Морыц Аранскі
Морыц Аранскі | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Maurits van Oranje | |||||||
![]() Марыс Аранскі. Праца Міхіль ван Мірэвельта (каля 1613-1620). | |||||||
![]() | |||||||
| |||||||
|
|||||||
Папярэднік | Вільгельм I Аранскі | ||||||
Пераемнік | Фрэдэрык-Генрых Аранскі | ||||||
|
|||||||
Папярэднік | Адолф ван Ньювенаар | ||||||
Пераемнік | Фрэдэрык-Генрых Аранскі | ||||||
|
|||||||
Папярэднік | Вільгельм Людвіг Насау-Дыленбургскі | ||||||
Пераемнік | Эрнст Казімір, граф Насау-Дзіц | ||||||
|
|||||||
Нараджэнне |
14 лістапада 1567[1] |
||||||
Смерць |
23 красавіка 1625[1][3][…] (57 гадоў) |
||||||
Месца пахавання | |||||||
Род |
![]() |
||||||
Бацька | Вільгельм I Аранскі | ||||||
Маці | Anna of Saxony[d] | ||||||
Дзеці | афіцыйных няма | ||||||
Веравызнанне | пратэстанцтва | ||||||
Адукацыя | |||||||
Дзейнасць | ваенная справа[4] і палітыка[4] | ||||||
Званне | адмірал | ||||||
Бітвы | |||||||
Узнагароды | |||||||
![]() |
Морыц Аранскі (нідэрл.: Maurits van Oranje, ням.: Moritz von Oranien; (13 або 14 лістапада 1567, Дыленбург — 23 красавіка 1625, Гаага) — прынц Аранскі, граф Насау, сын Вільгельма I, паклаўшага пачатак незалежнасці Нідэрландаў. Штатгальтар Галандыі, Зеландыі, Гелдэрланда, Гронінгена і Оверэйсела.
Штатгальтар
[правіць | правіць зыходнік]Пасля смерці бацькі ў 1585 годзе быў абраны штатгальтарам Галандыі, Зеландыі і Заходняй Фрысландыі, праславіўся як военачальнік, які з поспехам супрацьстаяў лепшым іспанскім генералам, стваральнік новай тактычнай школы.
Морыц першы падзяліў непаваротлівае і няздольнае да манеўраў войска, на больш дробныя і лёгкія часткі. Рыштунак конніцы ён значна палегчыў, звярнуўшы галоўную ўвагу на развіццё рухомасці. Пяхоту і конніцу ён надзяліў статутамі і наогул зрабіў нідэрландскае войска паказальным для ўсіх войскаў Еўропы. Яшчэ больш паўплываў Морыц на развіццё замкавай вайны, звяртаючы асаблівую ўвагу на развіццё актыўнага элемента ў абароне крэпасцяў.
Морыц і Олдэнбарневелт
[правіць | правіць зыходнік]Дзяржаўным дарадцам Морыца з’яўляўся Ёхан ван Олдэнбарневелт. Часам паміж імі ўзнікалі частыя канфлікты. У 1609 годзе не зважаючы на пратэст Морыца Олдэнбарневелт падпісаў з Іспаніяй Дванаццацігадовае перамір'е, якое трывалася да 1621 года. Напружанне паміж дзяржаўцамі павялічвалася. 13 мая 1619 года Олдэнбарневелт быў арыштаваны, абвінавачаны ў дзяржаўнай здрадзе і пакараны смерцю. Морыцу дасталася неабмежаванная ўлада. Ціснуў на свайго брата Фрэдэрыка Генрыха, каб апошні ажаніўся для захавання дынастыі. У 1621 годзе вайна з Іспаніяй аднавілася. У 1625 годзе Морыц Аранскі памёр, не пакінуўшы пасля сабе афіцыйных нашчадкаў.
Зноскі
- ↑ а б RKDartists Праверана 23 жніўня 2017.
- ↑ а б Мориц Оранский // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
- ↑ Maurits // Biografisch Portaal — 2009. Праверана 9 кастрычніка 2017.
- ↑ а б Czech National Authority Database Праверана 7 лістапада 2022.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Groen v. Prinsterer, «Maurice et Barnevelt» (Утрэхт, 1875).
- Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I
- Нарадзіліся 14 лістапада
- Нарадзіліся ў 1567 годзе
- Нарадзіліся ў Дыленбургу
- Памерлі 23 красавіка
- Памерлі ў 1625 годзе
- Памерлі ў Гаазе
- Пахаваныя ў Новай царкве ў Дэлфце
- Выпускнікі Лейдэнскага ўніверсітэта
- Кавалеры ордэна Падвязкі
- Асобы
- Аранска-Насаўскі дом
- Кіраўнікі Нідэрландаў
- Военачальнікі Нідэрландаў
- Нідэрландская рэвалюцыя
- Удзельнікі Трыццацігадовай вайны