Montserrat Caballé
![]() Montserrat Caballé (1971) | |
Imię i nazwisko |
Maria de Montserrat Viviana Concepción Caballé i Folch |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
12 kwietnia 1933 |
Pochodzenie | |
Data i miejsce śmierci |
6 października 2018 |
Typ głosu | |
Gatunki | |
Zawód |
śpiewaczka |
Wydawnictwo | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Maria de Montserrat Viviana Concepción Caballé i Folch (ⓘ; kat. [munsəˈrat kəβəˈʎe]; ur. 12 kwietnia 1933 w Barcelonie, zm. 6 października 2018 tamże) – hiszpańska śpiewaczka (sopran spinto), zwana „La Superba” ze względu na możliwości głosowe.
Życiorys
Urodziła się 12 kwietnia 1933 w Barcelonie jako Maria de Montserrat Viviana Concepción Caballé i Folch, córka Carlosa Caballé i Any z domu Folch. Jej rodzice byli Hiszpanami pochodzenia katalońskiego.
W 1953 ukończyła konserwatorium muzyczne ze złotym medalem. Debiutowała w małej miejscowości Reus. Otrzymała propozycję śpiewania niewielkich ról w Gran Teatre del Liceu w Barcelonie, którą jednak odrzuciła. Po bezowocnych poszukiwaniach stałego angażu we Włoszech, pojawiła się w Bazylei, gdzie przyjęto ją jako śpiewaczkę bez etatu, gotową do nagłych zastępstw. Równocześnie mogła wykonywać role epizodyczne.
W Bazylei zadebiutowała jako jedna z trzech dam w Czarodziejskim flecie W. Mozarta. Wielką szansę Caballé otrzymała jeszcze w tym samym roku, gdy w listopadzie 1956 r. przed premierą Cyganerii Giacoma Pucciniego zachorowała wykonawczyni partii Mimi, którą Caballé zastąpiła[1]. Wydarzenie to jest przytaczane jako debiut sceniczny artystki. Prasa pisała o jej występie bardzo przychylnie, w teatrze otrzymała kolejne propozycje.
Przełomowa dla jej kariery okazała się w 1957 r. Salome Richarda Straussa, w której miała być dublerką Inge Borkh, ta jednak zrezygnowała po 6 spektaklach. Caballé, za głosem prasy domagała się umożliwienia jej śpiewania swojej partii bez skrótów i uproszczeń, które kompozytor przewidział dla mniej utalentowanych śpiewaczek[1]. W ciągu następnych lat zaśpiewała kilkadziesiąt pierwszoplanowych partii. Zaczęła śpiewać także na innych scenach europejskich, głównie w miastach niemieckich: Frankfurcie, Hanowerze i Bremie oraz w Barcelonie. W 1959 wystąpiła w Staatsoper w Wiedniu, a w 1960 po raz pierwszy stanęła na deskach mediolańskiej La Scali, gdzie zaśpiewała niewielką rolę jednej z dziewcząt-kwiatów w Parsifalu Richarda Wagnera.
W 1963 odbyła udane tournée po krajach Ameryki Środkowej, a następnie w Hiszpanii. W tym czasie poznała tenora – Bernabé Martíego (1928-2022[2]), z którym 14 sierpnia 1964 wzięła ślub w klasztorze Św. Marii de Montserrat. W 1964 zadebiutowała w Palacio de las Bellas Artes w Meksyku, śpiewając partię Manon w operze Jules’a Masseneta u boku Giuseppe Di Stefano. W 1965 wystąpiła na festiwalu w Glyndebourne jako Hrabina w Weselu Figara W.A. Mozarta, a w grudniu na scenie nowojorskiej Metropolitan Opera w partii Małgorzaty w operze Faust Charles’a Gounoda, rozpoczynając stałą współpracę z tą sceną. Odtąd występowała w najważniejszych teatrach operowych: m.in. w mediolańskiej La Scali (1969), w Staatsoper w Hamburgu (1971), londyńskim Covent Garden Theatre (1972) oraz wielu innych. Oprócz działalności scenicznej pojawiała się także w licznych salach koncertowych. Kilkakrotnie gościła także w Polsce.
Największy rozgłos przyniosły jej realizacje oper bel canto – Belliniego, Donizettiego, Verdiego i Pucciniego. Łącznie miała w swoim repertuarze ponad sto partii operowych, liczne partie oratoryjne oraz utwory kameralne, w tym około 800 pieśni.
Caballé wiele czasu poświęcała pomagając młodym śpiewakom w rozwoju artystycznym, m.in. wypromowała José Carrerasa, który potem przez wiele lat był jej partnerem scenicznym. Ostatnio promowała swoją córkę, Montserrat Martí[3].
W 1994 została wyróżniona zaszczytną funkcją Ambasadora Dobrej Woli UNESCO. W ramach prac UNESCO założyła fundację pomagającą dzieciom – ofiarom wojen. Nagrała ponad trzydzieści kompletnych oper, a także ponad pięćdziesiąt recitali. Z Freddiem Mercurym nagrała album Barcelona, z którego tytułowa piosenka towarzyszyła sportowcom w Letnich Igrzysk Olimpijskich w 1992 w Barcelonie. Śpiewała duety także z innymi słynnymi przedstawicielami muzyki pop i rock, takimi jak Johnny Hallyday, Gino Vannelli, Johnny Logan, Helmut Lotti i Bruce Dickinson. Dała wiele koncertów w Rosji, gdzie jako honoraria odbierała futra. W 2001 kilkakrotnie koncertowała w Niemczech, zaś w Barcelonie wystąpiła w operze Kleopatra Jules’a Masseneta – razem z córką, śpiewającą partię Oktawii. W 2003 na zakończenie kariery artystycznej dała szereg recitali w Niemczech.
Zmarła 6 października 2018 po miesięcznym pobycie w szpitalu[4].
Przypisy
- ↑ a b Trampolina ekstremalna, czyli Montserrat Caballé i „Salome” – Kultura Liberalna, „Kultura Liberalna”, 20 listopada 2018 [dostęp 2018-11-28] (pol.).
- ↑ Muere el tenor Bernabé Martí, viudo de Montserrat Caballé (hiszp.)
- ↑ Anna S. Dębowska , Montserrat Caballé nie żyje. Największa sopranistka świata miała 85 lat [online], wyborcza.pl, 6 października 2018 [dostęp 2018-10-08] .
- ↑ Montserrat Caballé, opera singer, dies at 85 – BBC News. BBC, 2018-10-06. [dostęp 2018-10-06]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Montserrat Caballé (niem.)
- Montserrat Caballé (ang.)
- ISNI: 0000000114397967
- VIAF: 24786592
- LCCN: n81023018
- GND: 118909649
- LIBRIS: vs69fk0d13k0pg1
- BnF: 138920458
- SUDOC: 07772089X
- SBN: TO0V225592
- NLA: 35676986
- NKC: jn20000700267
- BNE: XX1027300
- NTA: 070448256
- BIBSYS: 1044296
- CiNii: DA08980897
- PLWABN: 9810540169605606
- NUKAT: n2006118696
- J9U: 987007455468405171
- CANTIC: a10980829
- LNB: 000067904
- NSK: 000047780
- CONOR: 18054755
- BLBNB: 000521358
- KRNLK: KAC2020P3418
- LIH: LNB:V*325932;=BK
- Hiszpańskie soprany
- Hiszpańskie śpiewaczki operowe
- Kawalerowie Legii Honorowej
- Komandorzy Orderu Sztuki i Literatury
- Laureaci Nagrody Grammy
- Odznaczeni Orderem Alfonsa X Mądrego
- Odznaczeni Orderem Izabeli Katolickiej
- Odznaczeni Orderem Księżnej Olgi
- Hiszpanie odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej
- Ludzie urodzeni w Barcelonie
- Urodzeni w 1933
- Zmarli w 2018