Müntschi
Dialäkt: Bärndütsch |
Es Müntschi (in andere Regione au Chuss, Schmatz, Schmutz) isch, we me mit de Lippe e Person oder e Gägeschtand berüert. Das macht me uf der ganze Wäut, aber d Bedütig isch vo Kultur zu Kultur verschide.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/William-Adolphe_Bouguereau_%281825-1905%29_-_A_Little_Coaxing_%281890%29.jpg/220px-William-Adolphe_Bouguereau_%281825-1905%29_-_A_Little_Coaxing_%281890%29.jpg)
Zum Grüesse
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Im Familie- oder Bekanntkreis isch es i viune Gägende üeblech, sech mit eim oder mehrerne Müntschi uf d Backe ds begrüesse. Im alemannische Rum gitt me sech i dene Gebiet, wo am Wäutschland neecher sy, drü verteilt uf beidi Backe, i angerne Orte sy o zwöi oder eis Müntschi üeblech. Im alemannische Ruum begrüesse sech meischtens Maa u Frou oder Frou u Frou mit Müntschi, säutener zwe Manne. I angerne Kultuure begrüesse sech nume d Manne mit Müntschi während das de Froue verbotte isch. Während sech ir Dütschschwytz e Maa un e Frou, we si sech ds erschte Mau begägne, ender nume mit emne Händedruck begrüesse, gäbe sech die Wäutsche o scho denn drü Müntschi.
Päärli begrüesse sech im zentralalemannische Rum hüüfig mit emne Müntschi uf ds Muu. Das mache mängisch o di Junge, o we si nid zäme sy.
Formaler u meh zur Verehrig (vore Dame, oder z. B. vom Ring vom Papscht) aus e Gruess, isch der Handkuss, wo eigentlech drumm o nid Müntschi heisst.
Zum Gärnha
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Mit emne Müntschi chame Gfüeu wi Zueneigig, Liebi, Verlange oder Erregig usdrücke. Je nach Muntsch bruucht me derzue d Lippe oder d Zunge. D Lippe u d Zunge si sehr empfindlech, so das bim Müntschele vor auem ds Gschpüri zum Zug chunnt, was o erklärt, werum mes aus ìntiim empfindet.
Zum Proschte
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Mängisch gäbe sech Päärli bim Proschte hurti es Müntschi uf ds Muu.
Ds gschtoune
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Es gschtounigs Müntschi isch eis, wo me ufdrückt oder abhout, ohni dases di angeri Person wott. Je nach Situation chan en aagmässni Reaktion e Wasche oder es Müntschi zrugg sy.
Ds Bier
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Ds „Bärner Müntschi“ isch es ungfiuterets naturtrüebs u liecht hopfigs Bier vor Brauerei Felsenau. Es chunnt i urtümleche Fläschli mit Büguverschluss derhär.
Ds Religiöse
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Ds bi üs vermuetlech berüemtischte religiöse Müntschi isch das, wo gmäss der chrischtleche Mythologii der Judas der Jesus dermit verrate het.
Regione
[ändere | Quälltäxt bearbeite]Externi Site
[ändere | Quälltäxt bearbeite]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/12px-Commons-logo.svg.png)
Quelle
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- ↑ Weber; Bächtold: Zürichdeutsches Wörterbuch. Zürich: Schweizer Spiegel, 1968.