UEFA
![]() | |
Godina osnivanja | 15. juni 1954. godine |
---|---|
Glavno sjedište | ![]() |
Konfederacije | FIFA |
Broj saveza | 55 |
Predsjednik | Aleksander Čeferin |
Veb-sajt | uefa.com |
FIFA-ine konfederacije |
---|
![]() |
AFC, CAF, CONCACAF |
CONMEBOL, OFC, UEFA |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/UEFA_member_associations_map.svg/237px-UEFA_member_associations_map.svg.png)
Union of European Football Associations (UEFA; bosanski: Unija evropskih fudbalskih asocijacija, francuski: Union des associations européennes de football, njemački: Union der europäischen Fußballverbände) rukovodeći je organ fudbalskog sporta u Evropi. Ona predstavlja državne fudbalske saveze Evrope, održava evropska takmičenja klubova i državnih reprezentacija, kontrolira novčane nagrade, pravila i medijska prava tih takmičenja.
UEFA je jedna od šest nogometnih udruženja članica FIFA-e. Od 32 mjesta na Svjetskom prvenstvu 2006. godine, 14 je dodijeljeno savezima UEFA-e.
UEFA je osnovana 15. juna 1954. u Baselu, Švicarska, nakon diskusija između fudbalskih saveza Francuske, Italije i Belgije. Sjedište se nalazilo do 1959. u Parizu, prije nego što je organizacija preselila u Bern. Henri Delaunay je bio prvi generalni sekretar, Ebbe Schwartz predsjednik. Rukovodeći centar je od 1995. u Nyonu, Švicarska. Početkom je sadržavala 25 državnih saveza. Nakon 3. maja 2016. i prijema Nogometnog saveza Kosova u svoje punopravno članstvo, UEFA danas broji 55 punopravnih članica, uključujući i neevropske nogometne saveze kao Tursku, Kipar, Izrael, Gruziju, Armeniju, Azerbejdžan i Kazahstan.
UEFA, kao predstavnica državnih saveza, ima nekoliko sporova sa Evropskom komisijom. U 1990-im su se teme kao televizijska prava i posebno međunarodni prelasci igrača (Bosman-pravilo) morali promijeniti, da bi ostali u skladu sa evropskim pravom.
Generalni sekretari UEFA-e
[uredi | uredi izvor](naziv promjenjen u "glavni izvršioc" u decembru 1999 godine):
- Henri Delaunay (Francuska, 1954–1956)
- Pierre Delaunay (Francuska, 1956–1960)
- Hans Bangerter (Švicarska, 1960–1989)
- Gerhard Aigner (Njemačka, 1989–2003)
- Lars-Christer Olsson (Švedska, od 2004)
Predsjednici UEFA-e
[uredi | uredi izvor]- Ebbe Schwartz (Danska, 1954–1962)
- Gustav Wiederkehr (Švicarska, 1962–1972)
- Artemio Franchi (Italija, 1973–1983)
- Jacques Georges (Francuska, 1984–1990)
- Lennart Johansson (Švedska, 1990–2007)
- Michel Platini (Francuska, od 2007–2016)
- Aleksander Čeferin (Slovenija, od 2016)
Predsjednik UEFA-e je automatski i potpredsjednik FIFA-e.
Članice
[uredi | uredi izvor]Skraćenica | Savez | Osnovan | Član FIFA-e | Član UEFA-e |
Član MOK-a |
---|---|---|---|---|---|
ALB | ![]() |
1930. | 1932. | 1954. | Da |
AND | ![]() |
1994. | 1996. | 1996. | Da |
AUT | ![]() |
1904. | 1905. | 1954. | Da |
AZE | ![]() |
1992. | 1994. | 1994. | Da |
BLR | ![]() |
1989. | 1992. | 1993. | Da |
BEL | ![]() |
1895. | 1904. | 1954. | Da |
BIH | ![]() |
1992. | 1996. | 1998. | Da |
BUL | ![]() |
1923. | 1924. | 1954. | Da |
MNE | ![]() |
1931. | 2007. | 2007. | Da |
CZE | ![]() |
1901. | 1907. | 1954. | Da |
DEN | ![]() |
1889. | 1904. | 1954. | Da |
ENG | ![]() |
1863. | 1905. | 1954. | Ne[a] |
ARM | ![]() |
1992. | 1992. | 1992. | Da |
EST | ![]() |
1921. | 1923. | 1992. | Da |
FRO | ![]() |
1979. | 1988. | 1990. | Ne[b] |
FIN | ![]() |
1907. | 1908. | 1954. | Da |
FRA | ![]() |
1919.[c] | 1904.[d] | 1954. | Da |
GEO | ![]() |
1990. | 1992. | 1992. | Da |
GIB | ![]() |
1895. | 2016. | 2013. | Ne[a] |
GRE | ![]() |
1926. | 1927. | 1954. | Da |
NED | ![]() |
1889. | 1904. | 1954. | Da |
CRO | ![]() |
1912. | 1992. | 1993. | Da |
ISL | ![]() |
1947. | 1947. | 1954. | Da |
IRL | ![]() |
1921. | 1923. | 1954. | Da |
ISR | ![]() |
1928. | 1929. | 1994. | Da |
ITA | ![]() |
1898 . | 1905. | 1954. | Da |
KAZ | ![]() |
1994. | 1994. | 2002. | Da |
CYP | ![]() |
1934. | 1948. | 1962. | Da |
KOS | ![]() |
1946. | 2016. | 2016. | Da |
LVA | ![]() |
1921. | 1922. | 1992. | Da |
LIE | ![]() |
1934. | 1974. | 1974. | Da |
LTU | ![]() |
1922. | 1923. | 1992. | Da |
LUX | ![]() |
1908. | 1910. | 1954. | Da |
HUN | ![]() |
1901. | 1906. | 1954. | Da |
MKD | ![]() |
1926. | 1994. | 1994. | Da |
MLT | ![]() |
1900. | 1959. | 1960. | Da |
MDA | ![]() |
1990. | 1994. | 1993. | Da |
NOR | ![]() |
1902. | 1908. | 1954. | Da |
GER | ![]() |
1900. | 1904. | 1954. | Da |
POL | ![]() |
1919. | 1923. | 1954. | Da |
POR | ![]() |
1914. | 1923. | 1954. | Da |
ROU | ![]() |
1909. | 1923. | 1954. | Da |
RUS | ![]() |
1912. | 1912. | 1954. | Da |
SMR | ![]() |
1931. | 1988. | 1988. | Da |
NIR | ![]() |
1880. | 1911. | 1954. | Ne[a] |
SVK | ![]() |
1938. | 1994. | 1993. | Da |
SVN | ![]() |
1920. | 1992. | 1992. | Da |
SRB | ![]() |
1948. | 2008. | 2008. | Da |
SCO | ![]() |
1873. | 1910. | 1954. | Ne[a] |
ESP | ![]() |
1909. | 1913. | 1954. | Da |
SWE | ![]() |
1904. | 1904. | 1954. | Da |
SUI | ![]() |
1895. | 1904. | 1954. | Da |
TUR | ![]() |
1923. | 1923. | 1962. | Da |
UKR | ![]() |
1991. | 1992. | 1992. | Da |
WAL | ![]() |
1876. | 1910. | 1954. | Ne[a] |
Napomene
[uredi | uredi izvor]- ^ a b c d e Član Britanske olimpijske asocijacije.
- ^ Član Danskog olimpijskog komiteta.
- ^ Prvobitno osnovan pod nazivom Comité Français Interfédéral 1907. godine prethodnik današnjeg saveza.
- ^ Sadašnji FFF (French Football Federation) (u svom prvom obnavljanu nazvan Comité Français Interfédéral), zamijenjen sa USFSA 1907.
Takmičenja
[uredi | uredi izvor]Reprezentacije
[uredi | uredi izvor]Glavno takmičenje za muške državne reprezentacije je Evropsko prvenstvo u nogometu, započeto 1958. godine, sa prvom završnicom 1960. i poznato kao Evropski kup država do 1964. godine. UEFA organizuje još i Evropska prvenstva za reprezentacije U-21 (ispod 21 god. starosti), U-19 (ispod 19 god. starosti), U17 (ispod 17 god. starosti). Za ženske državne reprezentacije UEFA održava UEFA žensko prvenstvo za seniorske timove i UEFA žensko U-19 prvenstvo za U-19-timove.
UEFA još organizuje zajedno sa CAF-om takozvani UEFA/CAF Meridijanski Kup za mlade ekipe.
Klubovi
[uredi | uredi izvor]Glavna takmičenja u Evropi:
- UEFA ligu prvaka, za šampione državnih liga, koje je prvo održano 1955. i bilo poznato kao Evropski kup šampiona do 1991.;
- Kup UEFA, za državne pobjednike kupova i visoko placirane ekipe u ligama, koje se održava od 1971. kao nasljednik Međugradskog sajamskom kupa (isto održavano od 1955.).
- Kup pobjednika kupova održavao se od 1960. godine i ujedinjeno je sa UEFA Kupom 1999.
- UEFA Superkup koji sastavlja pobjednika Lige Prvaka protiv pobjednika UEFA Kupa (prije pobjednika Kupa Pobjednika Kupova), je osnovan 1973. godine.
- UEFA Intertoto kup je ljetno takmičenje, prije održavan od različitih centralno-evropskih fudbalskih saveza, je ponovo pozvan u život od UEFA-e 1995. kao dodatna mogućnost kvalifikacije za UEFA kup.
- UEFA Kup regija za poluprofesionalne klubove. UEFA još održava UEFA Ženski Kup za ženske ekipe.
- Evropsko/Južno-Američki kup je bio zajednički održavan sa CONMEBOL-om između pobjednika Lige prvaka i Copa Libertadores-a.