Frank Sinatra
Francis Albert Sinatra (Hoboken, 1915eko abenduaren 12 – Los Angeles, 1998ko maiatzaren 14) Estatu Batuetako aktore eta abeslaria zen.
Bizialdia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Sinatrak hiru seme-alabak izan zituen: Nancy, Frank Jr. eta Tina, guztiak Nancy Barbato (ezkontza 1939-1951) lehenengo emaztearekin. Gero, hirutan ezkondu zituen aktorea hauek: Ava Gardner (ezkontza 1951-1957), Mia Farrow (ezkontza 1966-1968) eta Barbara Marx (ezkontza 1976-1998).
Askoren ustez, historiako abeslari herrikoirik onena da. Bere errepertorioa AEBetako konpositore ezagun garrantzitsuenen obran oinarritzen da (Cuelo Portero, Sammy Cahn…), eta bere kategoria artistikoa kalitate bikainean oinarritzen da, kanten letretako emozio eta sentimenduak transmititzen dituen interpretatzailea. Teknikoki, arnasketaren kontrola menderatzen duelako bereizten da. Ahotsaren maila baxu-baritono batenaren antzekoa da.[1]
Sinatrari, gainera, aitortzen zaio soinua anplifikatzeko bitartekoen erabilera kontzientea egin duen lehen abeslaria izan dela, ahotsa orkestren gainetik jartzeaz gain (haiek baitziren XX. mendearen hasierako Ipar Amerikako herri-musika menderatzen zutenak), entzulearen belarriaren intimitatera hurbiltzen duena.
Sinatraren erabateko ospea bere bizitza osoan zehar nabaritu zen ia. Hala ere, 50.eko hamarkada izan zen arrakastatsuena; azken hori, zehazki, Capitol konpainiarentzat egindako diskografiaren ondorioz arte-kalitate handienekotzat jotzen direnak dira[2]
Aktore gisa, Sinatra artista intuitibo hutsa izan zen, ez baitzen gai grabazio bateko ohiko saiakuntza eta errepikapenak egiteko, eta, beraz, haren interpretazioak oso biziak eta irregularrak izan ohi dira. Aktore-lanak garrantzi handia izan zuen bizitzan; izan ere, From Here to Eternity (1953) izan zen, hain zuzen ere, 40ko hamarkadatik 1950eko hamarkadara bitarteko pertsona- eta arte-krisi batetik ateratzeko bidea eman ziona, eta bere ospearen gailurrera iritsi zen behin betiko, Oscar saria irabazi zuen lan horregatik bigarren mailako aktore onenaren atalean.[2]
Filmagintza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Urtea | Filma | Pertsonaia |
---|---|---|
1980 | The First Deadly Sin | Edward Delaney sarjentua |
1970 | Dirty Dingus Magee | Dingus Billy Magee |
1968 | The Detective | Joe Leland sarjentua |
Lady In Cement | Tony Rome | |
1967 | Tony Rome | Tony Rome |
The Naked Runner | Sam Laker | |
1966 | Assault on a Queen | Mark Brittain |
Cast a Giant Shadow | Vince Talmadge | |
1965 | Marriage on the Rocks | Dan Edwards |
Von Ryan's Express | Joseph L. Ryan koronela | |
None But the Brave | Mate nagusia | |
1964 | Robin and the 7 Hoods | Robbo |
1963 | 4 for Texas | Frances Andros |
Come Blow Your Horn | Zack Thomas | |
1962 | The Manchurian Candidate | Bennett Marco kapitaina |
Sergeants 3 | Mike Merry 1. sarjentua | |
1961 | The Devil at 4 O'Clock | Harry |
1960 | Ocean's Eleven | Danny Ocean |
Can-Can | François Durnais | |
1959 | Never So Few | Tom Reynolds kapitaina |
A Hole In The Head | Tony Manetta | |
1958 | Some Came Running | Dave Hirsh |
Kings Go Forth | Sam Loggins 1. tenientea | |
1957 | Pal Joey | Joey Evans |
The Joker Is Wild | Joe E. Lewis | |
The Pride and the Passion | Miguel | |
1956 | High Society | Mike Connor |
Johnny Concho | Johnny Concho (edo Johnny Collins) | |
Around the World in Eighty Days | Piano-jolea | |
Carousel | Billy Bigelow | |
1955 | The Man With The Golden Arm | Frankie Machine |
Guys and Dolls | Nathan Detroit | |
The Tender Trap | Charlie Y. Reader | |
Not As a Stranger | Alfred Boone | |
Finian's Rainbow | Bukatu gabe | |
1954 | Suddenly | John Baron |
Young at Heart | Barney Sloan | |
1953 | From Here to Eternity | Angelo Maggio soldadua |
1952 | Meet Danny Wilson | Danny Wilson |
1951 | Double Dynamite | Johnny Dalton |
1949 | On the Town | Chip |
Take Me Out To The Ball Game | Dennis Ryan | |
1948 | The Miracle of the Bells | aita Paul |
The Kissing Bandit | Ricardo | |
1947 | It Happened in Brooklyn | Danny Webson Miller |
1945 | Anchors Aweigh | Clarence “Brooklyn” Doolittle |
1944 | Step Lively | Glen Russell |
Diskografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Sinatra_Radio.gif/250px-Sinatra_Radio.gif)
Hona hemen Sinatrak egindako LPen zerrenda:
Columbia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1946: The Voice Of Frank Sinatra
- 1947: Songs By Sinatra, Volume 1
- 1949: Frankly Sentimental
- 1950: Dedicated To You
- 1950: Sing And Dance With Frank Sinatra
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Frank_Sinatra_by_Gottlieb_c1947-_2.jpg/220px-Frank_Sinatra_by_Gottlieb_c1947-_2.jpg)
Capitol
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1954: Songs for Young Lovers.
- 1954: Swing Easy.
- 1955: In The Wee Small Hours.
- 1956: Songs For Swingin' Lovers.
- 1957: Close To You.
- 1957: A Swingin' Affair.
- 1957: Where Are You?.
- 1958: Come Fly With Me.
- 1958: Frank Sinatra Sings For Only The Lonely.
- 1959: Come Dance With Me!.
- 1959: No One Cares.
- 1960: Nice 'N' Easy.
- 1961: Sinatra's Swingin' Session!!! And More.
- 1961: Come Swing With Me.
- 1962: Point Of No Return.
Reprise Records
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1961: Ring-a-ding ding!.
- 1961: Sinatra Swings / Swing Along With Me.
- 1961: I Remember Tommy.
- 1962: Sinatra And Strings.
- 1962: Sinatra And Swingin' Brass.
- 1962: Sinatra Sings Great Songs From Great Britain.
- 1962: Sinatra-Basie.
- 1962: All Alone.
- 1963: The Concert Sinatra.
- 1963: Sinatra's Sinatra.
- 1964: Frank Sinatra Sings Days Of Wine And Roses, Moon River And Other Academy Award Winners.
- 1964: It Might As Well Be Swing.
- 1965: Septembers of my years.
- 1965: A Man And His Music.
- 1966: Moonlight Sinatra.
- 1966: Strangers In The Night.
- 1966: That's Life.
- 1967: Francis Albert Sinatra And Antonio Carlos Jobim.
- 1967: The World We Knew.
- 1968: Francis A. And Edward K.
- 1968: Cycles.
- 1969: My Way.
- 1969: A Man Alone.
- 1970: Watertown.
- 1971: Sinatra And Company.
- 1973: Ol' Blue Eyes Is Back.
- 1974: Some Nice Things I've Missed.
- 1980: Trilogy.
- 1981: She Shot Me Down.
- 1984: L.A. Is My Lady.
- 1993: Duets.
- 1994: Duets II
Hilondoko albumak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1994: Sinatra & Sextet: Live in Paris
- 1995: Sinatra 80th: Live in Concert
- 1997: With Red Norvo Quintet: Live in Australia, 1959
- 1999: Sinatra ’57 in Concert
- 2005: Live from Las Vegas
- 2006: Sinatra: Vegas
Zuzendutako albumak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1946: Frank Sinatra Conducts The Music Of Alec Wilder
- 1956: Frank Sinatra Conducts Tone Poems of Color
- 1957: The Man I Love
- 1958: Sleep Warm
- 1962: Frank Sinatra Conducts Music From Pictures And Plays
- 1982: Syms by Sinatra]]
- 1983: What's New?
Rat Packekin albumak (zuzenean)
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1993: Frank Sinatra, Dean Martin, Sammy Davis Jr. at Villa Venice, Chicago - Live 1962
- 1999: Frank, Sammy & Dean: The Summit in Concert
- 2001: The Rat Pack Live at the Sands
- 2002: Ratpack: From Vegas to St. Louis
- 2002: Christmas with the Rat Pack
- 2003: The Ultimate Rat Pack Collection: Live & Swingin
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Katalanez) Frank Sinatra. 2022-08-12 (Noiz kontsultatua: 2022-08-19).
- ↑ a b (Ingelesez) «Movie Reviews» The New York Times 2022-08-18 ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2022-08-19).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- 1915eko jaiotzak
- 1998ko heriotzak
- Frank Sinatra
- 1940ko hamarkadako abeslariak
- 1950eko hamarkadako abeslariak
- 1960ko hamarkadako abeslariak
- 1970eko hamarkadako abeslariak
- 1980ko hamarkadako abeslariak
- 1990eko hamarkadako abeslariak
- Ameriketako Estatu Batuetako katolikoak
- Kennedy Sarien irabazleak
- Italo-estatubatuarrak
- Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar sariaren irabazleak
- Gaixotasun kardiobaskularrek hildakoak