Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Dasht-e Loot”
→đầu: của cải??? |
Đã cứu 2 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.8.6 |
||
(Không hiển thị 15 phiên bản của 7 người dùng ở giữa) | |||
Dòng 2: | Dòng 2: | ||
|name = Dasht-e Loot |
|name = Dasht-e Loot |
||
|native_name = {{lang|fa|دشت لوت}} |
|native_name = {{lang|fa|دشت لوت}} |
||
|other_name =Lūt |
|other_name =Hoang mạc Lūt |
||
|category = |
|category = |
||
|image =Dasht-e Lut |
|image =Sand castles - Dasht-e Lut desert - Kerman.JPG |
||
|image_caption= |
|image_caption=Các "lâu đài cát" ở hoang mạc |
||
|flag = |
|flag = |
||
|symbol = |
|symbol = |
||
Dòng 12: | Dòng 12: | ||
|width = 320 |
|width = 320 |
||
|area = 51800 |
|area = 51800 |
||
|biome = |
|biome = Hoang mạc |
||
|map = Iran location map.svg |
|map = Iran location map.svg |
||
|map_caption = Vị trí tại Iran. |
|map_caption = Vị trí tại Iran. |
||
Dòng 22: | Dòng 22: | ||
| whs_number = 1505 |
| whs_number = 1505 |
||
| whs_region =[[Danh sách di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương|châu Á và châu Đại Dương]] |
| whs_region =[[Danh sách di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương|châu Á và châu Đại Dương]] |
||
| whs_criteria = vii, viii |
| whs_criteria = Thiên nhiên: vii, viii |
||
}} |
}} |
||
[[File:Hottest Place On Earth.ogv|thumb|300px|Các nhà khoa học [[Đại học Montana]] đo được nhiệt độ tại hoang mạc Loot của Iran đạt đến nhiệt độ nóng nhất so với bất cứ nơi nào trên Trái đất từ năm 2003 đến năm 2009..]] |
|||
[[ |
[[Tập tin:Map iran biotopes simplified-fr.png|thumb|200px|Bản đồ các hệ sinh thái của [[Iran]] |
||
{{legend|#aeff2f|Thảo nguyên rừng}} |
{{legend|#aeff2f|Thảo nguyên rừng}} |
||
{{legend|#32cd32D|Đất rừng và rừng}} |
{{legend|#32cd32D|Đất rừng và rừng}} |
||
Dòng 33: | Dòng 33: | ||
{{legend|#ffffff|Đầm lầy phù sa mặn}}]] |
{{legend|#ffffff|Đầm lầy phù sa mặn}}]] |
||
'''Dasht-e Loot''' ({{lang-fa|دشت لوت}}, "Hoang trống"), còn được viết là '''Dasht-i-Loot''' và biết đến như là '''Hoang mạc Loot''' là một hoang mạc muối lớn nằm tại các tỉnh Kerman, Sistan và Baluchistan, [[Iran]]. Nó là một trong số 25 hoang mạc lớn nhất thế giới (xem ''[[Danh sách hoang mạc]]''). Nhiệt độ bề mặt cát của nó đo được nhiệt độ 70 °C (159 °F),<ref>{{ |
'''Dasht-e Loot''' ({{lang-fa|دشت لوت}}, "Hoang trống"), còn được viết là '''Dasht-i-Loot''' và biết đến như là '''Hoang mạc Loot''' là một hoang mạc muối lớn nằm tại các tỉnh Kerman, Sistan và Baluchistan, [[Iran]]. Nó là một trong số 25 hoang mạc lớn nhất thế giới (xem ''[[Danh sách hoang mạc]]''). Nhiệt độ bề mặt cát của nó đo được nhiệt độ 70 °C (159 °F),<ref>{{chú thích tạp chí|last=Mildrexler|first=D. |author2=M. Zhao |author3=S. W. Running|title=Where Are the Hottest Spots on Earth?|journal=EOS|date=October 2006|volume=87|issue=43|pages=461, 467|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/eost.v87.43/issuetoc|doi=10.1002/eost.v87.43}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí|last=Mildrexler|first=D. |author2=M. Zhao |author3=S. W. Running|title=Satellite Finds Highest Land Skin Temperatures on Earth|journal=Bull. Amer. Meteor. Soc.|year=2011|volume=92|pages=850–860|doi=10.1175/2011BAMS3067.1|url=http://journals.ametsoc.org/doi/abs/10.1175/2011BAMS3067.1}}</ref> khiến nó trở thành một trong những nơi nóng và khô cằn nhất thế giới. Ngày 17 tháng 7 năm 2016, hoang mạc này đã được [[UNESCO]] công nhận là [[Di sản thế giới]] như là một trong số những ví dụ ngoạn mục nhất của đường lằn sóng lớn, các cột đá sa mạc, cồn cát và đại diện cho một quá trình địa chất đặc biệt đang diễn ra.<ref name="WHS listing">{{chú thích web|title=Lut Desert|url=http://whc.unesco.org/en/list/1505|website=UNESCO World Heritage Centre|publisher=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|access-date =ngày 17 tháng 7 năm 2016|language=en}}</ref> |
||
==Mô tả== |
==Mô tả== |
||
Iran có một phần khí hậu của vành đai Á-Phi hoang mạc, trải dài từ [[Cape Verde]] ở [[Tây Phi]] qua [[Mông Cổ]] đến gần [[Bắc Kinh]], [[Trung Quốc]]. Địa lý của Iran bao gồm một cao nguyên được bao quanh bởi các dãy núi và chia thành các lưu vực cửa thoát nước. Dasht-e Loot là một trong số những hoang mạc lớn nhất của Iran và khu vực. Nó trải dài trên 480 km (300 dặm) và rộng r320 km (200 mi),<ref name="RD">{{ |
Iran có một phần khí hậu của vành đai Á-Phi hoang mạc, trải dài từ [[Cape Verde]] ở [[Tây Phi]] qua [[Mông Cổ]] đến gần [[Bắc Kinh]], [[Trung Quốc]]. Địa lý của Iran bao gồm một cao nguyên được bao quanh bởi các dãy núi và chia thành các lưu vực cửa thoát nước. Dasht-e Loot là một trong số những hoang mạc lớn nhất của Iran và khu vực. Nó trải dài trên 480 km (300 dặm) và rộng r320 km (200 mi),<ref name="RD">{{chú thích sách | |
||
publisher = The Reader's Digest Association, Inc. | |
publisher = The Reader's Digest Association, Inc. | |
||
title = Natural Wonders of the World | |
title = Natural Wonders of the World | |
||
Dòng 43: | Dòng 43: | ||
page = 117 | |
page = 117 | |
||
author = editors, Richard L. Scheffel, Susan J. Wernert; writers, Oliver E. Allen...|display-authors=etal}} |
author = editors, Richard L. Scheffel, Susan J. Wernert; writers, Oliver E. Allen...|display-authors=etal}} |
||
</ref> và được coi là một trong những nơi khô cằn nhất trên Trái đất.<ref name="csmonitor.com">[http://www.csmonitor.com/2006/1102/p16s01-sten.html Satellites seek global hot spots / The Christian Science Monitor - CSMonitor.com<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name="universetoday.com">[http://www.universetoday.com/guide-to-space/earth/temperature-of-earth/ Temperature of Earth<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name="redorbit.com"> |
</ref> và được coi là một trong những nơi khô cằn nhất trên Trái đất.<ref name="csmonitor.com">[http://www.csmonitor.com/2006/1102/p16s01-sten.html Satellites seek global hot spots / The Christian Science Monitor - CSMonitor.com<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name="universetoday.com">[http://www.universetoday.com/guide-to-space/earth/temperature-of-earth/ Temperature of Earth<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name="redorbit.com">{{Chú thích web |url=http://www.redorbit.com/images/images-of-the-day/img/13205/hottest_spot_on_earth/index.html |ngày truy cập=2016-07-26 |tựa đề=Images of the Day - Images - redOrbit<!-- Bot generated title --> |archive-date=2008-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201173706/http://www.redorbit.com/images/images-of-the-day/img/13205/hottest_spot_on_earth/index.html |url-status=dead }}</ref> |
||
Khu vực của hoang mạc này có diện tích khoảng {{Convert|51800|km2}}.<ref name=nyt>{{ |
Khu vực của hoang mạc này có diện tích khoảng {{Convert|51800|km2}}.<ref name=nyt>{{chú thích sách | |
||
first=John W. (ed.) | |
first=John W. (ed.) | |
||
last=Wright | |
last=Wright | |
||
Dòng 59: | Dòng 59: | ||
Phần phía đông của Dasht-e Loot là một cao nguyên thấp được đặc trưng bởi những chảo muối. Ngược lại, trung tâm hoang mạc đã được chạm khắc bởi gió vào một loạt các dãy núi song song với hoang mạc và đường đứt gãy, kéo dài hơn 150 km (93 dặm) và đạt độ cao tới 75 mét (246 ft).<ref name="RD" /> Khu vực này cũng có những khe núi và hố sụt. Phía đông nam là một vùng rộng lớn của những cồn cát, giống như [[dải cồn cát (địa hình)|dải cồn cát]] của sa mạc Sahara, với những cồn cát cao tới 300 mét (980 ft) khiến nơi đây là một trong số những nơi có những cồn cát cao nhất trên thế giới.<ref name="RD" /> |
Phần phía đông của Dasht-e Loot là một cao nguyên thấp được đặc trưng bởi những chảo muối. Ngược lại, trung tâm hoang mạc đã được chạm khắc bởi gió vào một loạt các dãy núi song song với hoang mạc và đường đứt gãy, kéo dài hơn 150 km (93 dặm) và đạt độ cao tới 75 mét (246 ft).<ref name="RD" /> Khu vực này cũng có những khe núi và hố sụt. Phía đông nam là một vùng rộng lớn của những cồn cát, giống như [[dải cồn cát (địa hình)|dải cồn cát]] của sa mạc Sahara, với những cồn cát cao tới 300 mét (980 ft) khiến nơi đây là một trong số những nơi có những cồn cát cao nhất trên thế giới.<ref name="RD" /> |
||
Các phép đo MODIS được cài đặt trên vệ tinh [[Aqua (vệ tinh)|Aqua]] của [[NASA]] từ năm 2003-2010 cho thấy rằng, bề mặt đất nóng nhất trên thế giới nằm ở Dasht-e Loot khi nhiệt độ đo được ở đây đạt {{Convert|70,7|C|F}} mặc dù nhiệt độ không khí sẽ dịu hơn.<ref name="csmonitor.com"/><ref name="universetoday.com"/><ref name="redorbit.com"/><ref>[http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=7149 The Hottest Spot on Earth |
Các phép đo MODIS được cài đặt trên vệ tinh [[Aqua (vệ tinh)|Aqua]] của [[NASA]] từ năm 2003-2010 cho thấy rằng, bề mặt đất nóng nhất trên thế giới nằm ở Dasht-e Loot khi nhiệt độ đo được ở đây đạt {{Convert|70,7|C|F}} mặc dù nhiệt độ không khí sẽ dịu hơn.<ref name="csmonitor.com"/><ref name="universetoday.com"/><ref name="redorbit.com"/><ref>[http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=7149 The Hottest Spot on Earth: Image of the Day]</ref><ref>[http://www.weather.ir/english/ Weather Iran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041213184519/http://www.weather.ir/english/ |date = ngày 13 tháng 12 năm 2004}} {{fa icon}}</ref><ref>{{Chú thích web |url=http://www.presstv.ir/Detail.aspx?id=58252§ionid=351020108 |ngày truy cập=2016-07-26 |tựa đề=PressTV Iran |archive-date = ngày 28 tháng 9 năm 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120928235141/http://www.presstv.ir/Detail.aspx?id=58252§ionid=351020108 |url-status=}}</ref> Sai số chính xác của phép đo dao động từ 0.5 K tới 1 K.<ref>[http://modis.gsfc.nasa.gov/data/dataprod/dataproducts.php?MOD_NUMBER=11 MOD 11 - Land Surface Temperature and Emissivity], MODIS Website</ref><ref>[http://modis.gsfc.nasa.gov/data/atbd/atbd_mod11.pdf Zhengming Wan (April 1999) MODIS Land-Surface Temperature Algorithm Theoretical Basis Document] (LST ATBD) Version 3.3</ref> |
||
Phần nóng nhất của Dasht-e Loot là Gandom Beryan, một cao nguyên rộng lớn bao phủ bởi những dung nham tối, có diện tích chiếm khoảng 480 km vuông (190 sq mi) diện tích hoang mạc.<ref> |
Phần nóng nhất của Dasht-e Loot là Gandom Beryan, một cao nguyên rộng lớn bao phủ bởi những dung nham tối, có diện tích chiếm khoảng 480 km vuông (190 sq mi) diện tích hoang mạc.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.iranreview.org/content/view/1067/51/ |ngày truy cập=2016-07-31 |tựa đề=A Journey To Earth's Hottest Point |archive-date=2010-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100612191040/http://www.iranreview.org/content/view/1067/51 |url-status=dead }}</ref> Theo một truyền thuyết địa phương, tên của nó (dịch từ tiếng Ba Tư có nghĩa là " mì nướng ") bắt nguồn từ một vụ tai nạn nơi một số lượng lúa mì bị rơi ở hoang mạc và sau đó bị cháy sém trong một vài ngày bởi nhiệt độ ở đây. |
||
==Xem thêm== |
==Xem thêm== |
||
Dòng 67: | Dòng 67: | ||
*[[Địa lý Iran]] |
*[[Địa lý Iran]] |
||
==Đọc thêm== |
==Đọc thêm== |
||
*[[Percy Sykes|Sykes, Percy]]. ''[http://www.wdl.org/en/item/7307/ |
*[[Percy Sykes|Sykes, Percy]]. ''[http://www.wdl.org/en/item/7307/ A History of Persia]''. [[Macmillan Publishers|Macmillan and Company]]: [[London]] (1921). pp. 60–62. |
||
== |
==Tham khảo== |
||
{{tham khảo}} |
{{tham khảo}} |
||
==Liên kết ngoài== |
==Liên kết ngoài== |
||
{{commons|Dasht-e Lut}} |
{{commons|Dasht-e Lut}} |
||
* [http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17226 Hình ảnh và thông tin từ NASA] |
* [http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17226 Hình ảnh và thông tin từ NASA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061001061133/http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17226 |date = ngày 1 tháng 10 năm 2006}} |
||
* [http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17470 Khảo sát của NASA về nhiệt độ toàn cầu] |
* [http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17470 Khảo sát của NASA về nhiệt độ toàn cầu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070802014650/http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17470 |date = ngày 2 tháng 8 năm 2007}} |
||
{{Hoang mạc}} |
{{Hoang mạc}} |
Bản mới nhất lúc 02:06, ngày 28 tháng 2 năm 2022
Dasht-e Loot (دشت لوت) | |
Hoang mạc Lūt | |
Hoang mạc | |
Các "lâu đài cát" ở hoang mạc
| |
Quốc gia | Iran |
---|---|
Chiều dài | 480 km (298 mi) |
Chiều rộng | 320 km (199 mi) |
Diện tích | 51.800 km2 (20.000 dặm vuông Anh) |
Hoang mạc | |
Di sản thế giới của UNESCO | |
Tên | Sa mạc Lut |
Năm | 2016 (#40) |
Số | 1505 |
Khu vực | châu Á và châu Đại Dương |
Tiêu chí | Thiên nhiên: vii, viii |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Map_iran_biotopes_simplified-fr.png/200px-Map_iran_biotopes_simplified-fr.png)
Dasht-e Loot (tiếng Ba Tư: دشت لوت, "Hoang trống"), còn được viết là Dasht-i-Loot và biết đến như là Hoang mạc Loot là một hoang mạc muối lớn nằm tại các tỉnh Kerman, Sistan và Baluchistan, Iran. Nó là một trong số 25 hoang mạc lớn nhất thế giới (xem Danh sách hoang mạc). Nhiệt độ bề mặt cát của nó đo được nhiệt độ 70 °C (159 °F),[1][2] khiến nó trở thành một trong những nơi nóng và khô cằn nhất thế giới. Ngày 17 tháng 7 năm 2016, hoang mạc này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới như là một trong số những ví dụ ngoạn mục nhất của đường lằn sóng lớn, các cột đá sa mạc, cồn cát và đại diện cho một quá trình địa chất đặc biệt đang diễn ra.[3]
Mô tả
[sửa | sửa mã nguồn]Iran có một phần khí hậu của vành đai Á-Phi hoang mạc, trải dài từ Cape Verde ở Tây Phi qua Mông Cổ đến gần Bắc Kinh, Trung Quốc. Địa lý của Iran bao gồm một cao nguyên được bao quanh bởi các dãy núi và chia thành các lưu vực cửa thoát nước. Dasht-e Loot là một trong số những hoang mạc lớn nhất của Iran và khu vực. Nó trải dài trên 480 km (300 dặm) và rộng r320 km (200 mi),[4] và được coi là một trong những nơi khô cằn nhất trên Trái đất.[5][6][7]
Khu vực của hoang mạc này có diện tích khoảng 51.800 kilômét vuông (20.000 dặm vuông Anh).[8] Trong khoảng thời gian diễn ra những cơn mưa vào mùa xuân, nước chảy trong khoảng thời gian ngắn từ trên núi Hazaran, nhưng nước nhanh chóng bị bốc hơi, để lại những gì còn lại chỉ là đá, cát và muối.
Phần phía đông của Dasht-e Loot là một cao nguyên thấp được đặc trưng bởi những chảo muối. Ngược lại, trung tâm hoang mạc đã được chạm khắc bởi gió vào một loạt các dãy núi song song với hoang mạc và đường đứt gãy, kéo dài hơn 150 km (93 dặm) và đạt độ cao tới 75 mét (246 ft).[4] Khu vực này cũng có những khe núi và hố sụt. Phía đông nam là một vùng rộng lớn của những cồn cát, giống như dải cồn cát của sa mạc Sahara, với những cồn cát cao tới 300 mét (980 ft) khiến nơi đây là một trong số những nơi có những cồn cát cao nhất trên thế giới.[4]
Các phép đo MODIS được cài đặt trên vệ tinh Aqua của NASA từ năm 2003-2010 cho thấy rằng, bề mặt đất nóng nhất trên thế giới nằm ở Dasht-e Loot khi nhiệt độ đo được ở đây đạt 70,7 °C (159,3 °F) mặc dù nhiệt độ không khí sẽ dịu hơn.[5][6][7][9][10][11] Sai số chính xác của phép đo dao động từ 0.5 K tới 1 K.[12][13]
Phần nóng nhất của Dasht-e Loot là Gandom Beryan, một cao nguyên rộng lớn bao phủ bởi những dung nham tối, có diện tích chiếm khoảng 480 km vuông (190 sq mi) diện tích hoang mạc.[14] Theo một truyền thuyết địa phương, tên của nó (dịch từ tiếng Ba Tư có nghĩa là " mì nướng ") bắt nguồn từ một vụ tai nạn nơi một số lượng lúa mì bị rơi ở hoang mạc và sau đó bị cháy sém trong một vài ngày bởi nhiệt độ ở đây.
Xem thêm
[sửa | sửa mã nguồn]Đọc thêm
[sửa | sửa mã nguồn]- Sykes, Percy. A History of Persia. Macmillan and Company: London (1921). pp. 60–62.
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ^ Mildrexler, D.; M. Zhao; S. W. Running (tháng 10 năm 2006). “Where Are the Hottest Spots on Earth?”. EOS. 87 (43): 461, 467. doi:10.1002/eost.v87.43.
- ^ Mildrexler, D.; M. Zhao; S. W. Running (2011). “Satellite Finds Highest Land Skin Temperatures on Earth”. Bull. Amer. Meteor. Soc. 92: 850–860. doi:10.1175/2011BAMS3067.1.
- ^ “Lut Desert”. UNESCO World Heritage Centre (bằng tiếng Anh). United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2016.
- ^ a b c editors, Richard L. Scheffel, Susan J. Wernert; writers, Oliver E. Allen...; và đồng nghiệp (1980). Natural Wonders of the World. The Reader's Digest Association, Inc. tr. 117. ISBN 978-0-89577-087-5.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết) Quản lý CS1: văn bản dư: danh sách tác giả (liên kết)
- ^ a b Satellites seek global hot spots / The Christian Science Monitor - CSMonitor.com
- ^ a b Temperature of Earth
- ^ a b “Images of the Day - Images - redOrbit”. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2016.
- ^ Wright, John W. (ed.) (2006). The New York Times Almanac (ấn bản 2007). New York, New York: Penguin Books. tr. 456. ISBN 978-0-14-303820-7.Quản lý CS1: văn bản dư: danh sách tác giả (liên kết)
- ^ The Hottest Spot on Earth: Image of the Day
- ^ Weather Iran Lưu trữ 2004-12-13 tại Wayback Machine (tiếng Ba Tư)
- ^ “PressTV Iran”. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2016.
- ^ MOD 11 - Land Surface Temperature and Emissivity, MODIS Website
- ^ Zhengming Wan (April 1999) MODIS Land-Surface Temperature Algorithm Theoretical Basis Document (LST ATBD) Version 3.3
- ^ “A Journey To Earth's Hottest Point”. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2016.
Liên kết ngoài
[sửa | sửa mã nguồn]![]() |
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về Dasht-e Loot. |
- Hình ảnh và thông tin từ NASA Lưu trữ 2006-10-01 tại Wayback Machine
- Khảo sát của NASA về nhiệt độ toàn cầu Lưu trữ 2007-08-02 tại Wayback Machine