Markazí
Markazí | |
---|---|
![]() | |
Alministración | |
País | ![]() |
ISO 3166-2 | IR-00 |
Tipu d'entidá | provincia d'Irán |
Capital |
Arak (es) ![]() |
División |
ver
|
Xeografía | |
Coordenaes | 34°37′07″N 49°56′39″E / 34.6186°N 49.9442°E |
![]() | |
Superficie | 29127 km² |
Llenda con | Provincia de Qom, Provincia d'Isfahán, Provincia d'Hamadán, Lorestán, Provincia de Teḥrán, Provincia de Qazvín y Provincia d'Elburz |
Demografía | |
Población | 1 429 475 hab. (2016) |
Densidá | 49,08 hab/km² |
![]() |
Markazí (en persa: مرکزی) ye una de les 31 provincies d'Irán. Ta al oeste del país, y la so capital ye Arak. La so población calcular en 1,35 millones. Les actuales llendes de la provincia daten de los años 80 cuando foi dixebrada de la provincia de Teḥrán, con anexón de zones d'Isfahán, Semnan y Zanyán.
Les principales ciudaes de la provincia son: Saveh, Arak, Mahallat, Jomein, Delijan, Tafresh, Ashtian y Shazand (enantes conocida como Sarband). Tien una superficie de 29.530 km², que pa efeutos comparativos ye similar a la d'Albania.
Historia
[editar | editar la fonte]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Naraq.jpg/220px-Naraq.jpg)
La provincia Markazí formaba parte del Imperiu Medo nel I mileniu e.C., qu'incluyía a toles partes occidentales y centrales de lo que güei ye Irán. La rexón ta considerada como unu de los antiguos asentamientos de la meseta iranina. Numberoses ruines atestigüen l'antigüedá de la rexón.
Na primer dómina del Islam, el nome de la rexón yera Yabal o Qahestan. A principios del sieglu X, Jorheh convirtiérase nuna ciudá famosa de la provincia de Yabal, dempués de Tafresh y Jomein.
En dómina recién, la espansión del ferrocarril norte-sur (conocíu como'l Corredor persa) y l'establecimientu de les principales industries ayudó al desenvolvimientu de la rexón.
Munches celebridaes na historia d'Irán tienen los sos ancestros na provincia, ente ellos: Mirza Abolqasem Qaem Maqam, Abbas Eqbal Ashtianí, Mirza Taqi Jan Amir Kabir, Qaem Maqam Farahaní, Mahmud Hesabí, el ayatolá Khomeini, ayatolá Arakí y otros.
Xeografía y clima
[editar | editar la fonte]Markazí tien iviernos fríos y secos debíu al terrén montascosu. Tien una superficie de 29,530 km² (el 1,8% de too Irán.)
Conceyos y distritos
[editar | editar la fonte]La provincia Markazí ta formada por 10 conceyos y 18 distritos.
Mapa | Shahrestan | Clave nel mapa | Bakhsh | Centru |
---|---|---|---|---|
Arak | A | Central | Arak | |
k | Khandab | |||
Ashtian | Ash | Central | Ashtian | |
Delijan | D | Central | Delijan | |
Komijan | K | Central | Komijan | |
m | Milajerd | |||
Komein | Kh | Central | Jomein | |
k | Kamareh | |||
Mahallat | M | Central | Mahallat | |
Saveh | S | Central | Saveh | |
n | Nobaran | |||
Shazand | Sh | Central | Shazand | |
s | Sarband | |||
z | Zalian | |||
Tafresh | T | Central | Tafresh | |
f | Farahan | |||
Zarandiyeh | Z | Central | Mamooniyeh | |
k | Kharqan | |||
Provincies vecines: Y: Isfahán, H: Hamadán, L: Luristán, Qm: Qom, Qz: Qazvín, T: Teḥrán |
Colexos y universidaes
[editar | editar la fonte]- Universidá de Arak de Ciencies Médiques
- Universidá de van dir de Ciencia y Teunoloxía, Campus de Arak
- Universidá de Arak
- Islámica Azad de Jomein (enllaz rotu disponible n'Internet Archive; ver l'historial y la última versión).
- Universidá Azad Islámica de Arak
- Universidá Islámica Azad de Saveh Archiváu 2012-04-26 en Wayback Machine
- Universidá Islámica Azad de Farahan
- Universidá Islámica Azad de Ashtian
- Universidá Islámica Azad de Tafresh
- Universidá Tarbiat Moallem de Arak