Зора
Зора | |
ісп.: Zorro | |
![]() | |
Постар фільма «Знак Зора» (1920) | |
Стваральнік: | народная творчасць; Джонстан Мак-Калі |
Першае згадванне: | у народных аповедах — з XVII стагоддзя; у літаратуры — аповесць «Праклён Капістрана» |
Пол: | мужчынскі |
Нацыянальнасць: | мексіканец |
Ролю выконвае: | Дуглас Фэрбенкс, Гай Уільямс, Ален Дэлон, Энтані Хопкінс, Антоніа Бандэрас і іншыя |
Зо́ра (ад ісп.: Zorro — «ліс»[1] або сеньёр Зо́ра ісп.: Señor Zorro) — выдуманы персанаж, варыяцыя на тэму Робін Гуда, «герой у масцы», які прыходзіць на дапамогу абяздоленым жыхарам Новай Іспаніі.
Зора з’яўляецца персанажам народных апавяданняў жыхароў Новай Іспаніі, вядомы з пачатку XVII стагоддзя. Паводле паданняў пад маскай Зора быў не адзін канкрэтны чалавек, а розныя людзі. Калі надыходзілі цяжкія часы і народу патрабавалася дапамога, кожны ахвочы мог апрануць самаробны касцюм Зора і ананімна прыйсці на выручку. Вядомыя выпадкі, калі асобу Зора прыпісвалі розным авантурыстам, злачынцам і лідарам партызанскага руху часоў амерыкана-мексіканскай вайны. Славу літаратурнага персанажа ён атрымаў значна пазней у прыгодніцкіх кнігах пісьменніка Джонстана Мак-Калі . Упершыню ў друкаванай літаратуры ён з’яўляецца ў аповесці «Праклён Капістрана », апублікаванай у 1919 годзе. На наступны год з’явіўся першы фільм «Знак Зора» з Дугласам Фэрбенксам у галоўнай ролі. Пазней пра Зора было знята мноства фільмаў як у Амерыцы, так і за яе межамі.
Паводле народных легенд першым, хто апрануў касцюм Зора, быў багаты дваранін дон Дыега дэ ла Вега (ісп.: Don Diego de la Vega) — майстэрскі фехтавальшчык, які жыў у Каліфорніі ў гады іспанскага валадарання, хоць вызначыць, ці існаваў такі чалавек насамрэч, не ўяўляецца магчымым. Іншым вядомым прататыпам быў ірландскі авантурыст Уільям Лэмпарт (1615—1659), спалены на вогнішчы ў Мехіка па абвінавачанні ў ерасі, бурным прыгодам якога прысвяціў свой раман «Мемуары самазванца: дон Гільен дэ Лампарт, кароль Мексікі» (ісп.: Memorias de un impostor, don Guillén de Lampart, rey de México, 1872) мексіканскі пісьменнік-белетрыст Вісэнтэ Рыва Паласіа . Персанаж з часам зведаў змены, аднак нязменнай застаецца выява высакароднага і адважнага героя, які апрануты ва ўсё чорнае і хавае твар пад чорнай маскай. Ён абараняе людзей ад самаўпраўнасці ўладаў і злачынцаў.
Любімая зброя Зора — рапіра, якую ён часта выкарыстоўвае, каб пакінуць свой адметны знак — літару Z, якую наносіць трыма хуткімі рухамі. Ён таксама выкарыстоўвае пугу . У яго ёсць верны сябар — чорны конь па мянушцы «Тарнада»[2][3].
Экранізацыі
[правіць | правіць зыходнік]- 1920 — «Знак Зора» (ролю выканаў Дуглас Фэрбенкс)
- 1925 — «Дон Ку, сын Зора» (ролю выканаў Дуглас Фэрбенкс)
- 1936 — «Смелы Кабальера » (ролю выканаў Роберт Лівінгстан )
- 1940 — «Знак Зора» (ролю выканаў Тайран Паўэр )
- 1949 — «Прывід Зора » (ролю выканаў Клейтан Мур )
- 1957-1961 — «Зора » (серыял; ролю выканаў Гай Уільямс )
- 1963 — «Дуэль у Рыа Грандэ » (ролю выканаў Шон Флін )
- 1963 — «Зора і тры мушкецёры » (ролю выканаў Гордан Скот )
- 1963 — «Зора супраць Мацыстэ » (ролю выканаў П’ер Брыс )
- 1968 — «Пляменнікі Зора » (ролю выканаў Дын Рыд )
- 1974 — «Знак Зора» (ролю выканаў Фрэнк Ланджэла)
- 1975 — «Зора» (ролю выканаў Ален Дэлон)
- 1976 — «Вялікая прыгода Зора » (ролю выканаў Радольфа дэ Анда )
- 1981 — «Зора, блакітны клінок » (ролю выканаў Джордж Хэмілтан )
- 1981 — «Новыя прыгоды Зора » (серыял; ролю выканаў Генры Дэраў )
- 1990-1993 — «Зора » (серыял; ролю выканаў Дункан Рэгер )
- 1998 — «Маска Зора» (ролю выканалі Энтані Хопкінс і Антоніа Бандэрас)
- 2005 — «Легенда Зора» (ролю выканаў Антоніа Бандэрас)
Зноскі
- ↑ Илья Стогoff Глава V. Роман «Зорро» и рождение супергероев // Эра супергероев. История мира в 5 журналах и 3 комиксах (руск.). — М.: Астрель: АСТ, 2010. — С. 121. — 256 с. — ISBN 978-5-17-067679-8.
- ↑ The Legacy of the Fox:A Chronology of Zorro . Архівавана з першакрыніцы 30 ліпеня 2017. Праверана 27 ліпеня 2013.
- ↑ Los orígenes de El Zorro