Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Ulrika Eleonora của Thụy Điển”
Runeberg.org → HTTPS |
|||
(Không hiển thị 41 phiên bản của 15 người dùng ở giữa) | |||
Dòng 1: | Dòng 1: | ||
{{Thông tin nhân vật hoàng gia |
{{Thông tin nhân vật hoàng gia |
||
| tên = Ulrika Eleonora |
| tên = Ulrika Eleonora của Thụy Điển |
||
| hình = Ulrika Eleonora d.y., 1688-1741, drottning av Sverige (Georg Engelhard Schröder) - Nationalmuseum - 16028.tif |
| hình = Ulrika Eleonora d.y., 1688-1741, drottning av Sverige (Georg Engelhard Schröder) - Nationalmuseum - 16028.tif |
||
| |
| native name = |
||
| ghi chú hình = |
|||
⚫ | |||
| |
| tước vị đầy đủ = |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
| |
| chức vị = [[Danh sách quân chủ Thụy Điển|Nữ vương Thụy Điển]] |
||
| tại vị = [[5 tháng 12]] năm [[1718]] - [[29 tháng 2]] năm [[1720]]<br>({{số năm theo năm và ngày|1718|12|5|1720|2|29}}) |
|||
⚫ | |||
| tiền nhiệm = [[Karl XII của Thụy Điển|Karl XII]] {{ |
| đăng quang = 17 tháng 3 năm 1719 |
||
| tiền nhiệm = [[Karl XII của Thụy Điển|Karl XII]] {{Vương miện}} |
|||
| kế nhiệm = [[ |
| kế nhiệm = [[Fredrik I của Thụy Điển|Fredrik I]] {{Vương miện}} |
||
| chức vị 1 = [[Vương hậu |
| chức vị 1 = [[Vương hậu Thụy Điển]] |
||
| tại vị 1 = 29 tháng 2 |
| tại vị 1 = [[29 tháng 2]] năm [[1720]] - [[24 tháng 11]] năm [[1741]]<br>({{số năm theo năm và ngày|1720|2|29|1741|11|24}}) |
||
| |
| tiền nhiệm 1 = [[Fredrik I của Thụy Điển|Friedrich xứ Hessen-Kassel]] |
||
| |
| kế nhiệm 1 = [[Luise Ulrike của Phổ]] |
||
| chức vị 2 = [[Graf (tước hiệu)|Gräfin]] của [[Hesse-Cassel]] |
|||
| hoàng tộc = [[Nhà Palatinate-Zweibrücken]] |
|||
| tại vị 2 = [[23 tháng 3]] năm [[1730]] - [[24 tháng 11]] năm [[1741]]<br>({{số năm theo năm và ngày|1730|3|23|1741|11|24}}) |
|||
⚫ | |||
| tiền nhiệm 2 = [[Amélie de Courlande]] |
|||
⚫ | |||
| kế nhiệm 2 = [[Mary của Đại Anh]] |
|||
| sinh = {{ngày sinh|1688|1|23}} |
|||
| chồng = [[Fredrik I của Thụy Điển]] {{Vương miện}} |
|||
| kiểu hoàng tộc = Vương tộc |
|||
| hoàng tộc = [[Pfalz Zweibrücken]] (khi sinh)<br>[[Vương tộc Hessen|Nhà Hessen]] (kết hôn) |
|||
⚫ | |||
| mẹ = [[Ulrikke Eleonore của Đan Mạch]] |
|||
⚫ | |||
| nơi sinh = [[Cung điện Stockholm]], [[Thụy Điển]] |
| nơi sinh = [[Cung điện Stockholm]], [[Thụy Điển]] |
||
| mất = {{Death date and age|1741|11|24|1688|1|23|df=yes}} |
| mất = {{Death date and age|1741|11|24|1688|1|23|df=yes}} |
||
| nơi mất = [[Stockholm]], [[Thụy Điển]] |
| nơi mất = [[Stockholm]], [[Thụy Điển]] |
||
| ngày an táng = |
| ngày an táng = 1 tháng 12, năm 1741 |
||
| nơi an táng = [[Nhà thờ Riddarholmen]], [[Stockholm]] |
| nơi an táng = [[Nhà thờ Riddarholmen]], [[Stockholm]] |
||
| tôn giáo = [[Giáo hội Luther]] |
|||
}} |
}} |
||
'''Ulrika Eleonora''' ([[23 tháng 1]] |
'''Ulrika Eleonora''' (''Ulrika Eleonora the Younger'', [[23 tháng 1]] năm [[1688]] - [[24 tháng 11]] năm [[1741]]) là [[Nữ vương]] của [[Thụy Điển]] từ năm [[1718]] đến khi [[thoái vị]] vào năm [[1720]] để nhường ngôi cho chồng, [[Fredrik I của Thụy Điển|Fredrik I]]. Do đó, bà trở thành [[Vương hậu]] của Thụy Điển đến khi mất. Bà là Nữ vương thứ 3 trong lịch sử Thụy Điển tính tới thời điểm hiện tại và Thụy Điển sẽ đón nhận Nữ vương thứ 4 khi [[Thái nữ Victoria của Thụy Điển|Thái nữ Victoria, Nữ Công nước xứ Västergötland]] thuận lợi kế vị trong tương lai. |
||
Là người con nhỏ nhất của [[Karl XI của Thụy Điển]], Ulrika Eleonora vốn không có khả năng thừa kế, vì trước bà còn có người chị cả [[Hedvig Sofia của Thụy Điển|Hedvig Sofia]] và anh trai, [[Karl XII của Thụy Điển|Karl XII]]. Năm [[1718]], anh trai bà là Vua Karl qua đời, triều đình Thụy Điển đứng giữa vấn đề tranh chấp ngai vàng giữa Ulrika Eleonora và người cháu trai là con của người chị cả Hedvig Sofia là Karl Friedrich. Bấy giờ, Karl đã trở thành Công tước xứ Holstein-Gottorp và cũng đòi hỏi quyền kế vị Vương vị của Thụy Điển. Người cháu trai này được ủng hộ hơn do khi ấy Thụy Điển theo quy tắc ưu tiên dòng trưởng nam (tức là xét dòng nam rồi tới dòng nữ, dòng trưởng rồi tới dòng thứ), mà Karl Friedrich lại thuộc dòng lớn hơn so với Ulrika do là con trai của chị gái [[Hedvig Sofia của Thụy Điển|Hedvig Sofia]]. Không chấp nhận thua thiệt, Ulrika phô bày lập trường bà là người có huyết thống gần với người tiền nhiệm nhất, còn dẫn tiền lệ của vị Nữ vương trước đó, [[Kristina của Thụy Điển|Nữ vương Kristina]]. Trong nhóm ủng hộ bà có phái Riksdag, và nhóm này yêu cầu nếu bà chấp nhận bãi bỏ chế độ quân chủ chuyên chế mà chấp nhận nền quân chủ lập hiến, thì bà có thể thuận lợi kế vị. Quả nhiên, Ulrika chấp nhận Hiến pháp mới là hạn chế vương quyền, chia sẻ quyền hạn cho [[thượng viện|Thượng nghị viện]] và [[Quốc hội]]. |
|||
Sự trị vì của bà và người chồng, |
Sự trị vì của bà và người chồng, [[Fredrik I của Thụy Điển|Fredrik I]] mở ra một thời đại gọi là kỷ nguyên tự do, đó là thời kỳ phát triển kinh tế và văn hóa. Để giành được quyền kế vị, Ulrika Eleonora đã khiến lịch sử Thụy Điển sang trang, khi đồng ý bỏ đi nền quân chủ chuyên chế do cha bà tạo nên, để thay bằng nền quân chủ lập hiến. |
||
== Tiểu sử == |
== Tiểu sử == |
||
=== Tuổi thơ bị lu mờ === |
=== Tuổi thơ bị lu mờ === |
||
[[ |
[[Tập tin:Karl XII, 1682-1718, King of Sweden, his Sisters Hedvig Sofia, 1681-1708, Princess of Sweden - Nationalmuseum - 16091.tif|thumb|trái|200px|Tranh vẽ Ulrika cùng anh trai và chị gái.]] |
||
Ulrika Eleonora sinh ra ở [[Cung điện Stockholm]], là con gái út của Quốc vương Thụy Điển [[Karl XI của Thụy Điển|Karl XI]] và Vương hậu [[Ulrique Eléonore của Đan Mạch]], bà xuất thân từ [[nhà Palatinate-Zweibrücken]]. Bà được đặt tên theo mẹ, do đó dùng từ [The Younger; nghĩa là ''"người nhỏ hơn"''] để phân biệt |
Ulrika Eleonora sinh ra ở [[Cung điện Stockholm]], là con gái út của Quốc vương Thụy Điển [[Karl XI của Thụy Điển|Karl XI]] và Vương hậu [[Ulrique Eléonore của Đan Mạch]], bà xuất thân từ [[nhà Palatinate-Zweibrücken]], một nhánh của [[nhà Wittelsbach]] có nguồn gốc [[Đức]] tại vùng [[Bavaria]]. Bà được đặt tên theo mẹ, do đó dùng từ [The Younger; nghĩa là ''"người nhỏ hơn"''] để phân biệt. |
||
Mẹ bà qua đời vào năm [[1693]], khi bà mới 5 tuổi, do đó bà được chăm sóc bởi bà nội, Thái hậu Hedwig Eleonora. Tuy nhiên, người bà này được biết đến rất thiên vị chị gái của bà, tức [[Hedvig Sofia của Thụy Điển|Hedvig Sofia]]. Trong suốt thời còn nhỏ, Ulrika Eleonora luôn bị xem nhẹ vì ''"ánh hào quang"'' của người chị này, bản thân Hedvig Sofia được ghi nhận cũng khá xem thường em gái mình. Trong khi Hedvig thích cưỡi ngựa, tham gia các trò chơi thể thao, thì Ulrika lại thiếu tự tin và hay khóc nhè. Trong quá trình trưởng thành, Ulrika tỏ ra khá thân thiết, có phẩm hạnh, nhưng bị bà nội đánh giá ''"cứng đầu"'', ''"bướng bỉnh"'', vì bà thường rất thẳng thắng trong việc biểu lộ cảm xúc chán ghét một ai đó, và giải pháp mà Ulrika hay chọn là giả vờ bị bệnh. Do đó, giới quý tộc không đánh giá cao Ulrika. |
|||
Trong quá trình trưởng thành, Ulrika tỏ ra khá thân thiết, có phẩm hạnh, nhưng bị bà nội đánh giá ''"cứng đầu"'', ''"bướng bỉnh"'', vì bà thường rất thẳng thắng trong việc biểu lộ cảm xúc chán ghét một ai đó, và giải pháp mà Ulrika hay chọn là giả vờ bị bệnh. Do đó, giới quý tộc đương thời không đánh giá cao Ulrika trong phong thái, thậm chí bà còn bị nói là ''"một người thiếu hấp dẫn"''. Ulrika còn có biệt tài về âm nhạc, khi chị bà luôn biểu diễn [[ca hát]], thì bà luôn phụ trách việc chơi nhạc cụ. Một quá trình trưởng thành bị lu mờ bởi chính những người thân của mình, Ulrika không chỉ bị chị gái Hedvig xem thường, mà còn bị anh trai, Vua [[Karl XII của Thụy Điển|Karl XII]] thờ ơ. |
|||
=== Giành quyền kế vị === |
=== Giành quyền kế vị === |
||
Dòng 43: | Dòng 51: | ||
Tình hình khả quan cho Ulrika, khi chị gái Hedvig của bà mất vào ngay năm [[1708]]. Vào lúc đó, Ulrika Eleonora là người trưởng thành duy nhất còn lại của gia tộc Palatinate-Zweibrücken. Vào năm [[1712]], Vua Karl XII có suy nghĩ chỉ định Ulrika làm [[nhiếp chính]] thay mình khi ông quyết định vắng mặt khỏi triều đình Thụy Điển. Vào lúc thương nghị, hội đồng của vương triều ủng hộ Ulrika và tin chắc sự hiện diện của bà sẽ giúp ổn định tình hình chính trị. Vào ngày [[2 tháng 11]] năm [[1713]], Ulrika lần đầu trình diện trước toàn thể hội đồng vương triều, và đã thuyết phục thành công phái Riksdag công bố bà trở thành nhiếp chính, thông qua đó thể hiện tư cách kế vị [có khả năng nhất] cho vương vị Thụy Điển. |
Tình hình khả quan cho Ulrika, khi chị gái Hedvig của bà mất vào ngay năm [[1708]]. Vào lúc đó, Ulrika Eleonora là người trưởng thành duy nhất còn lại của gia tộc Palatinate-Zweibrücken. Vào năm [[1712]], Vua Karl XII có suy nghĩ chỉ định Ulrika làm [[nhiếp chính]] thay mình khi ông quyết định vắng mặt khỏi triều đình Thụy Điển. Vào lúc thương nghị, hội đồng của vương triều ủng hộ Ulrika và tin chắc sự hiện diện của bà sẽ giúp ổn định tình hình chính trị. Vào ngày [[2 tháng 11]] năm [[1713]], Ulrika lần đầu trình diện trước toàn thể hội đồng vương triều, và đã thuyết phục thành công phái Riksdag công bố bà trở thành nhiếp chính, thông qua đó thể hiện tư cách kế vị [có khả năng nhất] cho vương vị Thụy Điển. |
||
[[ |
[[Tập tin:David_von_Krafft_(ateljé)_-_Drottning_Ulrika_Eleonora_dy.jpg|thumb|phải|250px|Ulrika Eleonora, những ngày được chú ý bởi là người thừa kế đáng giá của Thụy Điển.]] |
||
Ulrika Eleonora chính thức tận hưởng chuỗi ngày tự do và được chú ý, khi chỉ còn bà là công chúa duy nhất trong triều đình Thụy Điển vào lúc ấy, la người có khả năng kế vị cao nhất và quan trọng nhất là bà vẫn chưa kết hôn. Dù Công chúa Hedvig Sophia đã sinh hạ con trai, song điều đó vẫn chưa chắc chắn do nhà chồng của Hedvig là bên xa, do đó không ít các thế lực khác chống đối phe phái Công tước Holstein-Gottorp bắt đầu nhắm đến người nhỏ hơn, Ulrika Eleonora. Từ những năm [[1710]], Ulrika đã nhận lời đề nghị hôn nhân từ Hesse, và nhanh chóng được Thái hậu Hedwig Eleonora ủng hộ, bởi vì như thế Ulrika sẽ phải đến Hesse, rời xa khỏi triều đình, càng tạo thêm khả năng kế vị cho Charles Frederick, cháu trai của Ulrika, con trai của cô cháu gái mà Thái hậu yêu thích nhất. |
Ulrika Eleonora chính thức tận hưởng chuỗi ngày tự do và được chú ý, khi chỉ còn bà là công chúa duy nhất trong triều đình Thụy Điển vào lúc ấy, la người có khả năng kế vị cao nhất và quan trọng nhất là bà vẫn chưa kết hôn. Dù Công chúa Hedvig Sophia đã sinh hạ con trai, song điều đó vẫn chưa chắc chắn do nhà chồng của Hedvig là bên xa, do đó không ít các thế lực khác chống đối phe phái Công tước Holstein-Gottorp bắt đầu nhắm đến người nhỏ hơn, Ulrika Eleonora. Từ những năm [[1710]], Ulrika đã nhận lời đề nghị hôn nhân từ Hesse, và nhanh chóng được Thái hậu Hedwig Eleonora ủng hộ, bởi vì như thế Ulrika sẽ phải đến Hesse, rời xa khỏi triều đình, càng tạo thêm khả năng kế vị cho Charles Frederick, cháu trai của Ulrika, con trai của cô cháu gái mà Thái hậu yêu thích nhất. |
||
Đến năm [[1714]], ngày [[23 tháng 1]], lễ kết hôn được công bố, |
Đến năm [[1714]], ngày [[23 tháng 1]], lễ kết hôn được công bố, vào ngày [[24 tháng 3]] năm [[1715]] diễn ra. Ulrika kết hôn với [[Friedrich I của Thụy Điển|Friedrich I]], vốn là Lãnh chúa của xứ [[Hesse-Cassel]]. Cũng trong năm [[1715]], ngày [[24 tháng 11]], Thái hậu Hedwig Eleonora qua đời. |
||
Cưới được Ulrika, Friedrich không thể che |
Cưới được Ulrika, Friedrich không thể che giấu ý đồ của mình đối với Vương vị của Thụy Điển, trong khi Ulrika lại tin rằng đây là cuộc hôn nhân dựa trên tình yêu. Bằng một cách tài tình và khéo léo, ông nhanh chóng ảnh hưởng lên Ulrika, để khiến bà trở thành con rối trong âm mưu chống lại thế lực của người chị Hedvig, do đó triều đình Thụy Điển có hai phe phái: Đảng Hesse và Đảng Holstein. |
||
Trước đó vào năm 1713, khi Ulrika tiến hành nhiếp chính cho anh trai mình, bà đã chạm trán với đảng phái Riksdag. Trước đó nhiều năm, phái phái Riksdag luôn chống đối chính sách do cha và anh bà để lại, tức nền [[quân chủ chuyên chế]] hoàn toàn, tập trung quyền lực về cho quân vương khiến các đảng chính trị suy yếu đáng kể. Ulrika, với cương vị là |
Trước đó vào năm 1713, khi Ulrika tiến hành nhiếp chính cho anh trai mình, bà đã chạm trán với đảng phái Riksdag. Trước đó nhiều năm, phái phái Riksdag luôn chống đối chính sách do cha và anh bà để lại, tức nền [[quân chủ chuyên chế]] hoàn toàn, tập trung quyền lực về cho quân vương khiến các đảng chính trị suy yếu đáng kể. Ulrika, với cương vị là Vương nữ nhiếp chính, vẫn lắng nghe nhưng chưa hồi đáp những ý tưởng này của phái Riksdag, mà bà chú trọng đến việc liên lạc với anh trai Karl XII đang ở bên ngoài Thụy Điển. Sự khôn ngoan của Ulrika khiến Vua Karl tin tưởng giao cho trọng trách thay mặt nhà vua kí các điều khoản chính trị, chỉ riêng những tin cơ mật thì phải nói lại với ông. Và dù đã có thực quyền và có thể tự ý hành động bất kì động thái chính trị nào, Ulrika vẫn nhắc đi nhắc lại mình chỉ là người đại diện của anh trai, và bà tiếp tục giự bổn phận không vượt qua bất kì ranh giới nào. |
||
== Nữ vương |
== Nữ vương Thụy Điển == |
||
=== Tuyên bố kế vị === |
=== Tuyên bố kế vị === |
||
⚫ | |||
[[File:Ulrika Eleonora the younger (Johan Starbus) - Nationalmuseum - 23880.tif|thumb|trái|200px|Ulrika vào khoản thời gian mới đăng vị.]] |
|||
⚫ | |||
Triều đình bất ngờ trước hành động này của Ulrika. Ngay khi tuyên bố, |
Triều đình bất ngờ trước hành động này của Ulrika. Ngay khi tuyên bố, Ulrika nhanh chóng nắm hết mọi vị trí quan trọng trong triều đình, loại bỏ [[Georg Heinrich von Görtz]] cùng phe cánh của ông ta. Đảng Hesse ngay lập tức đưa bà lên ngai vị, và trong toàn thể triều đình còn có phái Riksdag, những người luôn mơ ước một nền [[quân chủ lập hiến]], cũng ủng hộ nhiệt liệt việc Ulrika lên ngôi. Ngày [[15 tháng 12]] năm đó, Ulrika tuyên bố dù bà đã kế vị, song không muốn tiếp tục duy trì nhà máy cũ. Hội đồng Thụy Điển từng bước tiến hành xóa bỏ nền chuyên chế, do đó ''"quyền kế vị"'' của Ulrika được kiến nghị sửa thành ''"người được bầu cử hợp pháp"'' bởi quốc hội. Thông qua những quốc định này của hội đồng, Ulrika tự tạo điều kiện cho mình, đồng thời loại bỏ khả năng tranh đoạt vương vị của người cháu Karl Friedrich. Sau khi những ''"đạo luật"'' này được thông qua, Ulrika chính thức được "bầu chọn" làm Nữ vương vào ngày [[23 tháng 1]] năm [[1719]], sang ngày [[19 tháng 2]] cùng năm kí kết [[Văn kiện từ chính phủ]] (års regeringsform). Bằng hành động này, Ulrika đã xác lập quyền hạn tuyệt đối cho mình, đồng thời về cơ bản từ năm đó đã chấm dứt nền quân chủ chuyên chế ở Thụy Điển. |
||
Ngày [[17 tháng 3]], Ulrika được trao vương miện Nữ vương tại [[Nhà thờ Uppsala]]. Sang ngày [[11 tháng 4]], bà được làm lễ rước vào thủ đô Stockholm với tư cách là Nữ vương mới của vương quốc. Trong buổi lễ đăng quang này, trình diện trước toàn bộ giai cấp của hội đồng, Ulrika bày tỏ bà biết rõ những ai ủng hộ bà. Trong lúc bày tỏ tấm lòng của thành viên triều đình đối với quân chủ theo truyền thống, bà cho tầng lớp quý tộc hôn tay khi bà còn đang đeo găng tay, trong khi các tầng lớp khác thì bà bỏ găng tay ra. Theo truyền thống các quân chủ Thụy Điển, khi vừa nhậm vị, họ sẽ làm một chuyến đi xuyên vương quốc được gọi là ['''Eriksgata'''], nhưng Ulrika từ chối không làm. |
Ngày [[17 tháng 3]], Ulrika được trao vương miện Nữ vương tại [[Nhà thờ Uppsala]]. Sang ngày [[11 tháng 4]], bà được làm lễ rước vào thủ đô Stockholm với tư cách là Nữ vương mới của vương quốc. Trong buổi lễ đăng quang này, trình diện trước toàn bộ giai cấp của hội đồng, Ulrika bày tỏ bà biết rõ những ai ủng hộ bà. Trong lúc bày tỏ tấm lòng của thành viên triều đình đối với quân chủ theo truyền thống, bà cho tầng lớp quý tộc hôn tay khi bà còn đang đeo găng tay, trong khi các tầng lớp khác thì bà bỏ găng tay ra. Theo truyền thống các quân chủ Thụy Điển, khi vừa nhậm vị, họ sẽ làm một chuyến đi xuyên vương quốc được gọi là ['''Eriksgata'''], nhưng Ulrika từ chối không làm. |
||
=== Vấn nạn và thoái vị === |
=== Vấn nạn và thoái vị === |
||
[[ |
[[Tập tin:Martin Engelbrecht Ulrika Eleonora.jpg|thumb|trái|200px|Ulrika tại vị Nữ vương 2 năm, sau trở thành Vương hậu và Trữ quân của Thụy Điển.]] |
||
Trong thời gian trị vì, Ulrika đối mặt với một cuộc chiến tranh với [[Đế quốc Nga]] diễn ra từ năm [[1719]] đến [[1721]]. Trong khi quân đội Nga đang chuẩn bị tiến đến Stockholm, Nữ vương Ulrika triệu tập quần thần của mình, bày tỏ sự cứng rắn trước mối họa này và rất được hoan nghênh vào lúc đó. Dầu vậy, đối với nội trị thì Ulrika gặp không ít khó khăn. |
Trong thời gian trị vì, Ulrika đối mặt với một cuộc chiến tranh với [[Đế quốc Nga]] diễn ra từ năm [[1719]] đến [[1721]]. Trong khi quân đội Nga đang chuẩn bị tiến đến Stockholm, Nữ vương Ulrika triệu tập quần thần của mình, bày tỏ sự cứng rắn trước mối họa này và rất được hoan nghênh vào lúc đó. Dầu vậy, đối với nội trị thì Ulrika gặp không ít khó khăn. |
||
Bấy giờ, Ulrika sủng ái [[Emerentia von Düben]], người vốn là [[nhũ mẫu]] của bà khi còn nhỏ. Thông qua vai trò này, Emerentia ảnh hưởng lên Ulrika rất sâu sắc, và Nữ vương trao rất nhiều đặc ân cho Emerentia, khiến người phụ nữ này là người có tiến nói nhất đối với Nữ vương. Và để củng cố quyền lực cá nhân riêng của mình, Ulrika đã phong quý tộc cho tổng cộng 181 người, nhiều hơn bất kì vị quân vương Thụy Điển nào khác trong lịch sử. Hành động này của bà đã vượt quá quyền hạn của một quân chủ trong nhà nước lập hiến, mà rất giống tình trạng quân chủ chuyên chế do đây là hoàn toàn ý nguyện của cá nhân bà. Chủ tịch của hội đồng là [[Arvid Horn]] đã nhiều lần chỉ trích Ulrika, song cuối cùng ông cũng phải từ chức trong tức giận, tình trạng này vẫn tiếp diễn đối với người thay thế vị trí, [[Gustaf Cronhielm]]. Ngoài chỉ trích Nữ vương đã vượt quá quyền hạn của một quân chủ, Arvid Horn còn chỉ ra Ulrika phụ thuộc quá nhiều vào chồng bà, Lãnh chúa Frederick trong việc quyết định triều chính. Những cáo buộc này nhìn chung đã tổn hại danh tiếng của Ulrika trong người dân Thụy Điển. |
Bấy giờ, Ulrika sủng ái [[Emerentia von Düben]], người vốn là [[nhũ mẫu]] của bà khi còn nhỏ. Thông qua vai trò này, Emerentia ảnh hưởng lên Ulrika rất sâu sắc, và Nữ vương trao rất nhiều đặc ân cho Emerentia, khiến người phụ nữ này là người có tiến nói nhất đối với Nữ vương. Và để củng cố quyền lực cá nhân riêng của mình, Ulrika đã phong quý tộc cho tổng cộng 181 người, nhiều hơn bất kì vị quân vương Thụy Điển nào khác trong lịch sử. Hành động này của bà đã vượt quá quyền hạn của một quân chủ trong nhà nước lập hiến, mà rất giống tình trạng quân chủ chuyên chế do đây là hoàn toàn ý nguyện của cá nhân bà. Chủ tịch của hội đồng là [[Arvid Horn]] đã nhiều lần chỉ trích Ulrika, song cuối cùng ông cũng phải từ chức trong tức giận, tình trạng này vẫn tiếp diễn đối với người thay thế vị trí, [[Gustaf Cronhielm]]. Ngoài chỉ trích Nữ vương đã vượt quá quyền hạn của một quân chủ, Arvid Horn còn chỉ ra Ulrika phụ thuộc quá nhiều vào chồng bà, Lãnh chúa Frederick trong việc quyết định triều chính. Những cáo buộc này nhìn chung đã tổn hại danh tiếng của Ulrika trong người dân Thụy Điển. |
||
Thực tế, Ulrika khi làm Nữ vương đã hi vọng chồng của bà Frederick có thể trở thành [[Quốc vương]], cùng bà đồng cai trị như tiền lệ của [[William và Mary]] bên kia bán đảo Anh. Dù mong muốn như vậy, song Ulrika bị phái Riksdag phản đối quyết liệt, vì mô hình đồng quân vương sẽ khiến sự ảnh hưởng của họ trên phương diện chính trị bị thêm hạn chế, điều mà bất kì đảng phái chính trị nào cũng lo lắng, và họ lấy lý do mô hình đồng quân vương đã bị cấm ở Thụy Điển từ thế kỉ 15 để ngăn chặn ý định này. Ngoài ra, phái Riksdag cũng chỉ trích sự ảnh hưởng của Emerentia von Düben cùng gia đình bà ta đối với quốc gia do sự dung túng của Nữ vương<ref name="nad.riksarkivet.se">[http://www.nad.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17742 Emerentia von Düben i Svenskt biografiskt lexikon (art av Gr. Jacobson)]</ref>. Dầu vậy, sự mâu thuẫn giữa Nữ vương và hội đồng cứ tiếp tục căng thẳng, khiến phái Riksdag nảy ra ý tưởng muốn thay thế Ulrika bằng Frederick, và điều này rất được Frederick ngầm ủng hộ. |
Thực tế, Ulrika khi làm Nữ vương đã hi vọng chồng của bà Frederick có thể trở thành [[Quốc vương]], cùng bà đồng cai trị như tiền lệ của [[William và Mary]] bên kia bán đảo Anh. Dù mong muốn như vậy, song Ulrika bị phái Riksdag phản đối quyết liệt, vì mô hình đồng quân vương sẽ khiến sự ảnh hưởng của họ trên phương diện chính trị bị thêm hạn chế, điều mà bất kì đảng phái chính trị nào cũng lo lắng, và họ lấy lý do mô hình đồng quân vương đã bị cấm ở Thụy Điển từ thế kỉ 15 để ngăn chặn ý định này. Ngoài ra, phái Riksdag cũng chỉ trích sự ảnh hưởng của Emerentia von Düben cùng gia đình bà ta đối với quốc gia do sự dung túng của Nữ vương<ref name="nad.riksarkivet.se">[http://www.nad.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=17742 Emerentia von Düben i Svenskt biografiskt lexikon (art av Gr. Jacobson)]{{Liên kết hỏng|date=2021-05-27 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. Dầu vậy, sự mâu thuẫn giữa Nữ vương và hội đồng cứ tiếp tục căng thẳng, khiến phái Riksdag nảy ra ý tưởng muốn thay thế Ulrika bằng Frederick, và điều này rất được Frederick nhiệt liệt ngầm ủng hộ. |
||
Sang ngày [[29 tháng 2]] năm [[1720]], Ulrika nghị thảo quyết định thoái vị, nhường ngôi cho chồng là Frederick. Không dễ dàng từ bỏ địa vị của mình, bà ra thỏa thuận bà sẽ kế vị Frederick nếu chồng bà không sinh ra bất kì người thừa kế nào và ông ta chết trước bà<ref>Lundh-Eriksson, Nanna (Swedish): Den glömda drottningen. Karl XII:s syster. Ulrika Eleonora D.Y. och hennes tid (The Forgotten Queen. The Sister of Charles XII. The Age of Ulrika Eleonora the Younger) Affärstryckeriet, Norrtälje. (1976)</ref>. Đây có thể xem là thỏa thuận hiếm có trong lịch sử quân chủ Châu Âu, khi một Nữ vương nhường ngôi cho chồng, nhưng đòi hỏi quyền kế vị trong trường hợp chồng bà chết đi mà không có ai thừa kế, và điều này được phái Riksdag thông qua sau nhiều lần bàn định. Ngày [[24 tháng 3]] cùng năm, Frederick làm lễ đăng quang Quốc vương Thụy Điển. Ulrika trở thành [[Vương hậu]], đồng thời là [[Trữ quân]] của Thụy Điển. Mãi nhiều năm về sau, bà luôn mô tả hành động này của mình là một sự hi sinh vĩ đại. |
Sang ngày [[29 tháng 2]] năm [[1720]], Ulrika nghị thảo quyết định thoái vị, nhường ngôi cho chồng là Frederick. Không dễ dàng từ bỏ địa vị của mình, bà ra thỏa thuận bà sẽ kế vị Frederick nếu chồng bà không sinh ra bất kì người thừa kế nào và ông ta chết trước bà<ref>Lundh-Eriksson, Nanna (Swedish): Den glömda drottningen. Karl XII:s syster. Ulrika Eleonora D.Y. och hennes tid (The Forgotten Queen. The Sister of Charles XII. The Age of Ulrika Eleonora the Younger) Affärstryckeriet, Norrtälje. (1976)</ref>. Đây có thể xem là thỏa thuận hiếm có trong lịch sử quân chủ Châu Âu, khi một Nữ vương nhường ngôi cho chồng, nhưng đòi hỏi quyền kế vị trong trường hợp chồng bà chết đi mà không có ai thừa kế, và điều này được phái Riksdag thông qua sau nhiều lần bàn định. Ngày [[24 tháng 3]] cùng năm, Frederick làm lễ đăng quang Quốc vương Thụy Điển. Ulrika trở thành [[Vương hậu]], đồng thời là [[Trữ quân]] của Thụy Điển. Mãi nhiều năm về sau, bà luôn mô tả hành động này của mình là một sự hi sinh vĩ đại. |
||
== Vương hậu Thụy Điển == |
|||
=== Tiếp tục quyền ảnh hưởng === |
|||
Thời kỳ là Vương hậu kiêm Trữ quân của Thụy Điển, Ulrika Eleonora cùng chồng khai sáng ra ['''Thời đại tự do'''; ''"Age of Liberty"'']. |
|||
[[Tập tin:Frederick I family medal, 1723, Sweden, by J. C. Hedlinger - National Museum of Finland - DSC04096.JPG|thumb|phải|200px|Đồng xu đôi in hình Frederik I và Ulrika, khoảng năm 1723.]] |
|||
Thời kỳ này đánh dấu mốc nền quân chủ Thụy Điển đã mất hầu hết quyền lực chuyên chế, phụ thuộc phần lớn vào sự ảnh hưởng từ Nghị viện và Quốc hội. Vương hậu Ulrika sau khi thoái vị, vẫn giữ vai trò ảnh hưởng một cách khôn ngoan với lớp vỏ bọc sùng đạo. Bà biết rõ dân chúng yêu mến mình thông qua hành động này, nên thường khéo léo cài cắm sự ảnh hưởng chính trị của mình thông qua những ý tưởng, mà phần lớn sau đó đều được đồng thuận. Một ví dụ cho việc này là vào năm [[1738]], [[Carl Gustaf Tessin]] được bổ nhiệm vào một chức vị, Vương hậu Ulrika bày tỏ không hài lòng lắm, và đám đông cũng như triều đình nổi lên sự phản đối, cho đến khi Tessin trực tiếp trình diện Vương hậu và hôn vào tay bà tỏ ý kính phục. Lúc này, Vương hậu Ulrika lại khéo léo nói rằng bà vốn không có ý phản đối lập trường của Tessin<ref name="ReferenceA">Jacobson, Esther, Hedvig Taube: en bok om en svensk kunglig mätress, Wahlström & Widstrand, Stockholm, 1919</ref>. |
|||
Trong thời kì làm Vương hậu, Ulrika Eleonora đã từng hai lần làm [[nhiếp chính]]; một là năm [[1731]] khi Vua Frederick vắng mặt khỏi vương quốc, và lần thứ hai là khoảng [[1738]]-[[1739]] khi nhà vua bị bệnh. Vào năm 1731, [[tháng 5]], Vua Frederick đã phải về thăm cố hương Hesse, Vương hậu Ulrika làm nhiếp chính tạm thời cho đến khi nhà vua trở về vào khoảng [[mùa thu]] cùng năm. Vào năm 1738, Vương hậu Ulrika được Quốc hội đề nghị nhiếp chính khi Vua Frederick đang bị bệnh nguy kịch, có khả năng tử vong cao, việc nhiếp chính lần này của Ulrika kéo dài đến [[giao thừa]] năm 1738-39, gần 1 năm. |
|||
=== Quan hệ với nhà vua === |
|||
[[Tập tin:Fredrik I, 1676, 1751, och Ulrika Eleonora d.y., 1688, 1741. Konung och Drottning av Sverige - Nationalmuseum - 45536.tif|thumb|trái|200px|Vua Frederik và Ulrika.]] |
|||
Ngay từ đầu, cuộc hôn nhân giữa Ulrika và Frederick được nhìn nhận là dựa trên [[tình yêu]], và Ulrika biểu hiện ra bà rất ủng hộ chồng mình trên nhiều phương diện. Dù nhiều năm không con, song mối quan hệ giữa hai vợ chồng Ulrika tương đối tốt đẹp. Theo kí lục ghi nhận, vào năm [[1715]] và [[1718]], Ulrika đã có hai lần sẩy thai, và đến năm [[1724]] bà vẫn rất hi vọng mình sẽ sinh ra người thừa kế cho chồng, tuy nhiên rốt cuộc đến cuối đời bà vẫn không thể sinh ra người con nào<ref>Holst, Walfrid. Ulrika Eleonora d. y. Karl XII's syster Wahlström & Widstrand, Stockholm 1956</ref>. Vào lúc không có người thừa kế, Vua Frederick quyết định đưa nhà Hesse của mình vào dòng kế vị, và dù tham vọng này không thành, song Vương hậu Ulrika biểu thị rất ủng hộ ý định này của nhà vua, vì bà thà như vậy còn hơn để ngai vị cho người cháu trai, Công tước xứ Holstein-Gottorp. |
|||
Tuy vậy, sau khi Vua Frederick có được ngai vàng, quan hệ giữa ông và Ulrika có biến chuyển. Ông là vị Quốc vương Thụy Điển đầu tiên bổ nhiệm nhân tình của mình một chức vụ, đó là [[Hedvig Taube, Bà Bá tước xứ Hessenstein]]. Vương hậu Ulrika Eleonora không thể công khai bày tỏ sự bất mãn của mình, đã âm thầm chia sẻ với người bạn lâu năm là Emerentia von Düben, và bản thân Phu nhân Düben khuyên Vương hậu không nên công khai căng thẳng với nhà vua trong vấn đề này, vì sẽ ảnh hưởng đến phẩm hạnh của Vương hậu, đồng thời một nhân tình sẽ chẳng thể làm địa vị của Vương hậu lung lay được, Ulrika nghe theo và bà thậm chí còn cùng Hedvig Taube đi dạo cho triều đình thấy để bảo toàn danh dự cho chồng mình. Sự khuyên giải này của Phu nhân Düben không chỉ khiến quan hệ giữa bà với Vương hậu thêm vững chắc, mà còn được Vua Frederick vị nể. |
|||
Tuy nhiên, phái Riksdag lại trong những năm [[1738]], [[1740]] và [[1741]] dấy lên chỉ trích việc nhà vua quan hệ với nhân tình. Hầu hết ý kiến đều đánh giá vai trò cao quý của Ulrika Eleonora, trong việc vừa là Vương hậu vừa là Trữ quân của Thụy Điển, và việc nhà vua [[ngoại tình]] là điều hoàn toàn gây thất vọng trong dư luận. Vào lúc ấy, thái độ của Ulrika được chú ý hơn cả. Vào năm 1738 và sang năm 1739, các Giám mục đã gửi thông cáo đến phàn nàn về việc nhà Vua ngoại tình, còn Vương hậu Ulrika, khi nói chuyện với Tổng Giám mục đã biểu lộ rõ sự xót thương với bản thân mình khi bị chồng lừa dối và bầy tỏ sự thất vọng với gia đình Taube. Các giới Tăng lữ dựa vào việc này nhắc lại lời thề năm 1720 của nhà Vua, là:「''"Tình yêu, danh dự và sự kính trọng nhất dành cho người vợ xứng đáng duy nhất, công nương Ulrica Eleonora cao quý... và tuyên bố rằng các Giai đẳng trong toàn quốc có thể từ bỏ sự trung thành của mình, nếu ta phá vỡ lời thề và sự đảm bảo này"''」. Đây cũng là chứng cứ cho phái Riksdag có thể phế truất nhà Vua nếu làm Vương hậu phật lòng. Vào ngày [[26 tháng 4]] năm ấy, nhà Vua Frederik bày tỏ muốn trở về Hesse, khiến triều đình Thụy Điển lại dấy lên những tin đồn và kế hoạch, trong đó nếu nhà Vua bỏ về Hesse, thì Vương hậu Ulrika sẽ được bè phái nâng trở lại làm Nhiếp chính, hoặc nếu có thể phế truất luôn nhà Vua để tái đăng vị. Sự việc càng đi vào căng thẳng khi nhiều bằng chứng lộ ra nhà Vua muốn bí mật kết hôn với Hedvig Taube tại Hesse. Cuối cùng, Vương hậu Ulrika bác bỏ hết ý định tái vị hay từ bỏ hôn nhân với nhà Vua, và yêu cầu về Hesse của nhà Vua cũng không bao giờ được đề cập nữa. |
|||
[[Tập tin:Ulrica Eleanor of Sweden (1688) grave 2007.jpg|nhỏ|phải|280px|Quan tài của Vương hậu Ulrika Eleonora tại Nhà thờ Riddarholm, Thụy Điển]] |
|||
Đến năm [[1470]], vấn đề ngoại tình này của nhà Vua lại được khơi mào. Nhưng theo năm tháng thì thái độ của Ulrika đối với vấn đề này ngày càng giảm, một phần có lẽ giữa nhà Vua và Taube đã có con, và quan điểm [[Tin Lành]] của Ulrika cũng sớm buông xuôi và quyết định 「''"Tha thứ linh hồn"''」 của chồng mình. Khi bà tổ chức hôn lễ cho Thị tùng của mình là Sigrid Bonde, nhà Taube cùng hai nhà ủng hộ là nhà Gylleborg và nhà Sparre đều được mời tham dự dù không cần thiết phải như vậy. Và khi thành viên phái Riksdag là [[Carl Sparre]] trình diện - được biết đến rộng rãi ủng hộ phu nhân Taube, Vương hậu Ulrika vẫn chào đón với nghi thức ngoại giao phù hợp. Năm [[1741]], Giám mục [[Erik Benzelius]] công khai chỉ điểm vấn đề ngoại tình của nhà Vua, và nhắc nhở lời thề khi Vương hậu đã thiện nhượng Vương vị cho nhà Vua trong quá khứ cũng như sự xót thương của dân chúng Thụy Điển dành cho Vương hậu trong tình thế này. Cuối cùng, hai phái đoàn được cử đi, một đến nhà Vua, một đến Hedvig Taube. [[Tháng 7]] năm ấy, phái đoàn đến trước nhà Vua và đọc quyết định của quốc hội. Phản ứng của Vua Frederick được ghi lại là cực kỳ giận dữ, bất bình trước những hành động can thiệp này của quốc hội, từ chối chấp thuận vào lần đầu nhưng vẫn bị ép buộc phải đưa ra tuyên bố xám hối cho hành động này của mình vào lần sau cùng. Còn phu nhân Hedvig Taube, Vương hậu Ulrika đã nói với các sứ đoàn rằng:「''"Khi các ngày Giáo sĩ đi theo đức tin và lương tâm, hãy làm đúng như vậy mặc cho vấn đề khác xảy ra"''」, ám chỉ rằng các phái đoàn lần này cũng phải cứng rắn y hệt như làm với nhà Vua. Sau cùng, Hedvig Taube biện hộ rằng mình không hề nhận bất kỳ sự phiền lòng nào từ Vương hậu. |
|||
Sự việc cảnh cái Taube và nhà Vua diễn ra chỉ vài tháng sau, thì vào ngày [[24 tháng 11]] năm ấy, Vương hậu Ulrika phát chứng bệnh [[đậu mùa]] và qua đời, thọ 53 tuổi. Có tin đồn cho rằng bà đã bị đầu độc, tuy nhiên sau đó, khi tang lễ của bà được cử hành, các di chứng của bệnh đậu mùa được hiện rõ trên thi thể của bà, nên các tin đồn này đã bị bác bỏ. Vì bà đã tuyên bố mình là Trữ quân, nên việc bà qua đời mà vẫn không có con trai thừa kế đã dẫn đến một loạt khủng hoảng thừa kế Vương vị của Thụy Điển ngay sau đó<ref name="ReferenceA"/>. |
|||
==Tổ tiên== |
|||
{{ahnentafel |
|||
|collapsed=yes |align=center |
|||
|boxstyle_1=background-color: #fcc; |
|||
|boxstyle_2=background-color: #fb9; |
|||
|boxstyle_3=background-color: #ffc; |
|||
|boxstyle_4=background-color: #bfc; |
|||
|boxstyle_5=background-color: #9fe; |
|||
|1= 1. '''Ulrika Eleonora của Thụy Điển''' |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
|4= 4. [[Charles X Gustav của Thụy Điển]] |
|||
|5= 5. [[Hedvig Eleonora xứ Holstein-Gottorp]] |
|||
|6= 6. [[Frederick III của Đan Mạch]] |
|||
|7= 7. [[Sophie Amalie xứ Brunswick-Lüneburg]] |
|||
|8= 8. [[John Casimir, Tuyển Hầu tước xứ Zweibrücken-Kleeburg]] |
|||
|9= 9. [[Catherine của Thụy Điển (1584–1638)|Catharina của Thụy Điển]] |
|||
|10= 10. [[Frederick III, Công tước xứ Holstein-Gottorp]] |
|||
|11= 11. [[Marie Elisabeth xứ Saxony]] |
|||
|12= 12. [[Christian IV của Đan Mạch]] |
|||
|13= 13. [[Anne Catherine xứ Brandenburg]] |
|||
|14= 14. [[George, Công tước xứ Brunswick-Lüneburg]] |
|||
|15= 15. [[Anne Eleonore xứ Hesse-Darmstadt]] |
|||
|16= 16. [[John I, Tuyển Hầu tước xứ Zweibrücken]] |
|||
|17= 17. [[Magdalene xứ Jülich-Cleves-Berg]] |
|||
|18= 18. [[Charles IX của Thụy Điển]] |
|||
|19= 19. [[Maria xứ the Palatinate-Simmern]] |
|||
|20= 20. [[John Adolf, Công tước xứ Holstein-Gottorp]] |
|||
|21= 21. [[Augusta xứ Denmark]] |
|||
|22= 22. [[John George I, Tuyển Hầu tước xứ Saxony]] |
|||
|23= 23. [[Magdalene Sibylle của Phổ]] |
|||
|24= 24. [[Frederick II của Đan Mạch]] |
|||
|25= 25. [[Sophie xứ Mecklenburg-Güstrow]] |
|||
|26= 26. [[Joachim Frederick, Tuyển hầu tước xứ Brandenburg]] |
|||
|27= 27. Catherine xứ Brandenburg-Küstrin |
|||
|28= 28. [[William, Công tước xứ Brunswick-Lüneburg]] |
|||
|29= 29. [[Dorothea của Đan Mạch, Bà Công tước xứ Brunswick-Lüneburg|Dorothea của Đan Mạch]] |
|||
|30= 30. [[Louis V, Lãnh chúa xứ Hesse-Darmstadt]] |
|||
|31= 31. [[Magdalena von Brandenburg]] |
|||
}} |
|||
== Tham khảo == |
== Tham khảo == |
||
{{tham khảo}} |
{{tham khảo}} |
||
* Hofberg, Herman et al. (1906). ''[ |
* Hofberg, Herman et al. (1906). ''[https://runeberg.org/sbh/dubeneme.html Svenskt Biografiskt Handlexikon]''. Entry for Düben, Emerentia von. (bằng tiếng Thụy Điển) |
||
* [[Nordisk familjebok]]. B. 30. Stockholm (1920) ( |
* [[Nordisk familjebok]]. B. 30. Stockholm (1920) (bằng tiếng Thụy Điển) |
||
* Tryggve Byström (1981). Svenska komedien 1737-1754. (Swedish Comedy 1737-1754) Borås: Centraltryckeriet AB. {{ISBN|91-1-813241-3}} (Swedish) |
* Tryggve Byström (1981). Svenska komedien 1737-1754. (Swedish Comedy 1737-1754) Borås: Centraltryckeriet AB. {{ISBN|91-1-813241-3}} (Swedish) |
||
== Liên kết ngoài == |
== Liên kết ngoài == |
||
{{ |
{{Commonscat|Ulrika Eleonora of Sweden}} |
||
{{Vua Thụy Điển}} |
{{Vua Thụy Điển}} |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
[[Thể loại:Nữ vương Thụy Điển]] |
[[Thể loại:Nữ vương Thụy Điển]] |
||
⚫ | |||
[[Thể loại:Vương tộc Pfalz-Zweibrücken]] |
|||
[[Thể loại:Vương nữ]] |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
[[Thể loại:Vương hậu Thụy Điển]] |
[[Thể loại:Vương hậu Thụy Điển]] |
||
[[Thể loại: |
[[Thể loại:Vương tộc Wittelsbach]] |
||
[[Thể loại: |
[[Thể loại:Tử vong vì bệnh truyền nhiễm ở Thụy Điển]] |
||
⚫ | |||
[[Thể loại:Nhiếp chính Thụy Điển]] |
[[Thể loại:Nhiếp chính Thụy Điển]] |
||
[[Thể loại:Người Stockholm]] |
[[Thể loại:Người Stockholm]] |
Bản mới nhất lúc 16:44, ngày 11 tháng 5 năm 2024
Ulrika Eleonora của Thụy Điển | |
---|---|
![]() | |
Nữ vương Thụy Điển | |
Tại vị | 5 tháng 12 năm 1718 - 29 tháng 2 năm 1720 (1 năm, 86 ngày) |
Đăng quang | 17 tháng 3 năm 1719 |
Tiền nhiệm | Karl XII ![]() |
Kế nhiệm | Fredrik I ![]() |
Vương hậu Thụy Điển | |
Tại vị | 29 tháng 2 năm 1720 - 24 tháng 11 năm 1741 (21 năm, 269 ngày) |
Tiền nhiệm | Friedrich xứ Hessen-Kassel |
Kế nhiệm | Luise Ulrike của Phổ |
Gräfin của Hesse-Cassel | |
Tại vị | 23 tháng 3 năm 1730 - 24 tháng 11 năm 1741 (11 năm, 246 ngày) |
Tiền nhiệm | Amélie de Courlande |
Kế nhiệm | Mary của Đại Anh |
Thông tin chung | |
Sinh | 23 tháng 1 năm 1688 Cung điện Stockholm, Thụy Điển |
Mất | 24 tháng 11 năm 1741 Stockholm, Thụy Điển | (53 tuổi)
An táng | 1 tháng 12, năm 1741 Nhà thờ Riddarholmen, Stockholm |
Phu quân | Fredrik I của Thụy Điển ![]() |
Vương tộc | Pfalz Zweibrücken (khi sinh) Nhà Hessen (kết hôn) |
Thân phụ | Karl XI của Thụy Điển ![]() |
Thân mẫu | Ulrikke Eleonore của Đan Mạch |
Tôn giáo | Giáo hội Luther |
Ulrika Eleonora (Ulrika Eleonora the Younger, 23 tháng 1 năm 1688 - 24 tháng 11 năm 1741) là Nữ vương của Thụy Điển từ năm 1718 đến khi thoái vị vào năm 1720 để nhường ngôi cho chồng, Fredrik I. Do đó, bà trở thành Vương hậu của Thụy Điển đến khi mất. Bà là Nữ vương thứ 3 trong lịch sử Thụy Điển tính tới thời điểm hiện tại và Thụy Điển sẽ đón nhận Nữ vương thứ 4 khi Thái nữ Victoria, Nữ Công nước xứ Västergötland thuận lợi kế vị trong tương lai.
Là người con nhỏ nhất của Karl XI của Thụy Điển, Ulrika Eleonora vốn không có khả năng thừa kế, vì trước bà còn có người chị cả Hedvig Sofia và anh trai, Karl XII. Năm 1718, anh trai bà là Vua Karl qua đời, triều đình Thụy Điển đứng giữa vấn đề tranh chấp ngai vàng giữa Ulrika Eleonora và người cháu trai là con của người chị cả Hedvig Sofia là Karl Friedrich. Bấy giờ, Karl đã trở thành Công tước xứ Holstein-Gottorp và cũng đòi hỏi quyền kế vị Vương vị của Thụy Điển. Người cháu trai này được ủng hộ hơn do khi ấy Thụy Điển theo quy tắc ưu tiên dòng trưởng nam (tức là xét dòng nam rồi tới dòng nữ, dòng trưởng rồi tới dòng thứ), mà Karl Friedrich lại thuộc dòng lớn hơn so với Ulrika do là con trai của chị gái Hedvig Sofia. Không chấp nhận thua thiệt, Ulrika phô bày lập trường bà là người có huyết thống gần với người tiền nhiệm nhất, còn dẫn tiền lệ của vị Nữ vương trước đó, Nữ vương Kristina. Trong nhóm ủng hộ bà có phái Riksdag, và nhóm này yêu cầu nếu bà chấp nhận bãi bỏ chế độ quân chủ chuyên chế mà chấp nhận nền quân chủ lập hiến, thì bà có thể thuận lợi kế vị. Quả nhiên, Ulrika chấp nhận Hiến pháp mới là hạn chế vương quyền, chia sẻ quyền hạn cho Thượng nghị viện và Quốc hội.
Sự trị vì của bà và người chồng, Fredrik I mở ra một thời đại gọi là kỷ nguyên tự do, đó là thời kỳ phát triển kinh tế và văn hóa. Để giành được quyền kế vị, Ulrika Eleonora đã khiến lịch sử Thụy Điển sang trang, khi đồng ý bỏ đi nền quân chủ chuyên chế do cha bà tạo nên, để thay bằng nền quân chủ lập hiến.
Tiểu sử
[sửa | sửa mã nguồn]Tuổi thơ bị lu mờ
[sửa | sửa mã nguồn]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Karl_XII%2C_1682-1718%2C_King_of_Sweden%2C_his_Sisters_Hedvig_Sofia%2C_1681-1708%2C_Princess_of_Sweden_-_Nationalmuseum_-_16091.tif/lossy-page1-200px-Karl_XII%2C_1682-1718%2C_King_of_Sweden%2C_his_Sisters_Hedvig_Sofia%2C_1681-1708%2C_Princess_of_Sweden_-_Nationalmuseum_-_16091.tif.jpg)
Ulrika Eleonora sinh ra ở Cung điện Stockholm, là con gái út của Quốc vương Thụy Điển Karl XI và Vương hậu Ulrique Eléonore của Đan Mạch, bà xuất thân từ nhà Palatinate-Zweibrücken, một nhánh của nhà Wittelsbach có nguồn gốc Đức tại vùng Bavaria. Bà được đặt tên theo mẹ, do đó dùng từ [The Younger; nghĩa là "người nhỏ hơn"] để phân biệt.
Mẹ bà qua đời vào năm 1693, khi bà mới 5 tuổi, do đó bà được chăm sóc bởi bà nội, Thái hậu Hedwig Eleonora. Tuy nhiên, người bà này được biết đến rất thiên vị chị gái của bà, tức Hedvig Sofia. Trong suốt thời còn nhỏ, Ulrika Eleonora luôn bị xem nhẹ vì "ánh hào quang" của người chị này, bản thân Hedvig Sofia được ghi nhận cũng khá xem thường em gái mình. Trong khi Hedvig thích cưỡi ngựa, tham gia các trò chơi thể thao, thì Ulrika lại thiếu tự tin và hay khóc nhè. Trong quá trình trưởng thành, Ulrika tỏ ra khá thân thiết, có phẩm hạnh, nhưng bị bà nội đánh giá "cứng đầu", "bướng bỉnh", vì bà thường rất thẳng thắng trong việc biểu lộ cảm xúc chán ghét một ai đó, và giải pháp mà Ulrika hay chọn là giả vờ bị bệnh. Do đó, giới quý tộc không đánh giá cao Ulrika.
Giành quyền kế vị
[sửa | sửa mã nguồn]Quốc vương Karl XII khi ấy không lập gia đình, do vậy ông không có con trai để kế thừa. Triều đình Thụy Điển bắt đầu nhìn nhận chị gái của ông, Công chúa Hedvig Sophia sẽ là Trữ quân của vương quốc, do đó bà được săn đón trong rất nhiều lời đề nghị hôn nhân. Chỉ cần Hedvig Sophia kết hôn và sinh hạ con trai, Vương vị của Thụy Điển tương lai sẽ nằm trong túi gia tộc ấy, một lợi ích mà khó có gia tộc quyền lực nào của vương quốc không ngó tới. Cuối cùng, Hedvig Sophia cưới Frederick IV, Công tước xứ Holstein-Gottorp, và cuộc hôn nhân này có một người thừa kế, Charles Frederick.
Tình hình khả quan cho Ulrika, khi chị gái Hedvig của bà mất vào ngay năm 1708. Vào lúc đó, Ulrika Eleonora là người trưởng thành duy nhất còn lại của gia tộc Palatinate-Zweibrücken. Vào năm 1712, Vua Karl XII có suy nghĩ chỉ định Ulrika làm nhiếp chính thay mình khi ông quyết định vắng mặt khỏi triều đình Thụy Điển. Vào lúc thương nghị, hội đồng của vương triều ủng hộ Ulrika và tin chắc sự hiện diện của bà sẽ giúp ổn định tình hình chính trị. Vào ngày 2 tháng 11 năm 1713, Ulrika lần đầu trình diện trước toàn thể hội đồng vương triều, và đã thuyết phục thành công phái Riksdag công bố bà trở thành nhiếp chính, thông qua đó thể hiện tư cách kế vị [có khả năng nhất] cho vương vị Thụy Điển.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/David_von_Krafft_%28atelj%C3%A9%29_-_Drottning_Ulrika_Eleonora_dy.jpg/250px-David_von_Krafft_%28atelj%C3%A9%29_-_Drottning_Ulrika_Eleonora_dy.jpg)
Ulrika Eleonora chính thức tận hưởng chuỗi ngày tự do và được chú ý, khi chỉ còn bà là công chúa duy nhất trong triều đình Thụy Điển vào lúc ấy, la người có khả năng kế vị cao nhất và quan trọng nhất là bà vẫn chưa kết hôn. Dù Công chúa Hedvig Sophia đã sinh hạ con trai, song điều đó vẫn chưa chắc chắn do nhà chồng của Hedvig là bên xa, do đó không ít các thế lực khác chống đối phe phái Công tước Holstein-Gottorp bắt đầu nhắm đến người nhỏ hơn, Ulrika Eleonora. Từ những năm 1710, Ulrika đã nhận lời đề nghị hôn nhân từ Hesse, và nhanh chóng được Thái hậu Hedwig Eleonora ủng hộ, bởi vì như thế Ulrika sẽ phải đến Hesse, rời xa khỏi triều đình, càng tạo thêm khả năng kế vị cho Charles Frederick, cháu trai của Ulrika, con trai của cô cháu gái mà Thái hậu yêu thích nhất.
Đến năm 1714, ngày 23 tháng 1, lễ kết hôn được công bố, vào ngày 24 tháng 3 năm 1715 diễn ra. Ulrika kết hôn với Friedrich I, vốn là Lãnh chúa của xứ Hesse-Cassel. Cũng trong năm 1715, ngày 24 tháng 11, Thái hậu Hedwig Eleonora qua đời.
Cưới được Ulrika, Friedrich không thể che giấu ý đồ của mình đối với Vương vị của Thụy Điển, trong khi Ulrika lại tin rằng đây là cuộc hôn nhân dựa trên tình yêu. Bằng một cách tài tình và khéo léo, ông nhanh chóng ảnh hưởng lên Ulrika, để khiến bà trở thành con rối trong âm mưu chống lại thế lực của người chị Hedvig, do đó triều đình Thụy Điển có hai phe phái: Đảng Hesse và Đảng Holstein.
Trước đó vào năm 1713, khi Ulrika tiến hành nhiếp chính cho anh trai mình, bà đã chạm trán với đảng phái Riksdag. Trước đó nhiều năm, phái phái Riksdag luôn chống đối chính sách do cha và anh bà để lại, tức nền quân chủ chuyên chế hoàn toàn, tập trung quyền lực về cho quân vương khiến các đảng chính trị suy yếu đáng kể. Ulrika, với cương vị là Vương nữ nhiếp chính, vẫn lắng nghe nhưng chưa hồi đáp những ý tưởng này của phái Riksdag, mà bà chú trọng đến việc liên lạc với anh trai Karl XII đang ở bên ngoài Thụy Điển. Sự khôn ngoan của Ulrika khiến Vua Karl tin tưởng giao cho trọng trách thay mặt nhà vua kí các điều khoản chính trị, chỉ riêng những tin cơ mật thì phải nói lại với ông. Và dù đã có thực quyền và có thể tự ý hành động bất kì động thái chính trị nào, Ulrika vẫn nhắc đi nhắc lại mình chỉ là người đại diện của anh trai, và bà tiếp tục giự bổn phận không vượt qua bất kì ranh giới nào.
Nữ vương Thụy Điển
[sửa | sửa mã nguồn]Tuyên bố kế vị
[sửa | sửa mã nguồn]Năm 1718, ngày 30 tháng 11, Vua Karl XII qua đời. Nhưng mãi đến ngày 5 tháng 12 cùng năm, Ulrika mới biết tin này. Bà gần như ngay lập tức tuyên bố mình là người kế vị hợp pháp của nhà vua ngay tại Uddevalla.
Triều đình bất ngờ trước hành động này của Ulrika. Ngay khi tuyên bố, Ulrika nhanh chóng nắm hết mọi vị trí quan trọng trong triều đình, loại bỏ Georg Heinrich von Görtz cùng phe cánh của ông ta. Đảng Hesse ngay lập tức đưa bà lên ngai vị, và trong toàn thể triều đình còn có phái Riksdag, những người luôn mơ ước một nền quân chủ lập hiến, cũng ủng hộ nhiệt liệt việc Ulrika lên ngôi. Ngày 15 tháng 12 năm đó, Ulrika tuyên bố dù bà đã kế vị, song không muốn tiếp tục duy trì nhà máy cũ. Hội đồng Thụy Điển từng bước tiến hành xóa bỏ nền chuyên chế, do đó "quyền kế vị" của Ulrika được kiến nghị sửa thành "người được bầu cử hợp pháp" bởi quốc hội. Thông qua những quốc định này của hội đồng, Ulrika tự tạo điều kiện cho mình, đồng thời loại bỏ khả năng tranh đoạt vương vị của người cháu Karl Friedrich. Sau khi những "đạo luật" này được thông qua, Ulrika chính thức được "bầu chọn" làm Nữ vương vào ngày 23 tháng 1 năm 1719, sang ngày 19 tháng 2 cùng năm kí kết Văn kiện từ chính phủ (års regeringsform). Bằng hành động này, Ulrika đã xác lập quyền hạn tuyệt đối cho mình, đồng thời về cơ bản từ năm đó đã chấm dứt nền quân chủ chuyên chế ở Thụy Điển.
Ngày 17 tháng 3, Ulrika được trao vương miện Nữ vương tại Nhà thờ Uppsala. Sang ngày 11 tháng 4, bà được làm lễ rước vào thủ đô Stockholm với tư cách là Nữ vương mới của vương quốc. Trong buổi lễ đăng quang này, trình diện trước toàn bộ giai cấp của hội đồng, Ulrika bày tỏ bà biết rõ những ai ủng hộ bà. Trong lúc bày tỏ tấm lòng của thành viên triều đình đối với quân chủ theo truyền thống, bà cho tầng lớp quý tộc hôn tay khi bà còn đang đeo găng tay, trong khi các tầng lớp khác thì bà bỏ găng tay ra. Theo truyền thống các quân chủ Thụy Điển, khi vừa nhậm vị, họ sẽ làm một chuyến đi xuyên vương quốc được gọi là [Eriksgata], nhưng Ulrika từ chối không làm.
Vấn nạn và thoái vị
[sửa | sửa mã nguồn]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Martin_Engelbrecht_Ulrika_Eleonora.jpg/200px-Martin_Engelbrecht_Ulrika_Eleonora.jpg)
Trong thời gian trị vì, Ulrika đối mặt với một cuộc chiến tranh với Đế quốc Nga diễn ra từ năm 1719 đến 1721. Trong khi quân đội Nga đang chuẩn bị tiến đến Stockholm, Nữ vương Ulrika triệu tập quần thần của mình, bày tỏ sự cứng rắn trước mối họa này và rất được hoan nghênh vào lúc đó. Dầu vậy, đối với nội trị thì Ulrika gặp không ít khó khăn.
Bấy giờ, Ulrika sủng ái Emerentia von Düben, người vốn là nhũ mẫu của bà khi còn nhỏ. Thông qua vai trò này, Emerentia ảnh hưởng lên Ulrika rất sâu sắc, và Nữ vương trao rất nhiều đặc ân cho Emerentia, khiến người phụ nữ này là người có tiến nói nhất đối với Nữ vương. Và để củng cố quyền lực cá nhân riêng của mình, Ulrika đã phong quý tộc cho tổng cộng 181 người, nhiều hơn bất kì vị quân vương Thụy Điển nào khác trong lịch sử. Hành động này của bà đã vượt quá quyền hạn của một quân chủ trong nhà nước lập hiến, mà rất giống tình trạng quân chủ chuyên chế do đây là hoàn toàn ý nguyện của cá nhân bà. Chủ tịch của hội đồng là Arvid Horn đã nhiều lần chỉ trích Ulrika, song cuối cùng ông cũng phải từ chức trong tức giận, tình trạng này vẫn tiếp diễn đối với người thay thế vị trí, Gustaf Cronhielm. Ngoài chỉ trích Nữ vương đã vượt quá quyền hạn của một quân chủ, Arvid Horn còn chỉ ra Ulrika phụ thuộc quá nhiều vào chồng bà, Lãnh chúa Frederick trong việc quyết định triều chính. Những cáo buộc này nhìn chung đã tổn hại danh tiếng của Ulrika trong người dân Thụy Điển.
Thực tế, Ulrika khi làm Nữ vương đã hi vọng chồng của bà Frederick có thể trở thành Quốc vương, cùng bà đồng cai trị như tiền lệ của William và Mary bên kia bán đảo Anh. Dù mong muốn như vậy, song Ulrika bị phái Riksdag phản đối quyết liệt, vì mô hình đồng quân vương sẽ khiến sự ảnh hưởng của họ trên phương diện chính trị bị thêm hạn chế, điều mà bất kì đảng phái chính trị nào cũng lo lắng, và họ lấy lý do mô hình đồng quân vương đã bị cấm ở Thụy Điển từ thế kỉ 15 để ngăn chặn ý định này. Ngoài ra, phái Riksdag cũng chỉ trích sự ảnh hưởng của Emerentia von Düben cùng gia đình bà ta đối với quốc gia do sự dung túng của Nữ vương[1]. Dầu vậy, sự mâu thuẫn giữa Nữ vương và hội đồng cứ tiếp tục căng thẳng, khiến phái Riksdag nảy ra ý tưởng muốn thay thế Ulrika bằng Frederick, và điều này rất được Frederick nhiệt liệt ngầm ủng hộ.
Sang ngày 29 tháng 2 năm 1720, Ulrika nghị thảo quyết định thoái vị, nhường ngôi cho chồng là Frederick. Không dễ dàng từ bỏ địa vị của mình, bà ra thỏa thuận bà sẽ kế vị Frederick nếu chồng bà không sinh ra bất kì người thừa kế nào và ông ta chết trước bà[2]. Đây có thể xem là thỏa thuận hiếm có trong lịch sử quân chủ Châu Âu, khi một Nữ vương nhường ngôi cho chồng, nhưng đòi hỏi quyền kế vị trong trường hợp chồng bà chết đi mà không có ai thừa kế, và điều này được phái Riksdag thông qua sau nhiều lần bàn định. Ngày 24 tháng 3 cùng năm, Frederick làm lễ đăng quang Quốc vương Thụy Điển. Ulrika trở thành Vương hậu, đồng thời là Trữ quân của Thụy Điển. Mãi nhiều năm về sau, bà luôn mô tả hành động này của mình là một sự hi sinh vĩ đại.
Vương hậu Thụy Điển
[sửa | sửa mã nguồn]Tiếp tục quyền ảnh hưởng
[sửa | sửa mã nguồn]Thời kỳ là Vương hậu kiêm Trữ quân của Thụy Điển, Ulrika Eleonora cùng chồng khai sáng ra [Thời đại tự do; "Age of Liberty"].
Thời kỳ này đánh dấu mốc nền quân chủ Thụy Điển đã mất hầu hết quyền lực chuyên chế, phụ thuộc phần lớn vào sự ảnh hưởng từ Nghị viện và Quốc hội. Vương hậu Ulrika sau khi thoái vị, vẫn giữ vai trò ảnh hưởng một cách khôn ngoan với lớp vỏ bọc sùng đạo. Bà biết rõ dân chúng yêu mến mình thông qua hành động này, nên thường khéo léo cài cắm sự ảnh hưởng chính trị của mình thông qua những ý tưởng, mà phần lớn sau đó đều được đồng thuận. Một ví dụ cho việc này là vào năm 1738, Carl Gustaf Tessin được bổ nhiệm vào một chức vị, Vương hậu Ulrika bày tỏ không hài lòng lắm, và đám đông cũng như triều đình nổi lên sự phản đối, cho đến khi Tessin trực tiếp trình diện Vương hậu và hôn vào tay bà tỏ ý kính phục. Lúc này, Vương hậu Ulrika lại khéo léo nói rằng bà vốn không có ý phản đối lập trường của Tessin[3].
Trong thời kì làm Vương hậu, Ulrika Eleonora đã từng hai lần làm nhiếp chính; một là năm 1731 khi Vua Frederick vắng mặt khỏi vương quốc, và lần thứ hai là khoảng 1738-1739 khi nhà vua bị bệnh. Vào năm 1731, tháng 5, Vua Frederick đã phải về thăm cố hương Hesse, Vương hậu Ulrika làm nhiếp chính tạm thời cho đến khi nhà vua trở về vào khoảng mùa thu cùng năm. Vào năm 1738, Vương hậu Ulrika được Quốc hội đề nghị nhiếp chính khi Vua Frederick đang bị bệnh nguy kịch, có khả năng tử vong cao, việc nhiếp chính lần này của Ulrika kéo dài đến giao thừa năm 1738-39, gần 1 năm.
Quan hệ với nhà vua
[sửa | sửa mã nguồn]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Fredrik_I%2C_1676%2C_1751%2C_och_Ulrika_Eleonora_d.y.%2C_1688%2C_1741._Konung_och_Drottning_av_Sverige_-_Nationalmuseum_-_45536.tif/lossy-page1-200px-Fredrik_I%2C_1676%2C_1751%2C_och_Ulrika_Eleonora_d.y.%2C_1688%2C_1741._Konung_och_Drottning_av_Sverige_-_Nationalmuseum_-_45536.tif.jpg)
Ngay từ đầu, cuộc hôn nhân giữa Ulrika và Frederick được nhìn nhận là dựa trên tình yêu, và Ulrika biểu hiện ra bà rất ủng hộ chồng mình trên nhiều phương diện. Dù nhiều năm không con, song mối quan hệ giữa hai vợ chồng Ulrika tương đối tốt đẹp. Theo kí lục ghi nhận, vào năm 1715 và 1718, Ulrika đã có hai lần sẩy thai, và đến năm 1724 bà vẫn rất hi vọng mình sẽ sinh ra người thừa kế cho chồng, tuy nhiên rốt cuộc đến cuối đời bà vẫn không thể sinh ra người con nào[4]. Vào lúc không có người thừa kế, Vua Frederick quyết định đưa nhà Hesse của mình vào dòng kế vị, và dù tham vọng này không thành, song Vương hậu Ulrika biểu thị rất ủng hộ ý định này của nhà vua, vì bà thà như vậy còn hơn để ngai vị cho người cháu trai, Công tước xứ Holstein-Gottorp.
Tuy vậy, sau khi Vua Frederick có được ngai vàng, quan hệ giữa ông và Ulrika có biến chuyển. Ông là vị Quốc vương Thụy Điển đầu tiên bổ nhiệm nhân tình của mình một chức vụ, đó là Hedvig Taube, Bà Bá tước xứ Hessenstein. Vương hậu Ulrika Eleonora không thể công khai bày tỏ sự bất mãn của mình, đã âm thầm chia sẻ với người bạn lâu năm là Emerentia von Düben, và bản thân Phu nhân Düben khuyên Vương hậu không nên công khai căng thẳng với nhà vua trong vấn đề này, vì sẽ ảnh hưởng đến phẩm hạnh của Vương hậu, đồng thời một nhân tình sẽ chẳng thể làm địa vị của Vương hậu lung lay được, Ulrika nghe theo và bà thậm chí còn cùng Hedvig Taube đi dạo cho triều đình thấy để bảo toàn danh dự cho chồng mình. Sự khuyên giải này của Phu nhân Düben không chỉ khiến quan hệ giữa bà với Vương hậu thêm vững chắc, mà còn được Vua Frederick vị nể.
Tuy nhiên, phái Riksdag lại trong những năm 1738, 1740 và 1741 dấy lên chỉ trích việc nhà vua quan hệ với nhân tình. Hầu hết ý kiến đều đánh giá vai trò cao quý của Ulrika Eleonora, trong việc vừa là Vương hậu vừa là Trữ quân của Thụy Điển, và việc nhà vua ngoại tình là điều hoàn toàn gây thất vọng trong dư luận. Vào lúc ấy, thái độ của Ulrika được chú ý hơn cả. Vào năm 1738 và sang năm 1739, các Giám mục đã gửi thông cáo đến phàn nàn về việc nhà Vua ngoại tình, còn Vương hậu Ulrika, khi nói chuyện với Tổng Giám mục đã biểu lộ rõ sự xót thương với bản thân mình khi bị chồng lừa dối và bầy tỏ sự thất vọng với gia đình Taube. Các giới Tăng lữ dựa vào việc này nhắc lại lời thề năm 1720 của nhà Vua, là:「"Tình yêu, danh dự và sự kính trọng nhất dành cho người vợ xứng đáng duy nhất, công nương Ulrica Eleonora cao quý... và tuyên bố rằng các Giai đẳng trong toàn quốc có thể từ bỏ sự trung thành của mình, nếu ta phá vỡ lời thề và sự đảm bảo này"」. Đây cũng là chứng cứ cho phái Riksdag có thể phế truất nhà Vua nếu làm Vương hậu phật lòng. Vào ngày 26 tháng 4 năm ấy, nhà Vua Frederik bày tỏ muốn trở về Hesse, khiến triều đình Thụy Điển lại dấy lên những tin đồn và kế hoạch, trong đó nếu nhà Vua bỏ về Hesse, thì Vương hậu Ulrika sẽ được bè phái nâng trở lại làm Nhiếp chính, hoặc nếu có thể phế truất luôn nhà Vua để tái đăng vị. Sự việc càng đi vào căng thẳng khi nhiều bằng chứng lộ ra nhà Vua muốn bí mật kết hôn với Hedvig Taube tại Hesse. Cuối cùng, Vương hậu Ulrika bác bỏ hết ý định tái vị hay từ bỏ hôn nhân với nhà Vua, và yêu cầu về Hesse của nhà Vua cũng không bao giờ được đề cập nữa.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Ulrica_Eleanor_of_Sweden_%281688%29_grave_2007.jpg/280px-Ulrica_Eleanor_of_Sweden_%281688%29_grave_2007.jpg)
Đến năm 1470, vấn đề ngoại tình này của nhà Vua lại được khơi mào. Nhưng theo năm tháng thì thái độ của Ulrika đối với vấn đề này ngày càng giảm, một phần có lẽ giữa nhà Vua và Taube đã có con, và quan điểm Tin Lành của Ulrika cũng sớm buông xuôi và quyết định 「"Tha thứ linh hồn"」 của chồng mình. Khi bà tổ chức hôn lễ cho Thị tùng của mình là Sigrid Bonde, nhà Taube cùng hai nhà ủng hộ là nhà Gylleborg và nhà Sparre đều được mời tham dự dù không cần thiết phải như vậy. Và khi thành viên phái Riksdag là Carl Sparre trình diện - được biết đến rộng rãi ủng hộ phu nhân Taube, Vương hậu Ulrika vẫn chào đón với nghi thức ngoại giao phù hợp. Năm 1741, Giám mục Erik Benzelius công khai chỉ điểm vấn đề ngoại tình của nhà Vua, và nhắc nhở lời thề khi Vương hậu đã thiện nhượng Vương vị cho nhà Vua trong quá khứ cũng như sự xót thương của dân chúng Thụy Điển dành cho Vương hậu trong tình thế này. Cuối cùng, hai phái đoàn được cử đi, một đến nhà Vua, một đến Hedvig Taube. Tháng 7 năm ấy, phái đoàn đến trước nhà Vua và đọc quyết định của quốc hội. Phản ứng của Vua Frederick được ghi lại là cực kỳ giận dữ, bất bình trước những hành động can thiệp này của quốc hội, từ chối chấp thuận vào lần đầu nhưng vẫn bị ép buộc phải đưa ra tuyên bố xám hối cho hành động này của mình vào lần sau cùng. Còn phu nhân Hedvig Taube, Vương hậu Ulrika đã nói với các sứ đoàn rằng:「"Khi các ngày Giáo sĩ đi theo đức tin và lương tâm, hãy làm đúng như vậy mặc cho vấn đề khác xảy ra"」, ám chỉ rằng các phái đoàn lần này cũng phải cứng rắn y hệt như làm với nhà Vua. Sau cùng, Hedvig Taube biện hộ rằng mình không hề nhận bất kỳ sự phiền lòng nào từ Vương hậu.
Sự việc cảnh cái Taube và nhà Vua diễn ra chỉ vài tháng sau, thì vào ngày 24 tháng 11 năm ấy, Vương hậu Ulrika phát chứng bệnh đậu mùa và qua đời, thọ 53 tuổi. Có tin đồn cho rằng bà đã bị đầu độc, tuy nhiên sau đó, khi tang lễ của bà được cử hành, các di chứng của bệnh đậu mùa được hiện rõ trên thi thể của bà, nên các tin đồn này đã bị bác bỏ. Vì bà đã tuyên bố mình là Trữ quân, nên việc bà qua đời mà vẫn không có con trai thừa kế đã dẫn đến một loạt khủng hoảng thừa kế Vương vị của Thụy Điển ngay sau đó[3].
Tổ tiên
[sửa | sửa mã nguồn]Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ^ Emerentia von Düben i Svenskt biografiskt lexikon (art av Gr. Jacobson)[liên kết hỏng]
- ^ Lundh-Eriksson, Nanna (Swedish): Den glömda drottningen. Karl XII:s syster. Ulrika Eleonora D.Y. och hennes tid (The Forgotten Queen. The Sister of Charles XII. The Age of Ulrika Eleonora the Younger) Affärstryckeriet, Norrtälje. (1976)
- ^ a b Jacobson, Esther, Hedvig Taube: en bok om en svensk kunglig mätress, Wahlström & Widstrand, Stockholm, 1919
- ^ Holst, Walfrid. Ulrika Eleonora d. y. Karl XII's syster Wahlström & Widstrand, Stockholm 1956
- Hofberg, Herman et al. (1906). Svenskt Biografiskt Handlexikon. Entry for Düben, Emerentia von. (bằng tiếng Thụy Điển)
- Nordisk familjebok. B. 30. Stockholm (1920) (bằng tiếng Thụy Điển)
- Tryggve Byström (1981). Svenska komedien 1737-1754. (Swedish Comedy 1737-1754) Borås: Centraltryckeriet AB. ISBN 91-1-813241-3 (Swedish)
Liên kết ngoài
[sửa | sửa mã nguồn]![]() |
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Ulrika Eleonora của Thụy Điển. |