Aşiq olmaq
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Leighton-God_Speed%21.jpg/220px-Leighton-God_Speed%21.jpg)
Eşqə düşmə, vurulmaq, aşiq olmaq adətən başqa bir insana qarşı güclü bağlılıq və sevgi hisslərinin inkişafıdır.
İngilis dilində bu termin (ing. falling in love) metaforik xarakter daşıyır, prosesin fiziki "yıxılma" aktı kimi ani, idarəolunmaz olduğunu və sevgilini “xəstəliyə düşmək” və ya “tələyə düşmək” kimi həssas vəziyyətdə buraxdığını vurğulayır.[1]
Bu, həm də prosesdə aşağı beyin mərkəzlərinin əhəmiyyətini əks etdirə bilər,[2] bu, rasional beyni (Con Klizin sözləri ilə desək) “bu aşiq olmaq çox qəribədir...” nəticəsinə gətirə bilər. O, okkultizmlə həmsərhəddir”.[3]
Faktorlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]Psixoloji
[redaktə | mənbəni redaktə et]“Aşiq olana güclü töhfə verən məlum faktorlara yaxınlıq, oxşarlıq, qarşılıqlılıq və fiziki cəlbedicilik daxildir”,[4] eyni zamanda, proses köhnə uşaqlıq bağlılıq nümunələrinin yenidən aktivləşdirilməsini nəzərdə tutur.[5] İki insan arasında dərin qurulmuş psixoloji paralellər də onların cütləşmə-bağlanmasının əsasını təşkil edə bilər[6] ki, bu da sadəcə narsisistik identifikasiyası ilə həmsərhəd ola bilər.[7]
Yunqçular eşqə düşmək prosesini anima və ya animusun digər insana proyeksiyası kimi baxırlar və bunun daxil ola biləcəyi anlaşılmazlıq potensialı var.[8]
Kimyəvi
[redaktə | mənbəni redaktə et]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Jean-Honor%C3%A9_Fragonard_-_The_Stolen_Kiss.jpg/220px-Jean-Honor%C3%A9_Fragonard_-_The_Stolen_Kiss.jpg)
Eşqə düşmə zamanı iki kimyəvi reaksiya baş verir ki, bu da oksitosin və vazopressinin artmasıdır;[9] və Elisabeth Young-Bruehl göstərir ki, "biz aşiq olduğumuz zaman öz beynimizin emosional mərkəzlərindən keçən təbii amfetamin axınına düşürük".[7] Sosiobiologiyaya gəlincə, vurğulanır ki, həyat yoldaşlarının seçimi yalnız başın öhdəsinə buraxıla bilməz[10] və kompleks neyrokimyəvi dəstək tələb olunmalıdır.[11]
Bəzi neodarvinist tənqidçilər, həddən artıq bəsit fiziki arqumentlərin cinsi ehtirasın tez-tez təhlükəsiz bağlılığa deyil, qarşısıalınmış bağlılıqlara, eləcə də hər kəsin aşiq olmanın açıq-aşkar qorxulu çətinliklərinə səbəb olduğunu gizlətdiyini vurğulayırlar. [12]
Həmçinin bax
[redaktə | mənbəni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ Pines, Ayala Malach. Falling in Love. 2000-10-27. doi:10.4324/9780203902608. ISBN 9780203902608.
- ↑ Desmond Morris, The Naked Ape Trilogy p. 387
- ↑ R. Skinner/J. Cleese, Families and how to survive them (1994) p. 13
- ↑ R. Crooks/K. Baur, Our Sexuality (2010) p. 223
- ↑ Robert M. Gordon, An Expert Looks at Love, Intimacy and Personal Growth (2008) p. xiv-v
- ↑ Robin Skynner/John Cleese, Families and how to survive them (London 1994) p. 14
- ↑ 1 2 Elizabeth Young-Bruehl, Where Do We Fall When We Fall in Love? (2003) p. 20
- ↑ Carl Jung, Man and his Symbols (1964) p. 191
- ↑ S. Kuchinskas, The Chemistry of Connection (2009) p. 88-9
- ↑ Daniel Goleman, Emotional Intelligence (London 1996) p. 4
- ↑ R. Crooks/K. Baur, Our Sexuality (2010) p. 186
- ↑ Elizabeth Young-Bruehl, Where Do We Fall When We Fall in Love? (2003) p. 5