Chojnice
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
miasto i gmina | |||||
Ratusz w Chojnicach | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||
Powiat | |||||
Data założenia |
ok. X w. | ||||
Prawa miejskie |
przed 1320 | ||||
Burmistrz | |||||
Powierzchnia |
21,05 km² | ||||
Wysokość |
150 m n.p.m. | ||||
Populacja (30.06.2023) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Strefa numeracyjna |
(+48) 52 | ||||
Kod pocztowy |
89-600, i 89-620[2] | ||||
Tablice rejestracyjne |
GCH | ||||
Położenie na mapie powiatu chojnickiego ![]() | |||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |||||
![]() | |||||
TERC (TERYT) |
2202011 | ||||
SIMC |
0928854 | ||||
Hasło promocyjne: Chojnice – naturalnie! | |||||
Urząd miejski Stary Rynek 189-600 Chojnice | |||||
Strona internetowa | |||||
BIP |
Chojnice (ⓘ, kaszub. Chònice, Chòjnice; niem. Konitz) – miasto w województwie pomorskim, siedziba powiatu chojnickiego. Obecne 8. największe miasto w województwie pomorskim pod względem ludności (wg danych na 30 czerwca 2023 r.)[3].
Położenie
[edytuj | edytuj kod]Miasto znajduje się przy drodze krajowej nr 22, w odległości 120 km na południowy zachód od Gdańska.
Chojnice leżą na historycznym Pomorzu Gdańskim[4]. Pod względem etnograficznym są zaliczane do Kaszub[5].
Według regionalizacji fizycznogeograficznej Polski miasto znajduje się na Pojezierzu Północnokrajeńskim[6].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Najstarsza pośrednia informacja o Chojnicach zawarta jest w dokumencie wystawionym przez Mestwina II w 1275 augustianom z pobliskiej wsi Swornegacie. W testacji wymieniony został Mislibous Malowy de Choyniz[7], uważany za pierwszego znanego z imienia mieszkańca miasta.
Dalsze zapiski notują nazwę Conitz (1326), Choynicza (1426, 1472). Według Rymuta w średniowieczu występowała też forma Chojnica, stale w liczbie mnogiej nazwa występuje od XVII wieku[8].
Nie wiadomo, kiedy Chojnice otrzymały prawa miejskie, gdyż nie zachowała się o tym żadna wzmianka. Już wcześniej istniał tu gród, o wybitnie obronnym położeniu na przesmyku między nieistniejącymi już jeziorami Jeleńcz i Zielonym. W 1309 miasto znalazło się pod władzą Krzyżaków, którzy w ciągu pierwszej połowy XIV wieku umocnili Chojnice, powiększyli obszar należący do miasta i wydali ostatecznie w 1360 nowy dokument lokacyjny.
Dzięki położeniu przy głównym szlaku łączącym Zakon z Brandenburgią Chojnice rozwijały się bardzo szybko, bogacąc się głównie na handlu. W ciągu 20 lat (1340–1360) wzniesiono kościół farny oraz zakończono budowę fortyfikacji. Uczyniły one z Chojnic także ważne ogniwo w systemie obronnym południowo-zachodniej granicy państwa krzyżackiego. Stąd też miasto nazwane zostało przez Jana Długosza Kluczem i Bramą Pomorza[9].
- Osobny artykuł:
Okres powodzenia zakończył wybuch wojny polsko-krzyżackiej w 1409. Po zwycięstwie pod Grunwaldem do miasta na krótko wkroczyły także oddziały polskie. W 1433 miasto oblegane było przez wojska czeskich taborytów wspomagane przez polską szlachtę pod wodzą Jana Ostroroga. Po wybuchu otwartego powstania przeciw Krzyżakom i poddaniu się miast pruskich protekcji Kazimierza Jagiellończyka w 1454 pod Chojnicami doszło do walnej bitwy między wojskami obu stron. W bitwie tej Krzyżacy odnieśli zwycięstwo, którego konsekwencją była uciążliwa 13-letnia wojna. Za lekceważenie chojniczan i krzyżackiej załogi swoimi głowami zapłacił kwiat polskiego rycerstwa, między innymi Jan Zawisza, syn słynnego Zawiszy Czarnego, a sam król musiał salwować się ucieczką. Dopiero w 1466 po trzymiesięcznym oblężeniu miasto, jako jedna z ostatnich twierdz krzyżackich, zajęte zostało przez oddziały koronne.
Jednym z dwóch chojnickich starostów w okresie Rzeczypospolitej szlacheckiej był Andrzej Puszkarz z Dobrzyczan, który uzyskał to stanowisko w uznaniu zasług po wojnie 13-letniej (1454–1466), a pełnił je prawdopodobnie do 6 października 1483, kiedy zmarł. Drugim i ostatnim starostą w Rzeczypospolitej szlacheckiej był Mikołaj Kościelecki, który pełnił urząd między 27 sierpnia 1484 a 26 grudnia 1487.
Kalendarium
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Chojnice-Stare_miasto.jpg/220px-Chojnice-Stare_miasto.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Chojnice_Fontanna.jpg/220px-Chojnice_Fontanna.jpg)
- 1275 – Pierwsza wzmianka o Chojnicach w źródłach historycznych.
Chojnice w Państwie Zakonu Krzyżackiego
- 1309 – Chojnice stają się częścią Państwa Zakonu Krzyżackiego.
- 1340–1360 – Zbudowany zostaje gotycki kościół pw. św. Jana Chrzciciela.
- 1360 – Odnowienie dokumentu lokacyjnego miasta Chojnic. Miasto otrzymało 131 łanów gruntów uprawnych i lasu, w tym miasto 25 i proboszcz 6 łanów wolnych od podatków. Ze 100 łanów miasto płaciło Krzyżakom daniny i podatki w naturze, podobnie jak z młyna, którego posiadanie gwarantował miastu przywilej.
- 1356 – Osiedlają się augustianie, którzy (z przerwą w okresie reformacji) rezydowali w mieście do kasaty klasztoru w 1819.
- 1410 – Po bitwie pod Grunwaldem wojska polskie na krótko opanowują Chojnice.
- 1417–1436 – Rzemieślnicy chojniccy otrzymują wilkierze, czyli przywileje cechowe: 1417 – krawcy, 1422 – tkacze, rzeźnicy, szewcy, nożownicy, kowale, rymarze, konwisarze, iglarze, 1436 – piekarze.
- 1440 – Chojnice składają akces do Związku Pruskiego.
- 1446 – Rada miejska zrywa kontakty ze stanami pruskimi.
- 1454 – Bitwa pod Chojnicami.
Chojnice w Rzeczypospolitej Obojga Narodów
- 1466 – 28 września kapituluje krzyżacka załoga Chojnic. 19 października zostaje zawarty II pokój toruński. Chojnice zostają włączone do Polski.
- 1555 – Rada miejska urzędowo deklaruje przyjęcie wyznania ewangelickiego. Protestanci przejmują z rąk katolików kościół farny. Występujący w obronie kościoła proboszcz Jan Siński został zabity w zamieszkach.
- 1616 – Miasto zwraca katolikom kościół farny.
- 1620 – Osiedlają się w Chojnicach jezuici.
- 1623 – Jezuici otwierają szkołę.
- 1627 – Pożar.
- 1655–1660 – Poważne zniszczenia związane z potopem szwedzkim.
- 1657 – Bitwa pod Chojnicami.
- 1700–1721 – III wojna północna. Następuje zubożenie miasta.
- 1733 – Pożar.
- 1742 – Pożar – spaliła się prawie cała zabudowa miejska.
- 1744 – Została zakończona budowa barokowego kościoła jezuickiego z przeznaczeniem dla uczniów kolegium.
- 1744–1755 – Wzniesiony został gmach szkoły jezuickiej.
Chojnice w Prusach i w Cesarstwie Niemieckim
- 1772 – Po I rozbiorze Polski Chojnice w zaborze pruskim.
- 1815 – Otwarcie gimnazjum państwowego w miejsce byłego kolegium jezuickiego.
- 1819 – Likwidacja klasztoru augustianów.
- 1843 – Założenie miejskiej kasy oszczędności.
- 1846 – Pożar Przedmieścia Człuchowskiego.
- 1848 – Pojawia się Conitzer Mittheilungen – pierwsza gazeta wydawana w mieście[10].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Konitz%2C_Westpreu%C3%9Fen_-_Bismarckstra%C3%9Fe%2C_Hotel_Reichshof_%28Zeno_Ansichtskarten%29.jpg/220px-Konitz%2C_Westpreu%C3%9Fen_-_Bismarckstra%C3%9Fe%2C_Hotel_Reichshof_%28Zeno_Ansichtskarten%29.jpg)
- 1864 – Chojnice uzyskują połączenie telegraficzne ze Szczecinem.
- 1870 – Uruchomienie gazowni miejskiej.
- 1879 – Chojnice stają się siedzibą sądu okręgowego i prokuratury okręgowej.
- 1886 – Oddany do użytku zostaje szpital prowadzony przez ss. Franciszkanki.
- 1900 – Chojnice otrzymują sieć wodociągową i elektrownię. Rozruchy antysemickie w mieście[11].
- 1904 – Założone zostaje Urzędnicze Towarzystwo Budowy Mieszkań w Chojnicach.
- 1909 – Uruchomiona zostaje kanalizacja sanitarna.
- 1911 – W Chojnicach powstaje pierwsza na Pomorzu drużyna skautowa.
- 1912 – Zaczęto wydawać Gazetę Chojnicką.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Henryk_Podd%C4%99bski_-_Chojnice_%28131-16504%29.jpg/220px-Henryk_Podd%C4%99bski_-_Chojnice_%28131-16504%29.jpg)
- 1920 – Do Chojnic wkracza wojsko polskie pod dowództwem ppłk. Stanisława Wrzalińskiego, Chojnice częścią odrodzonej Polski.
Chojnice w II Rzeczypospolitej i po II wojnie światowej
- 1922 – Powstaje Klub Żeglarski Chojnice, najstarszy w Polsce klub żeglarski[12].
- 1922 – Powstaje Hufiec ZHP.
- 1924 – Wizyta prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego[13]. Utworzono Szkołę Handlową.
- 1927 – Wizyta prezydenta RP Ignacego Mościckiego.
- 1930 – Rozpoczyna działalność Miejskie Gimnazjum Żeńskie.
- 1932 – Powstaje Muzeum Regionalne.
- 1939 – 1 września, o godz. 4:45 Chojnice zostały zaatakowane przez wojska niemieckie, stoczona została bitwa obronna. 15 września dokonano pierwszej egzekucji trzech obywateli polskich w lesie miejskim. 24 października odbyła się pierwsza masowa egzekucja w „Dolinie Śmierci”, gdzie w 1939 rozstrzelano ok. 2 tys. mieszkańców Chojnic i okolic.
- 1945 – Do miasta wkraczają wojska radzieckie.
- 1950 – Odbudowane zostają gmachy: sądu i poczty.
- 1959 – Rozpoczyna działalność miejska komunikacja autobusowa.
- 1960 – 14 lutego reaktywowane zostało Muzeum Regionalne, obecnie Muzeum Historyczno-Etnograficzne.
- W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.
- 1992 – W mieście powstaje lokalne Radio Weekend.
- 1993 – Papież Jan Paweł II nadaje miejscowej farze tytuł Bazyliki Mniejszej.
- 1997 – W Chojnicach powstaje oddział zamiejscowy Politechniki Koszalińskiej.
- 1999 – Chojnice ponownie miastem powiatowym.
- 2002 – Św. Jan Chrzciciel zostaje patronem Chojnic.
- 2004 – Powszechna Wyższa Szkoła Humanistyczna „Pomerania” z siedzibą w Chojnicach została wpisana do rejestru niepaństwowych uczelni zawodowych.
- 2006 – Holiday Chojnice zdobył wicemistrzostwo i Puchar Polski w futsalu.
- 2008 – Otwarcie południowej obwodnicy Chojnic.
- 2016 – Drużyna Red Devils Chojnice zdobyła Puchar Polski w futsalu.
- 2020 – Pożar w miejscowym hospicjum w wyniku którego śmierć poniosły 4 osoby.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Bazylika_Chojnice_lipiec_2024.jpg/220px-Bazylika_Chojnice_lipiec_2024.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Kosciol_ZNMP_Chojnice.jpg/220px-Kosciol_ZNMP_Chojnice.jpg)
- Osobny artykuł:
- Bazylika pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela z XIV wieku. Według średniowiecznych podań wybudowana na miejscu pogańskiej świątyni Świętowita. Na wschód od kościoła plebanie (stara – XIV-wieczna i nowa – XVIII/XIX-wieczna)[14].
- Barokowe kolegium pojezuickie z kościołem pw. Zwiastowania NMP z XVIII wieku[15][16].
- Średniowieczne, XIV-wieczne mury miejskie okalające Stare Miasto od zachodu oraz częściowo południa i wschodu[17], oraz liczne baszty (Wronia, Szewska, Kurza Stopa)[18]. W Bramie Człuchowskiej (jedynej z trzech zachowanych) mieści się Muzeum Historyczno-Etnograficzne w Chojnicach, w basztach m.in. galeria sztuki współczesnej, biblioteka i oddział Archiwum Państwowego[19].
- Średniowieczny układ przestrzenny Starego Miasta z kamieniczkami z XVIII i XIX wieku[20]. Na Rynku znajduje się fontanna nawiązująca do klasycyzmu, której rzeźby przedstawiają korowód świętojański.
- Neogotycki ratusz zbudowany w 1902 po wyburzeniu XVI-wiecznego starego ratusza stojącego na Rynku[21].
- Konwikt – dawne kościół i klasztor Augustianów wzniesione w latach 1786–1794, od 1991 siedziba Katolickiego LO im. Romualda Traugutta[22].
- Budynek starostwa z 1892 w stylu eklektycznym, siedziba władz starostwa[23].
- Spichlerze przy ul. Krótkiej, zbudowane w XVIII/XX w.
- Kompleks budynków poszpitalnych w stylu eklektycznym z II połowy XIX i początku XX wieku[24].
- Wieża ciśnień (wodna)[25].
- Zabytkowy, XIX-wieczny dworzec kolejowy.
Struktura powierzchni
[edytuj | edytuj kod]Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosiła 21,05 km²[26]. Miasto stanowi 1,54% powierzchni powiatu chojnickiego.
Według danych z 2002 użytki rolne obejmowały 57% powierzchni miasta, użytki leśne – 5%[27].
Części miasta: Dolina, Grunowo, Igły, Małe Osady, Podlesie, Zamieście.
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Dane z 30 czerwca 2023 r.[3]:
Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
---|---|---|---|---|---|---|
Jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
Populacja | 38 789 | 100 | 20 236 | 52,2 | 18 553 | 47,8 |
Gęstość zaludnienia [mieszk./km²] |
1842,7 | 961,3 | 881,4 |
Dane historyczne
[edytuj | edytuj kod]Rok | Liczba ludności |
---|---|
2007 | 39 784 |
2008 | 39 960 |
2009 | 39 867 |
2010 | 39 919 |
2011 | 40 447 |
2012 | 40 306[26] |
2018 | 39 904 |
2019 | 39 804 |
2020 | 39 372 |
2021 | 39 158 |
2022 | 38 934 |
2023 | 38 729[28] |
- Piramida wieku mieszkańców Chojnic w 2014[29]:
Gospodarka
[edytuj | edytuj kod]W Chojnicach działa filia pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, od 2011 na rzecz biznesu działa Inkubator Technologiczny w Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowym w Chojnicach[30]. W Chojnicach swoje placówki posiadają liczne banki detaliczne.
W Chojnicach i bezpośrednim sąsiedztwie istnieje rozbudowane zaplecze turystyczne, m.in. działają park wodny i przystań żeglarska (Charzykowy). Miasto jest licznie odwiedzane przez turystów, w tym także z zagranicy, w szczególności z Niemiec. Chojnice są bazą turystyczną do wycieczek na południowe Kaszuby, na tzw. Gochy i Zabory.
Chojnice stanowią swojego rodzaju centrum regionalne. Związane jest to z faktem, że do najbliższego miasta podobnej wielkości (minimum 40 tys. mieszkańców) jest ok. 70 km w kierunku zachodnim (Szczecinek), ok. 90 km na południe (Bydgoszcz), ok. 100 km na północ (Słupsk), ok. 80 km na wschód (Starogard Gdański) oraz ok. 120 km w kierunku północno-wschodnim (Trójmiasto).
Sytuacja taka sprawia, iż sporo osób dojeżdża do pracy do Chojnic z okolicznych miejscowości[31]. Dzięki oddaniu do użytku nowej tzw. południowej obwodnicy, która kosztowała według danych GDDKiA ponad 200 mln zł, umożliwiono znaczne przyspieszenie przejazdu i tranzytu towarów na drodze krajowej nr 22[32]. W planach jest także zbudowanie tzw. obwodnicy zachodniej[33], umożliwiającej przejazd do Charzyków oraz wjazd na drogę nr 212 prowadzącą w kierunku Bytowa, bez wjazdu do Chojnic[31].
Handel i usługi
[edytuj | edytuj kod]W mieście znajdują się placówki handlowe sieci: Biedronka, Lidl, Netto, Kaufland, Carrefour oraz Polo. W 2013 wybudowano największe w południowej części województwa pomorskiego Centrum Handlowe „Brama Pomorza”. Oprócz tego, w maju 2020 r. otworzono Park Handlowy "Retail Partners" o łącznej powierzchni 8500m2[34].
Media
[edytuj | edytuj kod]- Stacje radiowe nadawane z Chojnic:
- Portale internetowe:
- ChojniceInfo – portal działa od 2000[37]
- Chojnice24[38]
- chojnice.com – portal działa od czerwca 2009[39]
- chojnice.dlawas.info – regionalny portal internetowy działający od sierpnia 2016
- historiachojnic.com – portal historyczny Chojnic[40]
- chojnice.naszemiasto.pl – portal z aktualnymi informacjami dotyczącymi miasta i regionu chojnickiego
- Chojnice.pl – portal informacyjny
- e-Chojnice.pl – serwis ogłoszeń[41]
- chojnice.tv – portal z transmisjami na żywo i wideoreportażami z Chojnic i okolic[42]
- Lokalne gazety:
- Gazeta Pomorska – codzienne wydanie chojnickie (zasięg: powiat chojnicki, powiat człuchowski – oba w województwie pomorskim, powiat sępoleński, powiat tucholski)
Transport
[edytuj | edytuj kod]Drogowy
[edytuj | edytuj kod]Droga nr | Trasa | Przebieg w mieście |
---|---|---|
22 | Gorzów Wielkopolski – Człopa – Wałcz – Człuchów – Chojnice – Malbork – Elbląg | Obwodnica miasta Chojnice |
212 | Bytów – Chojnice – Zamarte | ulice: Bytowska, Stefana Batorego, Sępoleńska |
240 | Świecie – Tuchola – Chojnice | ulice: Sukienników, Gdańska, Tucholska |
235 | Korne – Chojnice | ulica Kościerska |
28 listopada 2008 została oddana 14-kilometrowa Obwodnica Chojnic. Prace nad obwodnicą trwały przeszło 2 lata. Obwodnica posiada 2 węzły komunikacyjne (Chojnaty i Lipienice) i została podzielona na trzy odcinki:
- Odcinek Nieżywięć-Chojnaty: jedna jezdnia o szerokości 7 metrów – 2 pasy ruchu o szerokości po 3,5 metra, pobocza utwardzone szerokości 1,50 m.
- Odcinek Chojnaty-Lipienice: odcinek dwujezdniowy, każda jezdnia o szerokości 7 metrów, po dwa pasy ruchu w każdym kierunku z bitumicznymi poboczami szerokości 2 m, pas dzielący szerokości 4,5 m.
- Odcinek Lipienice-Pawłowo: odcinek jednojezdniowy o trzech pasach ruchu, każdy pas ruchu o szerokości 3,5 m (dwa pasy ruchu w kierunku Chojnic, jeden w kierunku Starogardu Gd.)[43].
W styczniu 2024 roku trwa budowa nowego odcinka drogi wojewódzkiej 212 (nazwanego obwodnicą zachodnią), która ma wyprowadzić ruch tranzytowy z centrum miasta[44].
W Chojnicach znajduje się siedziba przedsiębiorstwa PKS Chojnice, obsługującego linie komunikacyjne w powiatach chojnickim, tucholskim oraz sępoleńskim. 31 grudnia 2012 jego suma bilansowa wynosiła 10,94 mln zł, kapitał własny 5,53 mln zł, kapitał zakładowy 6,84 mln zł. Przychody ze sprzedaży w 2012 wyniosły 40,54 mln zł, strata netto 303,36 tys. zł, a zatrudnienie 117 osób. 11 września 2013 Skarb Państwa za 840.125,55 zł sprzedał przedsiębiorstwo firmie Blue Line Sp. z o.o. Warszawa, uzyskując 14,73 zł za 1 udział[45].
Kolejowy
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Dworzec_PKP_Chojnice.jpg/220px-Dworzec_PKP_Chojnice.jpg)
Stacja kolejowa w Chojnicach jest węzłem kolejowym, w którym spotyka się pięć linii kolejowych: 203 (Tczew-Chojnice-Kostrzyn), 208 (Działdowo – Chojnice), 210 (Chojnice – Runowo Pomorskie), 211 (Chojnice – Kościerzyna) i 281 (Oleśnica – Chojnice). Wszystkie linie są niezelektryfikowane, czynne w ruchu towarowym oraz pasażerskim, jedynie na linii kolejowej nr 281 w 2000 zawieszono kursowanie pociągów pasażerskich do Nakła nad Notecią[46].
Obecnie z Chojnic można dojechać bezpośrednim pociągiem do:
- Bydgoszczy przez Tucholę, Wierzchucin
- Kościerzyny przez Brusy
- Piły i Krzyża przez Złotów
- Szczecinka przez Człuchów
- Tczewa przez Czersk, Starogard Gdański, wybrane kursy przez Gdańsk do Gdyni (w sezonie do Helu)
Lotniczy
[edytuj | edytuj kod]28 sierpnia 2012 otwarto oficjalnie sanitarne lądowisko przy ul. Leśnej[47].
Komunikacja miejska
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Edukacja
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Technikum_nr_2_w_Chojnicach.jpg/220px-Technikum_nr_2_w_Chojnicach.jpg)
Żłobki
[edytuj | edytuj kod]- Żłobek Miejski w Chojnicach (budynek Przedszkola Samorządowego numer 9)
Przedszkola
[edytuj | edytuj kod]- Przedszkole „Bajka”
- Przedszkole nr 6
- Przedszkole nr 7
- Przedszkole Samorządowe nr 9 „Skrzaty” (z oddziałami integracyjnymi)
- Przedszkole Katolickie
- Przedszkole „Jarzębinka”
Szkoły podstawowe
[edytuj | edytuj kod]- Szkoła Podstawowa nr 1 im. J. Rydzkowskiego (z oddziałami integracyjnymi)
- Szkoła Podstawowa nr 3 im. Pamięci Kolejarzy Chojnickich
- Zespół Szkół Specjalnych (Szkoła Podstawowa, Przysposobienie do Pracy)
- Szkoła Podstawowa nr 5 im. J.H. Derdowskiego
- Szkoła Podstawowa nr 6 (Schronisko dla Nieletnich w Chojnicach)
- Szkoła Podstawowa nr 7 im. Jana Karnowskiego w Zespole Szkół numer 7
- Szkoła Podstawowa nr 8 im. Jana Pawła II
- Wspólnota Szkół Katolickich im. Piotra Dunina w Chojnicach
Licea ogólnokształcące
[edytuj | edytuj kod]- II Liceum Ogólnokształcące im. gen. Władysława Andersa
- Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. Romualda Traugutta[48]
- Centrum Kształcenia Ustawicznego, Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych
- Liceum Ogólnokształcące im. Filomatów Chojnickich
Szkoły zawodowe
[edytuj | edytuj kod]- Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 1 w Zespole Szkół numer 1 im. Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski”
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 2 w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych numer 2 im. św. Józefa Patrona Rzemieślników
- Chojnicka Szkoła Realna
Szkoły wyższe
[edytuj | edytuj kod]- Politechnika Koszalińska – filia w Chojnicach
- Sopocka Akademia Nauk Stosowanych – filia w Chojnicach
- Powszechna Wyższa Szkoła Humanistyczna „Pomerania” w Chojnicach
Technika
[edytuj | edytuj kod]- Technikum nr 1 w Chojnicach
- Technikum nr 2 w Zespole Szkół Kształcenia Ponadgimnazjalnego
- Technikum nr 3 w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych numer 3 im. Bohaterów Szarży Pod Krojantami
- Technikum nr 4 w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych numer 2 im. św. Józefa Patrona Rzemieślników
- Centrum Kształcenia Ustawicznego
- Technikum im. Stefana Bieszka
- Szkoła Techniczna im. Dywizjonu 303 Bydgoskiego Zakładu Doskonalenia Zawodowego
Szkoły muzyczne
[edytuj | edytuj kod]- Szkoła muzyczna I stopnia w Chojnicach
Sport
[edytuj | edytuj kod]Chojnice są ośrodkiem sportowym w południowej części Pomorza. W mieście funkcjonuje kilkanaście stowarzyszeń zajmujących się sportem.
Kluby sportowe
[edytuj | edytuj kod]- Mieszane sztuki walki
- Centrum Sztuk Walki w Chojnicach – klub oferujący szkolenie dzieci, młodzieży i dorosłych w różnorakich sztukach walki, jak MMA, BJJ (brazylijskie jiu-jitsu), boks czy krav maga. Wysoko wykwalifikowana kadra trenerska i bardzo dobrze wyposażona sala czynią to miejsce jednym z najbardziej profesjonalnych na Pomorzu.
- Boks
- UKS Ósemka Chojnice – klub zajmujący się szkoleniem młodzieży. W kadrze znajduje się młodzieżowy reprezentant kraju Kazimierz Łęgowski. Zajęcia w klubie prowadzi m.in. były reprezentant Polski seniorów, medalista Mistrzostw Europy Seniorów Marcin Łęgowski.
- KS Boxing Team Chojnice – klub zajmujący się szkoleniem młodzieży oraz organizacją imprez związanych z boksem seniorskim. W klubie zajęcia prowadzi m.in. wielokrotny młodzieżowy mistrz Polski, Marcin Gruchała. Największe sukcesy klubu w latach 2008–2010 to Mistrzostwo Polski juniorek Sandry Rybakowskiej w 2008 i 2009 w kategorii 52 kg oraz w 2010 w kategorii 57 kg, a także 5. miejsce na młodzieżowych mistrzostwach Europy w bułgarskim mieście Jamboł w 2008[49].
- Futsal
- Red Devils Chojnice (ekstraklasa) – wicemistrz Polski z 2013 oraz zdobywca Pucharu Polski w 2016 roku[50].
- Red Devils II Chojnice (II liga).
- Holiday Chojnice – klub obecnie nieistniejący, dwukrotny wicemistrz Polski, zdobywca Pucharu Polski.
- Lekkoatletyka
- Chojniczanka Chojnice – klub zajmujący się szkoleniem młodzieży, aktualnie w barwach klubu biega Kamila Kubaczyk, brązowa medalistka halowych mistrzostw Polski juniorów młodszych w sprincie na 60 m.
- Florian Chojnice – sekcja klubu sportowego Kolejarz Chojnice, w kadrze kilku medalistów mistrzostw Polski weteranów oraz strażaków w biegach długodystansowych.
- Karate
- Chojnicki Klub Kyokushin Karate.
- Petanque
- ChTPF Chojnice (II liga).
- Piłka nożna
- Chojniczanka Chojnice (II liga).
- Chojniczanka II Chojnice (IV liga).
- Kolejarz Chojnice (V liga)[51].
- Rugby
- UKS Rugby Tur Chojnice – klub zajmujący się szkoleniem młodzieży, powstał w dniu 22 maja 2003.
- Siatkówka:
- UKS Ósemka Chojnice – klub wielosekcyjny, trenujący siatkarzy i siatkarki. Zaczął działać od 2008.
- Tenis Stołowy
- Ósemka Chojnice – uczniowski klub sportowy wystawiający drużynę do rozgrywek ligowych. Tenisiści Ósemki grają w pomorskiej III lidze tenisa stołowego.
- Szachy
- Ósemka Chojnice – uczniowski klub sportowy w Chojnicach wystawiający drużynę do rozgrywek ligowych. Szachiści Ósemki grają w kujawsko-pomorskiej III lidze szachowej, w okręgówce oraz w A klasie.
- Żeglarstwo
- Chojnicki Klub Żeglarski – corocznie zdobywa medale i tytuły mistrza Polski w różnych klasach. Najbardziej rozwinięta w klubie jest praca w klasie optymist, zawodnicy ChKŻ z powodzeniem startują też w klasach ISA 407, laser, 420 i 470[52].
- Cheerleading
- UKS Ósemka – treningi dziewcząt w kategoriach wiekowych junior młodszy, junior, senior. Sekcja działająca od 2007.
Obiekty sportowe
[edytuj | edytuj kod]- Centrum Park Chojnice – hala widowiskowo-sportowa o wymiarach 43 m długości × 22 m szerokości x 7 m wysokości, w której można rozgrywać spotkania futsalu, piłki ręcznej, koszykówki i siatkówki, domowy obiekt Red Devils Chojnice
- Park Wodny w Chojnicach
- Stadion Miejski Chojniczanka 1930 – stadion piłkarsko-lekkoatletyczny, domowy obiekt Chojniczanki Chojnice
- Modrak Chojnice – stadion piłkarski, posiadający szatnie oraz niewielką trybunę, domowy obiekt II drużyny Chojniczanki Chojnice[53]
- Stadion Miejski Kolejarz – stadion piłkarski, domowy obiekt Kolejarza Chojnice[54].
Wspólnoty religijne
[edytuj | edytuj kod]Na terenie miasta działalność religijną prowadzą:
- Ewangeliczny Związek Braterski w RP
- zbór w Chojnicach
- Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
- Kościół Chrześcijan Baptystów w RP
- Kościół Zielonoświątkowy w RP
- Kościół Rzymskokatolicki
- Kościół Zielonoświątkowy w RP
- zbór w Chojnicach[61]
- Świadkowie Jehowy (Sala Królestwa ul. Wysoka 41A)[62]:
- zbór Chojnice-Wschód
- zbór Chojnice-Zachód (w tym grupa rosyjskojęzyczna)
Współpraca międzynarodowa
[edytuj | edytuj kod]Miasta partnerskie
[edytuj | edytuj kod]Miasto | Państwo | Data rozpoczęcia współpracy |
---|---|---|
Emsdetten | ![]() |
12 marca 1996[63] |
Mozyr | ![]() |
grudzień 2002[64] |
Korsuń Szewczenkowski | ![]() |
20 grudnia 2004[65] |
Miasta zaprzyjaźnione
[edytuj | edytuj kod]Miasto | Państwo | Data rozpoczęcia współpracy |
---|---|---|
Bad Bevensen | ![]() |
1994[66] |
Bayeux | ![]() |
[67] |
Waalwijk | ![]() |
maj 2003[68] |
Honorowi Obywatele Miasta Chojnice
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Zasłużeni Obywatele Miasta Chojnice
[edytuj | edytuj kod]Źródło[69]:
- Leszek Chamier Cieminski
- Edward Gabryś
- Tadeusz Guentzel
- Edmund Hapka
- Janina Kosiedowska
- Bogdan Kuffel
- Janusz Palmowski
- Wojciech Pietrzak
- Kazimierz Pułakowski
- Zbigniew Rajmund Stromski
- Tadeusz Szyca
- Maria Renata Wróblewska
- Zbigniew Wiśniewski
Sąsiednie gminy
[edytuj | edytuj kod]Chojnice, Człuchów, Kęsowo, Czersk, Brusy.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- bitwa pod Krojantami 1939
- obrona Chojnic 1939
- Chojnicki Klub Żeglarski
- stacja kolejowa Chojnice
- nowy cmentarz żydowski w Chojnicach
- stary cmentarz żydowski w Chojnicach
- pogrom chojnicki – 1900
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2023-11-28] (pol.).
- ↑ Kody pocztowe 89-xxx – Zumi.pl Lokalizator internetowy.
- ↑ a b Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
- ↑ Żaneta Szulc: Podstawowe informacje o gminie Chojnice. bip.gminachojnice.com.pl, 2005-02-21. [dostęp 2022-09-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-09-21)]. Cytat: Gmina Chojnice leży […] w powiecie chojnickim […]. W ujęciu historycznym jest to część Pomorza Gdańskiego. (pol.).
- ↑ Kaszuby - mapa i granice regionu - e-Kaszuby.pl [online], www.e-kaszuby.pl [dostęp 2023-01-25] .
- ↑ Regiony fizycznogeograficzne Polski po zmianach w 2018 r. [online], warmaz.pl, 2018 (pol.).
- ↑ Max Perlbach, Pommerellisches Urkundenbuch Westpreussischen Geschichtsverein Danzig 1882.
- ↑ Kazimierz Rymut , Nazwy miast Polski, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1980, s. 52, ISBN 83-04-00704-5, ISBN 978-83-04-00704-8 [dostęp 2023-09-30] (pol.).
- ↑ Chojnice.
- ↑ Chojnicka prasa niemieckojęzyczna w okresie pruskim i międzywojennym.
- ↑ Mord chojnicki i jego reperkusje wydawnicze.
- ↑ Chojnicki Klub Żeglarski: 75-lecie Chojnickiego Klubu Żeglarskiego. chkz.pl, s. 2.
- ↑ Panie i Panowie – Prezydent RP, www.historiachojnic.pl [dostęp 2015-01-26].
- ↑ Bazylika Mniejsza w Chojnicach.
- ↑ Gimnazjum w Chojnicach.
- ↑ Kościół gimnazjalny w Chojnicach.
- ↑ Mury obronne Chojnic.
- ↑ Ocalałe chojnickie baszty.
- ↑ Brama Człuchowska.
- ↑ Historia losów chojnickich kamieniczek.
- ↑ Chojnicki ratusz – zdjęcia i historia.
- ↑ Konwikt – chojnicki zabytek.
- ↑ Starostwo chojnickie – historia i zdjęcia.
- ↑ Były szpital na pl.Niepodległości w Chojnicach.
- ↑ Wieża ciśnień w Chojnicach.
- ↑ a b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. „Powierzchnia i Ludność w Przekroju Terytorialnym”, 2013-07-26. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507.
- ↑ Informator REGIOsetu.
- ↑ Chojnice (gmina miejska) [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2024-06-24] .
- ↑ Chojnice w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2021-10-06] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ Home [online], cew.bizneschojnice.eu [dostęp 2017-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-07-08] (pol.).
- ↑ a b Chojnice | Chojnice.com [online], www.chojnice.com [dostęp 2017-11-22] (pol.).
- ↑ Obwodnica Chojnic.
- ↑ https://archive.ph/20081205193444/http://www.chojnice.dhv.pl/pytania.htm – pytanie 2.
- ↑ Park Handlowy Chojnice [online], retailpartners [dostęp 2024-02-26] (pol.).
- ↑ Oficjalna Strona Radia Głos.
- ↑ Weekend FM [online], www.weekendfm.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).
- ↑ www.chojnice.pl [online], www.chojnice.pl [dostęp 2017-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2018-09-02] .
- ↑ Chojnice24.pl – Chojnicki Portal Regionalny.
- ↑ Chojnice.com [online], www.chojnice.com [dostęp 2017-11-22] (pol.).
- ↑ Historia Chojnic.
- ↑ Ogłoszenia lokalne Chojnice i okolice. [online], ilovechojnice.pl .
- ↑ Chojnice.tv, „Internetowa Lokalna Telewizja Chojnice TV” [dostęp 2017-06-22] .
- ↑ https://archive.ph/20081205193428/http://www.chojnice.dhv.pl/opis_projektu.htm – oficjalna strona obwodnicy Chojnic.
- ↑ Budowa zachodniej obwodnicy miasta [online], chojnice.com [dostęp 2024-02-12] (pol.).
- ↑ Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej Chojnice Sp. z o.o. – karta prywatyzacyjna.
- ↑ Linia Oleśnica – Chojnice (281): historia.
- ↑ Otwarcie lądowiska.
- ↑ Start » Wspólnota Szkół Katolickich z Chojnic [online], katolik.chojnice.pl [dostęp 2024-04-22] (pol.).
- ↑ GruchalaTeam – Wszystko o Chojnickim Boksie [online], gruchalateam.pl [dostęp 2017-11-22] .
- ↑ Historia – Red Devils Chojnice [online] [dostęp 2024-02-12] (pol.).
- ↑ V liga - pomorska - grupa Gdańsk II - sezon 2023/2024 - Pomorski Futbol [online], www.pomorskifutbol.pl (pol.).
- ↑ ChKŻ Chojnice [online], www.chkz.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).
- ↑ Mecze rozgrywają już na nowej trawie. 'Modrak' nareszcie gotowy [online], chojnice24.pl [dostęp 2024-05-01] (pol.).
- ↑ V liga - pomorska - grupa Gdańsk II - sezon 2023/2024 [online], laczynaspilka.pl [dostęp 2024-04-08] (pol.).
- ↑ zbór w Chojnicach. chojnice.baptysci.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-01-27)]..
- ↑ Parafia Chrystusa Króla i błogosławionego Ojca Daniela Brottier – Strona główna.
- ↑ Parafia Matki Bożej Fatimskiej w Chojnicach.
- ↑ Bazylika pw. Ścięcia Św. Jana Chrzciciela Chojnice.
- ↑ Parafia pw. Chrystusa Miłosiernego w Chojnicach.
- ↑ Parafia pw. Św. Jadwigi Królowej w Chojnicach.
- ↑ zbór w Chojnicach.
- ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-25] .
- ↑ Chojnice – Miasta Partnerskie [online], miasto.chojnice.pl [dostęp 2017-11-22] .
- ↑ Chojnice – Miasta Partnerskie [online], miasto.chojnice.pl [dostęp 2017-11-22] .
- ↑ Chojnice – Miasta Partnerskie [online], miasto.chojnice.pl [dostęp 2017-11-22] .
- ↑ Chojnice – Urząd Miejski – Miasta Zaprzyjaźnione.
- ↑ Chojnice – Urząd Miejski – Miasta Zaprzyjaźnione.
- ↑ Chojnice – Urząd Miejski – Miasta Zaprzyjaźnione.
- ↑ Zasłużeni Obywatele Miasta. Urząd Miejski. [dostęp 2020-07-19].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Barbara Zagórska: Chojnice – Miasto i ludzie na starej fotografii. Chojnice: Muzeum Historyczno-Etnograficzne w Chojnicach/ Urząd Miejski w Chojnicach, 1996/98. ISBN 83-906163-1-9.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona Urzędu Miasta
- Muzeum Historyczno-Etnograficzne w Chojnicach
- Historia Żydów w Chojnicach na portalu Wirtualny Sztetl
- Konitz, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 340 .
- Chojnice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 617 .
- Społeczność miłośników powiatu chojnickiego