ, ತಮ್ಮ ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಾ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬರುವುದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು.
ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಂಬುಗಳ ಪೈಕಿ, ನಿಖರವಾದ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಪಾಲು ಸುಮಾರು 7.4%ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಇತರ ಬಾಂಬುಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ಉಪ-ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು[೧೦೯] ಮತ್ತು ಉರುಳುಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಚೆದುರಿಸುವ ಜನನಾಶಕ ಬಾಂಬುಗಳು, ನೂರಾರು ಗಜಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ವಿಘಟಿಸಬಲ್ಲ 15,000-ಪೌಂಡ್ ಬಾಂಬುಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.
ಮರುಭೂಮಿಯ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಒಕ್ಕೂಟದ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಲ್ಲಿ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಸ್ಥಾನನಿರ್ಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಘಟಕಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದವು.
ವಾಯುಗಾಮಿ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಏರ್ಬೋರ್ನ್ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್-AWACS) ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಹ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದವು. ಇದರ ಎರಡು ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ U.S. ನೌಕಾಪಡೆಯ E-2 ಹಾಕೆಯೆ ಮತ್ತು U.S. ವಾಯುಪಡೆಯ E-3 ಸೆಂಟ್ರಿ ಸೇರಿವೆ. ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ನೆಲದ ಪಡೆಗಳು, ವಾಯುಪಡೆಗಳು, ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಶ್ಯಕ ಸಂವಹನಗಳ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒದಗಿಸಿದವು. ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳು ವೈಮಾನಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿತ್ತು.
ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಇರಾಕ್ನ ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಪಾತ್ರವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು. ಸ್ಕಡ್ ಎಂಬುದು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪ್ತ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಕದನಕ್ಷೇತ್ರದ ಸನಿಹದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಂಪು ಸೇನೆ ವಿಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಇದು ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳ ಆದೇಶ, ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುವುದು ಇವು ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿಡಿತಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜಿತಗೊಂಡ ಸ್ಕಡ್ಗಳ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ನೆಲದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಹ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಎಂಜಿನುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜಡತ್ವದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಇರಾಕ್, ಅವುಗಳನ್ನು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಉಡಾಯಿಸಿತು. ಕೆಲವೊಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಸಾವುನೋವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವು. ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಬಹುದಾದ ಸಂಭವನೀಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಸಿಡಿತಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವಾದರೂ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಂಥವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಅವು ಬಳಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿರುವಂತೆ, ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಫೋಟಕ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸ್ಫೋಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ದಾಳಿಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ, ಸರಿ ಸುಮಾರಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್ 5ರಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಕಡ್ನ ಆಕಾಶಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿರುವ ತೀವ್ರ ತಾಪವು ಬಹುಪಾಲು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಫೋಟಕದ ಸಿಡಿತಲೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಾ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಕದನದ ಬಾಂಬರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಡಲು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಪರಮಾಣು ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ದಾಳಿಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ಕಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆಯೇ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ಇದು ಇಂದು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.
U.S. ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಕಡ್ಗಳಿಗೆ[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಇವು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು U.S. ಸೇನೆಯು ಸಮರ್ಥಿಸಿತು. ನಿಜ ಜೀವನದ ಯುದ್ಧದ ಪರೀಕ್ಷಾ-ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿನ ಪರೀಕ್ಷಾ-ಪ್ರಯೋಗವು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದ್ದರಿಂದ, ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ನಂತರದ ಅಂದಾಜುಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಚ್ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯು (ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಕೂಡಾ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿತ್ತು), ಈ ಸಮರ್ಥನೆಯ ಕುರಿತು ತಕರಾರು ಎತ್ತಿತು.[೮೭] ಮೇಲಾಗಿ, ಒಂದು ಒಳಬರುವ ಸ್ಕಡ್ನ್ನು ತೊಡರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ವಿಫಲಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿ ಸಾವುಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ, ತಂತ್ರಾಂಶದ ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ ಒಂದಾದರೂ ದೋಷದ ನಿದರ್ಶನವು ಅದರಲ್ಲಿದೆ.[೧೧೦]
ಸ್ಕಡ್ ಪ್ರತಿಬಂಧದ ಕುರಿತಾದ, ರಹಸ್ಯವೆಂದು ಬೇರ್ಪಡಿಸದ ಪುರಾವೆಯು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಕಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ಸ್ಕಡ್ ಸಿಡಿತಲೆಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉನ್ನತವಾದ ಅಂದಾಜುಗಳು ಆಧರಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ವರದಿಯಾಗದ ಸಿಡಿಯದೆ ಉಳಿದವುಗಳು, ಗುರಿತಪ್ಪಿದವುಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದವುಗಳಂಥ ಇತರ ಅಂಶಗಳು ಇವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸ್ಕಡ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸಹನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚೆಗಿರುವ ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮರು-ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅವು ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಪದೇಪದೇ ವಿಫಲಗೊಂಡವು ಅಥವಾ ಭಗ್ನವಾದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು].
ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂಬಂತೆ[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು], ಸಿಡಿತಲೆಯು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದರ ಪುರಾವೆಯಿರುವಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಬಂಧಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಅಂದಾಜುಗಳು ಆಧರಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ಅಲ್-ಹುಸೇನ್ (ಸ್ಕಡ್ ಉತ್ಪನ್ನ) ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು] ಭಗ್ನಗೊಂಡ ರೀತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಾವ ತುಣುಕು ಸಿಡಿತಲೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಅನೇಕವೇಳೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ರೇಡಾರ್ ಪಥಗಳಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.[original research?] ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು "ಪವಾಡಸದೃಶ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ" ಮಾಡಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ U.S. ಭೂಸೇನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಯಾರಕರಿಬ್ಬರೂ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.[೧೧೧]
ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಸ್ವತಃ ಸದರಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಹೆಸರುಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ:
- ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ : ಇವು ಈ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳೊಳಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಾಗಿವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಪ್ರಿಯ ಚರಿತ್ರೆಕಾರರು ಹಾಗೂ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಂದ ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಭೂಸೇನೆಯ ಪರಿಪಾಠಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುವ ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದ ಹೆಸರು ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾದ, ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲರಾಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಶಬ್ದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ, ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸಂದಿಗ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಕಡೇಪಕ್ಷ ಮೂರು ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಈಗ ಇವು ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ನೋಡಿ: ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ (ಅಸಂದಿಗ್ಧಕರಣ). ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಬಹುಮತಾಭಿಪ್ರಾಯವು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೆಸರನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:
- ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧ
- 1990ರ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ
- ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ (1990–1991)
- ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಹಿರಿಯ
- ಮೊದಲ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ : ಇರಾಕ್ನ ಮೇಲಿನ U.S. ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು.
- Sಎರಡನೇ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ : ಇರಾನ್–ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು.
- ಕುವೈಟ್ನ ವಿಮೋಚನೆ (ಅಲ್-ತಹ್ರೀರ್ ಅಲ್-ಕುವೈಟ್) ಎಂಬುದು ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಮತ್ತು, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಬಹ್ರೇನ್, ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಅರಬ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ.
- ಕುವೈಟ್ನ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ : ಇವು ಫ್ರಾನ್ಸ್[೧೧೨] ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿ[೧೧೩] ಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿವೆ.
- ಕದನಗಳ ತಾಯಿ ('ಊಮ್ ಅಲ್-ಎಮ್'ಆರಕ್) ಎಂಬುದು ಇರಾಕ್ನಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ.
- ಇರಾಕ್-ಕುವೈಟ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು UN-ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧ : ಇವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಸರುಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಂತಗಳಿಗಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಯ ಬಹುಪಾಲು ದೇಶಗಳು ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯುದ್ಧದ ಹೆಸರಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಗೆ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ:
- ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಷೀಲ್ಡ್ : ಇದು 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 2ರಿಂದ 1991ರ ಜನವರಿ 16ರವರೆಗೆ US ವತಿಯಿಂದ ಆದ ಪಡೆಗಳ ಜಮಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿದ್ದ, USನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.
- ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ : ಇದು 1991ರ ಜನವರಿ 17ರಿಂದ 1991ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 11ವರೆಗೆ ಇದ್ದ ವೈಮಾನಿಕ-ಭೂ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ US ನೀಡಿದ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.
- ಆಪರೇಷನ್ ಡಾಗ್ಯುಯೆಟ್ : ಇದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.
- ಆಪರೇಷನ್ ಘರ್ಷಣೆ : ಇದು ಕೆನಡಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.
- ಆಪರೇಜಿಯೋನ್ ಲೋಕಸ್ಟಾ (ದಂಡುಮಿಡತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಟಲಿಯ ಹೆಸರು): ಇದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನೀಟಲ್ಪಟ್ಟ ಇಟಲಿ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.
- ಆಪರೇಷನ್ ಗ್ರಾನ್ಬಿ : ಇದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.
- ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಫೇರ್ವೆಲ್ : ಇದು ಕುವೈಟ್ನ ವಿಮೋಚನೆಯ ನಂತರ 1991ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ US ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು; ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಕಾಮ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸಬ್ರೆ : ಇದು
1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 24–28ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುವೈಟಿನ ಥಿಯೇಟರ್ ಆಫ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ("100-ಗಂಟೆಯ ಯುದ್ಧ") ಇರಾಕಿನ ಭೂಸೇನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಲಾದ ವೈಮಾನಿಕ-ನೆಲದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ USನ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು, ಸ್ವತಃ ಇದರಲ್ಲಿ, ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ವೋರ್ಡ್ : ಇದು ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸಬ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಮುಂಚಿನ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಅನನ್ಯವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಾಗಿ ತಿಕ್ಕಾಟವನ್ನು US ವಿಭಜಿಸಿತು:
- ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ : 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 2ರಿಂದ 1991ರ ಜನವರಿ 16ರ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ.
- ಲಿಬರೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕುವೈಟ್ : 1991ರ ಜನವರಿ 17ರಿಂದ 1991ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 11ರವರೆಗೆ.
- ಸೌತ್ವೆಸ್ಟ್ ಏಷ್ಯಾ ಸೀಸ್-ಫೈರ್ : 1991ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 12ರಿಂದ 1995ರ ನವೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ, ಆಪರೇಷನ್ ಪ್ರೊವೈಡ್ ಕಂಫರ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧ
- ಸೇನಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂತರ
- ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸೇನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
- ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ
- ಸಾವಿನ ಹೆದ್ದಾರಿ
- ಇರಾಕ್ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕಾಲಮಿತಿ 1990-1996, 1997-2000, 2001-2003
- ಇರಾಕ್–ರಷ್ಯಾ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳು
- ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಘರ್ಷಣೆ
- ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸೇನಾ ಇತಿಹಾಸ
- ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸೇನಾ ಸಾಧನದ ಪಟ್ಟಿ
- ಲಯನ್ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಬಿಲನ್ ಟ್ಯಾಂಕ್
- ಆಪರೇಷನ್ ಪ್ರೊವೈಡ್ ಕಂಫರ್ಟ್
- ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಮೂಮ್
- SIPRI ಆರ್ಮ್ಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ಸ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್, ಇರಾಕ್ 1973–1990
- ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಕಾಲಮಿತಿ
- ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಆಧುನಿಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
- IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರದ ನಂತರದ ಪರಸ್ಪರ ವೈಮಾನಿಕ ಯುದ್ಧದ ನಷ್ಟಗಳು
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ "Historical Events on 30th November". Historyorb.com. Retrieved 2010-03-18.
- ↑ Gulf War, the Sandhurst-trained Prince Khaled bin Sultan al-Saud was co commander with General Norman Schwarzkopf www.casi.org.uk/discuss Archived 2016-03-03 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
- ↑ General Khaled was Co-Commander, with U.S. General Norman Schwarzkopf, of the allied coalition that liberated Kuwait www.thefreelibrary.com Archived 2011-04-30 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
- ↑ Gulf War Coalition Forces (Latest available) by country www.nationmaster.com
- ↑ ೫.೦ ೫.೧ Geoffrey Regan, p.214
- ↑ 2010 World Almanac and Book of Facts, Pg. 176, Published 2009, Published by World Almanac Books; ISBN 1-60057-105-0
- ↑ ೭.೦ ೭.೧ "Persian Gulf War - MSN Encarta". Archived from the original on 2009-11-01. Retrieved 2010-08-02.
{{cite web}}
: Unknown parameter|deadurl=
ignored (help) - ↑ "The Use of Terror during Iraq's invasion of Kuwait". The Jewish Agency for Israel. Archived from the original on 2005-01-24. Retrieved 2010-06-22.
- ↑ "The Wages of War: Iraqi Combatant and Noncombatant Fatalities in the 2003 Conflict". Project on Defense Alternatives. Archived from the original on 2016-01-04. Retrieved 2009-05-09.
- ↑ ೧೦.೦ ೧೦.೧ ೧೦.೨ "ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2006-09-11. Retrieved 2010-08-02.
- ↑ ೧೧.೦ ೧೧.೧ "DOD: Information Paper- Iraq's Scud Ballistic Missiles". Iraqwatch.org. Archived from the original on 2011-05-14. Retrieved 2010-03-18.
- ↑ "BBC ON THIS DAY | 17 | 1991: 'Mother of all Battles' begins". BBC News. 17 January 1991. Retrieved 2010-03-18.
- ↑ "ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು". Archived from the original on 2010-07-02. Retrieved 2010-08-02.
- ↑ "Frontline Chronology" (PDF). Public Broadcasting Service. Retrieved 2007-03-20.
- ↑ Tenth anniversary of the Gulf War: A look back, CNN, 16 January 2001, retrieved 2 ಆಗಸ್ಟ್ 2010
{{citation}}
:|archive-url=
is malformed: timestamp (help)CS1 maint: url-status (link) - ↑ Kenneth Estes. "ISN: The Second Gulf War (1990-1991) - Council on Foreign Relations". Cfr.org. Archived from the original on 2011-01-02. Retrieved 2010-03-18.
- ↑ Peters, John E; Deshong, Howard (1995). Out of Area or Out of Reach? European Military Support for Operations in Southwest Asia (PDF). RAND. ISBN 0833023292.[page needed]
- ↑ Douglas A. Borer (2003). "Inverse Engagement: Lessons from U.S.-Iraq Relations, 1982–1990". U.S. Army Professional Writing Collection. U.S. Army. Archived from the original on 2006-10-11. Retrieved 2006-10-12.
- ↑ ಕ್ಲೀವ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಲಿಯಂ L. ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್ 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ ಪುಟ 464
- ↑ ಡ್ಯೂಕರ್, ವಿಲಿಯಂ J; ಸ್ಪೈಲ್ವೊಜೆಲ್, ಜಾಕ್ಸನ್ J. ವರ್ಲ್ಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಫ್ರಂ 1500 . 5ನೇ ಆವೃತ್ತಿ. ಬೆಲ್ಮಾಂಟ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, USA: ಥಾಮ್ಸನ್ ವ್ಯಾಡ್ಸ್ವರ್ತ್, 2007. ಪುಟ 839.
- ↑ ಕ್ಲೀವ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಲಿಯಂ L. ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್ 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ ಪುಟ 463
- ↑ ಅಕಡೆಮಿಕ್ ಫೋರಮ್ ಫಾರ್ ಫಾರಿನ್ ಅಫೇರ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ.
- ↑ "ದಿ ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ "ಡೆತ್" ಆಫ್ ಆಲಿ ಹಸನ್ ಅಲ್-ಮಜೀದ್ ಬೈ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಅಲ್-ಮರಾಶಿ". Archived from the original on 2003-06-09. Retrieved 2010-08-02.
- ↑ BBC ನ್ಯೂಸ್. "1990: ಔಟ್ರೇಜ್ ಅಟ್ ಇರಾಕಿ TV ಹೋಸ್ಟೇಜ್ ಷೋ". 2007ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.
- ↑ "ಕಾನ್ಫ್ರಂಟೇಷನ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ -- ಪ್ರಪೋಸಲ್ಸ್ ಬೈ ಇರಾಕಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್: ಎಕ್ಸರ್ಪ್ಟ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಹಿಸ್ ಅಡ್ರೆಸ್," ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಆಗಸ್ಟ್ 13, 1990, ಪುಟ A8
- ↑ ಸಂಪಾದಕೀಯ, "ದಿ ಇಷ್ಯೂ ಈಸ್ ಸ್ಟಿಲ್ ಕುವೈಟ್," ಹಣಕಾಸಿನ ಟೈಮ್s (ಲಂಡನ್), ಆಗಸ್ಟ್ 13, 1990, ಪುಟ 12
- ↑ MIDDLE EAST CRISIS ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಆಫರ್ ಇರಾಕ್ ಸೆಂಟ್ ಪುಲ್ಔಟ್ ಟೀಲ್ ಟು U.S.; [ಎಲ್ಲಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳು]; ಲೇಖಕ: ನಟ್ ರಾಯ್ಸ್. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಬ್ಯೂರೋ. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ. (ಸಂಯೋಜಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳು). ಲಾಂಗ್ ಐಲಂಡ್, N.Y.: ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1990. (ಉದ್ಧೃತ ಭಾಗ: "ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ತಾನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿಯರು ಅಲ್ಲಿಂದ ತೆರಳಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಶ್ವೇತ ಭವನಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು, ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಖಾತರಿಯ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಕುವೈಟ್ನೊಳಗಡೆ ಇಳಿದಿರುವ ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರವೊಂದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅದು ಬಯಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ರಹಸ್ಯ ಆಹ್ವಾನದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಹೂರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಪತ್ರಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಇರಾಕ್ನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರನಾದ ಬ್ರೆಂಟ್ ಸ್ಕೌಕ್ರಾಫ್ಟ್ಗೆ ಗುರುವಾರದಂದು ಓರ್ವ ಹಿಂದಿನ ಉನ್ನತ-ಶ್ರೇಣಿಯ U.S. ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮೂಲಕ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸದರಿ ಹಿಂದಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನ್ಯೂಸ್ಡೇಯು ನಿನ್ನೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ತಾನು ಇರಾಕ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಶ್ವೇತ ಭವನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಆತ ದೃಢೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ"
- ↑ MIDDLE EAST CRISIS ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಆಫರ್ ಇರಾಕ್ ಸೆಂಟ್ ಪುಲ್ಔಟ್ ಡೀಲ್ ಟು U.S.; [ಎಲ್ಲಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳು]; ಲೇಖಕ: ನಟ್ ರಾಯ್ಸ್. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಬ್ಯೂರೋ. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ. (ಸಂಯೋಜಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳು). ಲಾಂಗ್ ಐಲಂಡ್, N.Y.: ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1990 (ಉದ್ಧೃತ ಭಾಗ: "ತಾನು ಮತ್ತೆಂದೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡಬಾರದು ಎಂಬ ಷರತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಸದರಿ ಹಿಂದಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಆಹ್ವಾನವಾಗಿತ್ತೇ ಅಥವಾ "ನೀವು ಮೋಸಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದೀರೋ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಕೇವಲ ತೇಲಿಬಿಟ್ಟ ಏನೋಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತೇ" ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ತನಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ." ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸ್ಕೌಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕ ಭೋಜನಕೂಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರನು ಹಿಂದಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸಂಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ "ಕುರುಡಾಗಿರಲಿಲ್ಲ" ಮತ್ತು "ಸೇನಾ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು" ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದ ಎಂದು ಆ ಭೇಟಿಯ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಸಾರಾಂಶದ ಅನುಸಾರ ತಿಳಿದುಬಂದಿತ್ತು. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ, ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆಯುವಂತೆ ಇರಾಕ್ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು "UN-ವಿಧಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೋಡಲು" ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು. ಶ್ವೇತ ಭವನದ ಓರ್ವ ವಕ್ತಾರನು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, ಇರಾಕ್ ಒಂದಷ್ಟು "ಇಂಗಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು" ತೇಲಿಬಿಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ತನಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನಾದರೂ, ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಇರಾಕ್ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅದರ ಸರ್ಕಾರದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸಂಧಾನಸಭೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಬುಷ್ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಷರತ್ತನ್ನು ಮರುದೃಢೀಕರಿಸಿದ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಓರ್ವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಷರತ್ತುಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸದರಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಸಂಧಾನ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ರಹಸ್ಯಾರ್ಥದ ಕುರಿತು ಅವನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ ತನ್ನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಒಂದು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಷರತ್ತಿನ ಕುರಿತಾಗಿ ಇರಾಕ್ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇದರಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತವಾಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಆ ಅಧಿಕಾರಿ ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ, "ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು" ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಹಿಂದಿನವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ; ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆ ಮತ್ತು ಗಾಜಾದಿಂದ ಇಸ್ರೇಲಿನ ವಾಪಸಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಹಿಂದೆಗೆತವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಸದರಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಬೇಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಕುವೈಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಭಾರಿಯ ನಿವಾಸಗಳಿಂದ ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡುವುದಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಪರಮೋಚ್ಚ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಸೇನಾ ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಆಡಳಿತವು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಸ್ಥೂಲವಿವರಣೆ ನೀಡುವ ದಸ್ತಾವೇಜೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ದೇಶವನ್ನು ಬಿಡಲು ವಿದೇಶಿಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಇರಾಕ್ ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, UN ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿತ್ತು...ಶ್ವೇತ ಭವನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇರಾಕ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಬಾಗ್ದಾದ್ನಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ಖಾತೆ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ನಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ "ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದವರಿಂದ" ಜನ್ಯವಾಯಿತು. ನ್ಯೂಸ್ಡೇಗೆ ದೊರಕಿದ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಪತ್ರಗಳ ಅನುಸಾರ, ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಗುರುವಾರದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇರಾಕ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅವನ ಓರ್ವ ಇರಾಕ್-ಸಂಜಾತ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ನೇಹಿತನು ತಲುಪಿಸಿದ. ರಹಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ಹೂರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಹೋಗಬಾರದು ಎಂಬ ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ 2ರಂದು ಕುವೈಟ್ನ ಮೇಲೆ ಇರಾಕ್ ದಾಳಿಮಾಡಿದಾಗ, ಇರಾಕ್-ಸಂಜಾತ ಅಮೆರಿಕಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಶ್ವೇತ ಭವನದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ಜಾನ್ ಸುನುನು ಎಂಬಾತನಿಕೆ "ನಿಕಟನಾಗಿದ್ದವ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತೋರ್ವ ಅಮೆರಿಕಾದವ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಬಾಗ್ದಾದ್ನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆಕ್ರಮಣವಾದ ನಂತರ ಕೂಡಲೇ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಬಿಡಲು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಬುಷ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಒಂದು "ಸಂದೇಶ"ವನ್ನು ಇರಾಕ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಕೆಲದಿನಗಳವರೆಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ಹುಸೇನ್ಗೆ ನಿಕಟನಾಗಿದ್ದ ಇರಾಕಿನ ಓರ್ವ ಪ್ರಭಾವಿ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಕೇಳಿಕೊಂಡ ಎಂಬುದನ್ನು ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ."
- ↑ MIDDLE EAST CRISIS ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಆಫರ್ ಇರಾಕ್ ಸೆಂಟ್ ಪುಲ್ಔಟ್ ಡೀಲ್ ಟು U.S.; [ಎಲ್ಲಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳು]; ಲೇಖಕ: ನಟ್ ರಾಯ್ಸ್. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಬ್ಯೂರೋ. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ. (ಸಂಯೋಜಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳು). ಲಾಂಗ್ ಐಲಂಡ್, N.Y.: Aug 29, 1990 (ಉದ್ಧೃತ ಭಾಗ:"ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಸ್ಥೂಲವಿವರಣೆ ನೀಡುವ ದಸ್ತಾವೇಜೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ದೇಶವನ್ನು ಬಿಡಲು ವಿದೇಶಿಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಇರಾಕ್ ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, UN ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ಕುವೈಟಿನ ಬುಬಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ಬಾಹ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೂಲಕ ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ "ಖಾತರಿಯ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವು" ಇರಾಕ್ಗೆ ದೊರಕಬೇಕು ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ನಿಂದ ಕುವೈಟಿನ ಸೀಮೆಯೊಳಗೆ ಕೊಂಚವೇ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ರುಮೈಲಾಹ್ ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಗಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, 'ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿರುವ' ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ತೈಲ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಹ್ವಾನಗಳನ್ನು ಇರಾಕ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 'ಇರಾಕ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸಲು' ಮತ್ತು 'ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಕುರಿತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು' ಒಂದು ಜಂಟಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಚಿಂತನೆಯನ್ನೂ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ."
- ↑ MIDDLE EAST CRISIS ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಆಫರ್ ಇರಾಕ್ ಸೆಂಟ್ ಪುಲ್ಔಟ್ ಡೀಲ್ ಟು U.S.; [ಎಲ್ಲಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳು]; ಲೇಖಕ: ನಟ್ ರಾಯ್ಸ್. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಬ್ಯೂರೋ. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ. (ಸಂಯೋಜಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳು). ಲಾಂಗ್ ಐಲಂಡ್, N.Y.: ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1990 (ಉದ್ಧೃತ ಭಾಗ: "ಶ್ವೇತ ಭವನದ ಓರ್ವ ವಕ್ತಾರನು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, ಇರಾಕ್ ಒಂದಷ್ಟು "ಇಂಗಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು" ತೇಲಿಬಿಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ತನಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನಾದರೂ, ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಇರಾಕ್ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅದರ ಸರ್ಕಾರದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸಂಧಾನಸಭೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಬುಷ್ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಷರತ್ತನ್ನು ಮರುದೃಢೀಕರಿಸಿದ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಓರ್ವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಷರತ್ತುಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸದರಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಸಂಧಾನ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ರಹಸ್ಯಾರ್ಥದ ಕುರಿತು ಅವನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ ತನ್ನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಒಂದು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಷರತ್ತಿನ ಕುರಿತಾಗಿ ಇರಾಕ್ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇದರಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತವಾಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಆ ಅಧಿಕಾರಿ ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ, "ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು" ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಹಿಂದಿನವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ; ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆ ಮತ್ತು ಗಾಜಾದಿಂದ ಇಸ್ರೇಲಿನ ವಾಪಸಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಹಿಂದೆಗೆತವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಸದರಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಬೇಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು."
- ↑ ಅಂಡರ್ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್ ಪವರ್, ಪೀಟರ್ R. ಮಿಚೆಲ್, ಜಾನ್ ಸ್ಕೋಫೆಲ್: ಆನ್ಲೈನ್ ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು. ಅಧ್ಯಾಯ 5, ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿ 88,
- ↑ "ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಆಫರ್: ಇರಾಕ್ ಸೆಂಟ್ ಪುಲ್ಔಟ್ ಡೀಲ್ ಟು U.S.," ನ್ಯೂಸ್ಡೇ, ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1990, ಪುಟ 3.
- ↑ "U.S.: ಇರಾಕಿ ಪ್ರಪೋಸಲ್ ನಾಟ್ ವರ್ತ್ ಎ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್," ನ್ಯೂಸ್ಡೇ, ಆಗಸ್ಟ್ 30, 1990, ಪುಟ 6. ಒಂದು ಉದ್ಧೃತ ಭಾಗ: ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ನೀಡಿರುವ ಇರಾಕಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಭವನೀಯ ಶಾಂತಿ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನ್ಯೂಸ್ಡೇ ವರದಿಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತವು ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ; ಆದರೆ, ಅವು ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವು. ಅವು ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ್ದು ಆಗಿವೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವರನ್ನೇಕೆ ಮನವೊಲಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ, "ಅದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಆ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ.
- ↑ ಇರಾಕ್ ಆಫರ್ಸ್ ಡೀಲ್ ಟು ಕ್ವಿಟ್ ಕುವೈಟ್ U.S. ರಿಜೆಕ್ಟ್ಸ್ ಇಟ್, ಬಟ್ ಸ್ಟೇಸ್ 'ಇಂಟರೆಸ್ಟೆಡ್'; [NASSAU AND SUFFOLK ಆವೃತ್ತಿ]; ಲೇಖಕ: ನಟ್ ರಾಯ್ಸ್. WASHINGTON BUREAU. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ. (ಸಂಯೋಜಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳು). ಲಾಂಗ್ ಐಲಂಡ್, N.Y.: ಜನವರಿ 3, 1991. ಪುಟ 05 (ಉದ್ಧೃತ ಭಾಗ: "ಸೈನಿಕರು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುವುದಾದರೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿದೇಶಿ ಪಡೆಗಳು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಶ ಎಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಗೊಳಿಸುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವೇರ್ಪಟ್ಟರೆ, ಕುವೈಟ್ನಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದೆ."
- ↑ ಇರಾಕ್ ಆಫರ್ಸ್ ಡೀಲ್ ಟು ಕ್ವಿಟ್ ಕುವೈಟ್ U.S. ರಿಜೆಕ್ಟ್ಸ್ ಇಟ್, ಬಟ್ ಸ್ಟೇಸ್ 'ಇಂಟರೆಸ್ಟೆಡ್'; [NASSAU AND SUFFOLK ಆವೃತ್ತಿ]; ಲೇಖಕ: ನಟ್ ರಾಯ್ಸ್. WASHINGTON BUREAU. ನ್ಯೂಸ್ಡೇ. (ಸಂಯೋಜಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳು). ಲಾಂಗ್ ಐಲಂಡ್, N.Y.: ಜನವರಿ 3, 1991. ಪುಟ 05 (ಉದ್ಧೃತ ಭಾಗ: "U.S. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿನ್ನೆ ಹೊರಗೆಡಹಿರುವುದು. ಒಂದು ಹಿಂದೆಗೆತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಶ್ವೇತ ಭವನವು ಸದರಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ತತ್ಕ್ಷಣವೇ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತಾದರೂ, ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, 'ಕುವೈಟಿನ ಎರಡು ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರವೊಂದರ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಹಕ್ಕು-ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಇದು ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕದ ಇತ್ಯರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವುದನ್ನು ಇದು ಸಂಕೇತಿಸುವುದರಿಂದ ಇದು ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು."
- ↑ ನೋಡಿ: ನಟ್ ರಾಯ್ಸ್, "ಇರಾಕ್ ಇನ್ವೈಟ್ಸ್ ಡೀಲ್ ಟು ಕ್ವಿಟ್ ಕುವೈಟ್," ನ್ಯೂಸ್ಡೇ, ಜನವರಿ 3, 1991, ಪುಟ 5 (ನಗರ ಆವೃತ್ತಿ, ಪುಟ 4).
- ↑ ನೋಡಿ: ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಟೈಲರ್, "ಅರಾಫತ್ ಈಸಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್ ಆನ್ ಕುವೈಟ್-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನ್ ಲಿಂಕ್," ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಜನವರಿ 3, 1991, ಪುಟ A8
- ↑ "ಕಾನ್ಫ್ರಂಟೇಷನ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್: ಬಿಹೈಂಡ್ ಬುಷ್'ಸ್ ಹಾರ್ಡ್ ಲೈನ್," ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಆಗಸ್ಟ್ 22, 1990, ಪುಟ A1
- ↑ ನೋಡಿ: ಪಾಲ್ ಲೆವಿಸ್, "ಕಾನ್ಫ್ರಂಟೇಷನ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್: ದಿ U.N.; ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅಂಡ್ 3 ಅರಬ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಇಷ್ಯೂ ಆನ್ ಅಪೀಲ್ ಟು ಹುಸೇನ್," ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಜನವರಿ 15, 1991, ಪುಟ A12
- ↑ ಮೈಕೇಲ್ ಕ್ರಾನಿಷ್ ಮತ್ತು ಇತರರು, "ವರ್ಲ್ಡ್ ವೆಯ್ಟ್ಸ್ ಆನ್ ಬ್ರಿಂಕ್ ಆಫ್ ವಾರ್: ಲೇಟ್ ಎಫರ್ಟ್ ಅಟ್ ಡಿಪ್ಲೊಮೆಸಿ ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ಫೇಲ್ಸ್," ಬೋಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್, ಜನವರಿ 16, 1991, ಪುಟ 1
- ↑ ಎಲೆನ್ ನಿಮನ್ಸ್, A.P., "ಲಾಸ್ಟ್-ಡಿಚ್ ಪಿಚಸ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್; ಬಟ್ U.S. ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಇರಾಕೀಸ್ ಹೋಲ್ಡ್ ಕೀ," ಹೂಸ್ಟನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್, ಜನವರಿ 15, 1991, ಪುಟ 1
- ↑ ಲೋರಿ ಫಿಸ್ಲರ್ ದಾಮ್ರೊಷ್, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಾ, ಕೇಸಸ್ ಅಂಡ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್ , ವೆಸ್ಟ್ ಗ್ರೂಪ್, 2001
- ↑ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಕೆಪೆಲ್ ಜಿಹಾದ್: ದಿ ಟ್ರೈಲ್ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ.
- ↑ "The Operation Desert Shield/Desert Storm Timeline". Archived from the original on 2007-09-29. Retrieved 30 June 2010.
- ↑ "15 Years After Desert Storm, U.S. Commitment to Region Continues". Retrieved 29 March 2007.
- ↑ Essential Documents: UN Security Council Resolution 678, Council on Foreign Relations, archived from the original on 2009-06-14, retrieved 2010-08-02
- ↑ "The Unfinished War: A Decade Since Desert Storm". CNN In-Depth Specials. 2001. Archived from the original on 2007-05-10. Retrieved 2008-04-05.
- ↑ Lynch, Colum (1 November 2006). "Security Council Seat Tied to Aid". washingtonpost.com. Retrieved 2010-03-18.
- ↑ "ಮಿಲ್ಲರ್ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫೇರ್ಸ್ - ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಷಿಯಲ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಆರ್ಕೀವ್". Archived from the original on 2011-01-16. Retrieved 2010-08-02.
- ↑ ಇನ್ ವಾರ್, ಸಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಫ್ಯಾಕ್ಚುಯಲ್ | csmonitor.com
- ↑ ಹೌ PR ಸೋಲ್ಡ್ ದಿ ವಾರ್ ಇನ್ ದಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್ | ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಮೀಡಿಯಾ ಅಂಡ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ
- ↑ "ಕುವೈಟ್ಗೇಟ್ - ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಆಫ್ ಕುವೈಟಿ ಬೇಬೀಸ್ ಬೈ ಇರಾಕಿ ಸೋಲ್ಜರ್ಸ್ ಎಗ್ಸಾಜರೇಟೆಡ್ | ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮಂತ್ಲಿ | BNETನಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ". Archived from the original on 2012-05-29. Retrieved 2012-05-29.
- ↑ ಮಕಿಯಾ 1993, ಪುಟ 40.
- ↑ ಮಕಿಯಾ 1993, ಪುಟಗಳು 31-33
- ↑ ಮಕಿಯಾ 1993, ಪುಟ 32.
- ↑ name=cnnstats Edwin E. Moïse. "Limited War : The Stereotypes". Clemson University. Retrieved 2010-07-02.
- ↑ ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ globalsecurity.com
- ↑ "CNN.com In-depth specials — Gulf War (via Internet Archive)". CNN. 2001. Archived from the original on 2008-06-12. Retrieved 2008-03-23.
- ↑ http://128.121.102.226/aaloss.html[ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ]
- ↑ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಫ್ರೀಡ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಎಫ್ರೇಮ್ ಕರ್ಷ್, ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್: ಡಿಪ್ಲೊಮೆಸಿ ಅಂಡ್ ವಾರ್ ಇನ್ ದಿ ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆರ್ಡರ್ , 1990-1991 (ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್, 1993), 332.
- ↑ Post Video To Facebook (1991-01-09). "Geneva Meeting on Arabian Gulf Crisis - C-SPAN Video Library". C-spanarchives.org. Archived from the original on 2011-05-01. Retrieved 2010-03-18.
{{cite web}}
:|author=
has generic name (help) - ↑ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಫ್ರೀಡ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಎಫ್ರೇಮ್ ಕರ್ಷ್, ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್: ಡಿಪ್ಲೊಮೆಸಿ ಅಂಡ್ ವಾರ್ ಇನ್ ದಿ ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆರ್ಡರ್ , 1990-1991 (ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್, 1993), 331-41.
- ↑ John Pike. "Operation Desert Sabre / Gulf War Ground Campaign". Globalsecurity.org. Retrieved 2010-03-18.
- ↑ Andrew Leydon. "Carriers in the Arabian Gulf War". Leyden.com. Retrieved 2010-03-18.
- ↑ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕದನಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ
- ↑ ಫಿಸ್ಕ್, ರಾಬರ್ಟ್. ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ವಾರ್ ಫಾರ್ ಸಿವಿಲಿಸೇಷನ್ , ವಿಂಟೇಜ್ (2007 ಮರುಮುದ್ರಣ), ಪುಟ 646ರಲ್ಲಿ.
- ↑ ""Cheney changed his view on Iraq", by Charles Pope, Seattle Post-Intelligencer, 29 September 2004". Retrieved 7 January 2005.
- ↑ ೬೮.೦ ೬೮.೧ ೬೮.೨ Crocker III, H. W. (2006). Don't Tread on Me. New York: Crown Forum. p. 384. ISBN 9781400053636.
- ↑ ೬೯.೦ ೬೯.೧ ರಾಬರ್ಟ್ ಫಿಸ್ಕ್, ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ವಾರ್ ಫಾರ್ ಸಿವಿಲಿಸೇಷನ್; ದಿ ಕಾನ್ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಫೋರ್ತ್ ಎಸ್ಟೇಟ್, 2005), ಪುಟ 853.
- ↑ "Toting the Casualties of War". Businessweek. 6 February 2003.
- ↑ Ford, Peter (9 April 2003). "Bid to stem civilian deaths tested". Christian Science Monitor.
- ↑ Keaney, Thomas (1993). Gulf War Air Power Survey. United States Dept. of the Air Force. ISBN 0-16-041950-6.
{{cite book}}
: Unknown parameter|coauthors=
ignored (|author=
suggested) (help) - ↑ "ವೇಜಸ್ ಆಫ್ ವಾರ್ - ಅಪೆಂಡಿಕ್ಸ್ 2: ಇರಾಕಿ ಕಂಬ್ಯಾಟಂಟ್ ಅಂಡ್ ನಾನ್ಕಂಬ್ಯಾಟಂಟ್ ಫೆಟಲಿಟೀಸ್ ಇನ್ ದಿ 1991 ಗಲ್ಫ್ ವಾರ್". Archived from the original on 2016-01-04. Retrieved 2010-08-02.
- ↑ ೭೪.೦ ೭೪.೧ In-Depth Specials - Gulf War, CNN, 2001, archived from the original on 2001
{{citation}}
: Check date values in:|archivedate=
(help) - ↑ Blanford, Nicholas (2001), Kuwait hopes for answers on its Gulf War POWs, Christian Science Monitor
- ↑ Arabian Gulf War - MSN Encarta. Archived from the original on 2009-11-01. Retrieved 2010-08-02.
{{cite encyclopedia}}
: Unknown parameter|deadurl=
ignored (help) - ↑ NGWRC: Serving veterans of recent and current wars (2006ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು ಮೂಲತಾಣ ದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು)}
- ↑ ಆಫ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್'ಸ್ 700,000 U.S. ಟ್ರೂಪ್ಸ್, 26% ನೌ ಡಿಸೇಬಲ್ಡ್ Archived 2010-11-28 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ., ಜೂನ್ 19, 2000, otohns.com, ಸೈಟಿಂಗ್ newsrx.com
- ↑ "ಈಸ್ ಆನ್ ಆರ್ಮಮೆಂಟ್ ಸಿಕನಿಂಗ್ U.S. ಸೋಲ್ಜರ್ಸ್?". Archived from the original on 2014-07-03. Retrieved 2010-08-02.
- ↑ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ - ಅರೇಬಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ, 1991
- ↑ ದಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್. "ಸೋಲ್ಜರ್ ರಿಪೋರ್ಟೆಡ್ ಡೆಡ್ ಷೋಸ್ ಅಪ್ ಅಟ್ ಪೇರೆಂಟ್ಸ್' ಡೋರ್ಸ್ಟೆಪ್." 22 ಮಾರ್ಚ್ 1991.
- ↑ ಇರಾನ್-ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ನ ಪಾತ್ರ
- ↑ ಮಿಲ್ಲರ್, ಜೂಡಿತ್. "ಸಿರಿಯಾ ಪ್ಲಾನ್ಸ್ ಟು ಡಬಲ್ ಗಲ್ಫ್ ಫೋರ್ಸ್." ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ , 27 ಮಾರ್ಚ್ 1991.
- ↑ ರೋಲ್ ಆಫ್ ಕುವೈಟಿ ಆರ್ಮ್ಡ್ ಫೋರ್ಸಸ್ ಇನ್ ದಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್ ವಾರ್
- ↑ "Information Paper: Iraq's Scud Ballistic Missiles". Special Assistant for Gulf War Illnesses Department of Defense. 2000. Archived from the original on 2011-05-14. Retrieved 2009-05-21.
- ↑ "Three Isrealis killed as Scuds hit Tel Aviv". The Tech. 1991. Archived from the original on 2008-12-28. Retrieved 2009-01-11.
- ↑ ೮೭.೦ ೮೭.೧ "Betrokkenheid van Nederland" (in Dutch). Ministerie van Defensie. 2009. Archived from the original on 2011-04-28. Retrieved 2009-01-11.
{{cite web}}
: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ Schröder H, Heimers A, Frentzel-Beyme R, Schott A, Hoffman W (2003). "Chromosome Aberration Analysis in Peripheral Lymphocytes of Gulf War and Balkans War Veterans". Radiation Protection Dosimetry. 103: 211–219.
{{cite journal}}
: External link in
(help)CS1 maint: multiple names: authors list (link)|title=
- ↑ ಹಿಂಡಿನ್, R. ಮತ್ತು ಇತರರು (2005) "ಟೆರಟೊಜೆನಿಸಿಟಿ ಆಫ್ ಡಿಪ್ಲೀಟೆಡ್ ಯುರೇನಿಯಂ ಏರೊಸಾಲ್ಸ್: ಎ ರಿವ್ಯೂ ಫ್ರಂ ಆನ್ ಎಪಿಡೆಮಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್," ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಹೆಲ್ತ್, ಸಂಪು 4, ಪುಟಗಳು 17.
- ↑ ಆನ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಯುರೇನಿಯಂ ಡಿಸ್ಪರ್ಸಲ್ ಅಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಯೂಸಿಂಗ್ ಎ ಗಲ್ಫ್ ವಾರ್ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ Archived 2012-02-04 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ., ಆಲ್ಬರ್ಟ್ C. ಮಾರ್ಷಲ್, ಸ್ಯಾಂಡಿಯಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲ್ಯಾಬರೇಟರೀಸ್
- ↑ John Pike. "E-8 Joint-DEATH STAR [JSTARS]". Globalsecurity.org. Retrieved 2010-03-18.
- ↑ "ಬರೀಡ್ ಅಲೈವ್: U.S. ಟ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಯೂಸ್ಡ್ ಪ್ಲೋಸ್ ಟು ಕಿಲ್ ಥೌಸಂಡ್ಸ್ ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ವಾರ್ ಟ್ರೆಂಚಸ್," ನ್ಯೂಸ್ಡೇ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್), ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12, 1991, ಪುಟ 1, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಡೇ ಸ್ಲೊಯಾನ್
- ↑ "frontline: the gulf war: appendix: Iraqi death toll". Retrieved 4 December 2005.
- ↑ • ಜಾನ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್, ದಿ ವಾರ್ಸ್ ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಸದ್ದಾಂ. ಮ್ಯಾಕ್ಮಿಲನ್: ಬೇಸಿಂಗ್ಸ್ಟೋಕ್. 2003.
- ↑ ರಾಮ್ಸೇ ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ದಿ ಫೈರ್ ದಿಸ್ ಟೈಮ್: U.S. ವಾರ್ ಕ್ರೈಮ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಥಂಡರ್'ಸ್ ಮೌತ್, 1992
- ↑ ಜೂನ್ 23, 1991, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್, ಬಾರ್ಟ್ ಗೆಲ್ಮನ್
- ↑ "ದಿ ವ್ಯೂ ಫ್ರಂ ಫ್ರಾನ್ಸ್: ಅಮೆರಿಕಾ'ಸ್ ಅನ್ಯೀಲ್ಡಿಂಗ್ ಪಾಲಿಸಿ ಟುವರ್ಡ್ ಇರಾಕ್," ಫಾರಿನ್ ಅಫೇರ್ಸ್, ಸಂಪುಟ 74, ಸಂಖ್ಯೆ 1, ಜನವರಿ/ಫೆಬ್ರುವರಿ 1995, ಪುಟಗಳು 61-62
- ↑ ಫ್ರಂಟ್ಲೈನ್: ವಾರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್
- ↑ ದಿ ಫ್ಲೈಟ್ ದಟ್ ಚೇಂಜ್ಡ್ ಮೈ ಲೈಫ್ Archived 2011-04-29 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
- ↑ ವಾರ್ ಸ್ಟೋರಿ:ಜಾನ್ ಪೀಟರ್ಸ್
- ↑ ೧೦೧.೦ ೧೦೧.೧ "US pulls out of Saudi Arabia". BBC News. 29 April 2003. Retrieved 29 November 2009.
- ↑ ಪ್ಲಾಟ್ಜ್, ಡೇವಿಡ್ (2001) ವಾಟ್ ಡಸ್ ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲ್ಯಾಡೆನ್ ವಾಂಟ್?, ಸ್ಲೇಟ್
- ↑ Bergen, Peter L. (2001). Holy War Inc. Simon & Schuster. p. 3.
- ↑ "Face to face with Osama". London: The Guardian. 26 September 2001. Archived from the original on 2008-01-19. Retrieved 30 June 2010.
- ↑ "Iraq surveys show 'humanitarian emergency'". Wednesday, 12 August 1999. Archived from the original on 6 ಆಗಸ್ಟ್ 2009. Retrieved 29 November 2009.
{{cite web}}
: Check date values in:|date=
(help) - ↑ ಡ್ಯೂಕ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್-ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್-ಆಫ್ಟರ್ ದಿ ಡೆಲ್ಯೂಜ್, ಬೈ ಜೆಫ್ರಿ ಪೊಲಾಕ್-ಮಾರ್ಚ್/ಏಪ್ರಿಲ್ 2003
- ↑ Leckie, Robert (1998). The Wars of America. Castle Books.
- ↑ ೧೦೮.೦ ೧೦೮.೧ ಹೌ ಮಚ್ ಡಿಡ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ವಾರ್ ಕಾಸ್ಟ್ ದಿ US?
- ↑ "Dumb Bombs". Fas.org. Retrieved 2010-03-18.
- ↑ ದಿ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ ಮಿಸೈಲ್ ಫೇಲ್ಯೂರ್
- ↑ "Conclusions" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2005-10-29. Retrieved 4 December 2005.
- ↑ fr:Guerre du Koweït (1990-1991)
- ↑ de:Golfkrieg, de:Zweiter Golfkrieg
http://www.herbeash.com/gulf_war91/default.asp Archived 2010-11-20 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- (French)Script error: No such module "Description". ಗಯ್ ಲೆಬೆಗ್ಯೂ, (ಅನುವಾದಿತ ರಾಬರ್ಟ್ J. ಅಮ್ರಾಲ್), « ಗಲ್ಫ್ ವಾರ್: ಮಿಲಿಟರಿ ಸೆಟಲೈಟ್ಸ್, ದಿ ಲೆಸನ್ », ಇದರಲ್ಲಿರುವುದು: ರೆವ್ಯೂ ಏರೋಸ್ಪೇಷಿಯಲ್ , n°79, ಜೂನ್ 1991.
- Arbuthnot, Felicity (17 September 2000). "Allies Deliberately Poisoned Iraq Public Water Supply In Gulf War". Scotland: Sunday Herald. Archived from the original on 5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005. Retrieved 4 December 2005.
- Atkinson, Rick (31 July 1998). "U.S. Claims Iraqi Nuclear Reactors Hit Hard". Washington Post. Retrieved 4 December 2005.
{{cite news}}
: Check date values in:|year=
and|year=
/|date=
mismatch (help); Unknown parameter|coauthors=
ignored (|author=
suggested) (help) - Austvik, Ole Gunnar (1993). "The War Over the Price of Oil". International Journal of Global Energy Issues.
- Bard, Mitchell. "The Gulf War". Jewish Virtual Library. Retrieved 25 May 2009.
- Barzilai, Gad (1993). Klieman, Aharon and Shidlo, Gil (ed.). The Gulf Crisis and Its Global Aftermath. Routledge. ISBN 0-415-08002-9.
{{cite book}}
: CS1 maint: multiple names: editors list (link) - Blum, William (1995). Killing Hope: U.S. Military and CIA Interventions Since World War II. Common Courage Press. ISBN 1-56751-052-3. Archived from the original on 2008-01-23. Retrieved 4 December 2005.
- Bolkom, Christopher. "Attack Aircraft Proliferation: Areas for Concern". Archived from the original on 11 ಮಾರ್ಚ್ 2016. Retrieved 4 December 2005.
{{cite web}}
: Unknown parameter|coauthor=
ignored (|author=
suggested) (help) - Brown., Miland. "First Arabian Gulf War". Archived from the original on 2007-01-21.
- Forbes, Daniel (15 May 2000). "Gulf War crimes?". Salon Magazine. Archived from the original on 6 ಆಗಸ್ಟ್ 2011. Retrieved 4 December 2005.
- Hawley., T. M. (1992). Against the Fires of Hell: The Environmental Disaster of the Gulf War. New York u.a.: Harcourt Brace Jovanovich. ISBN 0-15-103969-0.
- Hiro, Dilip (1992). Desert Shield to Desert Storm: The Second Gulf War. Routledge. ISBN 9780415906579.
- Hoskinson, Ronald Andrew (1994). "Gulf War Photo Gallery". Archived from the original on 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005. Retrieved 4 December 2005.
{{cite web}}
: Unknown parameter|coauthor=
ignored (|author=
suggested) (help) - Kepel, Gilles (2002). "From the Gulf War to the Taliban Jihad / Jihad: The Trail of Political Islam".
- Latimer, Jon (2001). Deception in War. London: John Murray. ISBN 0-7195-5605-8.
- Little, Allan (1 December 1997). "Iraq coming in from the cold?". BBC. Retrieved 4 December 2005.
- Lowry, Richard S (2003 and 2008). "The Gulf War Chronicles". iUniverse.
{{cite web}}
: Check date values in:|year=
(help) - MacArthur, John. "Independent Policy Forum Luncheon Honoring". Retrieved 4 December 2005.
- Makiya, Kanan (1993), Cruelty and silence : war, tyranny, uprising, and the Arab World, W.W. Norton, ISBN 9780393031089
- Moise, Edwin. "Bibliography: The First U.S. - Iraq War: Desert Shield and Desert Storm (1990-1991)". Retrieved 21 March 2009.
- Munro, Alan (2006). Arab Storm: Politics and Diplomacy Behind the Gulf War. I.B. Tauris. ISBN 1-84511-128-1.
- Naval Historical Center (15 May 1991). "The United States Navy in Desert Shield/Desert Storm". Archived from the original on 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005. Retrieved 4 December 2005.
- Wright, Steven (2007). The United States and Arabian Gulf Security: The Foundations of the War on Terror. Ithaca Press. ISBN 978-0863723216.
- Niksch, Larry A (23 May 1991). "Japan's Response to the Arabian Gulf Crisis: Implications for U.S.-Japan Relations". Congressional Research Service, Library of Congress. Retrieved 4 December 2005.
{{cite web}}
: Unknown parameter|coauthor=
ignored (|author=
suggested) (help) - Roberts, Paul William (1998). The demonic comedy : some detours in the Baghdad of Saddam Hussein. New York: Farrar, Straus and Giroux. ISBN 9780374138233.
- Sifry, Micah; Cerf, Christopher (1991). The Gulf War Reader. New York, NY: Random House. ISBN 0-8129-1947-5.
- Smith, Jean Edward (1992). George Bush's War. New York: Henry Holt. ISBN 9780805013887.
- Turnley, Peter (December 2002). "The Unseen Gulf War (photo essay)". Retrieved 4 December 2005.
- Walker, Paul; Stambler, Eric (1991). "...and the dirty little weapons". Bulletin of the Atomic Scientists Vol 47, Number 4. Archived from the original on 2007-02-03. Retrieved 30 June 2010.
- Frank, Andre Gunder (20 May 1991 work=Political Economy Notebooks for Study and Research, no. 14, pp. 5-34). "Third World War in the Gulf: A New World Order". Retrieved 4 December 2005.
{{cite web}}
: Check date values in:|date=
(help); Missing pipe in:|date=
(help) - PBS Frontline. "The Gulf War: an in-depth examination of the 1990-1991 Arabian Gulf crisis". Retrieved 4 December 2005.
- "Report to Congress on the Conduct of the Arabian Gulf War, Chapter 6". Archived from the original on 2 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007. Retrieved 4 December 2005.
ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ಡಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್
- ಬ್ರೇವೋ ಟೂ ಝೀರೋ
- ಕರೇಜ್ ಅಂಡರ್ ಫೈರ್
- ದಿ ಫೈನೆಸ್ಟ್ ಅವರ್
- ಜಾರ್ಹೆಡ್
- ಲೆಸನ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಾರ್ಕ್ನೆಸ್
- ಲೈವ್ ಫ್ರಂ ಬಾಗ್ದಾದ್
- ಹೀರೋಸ್ ಆಫ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್
- ಟವೆಲ್ಹೆಡ್
- ಥ್ರೀ ಕಿಂಗ್ಸ್
- ದಿ ಮಂಚೂರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ (2004ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)
- ದಿ ಬಿಗ್ ಲೆಬೋವ್ಸ್ಕಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನೂ ಸಹ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ದಿ ಪನಿಷರ್ (2004ರ ಚಲನಚಿತ್ರ) ಎಂಬ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತಿವರ್ತಿಸುವ ಅನುಕ್ರಮತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ಬ್ರೇವಿಂಗ್ ದಿ ಫಿಯರ್ - ದಿ ಟ್ರೂ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ರೌಡಿ US ಮೆರೈನ್ಸ್ ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ವಾರ್ (ಡೋಗ್ಲಸ್ ಫಾಸ್ಟರ್ ವಿರಚಿತ)
- ಗ್ಲಾಸ್ (ಪ್ಲೇ ದಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ಸ್ಯಾಂಡ್)
- ದಿ ಫಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ (ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಫಾರ್ಸಿತ್ ವಿರಚಿತ)
- ನಿಕ್ ಲಿವಿಂಗ್ಸ್ಟನ್ ವಿರಚಿತ ಟು ಡೈ ಇನ್ ಬ್ಯಾಬಿಲನ್
- ಜೇಮ್ಸ್ ಫೆರ್ರೋ ವಿರಚಿತ ಹಾಗ್ಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಕಾಸಿನ ಕಾದಂಬರಿ ಸರಣಿ
- ಝಹೀದಾ ಝೈದಿ ವಿರಚಿತ ಬರ್ನಿಂಗ್ ಡಸರ್ಟ್
- ಬ್ರೇವೋ ಟೂ ಝೀರೋ - ದಿ ಟ್ರೂ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಆನ್ SAS ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಿಹೈಂಡ್ ಎನಿಮಿ ಲೈನ್ಸ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್ (ಆಂಡಿ ಮೆಕ್ನಾಬ್ ವಿರಚಿತ)
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ (1991)
- ಸೂಪರ್ ಬ್ಯಾಟಲ್ಟ್ಯಾಂಕ್ (1992)
- Gulf War: Operation Desert Hammer (1999)
- Conflict: Desert Storm (2002)
- Conflict: Desert Storm 2 (2003)
- ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ (1993)
- ಡಸರ್ಟ್ ಕಂಬ್ಯಾಟ್ ಬ್ಯಾಟಲ್ಫೀಲ್ಡ್ 1942 ಮೋಡ್ (2002?)
- ಸೈಲೆಂಟ್ ಥಂಡರ್ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಟ) (1998?)
- Desert Strike: Return to the Gulf (1992)
- Tom Clancy's Splinter Cell: Conviction (2010), ಒಂದು ನೌಕಾ SEAL ಆಗಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಫಿಶರ್ನ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ಬ್ಯಾಕ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- ಗಲ್ಫ್ ವಾಡ್ ಗೈಡ್ - ಇರಾಕ್, U.S., UK ಆಪರೇಷನ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ Archived 2018-04-01 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.: ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾದ ವಿಶೇಷ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯುದ್ಧಸಂಬಂಧಿ ತಾಣ.
- ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ & ದಿ ಇನ್ವೇಷನ್ ಆಫ್ ಕುವೈಟ್. Archived 2010-06-27 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
- CBC ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಕೀವ್ಸ್ - ದಿ 1991 ಗಲ್ಫ್ ಯುದ್ಧ
- ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ POWಸ್ Archived 2010-05-10 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
- ಮಾಸ್ಟರ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಓರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂಸ್ Archived 2010-12-31 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.: ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ವತಿಯಿಂದ ನೀಡಲಾಗಿರುವಂಥದು.
- ಬೈಬ್ಲಿಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ದಿ ಡಸರ್ಟ್ ಷೀಲ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಡಸರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ Archived 2007-12-12 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.: ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ವತಿಯಿಂದ ಸಂಕಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು
- ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ವಾರ್, ಎವೆರಿ ಲಾಸ್ಟ್ ನೈಲ್ ವಾಸ್ ಅಕೌಂಟೆಡ್ ಫಾರ್, ಬಟ್ ದಿ ಇರಾಕಿ ಡೆಡ್ ವೆಂಟ್ ಅನ್ಟ್ಯಾಲೀಡ್. Archived 2009-10-06 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.ಅಟ್ ಲಾಸ್ಟ್ ದೆರ್ ಸ್ಟೋರಿ ಈಸ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಟೋಲ್ಡ್ Archived 2009-10-06 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. ITV - ಜಾನ್ ಪಿಲ್ಜರ್
- ವೆಬ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟಿನ ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಕೊಂಡಿಗಳು
- CS1 errors: unsupported parameter
- CS1 errors: archive-url
- CS1 maint: url-status
- Wikipedia articles needing page number citations
- ಮಡಿದ ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಲೇಖನಗಳು
- ಮಡಿದ ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಖನಗಳು from ಆಗಸ್ಟ್ 2021
- ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮಡಿದ ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಲೇಖನಗಳು
- CS1 errors: generic name
- CS1 errors: dates
- CS1 maint: unrecognized language
- CS1 errors: external links
- CS1 maint: multiple names: authors list
- Pages using ISBN magic links
- Pages with script errors
- Articles with hatnote templates targeting a nonexistent page
- ಕಡತ ಕೊಂಡಿಗಳು ಮುರಿದಿರುವ ಪುಟಗಳು
- Articles with unsourced statements from July 2009
- Articles with invalid date parameter in template
- Articles needing additional references from March 2008
- All articles needing additional references
- Articles with unsourced statements from February 2009
- Articles with unsourced statements from April 2010
- Articles with unsourced statements from March 2009
- Articles with unsourced statements from November 2009
- Articles with unsourced statements from October 2008
- Articles with unsourced statements from January 2008
- Articles with limited geographic scope from January 2010
- Articles with unsourced statements from January 2010
- All articles that may contain original research
- Articles that may contain original research from January 2010
- Articles with French-language external links
- CS1 maint: multiple names: editors list
- CS1 errors: missing pipe
- Commons link is locally defined
- Commons category with local link different than on Wikidata
- Articles with unsourced statements from November 2012
- ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ
- 1991ರಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು
- ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ 1900-1999ರ ಅವಧಿಯ ಸೇನಾ ಇತಿಹಾಸ
- ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸೇನಾ ಕಾಯಾಚರಣೆಗಳು
- ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯುದ್ಧಗಳು
- ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯುದ್ಧಗಳು
- ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯುದ್ಧಗಳು
- ಇರಾಕ್ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯುದ್ಧಗಳು
- ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯುದ್ಧಗಳು
- ಇಸ್ರೇಲ್ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಯುದ್ಧಗಳು
- ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿನ 20ನೇ ಶತಮಾನ
- 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಿಶೇಷ ನೌಕಾದಳಗಳು
- ಯುದ್ಧ