Дэфект масы
Дэфе́кт ма́сы — фізічная велічыня, якая выражае ўплыў унутраных узаемадзеянняў на масу састаўной часціцы. Сярод іншага, дэфект масы характарызуе ўстойлівасць атамных ядзер. Абазначаецца звычайна Δm.
У літаратуры сустракаюцца розныя азначэнні тэрміна «дэфект масы»:
- адносна масы ядра вугляроду-12,
- праз энергію сувязі ядра.
Дэфект масы адносна вугляроду-12
[правіць | правіць зыходнік]У выпадку атама дэфект масы, ці лішак масы (англ.: mass excess) — рознасць паміж масай спакою атама дадзенага ізатопа, выражанаю ў атамных адзінках масы, і масавым лікам дадзенага ізатопа[1][2][3]:
дзе Ma(Z, A) — маса (у а.а.м.) ядра з зарадавым лікам Z і масавым лікам A.
Паводле гэтага азначэння, дэфект масы атама 12C роўны нулю:
Дэфект масы, аднесены да аднаго нуклона, называецца ўпаковачным каэфіцыентам[4]:
Дэфект масы і энергія сувязі
[правіць | правіць зыходнік]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Binding_energy_curve_-_common_isotopes-de.svg/220px-Binding_energy_curve_-_common_isotopes-de.svg.png)
Дэфект масы — рознасць паміж масай звязанай сістэмы ўзаемадзейных часціц і сумай іх мас у свабодным стане[5].
Паводле такога азначэння, у выпадку атама дэфект масы — рознасць паміж сумай мас спакою нуклонаў, якія складаюць ядро дадзенага нукліда, і масай спакою атамнага ядра гэтага нукліда[5][6]:
дзе — колькасць пратонаў, — колькасць нейтронаў, — маса пратона, — маса нейтрона, — маса ядра.
Згодна з суадносінамі Эйнштэйна, энергія сувязі прапарцыянальная дэфекту масы:
дзе — дэфект масы і с — скорасць святла ў вакууме.
Як правіла, дэфект масы выражаецца ў кэВ[7].
Гл. таксама
[правіць | правіць зыходнік]Зноскі
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ Дефект масс // Большая советская энциклопедия
- ↑ Ишханов Б.С., Капитонов И.М., Юдин Н.П. Частицы и атомные ядра. — С. 282.
- ↑ Сивухин Д. В. Общий курс физики, т. 5, ч. 2. С. 19.
- ↑ Сивухин Д. В. Общий курс физики, т. 5, ч. 2. С. 20.
- ↑ а б Дефект массы // Физическая энциклопедия
- ↑ Дэфект мас // Беларуская энцыклапедыя. Т. 6. С. 363.
- ↑ Вымярэнне масы ў энергетычных адзінках магчыма дзякуючы суадносінам Эйнштэйна.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Сивухин Д. В. Общий курс физики. — М.: Наука, 1989. — Т. V. Атомная и ядерная физика. Часть 2: Ядерная физика. — 416 с.
- Дэфект мас // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 6. С. 363.