Äärscht Vàtikàànisch Konziil
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Vatican-assemblee-1870-119120_2.jpg/340px-Vatican-assemblee-1870-119120_2.jpg)
Dialäkt: Mìlhüüserdiitsch |
S’ Äärschta Vàtikàànischa Konziil (kurz àui I. Vatikanum bzw. I. Vaticanum odd’r Vatikanum I bzw. Vaticanum I; làtiinisch Concilium Oecumenicum Vaticanum Primum [konˈt͡ʃilium ekuˈmenikum vatiˈkanum ˈprimum](info);[1] itàliaanisch Concilio ecumenico Vaticano Primo [konˈt͡ʃiljo ekuˈmɛniko vatiˈkano ˈpri.mo]) wìrd vu dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch àls ìhr 20. àllgmainliga Konziil ààg’lüagt. S’ Ziil ìsch gsìì, d’ kàthoolischa Glàuiwalehra bass’r ärkläära geega d’ filosoofischa Lehrsatz vu dr Modärna.
Gschicht un Bschlüss
[ändere | Quälltäxt bearbeite]S’ Konziil ìsch vum Pàpscht Pius IX. b’rüafa un àm 8. Dezamber 1869 gäffnet worra. Ìn dr dogmààtischa Konschtituzioon Dei Filius vun Àwrìl 1870 hann d’ Konziilsvattera mehrera Ideea — Razionàlischmus, Ànàrkischmus, Kommunischmus, Soziàlìschmus, Liberàlischmus, Materialischmus, Modärnischmus, Nàtüràlischmus, Pantheischmus un Säkulàrischmus — àls Ìrrtummslehra verurtailt.[2] Ìm Summer 1870 ìsch s’ Lehrdokumant Pastor Aeternus veräffentligt worra; doo drìnn hann d’ Konziilsvattera dr rachtliga Primààt vum Pàpscht ärkläärt un d’ Lehr vu dr Pàpschtliga Unfahlbààrkait andgìltig àls Dogma b’schtìmmt. A pààr Kleeriker hann dia Lehra nìt woohrg’numma un hann waagadam d’ àltkàthoolischa Kìrìch grìnda. Ìn dr Sìtzungspàuisa-n-ìsch dr Kriagsärkläärung vu Frànkrììch àn Pröissa gsìì — dàs ìsch dr Diitsch-Frànzeescha Kriag gsìì. Ìm Kriag hàt s’ Keenigraich Itààlia dr Kìrchaschtààt b’sätzt. S’ Konziil ìsch nìt wììder uffg’numma worra un ìsch àm 20. Oktoower 1870 uff unb’schtìmmta Zitt vertààgt worra.[3]
a pààr Bìlder
[ändere | Quälltäxt bearbeite]-
a Sìtzung vor’m Konziil ìn dr Sixtiinischa Kàpall
-
d’ Äffnung vum Konziil Vatikanum I àm 8. Dezamber 1869
-
a Zaichnung vum Konziil ìm Petersdom
-
a Zaichnung vum Konziil dur dr Gioacchino Altobelli
-
kàthoolischa Kleeriker üss mehrera Lander, wo sìch uff’m Konziil getroffa hann
-
dr Pàpscht Pius IX. uff dr Sedia gestatoria uff’m Konziil ìm Petersdom
-
a Zaichnung vum Pius IX. mìt da Konziilsvattera
-
a Zaichnung vum Pàpscht Pius IX. uff’m Konziil
-
s’ Volk, wo ìm Petersdom d’ offiziälla B’schtìmmung vu dr Pàpschtliga Unfahlbàrkait düat fiira
-
a Medààlia mìt’ra Zaichnung vum Konziil druff
-
a Fanschterglààs ìn dr Kìrìch Saint-Melaine z’ Domalain (Bretagne) — ’s zaigt d’ B’schtìmmung vu dr Pàpschtliga Unfahlbààrkait àls Dogma
Lìteràtüür
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- uff Diitsch
- Vatikanische Konzile. In: Brockhüüs Enzüklopädii. Brockhüüs (brockhaus.de [abgerufen am 19. Februar 2024]).
- Klaus Schatz: Vatikanum I und II. In: Theologische Realenzyklopädie Online. De Gruyter, Berliin/Näi York 2010 (degruyter.com).
- Bernward Schmidt: Kleine Geschichte des Ersten Vatikanischen Konzils. Herder, Friiburg u. à. 2019, ISBN 978-3-451-38430-1 (376 S., Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
- Peter Neuner: Der lange Schatten des I. Vatikanums. Wie das Konzil die Kirche noch heute blockiert. Herder, Friiburg 2019, ISBN 978-3-451-38440-0 (239 S., Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
- Julia Knop, Michael Seewald (Hrsg.): Das Erste Vatikanische Konzil. Eine Zwischenbilanz 150 Jahre danach. WBG, Darmstadt 2019, ISBN 978-3-534-27136-8 (334 S., Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
- Klaus Schatz: Vaticanum I: 1869–1870. 1: Vor der Eröffnung. Schöningh, Paderborn u. à. 1992, ISBN 3-506-74693-6 (300 S., Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
- Klaus Schatz: Vaticanum I: 1869–1870. 2: Von der Eröffnung bis zur Konstitution „Dei Filius“. Schöningh, Paderborn u. à. 1993, ISBN 3-506-74694-4 (405 S., Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
- Klaus Schatz: Vaticanum I: 1869–1870. 3: Unfehlbarkeitsdiskussion und Rezeption. Schöningh, Paderborn u. à. 1994, ISBN 3-506-74695-2 (358 S., Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
- Detlef Peitz: Die stenografische Protokollierung des Ersten Vatikanischen Konzils 1869/70. In: Neue Stenografische Praxis. Band 67, Nr. 3–4, 2019, S. 51–74.
- uff Anglisch
- First Vatican Council. In: Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, Inc. (britisches Englisch, britannica.com [abgerufen am 19. Februar 2024]).
- Jean-Yves Lacoste: Vatican I, Council of. In: Encyclopedia of Christian Theology. Band 3. Routledge, Näi York 2004, ISBN 978-1-57958-250-0 (amerikanisches Englisch, Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
- Richard P. McBrien: The HarperCollins Encyclopedia of Catholicism. Näi York 1995, ISBN 978-0-06-065338-5 (amerikanisches Englisch, Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
- J. M. Konrad Kirch: Vatican Council. In: Charles G. Herbermann, Edward A. Pace, Condé B. Pallen, Thomas J. Shahan, John J. Wynne (Hrsg.): The Catholic Encyclopedia. Band 15. Robert Appleton Company, Näi York 1912 (amerikanisches Englisch, newadvent.org [abgerufen am 19. Februar 2024]).
- E. E. Y. Hales: The First Vatican Council. In: Charlotte Methuen, Andrew Spicer (Hrsg.): Studies in Church History. Band 7, 1971, ISSN 0424-2084, S. 329–344, doi:10.1017/S0424208400016636 (englisch).
- James Hennesey: National Traditions and the First Vatican Council. In: Archivum Historiae Pontificiae. 1969, S. 491–512, JSTOR:23563715 (englisch).
- Philip Hughes: The Church in Crisis: A History of the General Councils, 325–1870. Hanover House, Garden City, Näi York (amerikanisches Englisch, archive.org).
- Vatican Council, First. In: The Columbia Encyclopedia. 6. Auflage. Columbia University Press, Näi York 2001 (amerikanisches Englisch).
- John W. O’ Malley: Vatican I: The Council and the Making of the Ultramontane Church. Harvard University Press, 2018, ISBN 978-0-674-98617-6 (amerikanisches Englisch, 320 S., Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
- August Bernhard Hasler: How the Pope Became Infallible: Pius IX and the Politics of Persuasion. Doubleday, Garden City, Näi York 1981, ISBN 978-0-385-15851-0 (amerikanisches Englisch, archive.org).
- Theodore K. Hoppen: First Vatican Council, 1869–70. In: History Today. Band 19, Nr. 10, Oktober 1969, S. 713–720 (englisch).
- Emiliana P. Noether: Vatican Council I: Its Political and Religious Setting. In: Journal of Modern History. Nr. 2. 40, 1968, S. 218–233, JSTOR:1876730 (amerikanisches Englisch).
- Ante Kadić: Bishop Strossmayer and the First Vatican Council. In: Slavonic and East European Review. Band 49, Nr. 116, S. 382–409, JSTOR:4206412 (englisch).
- William L. Portier: The First Vatican Council, John Henry Newman, and the Making of a Post-Christendom Church. In: Newman Studies Journal. Band 17, Nr. 1, 2020, S. 123–144 (englisch, jhu.edu).
- John Raymond: The First Vatican Council 1869–1870. In: History Today. November 1962, S. 759–767 (englisch).
- Thimothy Verhoeven: Transatlantic Connections: American Anti-Catholicism and the First Vatican Council (1869–70). In: Catholic Historical Review. Band 100, Nr. 4, 2014, S. 695–720 (amerikanisches Englisch, jhu.edu).
- uff Frànzeesch
- Jean-Urbain Comby: Premier concile du Vatican. In: Encyclopædia Universalis. Encyclopædia Universalis France (französisch, universalis.fr [abgerufen am 19. Februar 2024]).
- Viktor Conzemius: Pourquoi l’autorité pontificale a-t-elle été définie précisément en 1870 ? In: Concilium. Nr. 64, 1971 (französisch).
- J. Gadille: Vatican I, concile incomplet ? In: Le Deuxième concile du Vatican. Actes du colloque de l’École française de Rome, Rom 1989, S. 33–45 (französisch).
- H. Rondet: Vatican I, le concile de Pie IX. La préparation, les méthodes de travail, les schémas restés en suspens. Lethielleux, Pàriis 1961 (französisch).
- Gustave Thils: Primauté et infaillibilité du Pontife romain à Vatican I et autres études d’ecclésiologie. Presses de l’Université de Louvain, Lööwen (Belgia) 1989, ISBN 90-6186-328-7 (französisch, 421 S., Iigschränkti Vorschau uf books.google.de).
Weblìnks
[ändere | Quälltäxt bearbeite]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/12px-Commons-logo.svg.png)
- Veräffentligunga-n-ìwwers’ Äärschta Vàtikàànischa Konziil im Katalog vu dr Dütsche Nazionalbibliothek
- d’ Dokumanta vum Äärschta Vàtikàànischa Konziil uff dr Websitta vum Hailiga Schtüahl (hoochdiitsch)
Ainzelnoohwiisa
[ändere | Quälltäxt bearbeite]- ↑ Dàs ìsch d’ Üssschprooch vum Kìrchalàtiinischa-n-üss Itààlia.
- ↑ Dia Informàzioona sìnn üss’m Àrtìkel First Vatican Council ìn dr anglischa Wikipedia ìwwernumma worra.
- ↑ Dia Informàzioona sìnn üss’m Àrtìkel Erstes Vatikanisches Konzil ìn dr hoochdiitscha Wikipedia ìwwernumma worra.