В-13
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Disambig_gray.svg/20px-Disambig_gray.svg.png)
В-13 | ||
---|---|---|
Карап кун-çулĕ | ||
Ялав патшалăхĕ | ![]() | |
Тăван порт | Кронштадт | |
Шыва антарнă | ака, 25 1939 | |
Флотран кăларнă | авăн, 7 1954 | |
Хальхи статус | салатнă | |
Тĕп пахалăхсем | ||
Карап тĕсĕ | Вăтам шывай кимми | |
Проект палăртăвĕ | IX-бис серийĕ | |
Хăвăртлăх (шывçи) | 19,4 çыхă | |
Хăвăртлăх (шывай) | 9,5 çыхă | |
Ĕçлĕ тарăнăш | 80 м | |
Чи пысăк тарăнăш | 100 м | |
Çӳрев автономлăхĕ | 30 талăк | |
Экипаж | 46 çын | |
Калăпăшсем | ||
Шывçи шыв кăларăшĕ | 844 т | |
Шывай шыв кăларăшĕ | 1 077 т | |
Чи вăрăм (КВЛ) | 77,7 м | |
Корпус чи анлăшĕ | 6,4 м | |
Вăтам анса ларни (КВЛ йĕркипе) | 4 м | |
Хĕçпăшал | ||
Артиллери | 100-мм кĕпçеллĕ 1 45-мм кĕпçеллĕ | |
Торпеда- мина хĕçпăшалĕ |
6 торпеда аппарачĕ (сăмсинче 4 тата хыçалта 2), пĕрлехи 533 мм калибрлă 12 янтă торпеда. |
«В-13» (IX-бис серинчи, С — «Вăтам») — Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи вăхăтĕнчи совет дизель-электрика торпедăллă шывай кимми.
Историлле хыпар
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Кимĕне 1938 çулхи юпан 19-мĕшĕнче Чулхулари 112 № «Красное Сормово» савутра тума пуçланă, шыва 1939 çулхи акан 25-мĕшĕнче антарнă, çар йĕрне 1941 çулхи утăн 31-мĕшĕнче кĕртнĕ те 1941 çулхи çурла 14-мĕшĕнче Балти флочĕ йышне кĕнĕ.
Çапăçу харçисем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]«С-13» 4 çапăçу харçинче пулнă, 12 хутчен атакăланă, 19 торпедăпа пенĕ, пиллĕк транспорта путарнă, пĕрне амантнă.
- авăн, 2 1942 — юпа, 19 1942
- юпа, 1 1944 — чӳк, 11 1944
- кăрлач, 11 1945 — нарăс, 15 1945
- ака, 20 1945 — çу, 23 1945
Путарнă транспортсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Нимĕçсен «Wilhelm Gustloff» тата «General Steuben» транспорчĕсене шыва путарнă хыççăн «В-13» чапа тухать.
- авăн, 11 1942 финн транспорчĕ «Hera» (1 379 брт)
- авăн, 12 1942 финн пăрахучĕ «Jussi Н.» (2 325 брт)
- авăн, 18 1942 голланд пăрахучĕ «Anna W.» (290 брт)
- юпа, 9 1944 «Siegfried» (563 брт) нимĕç транспортне амантнă
- кăрлач, 30 1945 «Wilhelm Gustloff» нимĕç транспорчĕ (25 484 брт)
- нарăс, 10 1945 нимĕç транспорчĕ «General Steuben» (14 660 брт)
«Wilhelm Gustloff»
[тӳрлет | кодне тӳрлет]1945 çулхи кăрлачăн 30-мĕшĕнче В-13, А. И. Маринеско ертсе пынипе, 21сех. 15 мин. Эскорт хӳтĕлевĕпе пыракан «Wilhelm Gustloff» нимĕç транспортне асăрхать. Совет шывай кимми хăвалама тытăнать те 23:08 вăхăтра 4,8 кабельт дистанцирен транспорта виçĕ торпедăпа тапăнать. Виççĕшĕ те тĕле çитеççĕ, тепĕр 40 минутран карап путать[1] «Wilhelm Gustloff» затонул. Хальхи хаклавсемпе 6000 яхăн çын пĕтнĕ.
Карап çинче:[1]
- экипажăн 173 пайташĕ
- вермахтăн аманнă 162 çар çынни
- 373 хĕрарăм çар çынни
- шывай вăйĕсен 2-мĕш вĕренӳ дивизин 918 матросĕпе офицерĕ
- 3000 паллă мар çын
- 5000 яхăн вăрçăран тарнă çын (çав шутра 3000 яхăн ача, ыттисем хĕрарăмсем) пулнă.
«Wilhelm Gustloff» транспорта путарни право енчен тĕрĕсех тенĕ[2], мĕншĕн тесен транспорт хăйне кирлĕ пек кăтартса мар, çар карапĕсем хушшинче пынă, борт çинче хĕçпăшал, çар çыннисем пулнă.
«General Steuben»
[тӳрлет | кодне тӳрлет]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Bundesarchiv_N_1572_Bild-1925-109%2C_Polarfahrt_mit_Dampfer_%22M%C3%BCnchen%22%2C_Gutvangen.jpg/150px-Bundesarchiv_N_1572_Bild-1925-109%2C_Polarfahrt_mit_Dampfer_%22M%C3%BCnchen%22%2C_Gutvangen.jpg)
1945 çулхи нарăсăн 10-мĕшĕнче совет субмарини нимĕçсен хĕçпăшалланнă хоспиталь «General Steuben» карапне (ăна «Эмден» класĕнчи крейсер тесе) шыраса тупнă. Çĕрле, 00:50 вăхăтра карапа икĕ торпедăпа атакăланă. Иккĕшĕ те тĕл лекнĕ те карап 15 минутран шыва чăмать. 3000 ытла çын пĕтет (çак хисепсене кăтартаççĕ: 3608 çын вилнĕ, 659 çынна çăлнă), ытларах суранлă çăр çыннисемпе вăрçăран тарнăскерсем[3]
Карап çинче пулнă:
- 160 экипаж пайташĕ
- 2800 аманнă çын
- 800 вăрçăран тарнă çын
- 100 хĕçпăшалланнă салтак
- 270 медицина ĕçтешĕ
- Нимĕç Хĕрлĕ Хĕресĕн 12 аппăшĕ
- 64 зенитчик
- 61 ТÇВ ăстаçи (çыхăнуçсем, сигнальщиксем)
«Wilhelm Gustloff» тата «General Steuben» пĕтни тĕнчери тинĕс катастрофисем йышĕнче
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Карап | Çул | Патшалăх | Инкекре пĕтнисем | Пĕтнин сăлтавĕ |
---|---|---|---|---|
Гойя | 1945 | ![]() |
~ 7000 | ![]() |
Кап Аркона | 1945 | ![]() |
5594 | ![]() |
Вильгельм Густлофф | 1945 | ![]() |
~ 5300 | ![]() |
Эрмени | 1941 | ![]() |
~ 5000 | ![]() |
Донья Пас | 1987 | ![]() |
~ 4375 | Танкерпа çапăнса çуннă |
Ланкастри | 1940 | ![]() |
~4000 | ![]() |
Генерал Штойбен | 1945 | ![]() |
3608 | ![]() |
Тильбек | 1945 | ![]() |
~ 2800 | ![]() |
Зальцбург | 1942 | ![]() |
~ 2000 | ![]() |
Титаник | 1912 | ![]() |
1503 | Айсбергпа çапăннă |
Лузитани | 1915 | ![]() |
1198 | ![]() |
Кăсăклă фактсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- Шыва путарнă пĕтĕмĕшле тоннажпа (44 138 брт) «В-13» ШК Совет Союзĕн ТÇФ иккĕмĕш (Л-3» ШК хыççăн) вырăнта.
- 1945 çулхи акан 20-мĕшĕнче «В-13» ШК Хĕрлĕ Ялав орденĕпе чысланă.
- 1954 çулхи юпан 6-мĕшĕнче «В-13» кимĕне «КБП-38» ят панă.
- 1954 çулхи авăнăн 7-мĕшĕнче «В-13» çапăçу йышĕнчен кăларнă, хĕпăшалне антарнă, ишсе çӳрекен вĕренӳ шывай киммине куçарнă.
- 1956 çулхи пушăн 23-мĕшĕнче «В-13» ТÇФ 11 № Ăслăлăх-тĕпчев институчĕн шывра çӳрекен хатĕрсен ушкăнне кĕртнĕ.
- 1956 çулхи раштавăн 17-мĕшĕнче «В-13» ТÇФ шывпа çӳрев хатĕрĕсен ят-йышĕнчен кăларнă.
- 1957 çулхи çăвăн 31-мĕшĕнче «В-13» йĕркерен кăларнă, каярах вакланă.
- Хĕçпăшаллă Вăйсен Тĕп музейĕнче «В-13» шывай киммин ялавне курма пулать.
- «В-13» ШК рубкин копине Чулхула кремлĕн территоринче курма пулать.
Асăрхавсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- ^ 1 тата 2 М.Морозов. Гибель «Вильгельма Густлова»: правда и домыслы. - Военно-Исторический сборник «Мифы Великой Отечественной», М.: Яуза, Эксмо, 2008 ISBN 978-5-699-28293-7
- ^ Вильгельм Густлов, человек и теплоход 2016 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ.
- ^ http://www.mediasprut.ru/info/c13/marinesko7.shtml МедиаСпрут
Каçăсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- www.sovboat.ru // С-13
- www.morflot.tsi.ru// IX-бис тĕсĕн шывай киммисем 2009 ҫулхи Ака уйӑхӗн 13-мӗшӗнче архивланӑ.
- Вăрçă-промăçлă курьер 2008 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 10-мӗшӗнче архивланӑ.
В тĕс — «Вăтам» шывай киммисем |
||
---|---|---|
IX серийĕ | ||
IX-бис серийĕ | ||
IX-бис серийĕ |
В-36 · В-37 · В-38 | |
XVI серийĕ (IX-бис-2) |
В-27 · В-28 · В-29 · В-30 · В-39 · В-40 · В-41 · В-42 · В-43 · В-44 · В-45 · В-46 · В-47 · В-48 · В-49 · В-58 · В-59 · В-60 · В-61 · В-62 · В-63 | |
† Путнă / * Хĕрлĕ Ялавлă / ** Гварди / *** Хĕрлĕ Ялавлă тата Гварди |
Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи тапхăрĕнчи совет шывай киммисем | |||
---|---|---|---|
Д — «Декабрист» |
Л — «Ленинец» |
Щ — «Щука» |
П — «Правда» |
М — «Малютка» |
С — «Вăтам» |
К — «Крейсерская»
|