Сабугал
Сабугал (португалча: Сабугал) - бу Португалиянинг Гуарда округи таркибига кирувчи шаҳар ва муниципалитет ҳисобланади. Испания билан чегарадош бо'лган бу муниципалитетнинг аҳолиси 2011-йилда 12.544 кишини, майдони эса 822.70 км² ни ташкил қилади. Шаҳар маркази Côа дарёси бо'йида жойлашган бо'либ, унинг аҳолиси тахминан 3000 кишини ташкил этади. Сабугал шаҳрининг о'зида ҳам, шаҳар ташқарисида бутун муниципалитет ҳудудида бир нечта қал'алар мавжуд. Буларга Сортелҳа, Алфаиатес, Вилар Маиор қал'алари киради. Шунингдек, бу ерда 2000-йилда қурилган Сабугал тўғони ва Коа дарёсида жойлашган Девеса дарё пляжи ҳам мавжуд. Денгиз сатҳидан тахминан 750 м (2460 фут) баландликда жойлашган Сабугал Португалиянинг энг баланд шаҳарларидан бири ҳисобланади.
Тарихи
[edit | edit source]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Sabugal4.jpg/220px-Sabugal4.jpg)
Сабугал шунингдек о'зининг Готҳиc услубидаги қал'аси билан машҳур. Бешбурчак ташқи девори ва Côа дарёсига қараган бешта квадрат минорали ички девори мавжуд. Қадимги қал'адан ташқари, Сабугал 1811-йилда Артҳур Wеллеслей (кейинчалик Wеллингтон герсоги) қо'мондонлиги остидаги Британия қо'шинлари ва Маршал Андрé Массéна қо'мондонлиги остидаги франсуз қо'шинлари о'ртасидаги жанг - Пиреней яримороли уруши воқеалари содир бо'лган жой сифатида ҳам танилган. Бу жангда британияликлар ва уларнинг португалиялик иттифочилари г'алаба қозонишган. Сабугалда яҳудийларнинг мероси камида ХВИ асрдан бери мавжуд. Сабугалдаги яҳудий жамоаларининг мавжудлиги хотираси учун бугунги кунда қал'а ёнида яҳудий мероси та'бир маркази жойлашган.
Иқтисодиёти
[edit | edit source]Сабугал иқтисодиётида қуйидагилар мавжуд:
- Қишлоқ хўжалиги.
- Чорвачилик.
- Ширин сув аквакултураси.
- Ўрмончилик.
- Кончилик.
- Қурилиш материаллари саноати (гипс саноати ҳам киради).
- Озиқ-овқат саноати (сут маҳсулотлари ишлаб чиқариш, каштан қайта ишлаш, асал ишлаб чиқариш ва нон ишлаб чиқариш каби).
Сабугал асрлар давомида пишлоқ ишлаб чиқариш билан шуғулланган ва ҳозирда ҳам замонавий саноат ва анъанавий қўлда ишлаб чиқариш усуллари билан эчки сути пишлог`идан сигир сути пишлог'игача бир нечта турдаги пишлоқ ишлаб чиқариш маркази ҳисобланади. Лаcтибар Сабугалнинг асосий сут маҳсулотлари ишлаб чиқарувчи корхоналаридан бири бо'либ, унинг Қуэижо Торре пишлоқ бренди Португалиянинг бир қанча маҳаллий бозорларида энг ко'п сотиладиган пишлоқлардан биридир. Шунингдек, Сабугалда туризм ҳам муҳим аҳамиятга эга. Рим империяси даврига оид бо'лса-да, энг қадимги ёзма манбалаларда ХВИИИ асрга оид ма'лумотларга эга бо'лган яқин атрофдаги эски курортлар туфайли, Сабугал ХХИ асрда замонавий курорт меҳмонхона инфрацтруктурасига (масалан, Cрó Ҳотел & Тҳермал Спа) эга курорт марказига айланди.
Та'лими
[edit | edit source]Сабугал шаҳри болаларнинг боғчасидан тортиб 12-синфгача бўлган барча турдаги мактабларга эга шаҳар ҳисобланади. Олий таълим шаҳар марказидан 35 километр узоқликда жойлашган Гуарда шаҳрида мавжуд. Гуарда тумандаги марказий шаҳар ҳисобланади.
Спорти
[edit | edit source]Сабугал шунингдек, 1939-йил 25-мартида ташкил этилган Спортинг Cлубе до Сабугал спорт клубига эга. Клубда футбол ва футзал жамоалари, шунингдек, дзюдо бўлимлари ҳам мавжуд. Асосий эркаклар футбол жамоаси Сабугал шаҳар кенгаши эгалик қиладиган Сабугал шаҳар стадионида (Эстáдио Муниcипал до Сабугал) ўйнайди.
Маъмурий жиҳатдан, муниципалитет (cонcелҳо) 30 та фуқаролик черкови (фрегуэсиас)га бўлинади:
- Áгуас Белас
- Алдеиа да Рибеира, Вилар Маиор э Бадамалос
- Алдеиа до Биспо (Вале дос Cаидос)
- Алдеиа Велҳа
- Алфаиатес
- Бараçал
- Бендада
- Бисмула
- Cастелеиро
- Cердеира
- Фóиос
- Лагеоса да Раиа
- Форcалҳос
- Малcата
- Наве
- Поусафолес до Биспо, Пена Лобо э Ломба
- Қуадразаис
- Қуинтас де Сãо Бартоломеу
- Рапоула до Côа
- Реболоса
- Рендо
- Рувина, Руивóс э Вале дас Éгуас
- Санто Эстêвãо э Моита
- Сеихо до Côа э Вале Лонго
- Сортелҳа
- Соуто (тоwн)
- Вале де Эспинҳо
- Вила Боа
- Вила до Тоуро
Машҳур шахслари
[edit | edit source]- Мануэл Антóнио Пина (1943-2012) португаллик журналист ва ёзувчи
- Ким Прису (Алдеиа да Дона шаҳрида 1962-йилда туг'илган) португаллик рассом.
- Жоақуим Сапинҳо (Хо'збекистон, 1965) - португаллик кино режиссёр.