Մորին Սթեփլթոն
Մորին Սթեփլթոն | |
---|---|
![]() | |
Ծննդյան թիվ՝ | հունիսի 21, 1925[1][2][3][…] |
Ծննդավայր՝ | Թրոյ, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4] |
Վախճանի թիվ՝ | մարտի 13, 2006[1][2][3][…] (80 տարեկան) |
Վախճանի վայր՝ | Լենոքս, Բերկշիր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ |
Քաղաքացիություն՝ | ![]() |
Մասնագիտություն՝ | հեռուստատեսային դերասանուհի, կինոդերասանուհի և թատրոնի դերասանուհի |
Պարգևներ՝ | |
IMDb։ | ID 0822972 |
Մորին Սթեփլթոն (անգլ.՝ Maureen Stapleton, հունիսի 21, 1925[1][2][3][…], Թրոյ, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4] - մարտի 13, 2006[1][2][3][…], Լենոքս, Բերկշիր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, «Օսկար», «Ոսկե գլոբուս», «Էմմի» և «Թոնի» մրցանակների դափնեկիր։ Ընդգրկվել է Ամերիկյան թատրոնի փառքի սրահում։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Լոյիս Մորին Սթեփլթոնը ծնվել է Նյու Յորք նահանգի Տրոյ քաղաքում, Այրին և Ջոն Փ. Սթեփլթոնների ընտանիքում։ Նրա ծնողները եկել են Իռլանդիայից, և ապագա դերասանուհին իր մանկությունն անցկացրել է խիստ կաթոլիկ ավանդույթներով[6]։ Նրա ծնողները ամուսնալուծվել են հոր ալկոհոլիզմի պատճառով, երբ Սթեփլթոնը դեռ երեխա էր։ Դպրոցն ավարտելուց անմիջապես հետո նա սկսել է իր դերասանական կարիերան թատրոնում և շուտով աչքի է ընկել որպես դրամատիկ և կատակերգական դերասանուհի։
Տասնութ տարեկան հասակում Մորին Սթեփլթոնը տեղափոխվել է Նյու Յորք։ Սկզբում աշխատել է որպես մոդել, որպեսզի կարողանա ապահովել անհրաժեշտ ծախսերը։ Մոդելային ստուդիաներից մեկում նա ծանոթացել է հոլիվուդյան դերասան Ջոյել ՄքՔրիի հետ, որի շնորհիվ ճանապարհ է հարթել դեպի Նյու Յորքի թատերական բեմ։ Նրա դեբյուտը Բրոդվեյում տեղի է ունեցել 1946 թվականին «Համարձակ երիտասարդը՝ Արևմուտքի հպարտությունը» բեմադրության մեջ։ 1951 թվականին դերասանուհին դեր է ստացել «Դաջված վարդը» ներկայացման մեջ։ Ի սկզբանե, Թենեսի Ուիլյամսն այս պիեսը գրել էր հատուկ Աննա Մանյանիի համար, սակայն վերջինիս անգլերենի անբավարար իմացության պատճառով, դերը բաժին է հասել Սթեփլթոնին։ Այս ներկայացման մեջ Սերաֆինայի դերը դերասանուհուն բերել է «Թոնի» մրցանակ։ Այնուամենայնիվ, Մանյանին խաղացել է այս դերը չորս տարի անց համանուն ֆիլմում։
Հետագայում Սթեփլթոնը հայտնվել է Ուիլյամսի մի շարք պիեսներում, այդ թվում՝ «Բամբակով լի 27 ֆուրգոն» և «Օրֆեուսը իջնում է դժոխք», ինչպես նաև, Լիլիան Հելմանի «Խաղալիքներ ձեղնահարկում» ներկայացման մեջ։ Դերասանուհին ստացել է իր երկրորդ «Թոնի» մրցանակը Նիլ Սայմոնի «Թմբլիկ տիկինը» պիեսում դերի համար 1971 թվականին։ Բրոդվեյում նա նաև ուշագրավ դերեր է խաղացել «Փոքրիկ աղվեսներ»-ում՝ Էլիզաբեթ Թեյլորի գլխավոր դերակատարմամբ և «Ջին խաղը» ներկայացման մեջ, որպես Ջեսիկա Տենդիին փոխարինող։
1968 թվականին Սթեփլթոնը «Էմմի» մրցանակ է ստացել «Եդեմ տանող ճանապարհների միջև» ֆիլմում իր դերի համար։ Դերասանուհին զգալի հաջողությունների է հասել իր կինոկարիերայի մեկնարկով։ 1959 թվականին «Միայնակ սրտեր» ֆիլմում իր առաջին դերի համար (Ֆեյ Դոյլի) Սթեփլթոնը առաջադրվել է «Օսկարի»՝ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի։ Հատկանշական էր նաև նրա դերը 1963 թվականին «Ցտեսություն, թռչնակ» ֆիլմում, որտեղ գլխավոր դերերում հանդես էին եկել Ջանեթ Լին և Դիք Վան Դայքը։ Մորին Սթեփլթոնը ևս երեք անգամ առաջադրվել էր «Օսկարի» «Օդանավակայան» (1970) և «Ինտերիերներ» (1978) ֆիլմերում դերերի համար, իսկ 1982 թվականին նա արժանացել է բաղձալի «Օսկար» մրցանակի՝ Ուորեն Բիթիի «Կարմիրները» ֆիլմում Էմմա Գոլդմանի դերի համար։
1980-ականներին Սթեփլթոնը նշանավոր դերեր ունեցավ «Բոժոժ» (1985թ.), «Խենթերը» (1987թ.) և «Բոժոժ։ Վերադարձը» (1988թ.) ֆիլմերում։ 1981 թվականին նրա հայրենի Տրոյ քաղաքում քոլեջի ուսանողական թատրոնը անվանակոչվել է նրա պատվին[7]։
Մորին Սթեփլթոնն ամուսնացած է եղել երկու անգամ։ Սթեփլթոնի առաջին ամուսինը Մաքս Ալենթուկն էր՝ պրոդյուսեր Քերմիտ Բլումգարդենի գլխավոր մենեջերը, ում հետ նա ապրել է մինչև 1959[8]։ Իսկ երկրորդը՝ դրամատուրգ Դեյվիդ Ռայֆելը, որից նա բաժանվեց 1966 թվականին։ Առաջին ամուսնուց դերասանուհին ունի որդի Դանիելին և դուստր Քեթրինին[9]։ Տարիներ շարունակ Սթեփլթոնը տառապում էր անհանգստությունից և ալկոհոլիզմից։ Ավելի ուշ նա խոստովանում էր. «Հենց վարագույրն իջնում էր, իմ ձեռքը ուղղվում էր դեպի օղու շիշը»[10]։ Նա նաև ասում էր, որ ծանր մանկությունը մեծապես նպաստեց նրա վիճակին և ինքնավստահության պակասին։
Մորին Սթեփլթոնը, լինելով մոլագար ծխող, մահացել է թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդությունից 2006 թվականի մարտի 13-ին Մասաչուսեթս նահանգի Լենոքս քաղաքի իր տանը 80 տարեկան հասակում։
Ընտրված ֆիլմագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Տարի | Հայերեն անվանում | Բնօրինակ անվանում | Դեր | |
---|---|---|---|---|
1958 | ֆ | Միայնակ սրտեր | Lonelyhearts | Ֆեյ Դոյլ |
1960 | ֆ | Փախչող տեսակը | The Fugitive Kind | Ուի Թալբոտ |
1962 | ֆ | Տեսարան կամրջից | Vu du pont | Բեատրիս Քարբոն |
1964 | ս | Մեքենա 54, որտե՞ղ ես | Car 54, Where Are You? | գնչուհի The Gypsy Curseդրվագում |
1970 | ֆ | Օդանավակայան | Airport | Ինես Գերերո |
1971 | ֆ | 42-ի ամառ | Summer of ’42 | Սոֆի՝ Հերմիի մայր հնչյունավորում; տիտրերում նշված չէ |
1971 | ֆ | Ինտերիերներ | Interiors | Պերլ |
1979 | ֆ | Վազողը սայթաքում է | The Runner Stumbles | Տիկին Շենդիգ |
1981 | ֆ | Երկրպագուն | The Fan | Բել Գոլդման |
1981 | ֆ | Կարմիրները | Reds | Էմմա Գոլդման |
1984 | ֆ | Վտանգավոր Ջոնին | Johnny Dangerously | Քելլիի մայրիկ |
1985 | ֆ | Բոժոժ | Cocoon | Մերի Լաքեթ |
1986 | ֆ | Պարտքի փոս | The Money Pit | Էստել |
1986 | ֆ | Խանդ | Heartburn | Վերա |
1987 | ֆ | Պատրաստված է դրախտում | Made in Heaven | Լիզա մորաքույր |
1987 | ֆ | Խենթերը | Nuts | Ռոուզ Քըրք |
1988 | ֆ | Բոժոժ։ Վերադարձը | Cocoon: The Return | Մերի Լաքեթ |
1992 | հֆ | Օրիորդ Ռոզ Ուայթ | Miss Rose White | Տանտա Պերլա |
1995 | ս | Ճանապարհ դեպի Էիվոնլի | Road to Avonlea | Мегги Макфи What a Tangled Web We Weave դրվագում |
1997 | ֆ | Տարված սիրով | Addicted to Love | Նանա |
Մրցանակներ և անվանակարգեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մրցանակ | Թիվ | Կատեգորիա | Ֆիլմ/Հեռուստասերիալ/Բեմականացում | Արդյունք |
---|---|---|---|---|
Օսկար | 1959 | Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի | Միայնակ սրտեր | Առաջադրված |
1971 | Օդանավակայան | Առաջադրված | ||
1979 | Ինտերիերներ | Առաջադրված | ||
1982 | Կարմիրները | Հաղթանակ | ||
BAFTA | 1971 | Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի | Օդանավակայան | Առաջադրված |
1983 | Կարմիրները | Հաղթանակ | ||
Ոսկե գլոբուս | 1959 | Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի | Միայնակ սրտեր | Առաջադրված |
1971 | Օդանավակայան | Հաղթանակ | ||
1972 | Սենյակ «Պլազա» հյուրանոցում | Առաջադրված | ||
1979 | Ինտերիերներ | Առաջադրված | ||
1982 | Կարմիրները | Առաջադրված | ||
Էմմի | 1959 | Լավագույն դերասանուհի մինի սերիալում կամ ֆիլմում | Թագավորական ամբողջ զորքը | Առաջադրված |
1968 | Դրախտ տանող ճանապարհներից մեկը | Հաղթանակ | ||
1975 | «Աստղային փոշի» պարասրահի թագուհին | Առաջադրված | ||
1978 | Հավաք | Առաջադրված | ||
1989 | Լավագույն հրավիրված դերասանուհի դրամատիկական սերիալում | Հարձակվող | Առաջադրված | |
1992 | Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի մինի սերիալում կամ ֆիլմում | Միսս Ռոուզ Ուայթ | Առաջադրված | |
1996 | Լավագույն հրավիրված դերասանուհի դրամատիկական հեռուստասերիալում | Ճանապարհ դեպի Էիվոնլի | Առաջադրված | |
Թոնի | 1951 | Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի պիեսում | Դաջված վարդը | Հաղթանակ |
1959 | Ներկայացման լավագույն դերասանուհի | Սառը քամի, տաք քամի | Առաջադրված | |
1960 | Խաղալիքներ ձեղնահարկում | Առաջադրված | ||
1968 | Սենյակ «Պլազա» հյուրանոցում | Առաջադրված | ||
1971 | Թմբլիկ տիկինը | Հաղթանակ | ||
1981 | Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի պիեսում | Փոքրիկ աղվեսներ | Առաջադրված |
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Internet Broadway Database — 2000.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Discogs — 2000.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #119116081 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
- ↑ Theatre World Award Recipients
- ↑ The Associated Press (2006 թ․ մարտի 13). «Famed Actress Maureen Stapleton Dies». CBS News. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 2-ին. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 11-ին.
- ↑ Staff writers (1981 թ․ նոյեմբերի 30). «College to Call Theater The Maureen Stapleton». The New York Times. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 4-ին.
- ↑ Daniel McEneny (2009 թ․ հունիս). «National Register of Historic Places Registration: David Rayfiel House». New York State Office of Parks, Recreation and Historic Preservation. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 15-ին.
- ↑ Berkvist, Robert (2006 թ․ մարտի 13). «Maureen Stapleton, Oscar-Winning Actress, Is Dead at 80». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 21-ին.
- ↑ Berkvist, Robert (2006 թ․ մարտի 13). «Maureen Stapleton, Oscar-Winning Actress, Is Dead at 80». The New York Times. Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 24-ին. Վերցված է 2008 թ․ մայիսի 4-ին.
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մորին Սթեփլթոն» հոդվածին։ |
|
- Հունիսի 21 ծնունդներ
- 1925 ծնունդներ
- Նյու Յորք նահանգում ծնվածներ
- Մարտի 13 մահեր
- 2006 մահեր
- ԱՄՆ-ում մահացածներ
- Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Կինոգործիչներ այբբենական կարգով
- 20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
- 20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
- 21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
- BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
- «Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
- «Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
- «Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
- «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
- Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
- Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
- Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
- Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
- Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
- Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ