Armen Mnatsakanyan
Armen Sergeevich Mnatsakanyan (1918 — 1991) — Sovet kosmik texnologiyalari dizayneri, kosmik kemalar uchun Igla avtomatik oʻrnatish tizimini ishlab chiquvchi, Aniq asboblar ilmiy-tadqiqot instituti bosh muhandisi (NII-648)[1].
Armen Mnatsakanyan | |
---|---|
Tavalludi |
1918-yil 7-oktabr |
Vafoti |
1991-yil Moskva |
Fuqaroligi | SSSR |
Biografiyasi
tahrirArmen Sergeyevich Mnatsakanyan 1918-yil 7-noyabrda tug‘ilgan va 1991-yilda vafot etgan. Uning kuli Novodevichy qabristonining kolumbariysiga dafn etilgan[2][3].
1941-yilda Armen Mnatsakanyan MPEIni elektrotexnika mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan. Ulug 'Vatan urushi yillarida u ofitserlik kurslarini tugatgan, shundan soʻng u Leningrad frontida jang qilgan[3].
Urush oxirida u Novorossiysk savdo portida ishlagan, u erda urush paytida vayron qilingan aloqa tizimlarini tiklash bilan shugʻullangan[3].
1951-yilda aspiranturani tugatib, doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi[3].
NII-648 da ishlash va Igla tizimini rivojlantirishi
tahrirAynan „Igla“ tizimining rivojlanishi kosmonavtlarning ularda uzoq muddatli boʻlishi uchun orbital stantsiyalarni yaratishga imkon berdi.
Bunday tizimni ishlab chiqish vazifasi qoʻyilgan paytda Mnatsakanyan NII-648 (hozirgi Aniq asboblar ilmiy tadqiqot instituti) ga rahbarlik qilgan. Docking tizimini yaratish boʻyicha ishlar 1962-yilda boshlangan va uni ishlatish bilan birinchi muvaffaqiyatli oʻrnatish 1967-yilda amalga oshirilgan[4][2].
Mnatsakanyan NII-648 ga XX asrning 50-yillari boshlarida ishga kelgan va 1961-yilda ushbu ilmiy-tadqiqot institutini boshqargan va 1976-yilgacha uning rahbari boʻlgan[3].
1976-yilda NII-648 dan Mnatsakanyan „Soyuz-23“ kosmik kemasi qoʻshilmaganidan keyin oʻz xohishi bilan isteʼfoga chiqdi[5].
NII-648 dan tashqarida ishlashi
tahrirNII-648-dagi ishini tugatgandan soʻng, Armen Sergeevich Mnatsakanyan Moskva radiotexnika, elektronika va avtomatika institutida (MIREA) oʻqituvchi boʻlib ishladi. U Novodevichy qabristoniga dafn etilgan (6-sayt)[6].
Mukofotlari
tahrirArmen Sergeevich Mnatsakanyan quyidagi mukofotlarga sazovor boʻlgan: Lenin mukofoti, Lenin ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, Qizil Yulduz ordeni . Bundan tashqari, uning bir qator medallari ham bor edi.
Manbalar
tahrir- ↑ „Памятные даты космонавтики. 7 ноября 2013 г.“ (ru). novosti-kosmonavtiki.ru. 2021-yil 26-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 26-aprel.
- ↑ 2,0 2,1 „Новодевичье кладбище. Мнацаканян Армен Сергеевич (1918-1991)“. nd.m-necropol.ru. 2018-yil 25-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 26-aprel.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 „:: Космический мемориал :: А.С. Мнацаканян ::“. sm.evg-rumjantsev.ru. 2019-yil 6-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 26-aprel.
- ↑ „Сегодня 50 лет первой в мире автоматической стыковке космических аппаратов“ (ru-RU). Российские космические системы. 2021-yil 26-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 26-aprel.
- ↑ „Как в Казани учили «шить» космическую «Иглу»“ (ru). БИЗНЕС Online. 2021-yil 26-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 26-aprel.
- ↑ „Мндоянц Ашот Ашотович (1910—1966)“. 2021-yil 9-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 11-yanvar.