22 Ocak 2026 Perşembe

BİR KELİME = UCUBE




Ucube : (sıfat, Arapça) Çok acayip, şaşılacak kadar çirkin olan.

"Bakımsızlıktan, pislikten yaralı bereli, karınları şiş, yüzleri sarı, sıska iki ucube hâlinde süründükten sonra ölmüşler." - Halide Edip Adıvar

* * * * *

Kelime Kökeni :

Arapça ˁcb kökünden gelen uˁcūba(t) أُعْجُوبَة “acayiplik, çok tuhaf şey, mucize” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça ˁacīb “tuhaf” sözcüğünün fuˁūla(t) vezninde masdarıdır.

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[anon., Tezkiretü'l-Evliya terc., 1341]
fütüvvet ve mürüvvet içinde uˁcūbe-i cihān-ıdı






{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-




not: görsel, imdb.com' dan alıntıdır.




19 Ocak 2026 Pazartesi

BİR KELİME = PÜRMELÂL




Pürmelâl : (Farsça pur + Arapça melal) 1. Çok üzüntülü.

2. Çok sıkıntılı.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Arapça mll kökünden gelen malāl ملال “keder, üzüntü” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça malla مَلَّ “bezdi, kederlendi” fiilinin faˁāl veznidir.

Ek açıklama : Hal-i pür-melal deyimi “keder dolu durum” anlamındadır.


Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
ol cemāle kim zevāl irişe tez / ˁāşıḳa andan melāl irişe tez






{ಠ,ಠ}
|)__) 
-”-”-



not: görsel, dreamstime.com' dan alıntıdır.



16 Ocak 2026 Cuma

BİR KELİME = ZAHİR





Zahir : (Arapça) 1. (sıfat) ► Belli.

"Bu işte de Türkiye Cumhuriyeti’nin büyük hevesi ve iyi niyeti çok zahirdir." - Tevfik Rüştü Aras

2. (isim) ► Dış yüz.

3. (zarf, ağızlardan) ► Kuşkusuz.

"Zahir, o anda başıma kan çıkmış, yüzüm kızarmış olacak ki..." - Sermet Muhtar Alus

(Kelimenin ikinci anlamı :)


Zahîr : (sıfat, eskimiş, Arapça) Yardım eden, destekleyen, arka çıkan.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Arapça ẓhr kökünden gelen ẓāhir ظاهر “görünen, görüntü” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça ẓahara ظهر “belirdi, göründü” fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatıdır.

Benzer sözcükler : zaar, zahar, zahiren, zahiri, zeğer


Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler:

[Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
kimi ẓāhir kimisi bāṭın-durur




Kelimeyi yayına kazandıran değerli bloggerlar Sibel Yıldız ve Recep Altun' a teşekkürler.






{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-




not: görsel, internetten alıntıdır.