Jerzy VI: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja przejrzana] | [wersja oczekująca na przejrzenie] |
m int. |
→Narodziny: int. |
||
(Nie pokazano 50 wersji utworzonych przez 34 użytkowników) | |||
Linia 2: | Linia 2: | ||
|władca = Jerzy VI |
|władca = Jerzy VI |
||
|imiona = Albert Frederick Arthur George |
|imiona = Albert Frederick Arthur George |
||
|tytulatura = Jego Królewska Mość, z Bożej łaski Wielkiej Brytanii, Irlandii i brytyjskich dominiów zamorskich król, Obrońca Wiary, cesarz Indii<ref>Do 1947.</ref> |
|||
|grafika = King George VI of England, formal photo portrait, circa 1940-1946.jpg |
|grafika = King George VI of England, formal photo portrait, circa 1940-1946.jpg |
||
|opis grafiki = |
|opis grafiki = |
||
Linia 11: | Linia 10: | ||
|dewiza = |
|dewiza = |
||
|1. tytuł = [[Władcy brytyjscy|Król Wielkiej Brytanii]] |
|1. tytuł = [[Władcy brytyjscy|Król Wielkiej Brytanii]] |
||
|1. |
|1. sukcesja = |
||
|1. |
|1. od = 11 grudnia 1936 |
||
|1. |
|1. do = 6 lutego 1952 |
||
|1. |
|1. koronacja = 12 maja 1937 |
||
|1. poprzednik = [[Edward VIII]] |
|||
|1. następca = [[Elżbieta II]] |
|1. następca = [[Elżbieta II]] |
||
|2. tytuł = [[ |
|2. tytuł = [[Indie Brytyjskie|Cesarz Indii]] |
||
|2. od = |
|2. od = 11 grudnia 1936 |
||
|2. do = |
|2. do = 14 sierpnia 1947 |
||
|2. |
|2. jako = |
||
|2. |
|2. kogo = |
||
|2. koronacja = 1937 |
|||
|2. poprzednik = [[Edward VIII]] |
|||
|2. następca = ''podział tytułu na'' '''Król Indii i Król Pakistanu''' |
|2. następca = ''podział tytułu na'' '''Król Indii i Król Pakistanu''' |
||
|3. tytuł = [[Angielscy władcy Irlandii|Król Irlandii]] |
|3. tytuł = [[Angielscy władcy Irlandii|Król Irlandii]] |
||
|3. od = |
|3. od = 11 grudnia 1936 |
||
|3. do = |
|3. do = 1949 |
||
|3. jako = |
|||
|3. kogo = |
|||
|3. koronacja = |
|3. koronacja = |
||
|3. poprzednik = [[Edward VIII |
|3. poprzednik = [[Edward VIII]] |
||
|3. następca = |
|3. następca = [[Seán Thomas O’Kelly]] jako [[prezydent Irlandii]] |
||
| |
|4. tytuł = [[Książę Yorku]] |
||
|4. od = [[3 czerwca]] [[1920]] |
|||
|4. do = [[11 grudnia]] [[1936]] |
|||
|4. jako = |
|||
|4. kogo = |
|||
|4. koronacja = |
|||
|4. poprzednik = |
|||
|4. następca = [[Andrzej (książę Yorku)|Andrzej, książę Yorku]] |
|||
|dynastia = [[Windsorowie]] |
|||
|data urodzenia = [[14 grudnia]] [[1895]] |
|data urodzenia = [[14 grudnia]] [[1895]] |
||
|miejsce urodzenia = [[Sandringham House]] |
|miejsce urodzenia = [[Sandringham House]] |
||
Linia 34: | Linia 46: | ||
|miejsce śmierci = Sandringham House |
|miejsce śmierci = Sandringham House |
||
|przyczyna śmierci = |
|przyczyna śmierci = |
||
|data pogrzebu = [[15 lutego]] [[1952]] |
|||
|miejsce spoczynku = |
|miejsce spoczynku = |
||
|ojciec = [[Jerzy V |
|ojciec = [[Jerzy V]] |
||
|matka = [[Maria Teck]] |
|matka = [[Maria Teck]] |
||
|rodzeństwo = |
|rodzeństwo = [[Edward VIII Windsor]]<br /> |
||
[[Maria (księżniczka królewska)]]<br /> |
|||
[[Henryk (książę Gloucester)]]<br /> |
|||
[[Jerzy (książę Kentu)]]<br /> |
|||
[[Jan Windsor]] |
|||
|1. związek = żona |
|1. związek = żona |
||
|1. związek z = [[Elżbieta Bowes-Lyon]] |
|1. związek z = [[Elżbieta Bowes-Lyon]] |
||
Linia 43: | Linia 60: | ||
|1. związek do = 1952 |
|1. związek do = 1952 |
||
|1. dzieci = [[Elżbieta II]]<br />[[Małgorzata Windsor (księżniczka)|Małgorzata Windsor, hrabina Snowdon]] |
|1. dzieci = [[Elżbieta II]]<br />[[Małgorzata Windsor (księżniczka)|Małgorzata Windsor, hrabina Snowdon]] |
||
|moneta = |
|||
|odznaczenia = {{order|OP}} {{order|OO}} {{order|OŚP}} {{order|OŁ|KW}} {{order|OŚMŚJ|KW}} {{order|OOM}} {{order|KI}} {{order|RVO|RKW}} [[Plik:Order of the Indian Empire Ribbon.svg|40px|link=Order Cesarstwa Indyjskiego|Order Cesarstwa Indyjskiego (Wielka Brytania)]] {{order|OBE|C2}} [[Plik:Lint van de Orde Compaions of Honour.jpg|40px|link=Order of the Companions of Honour|Order of the Companions of Honour (Wielka Brytania)]] {{order|DSO|0}} [[Plik:ImperialOrderCrownIndiaRibbon.gif|40px|link=Order Gwiazdy Indii|Order Gwiazdy Indii (Wielka Brytania)]] [[Plik:United-kingdom584.gif|40px|Imperial Service Order]] [[Plik:OBI 1838-1939.jpg|40px|Order of British India (Wielka Brytania)]] [[Plik:Lint Indische Orde van Verdienste Indian Order of Merit.jpg|40px|Indyjski Order Zasługi (Wielka Brytania)]] [[Plik:Order of Burma (United Kingdom) - ribbon bar.png|40px|Order Birmy (Wielka Brytania)]] {{order|1915STAR}} {{order|BWM}} {{order|AVM|1}} [[Plik:Queen Victoria Diamond Jubilee Medal (military) ribbon.PNG|40px|Medal Brylantowego Jubileuszu Królowej Wiktorii (Wielka Brytania)]] [[Plik:Medaglia.Incoronazione.Edward.VII.png|40px|Medal Koronacyjny Króla Edwarda VII (Wielka Brytania)]] [[Plik:King George V Coronation Medal ribbon.png|40px|Medal Koronacyjny Króla Jerzego V (Wielka Brytania)]] [[Plik:GeorgeVSilverJubileum-ribbon.png|40px|Medal Srebrnego Jubileuszu Króla Jerzego V (Wielka Brytania)]] {{order|OŚJJ}} [[Plik:Order of the Sun (Afghanistan) - ribbon bar.gif|40px|Członek Orderu Najwyższego Słońca I klasy (Afganistan)]] {{order|OL|WW}} {{order|OŚCM}} {{order|OS}} {{order|ODD|WK}} {{order|EG-OMA}} {{order|OGE|KW}} {{order|LH|KW}} [[Plik:Ruban de l'Ordre de la Libération (2).PNG|40px|link=Order Wyzwolenia|Towarzysz Orderu Wyzwolenia (Francja)]] {{order|OZ|KW}} {{order|OŚJK|KW}} {{order|OF|KW}} {{order|OWW|KW}} {{order|OŚW|1}} [[Plik:Order of the Hashemites (Iraq) - ribbon bar.gif|40px|Łańcuch Wielkiego Orderu Haszymitów (Irak)]] [[Plik:Ord.2River-ribbon.gif|40px|Order Dwóch Rzek I klasy (Irak)]] {{order|IR-OP}} {{order|NOCh}} [[Plik:JOR Al-Hussein ibn Ali Order BAR.svg|40px|Order Al-Husajna Ibn Alego (Jordania)]] {{order|OBO|KW}} {{order|OGKar|WW}} {{order|OŚKM|KW}} [[Plik:Ord.Rajanya.Nepal-Ribbon.gif|40px|Krzyż Wielki Orderu Ojaswi Rajanya (Nepal)]] {{order|OŚO|KW}} {{order|IR-OP}} {{order|OCh|KW}} {{order|OSE|KOLL}} {{order|ZA|KW}} {{order|BTO}} {{order|OKI|KW}} {{order|KOS}} {{order|TH-ODC}} {{order|LM|ChC}} {{order|OMS|KW}} |
|||
|opis monety = |
|||
|odznaczenia = {{order|OP}} {{order|OO}} {{order|OŚP}} {{order|OŁ|KW}} {{order|OŚMŚJ|KW}} {{order|OOM}} {{order|KI}} {{order|RVO|RKW}} {{order|OCI}} {{order|OBE|C2}} [[Plik:Lint van de Orde Compaions of Honour.jpg|40px|link=Order of the Companions of Honour|Order of the Companions of Honour (Wielka Brytania)]] {{order|DSO|0}} [[Plik:ImperialOrderCrownIndiaRibbon.gif|40px|link=Order Gwiazdy Indii|Order Gwiazdy Indii (Wielka Brytania)]] [[Plik:United-kingdom584.gif|40px|Imperial Service Order]] {{order|OIB|1838}} {{order|OZIn}} {{order|OB}} {{order|1915STAR}} {{order|BWM}} {{order|AVM|1}} [[Plik:Queen Victoria Diamond Jubilee Medal (military) ribbon.PNG|40px|Medal Brylantowego Jubileuszu Królowej Wiktorii (Wielka Brytania)]] [[Plik:Medaglia.Incoronazione.Edward.VII.png|40px|Medal Koronacyjny Króla Edwarda VII (Wielka Brytania)]] [[Plik:King George V Coronation Medal ribbon.png|40px|Medal Koronacyjny Króla Jerzego V (Wielka Brytania)]] {{order|UK-KGVSJM}} {{order|OŚJJ}} [[Plik:Order of the Sun (Afghanistan) - ribbon bar.gif|40px|Członek Orderu Najwyższego Słońca I klasy (Afganistan)]] {{order|OL|WW}} {{order|OŚCM}} {{order|OS}} {{order|ODD|WK}} {{order|EG-OMA}} {{order|OGE|KW}} {{order|LH|KW}} [[Plik:Ruban de l'Ordre de la Libération (2).PNG|40px|link=Order Wyzwolenia|Towarzysz Orderu Wyzwolenia (Francja)]] {{order|OZ|KW}} {{order|OŚJK|KW}} {{order|OF|KW}} {{order|OWW|KW}} {{order|OŚW|1}} [[Plik:Order of the Hashemites (Iraq) - ribbon bar.gif|40px|Łańcuch Wielkiego Orderu Haszymitów (Irak)]] [[Plik:Ord.2River-ribbon.gif|40px|Order Dwóch Rzek I klasy (Irak)]] {{order|IR-OP}} {{order|NOCh}} [[Plik:JOR Al-Hussein ibn Ali Order BAR.svg|40px|Order Al-Husajna Ibn Alego (Jordania)]] {{order|OBO|KW}} {{order|OGKar|WW}} {{order|OŚKM|KW}} [[Plik:Ord.Rajanya.Nepal-Ribbon.gif|40px|Krzyż Wielki Orderu Ojaswi Rajanya (Nepal)]] {{order|OŚO|KW}} {{order|IR-OP}} {{order|OCh|KW}} {{order|OSE|KOLL}} {{order|ZA|KW}} {{order|BTO}} {{order|OKI|KW}} {{order|KOS}} {{order|TH-ODC}} {{order|LM|ChC}} {{order|OMS|KW}} |
|||
|commons = Category:George VI of the United Kingdom |
|commons = Category:George VI of the United Kingdom |
||
|wikiźródła = |
|wikiźródła = |
||
|wikicytaty = |
|wikicytaty = Jerzy_VI |
||
}} |
}} |
||
'''Jerzy VI''' ([[język angielski|ang.]] ''George VI'', ur. [[14 grudnia]] [[1895]] w [[Sandringham House]], zm. [[6 lutego]] [[1952]] tamże) – król [[Wielka Brytania|Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej]] i [[Dominium brytyjskie|dominiów]] (1936–1952), [[ |
'''Jerzy VI''' ([[język angielski|ang.]] ''George VI'', ur. [[14 grudnia]] [[1895]] w [[Sandringham House]], zm. [[6 lutego]] [[1952]] tamże) – król [[Wielka Brytania|Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej]] i [[Dominium brytyjskie|dominiów]] (1936–1952), [[Indie Brytyjskie|cesarz Indii]] (1936–1947), król Indii (1947–1949), [[Angielscy władcy Irlandii|król Irlandii]] (1936–1949). Brat [[Edward VIII Windsor|Edwarda VIII]] i jego następca (po [[abdykacja|abdykacji]] Edwarda) oraz ojciec [[Elżbieta II|Elżbiety II]]. Zyskał popularność i szacunek, gdy podczas [[III Rzesza|niemieckich]] nalotów na [[Londyn]] nie opuścił miasta, mimo że pałac był bombardowany dziewięć razy. |
||
== Życiorys == |
== Życiorys == |
||
=== Narodziny === |
=== Narodziny === |
||
'''Albert Fryderyk Artur Jerzy''' (Albert Frederick Arthur George) urodził się w 34. rocznicę śmierci swojego pradziadka, [[Albert (książę Wielkiej Brytanii i Irlandii)|księcia Alberta]]. Niepewny jak wdowa po Albercie, [[Wiktoria |
'''Albert Fryderyk Artur Jerzy''' (''Albert Frederick Arthur George'') urodził się w 34. rocznicę śmierci swojego pradziadka, [[Albert (książę Wielkiej Brytanii i Irlandii)|księcia Alberta]]. Niepewny, jak wdowa po Albercie, [[Wiktoria (królowa Wielkiej Brytanii)|królowa Wiktoria]], przyjmie informację o narodzinach prawnuka, [[Edward VII|książę Walii]] wysłał swojemu synowi, księciu Yorku, list, w którym napisał, że królowa jest ''lekko zdenerwowana''. Dwa dni później napisał ponownie: ''Myślę, że spodobałoby jej się, jakbyś zaproponował jej, aby nadać dziecku imię Albert''. W tym czasie królowa Wiktoria napisała do księżnej Yorku: ''Niecierpliwie oczekuję na chwilę, kiedy zobaczę to dziecko urodzone akurat tego dnia, bardzo drogie memu sercu, zwłaszcza że został nazwany imieniem, z którym wiąże się tyle wielkości i dobroci''. Albert został ochrzczony trzy miesiące później w kościele św. Marii Magdaleny niedaleko Sandringham. |
||
Jako drugi syn swoich rodziców Albert był w momencie urodzenia czwarty w kolejce do tronu po dziadku – księciu Walii, ojcu – księciu Yorku i starszym bracie – księciu Edwardzie, urodzonym w 1894 roku. |
Jako drugi syn swoich rodziców Albert był w momencie urodzenia czwarty w kolejce do tronu po dziadku – księciu Walii, ojcu – księciu Yorku i starszym bracie – księciu Edwardzie, urodzonym w 1894 roku. |
||
=== Dzieciństwo i młodość === |
=== Dzieciństwo i młodość === |
||
[[Plik:Edward VII UK and successors.jpg|thumb| |
[[Plik:Edward VII UK and successors.jpg|thumb|upright|left|Książę Albert (drugi z prawej) wraz ze swoim [[Jerzy V|ojcem]] (po lewej), [[Edward VIII Windsor|bratem]] (z tyłu) i [[Edward VII|dziadkiem]] (z prawej); ok. 1906 r.]] |
||
Jako prawnuk królowej Wiktorii Albert był od urodzenia tytułowany '''Jego Wysokością Księciem Albertem z Yorku'''. W 1898 królowa wydała rozporządzenie, które nadało dzieciom najstarszego syna księcia Walii predykat Królewskich Wysokości i odtąd Albert był tytułowany '''Jego Królewską Wysokością Księciem Albertem z Yorku'''. |
Jako prawnuk królowej Wiktorii Albert był od urodzenia tytułowany '''Jego Wysokością Księciem Albertem z Yorku'''. W 1898 królowa wydała rozporządzenie, które nadało dzieciom najstarszego syna księcia Walii predykat Królewskich Wysokości i odtąd Albert był tytułowany '''Jego Królewską Wysokością Księciem Albertem z Yorku'''. |
||
Albert był dzieckiem słabego zdrowia, nieśmiałym i zakompleksionym, posiadającym skłonności do płaczu. Miał poważne problemy z żołądkiem. Miał [[Kolana koślawe|koślawe kolana]], co leczono za pomocą niewygodnych szyn. Od piątego roku życia był dotknięty silnym jąkaniem się<ref name=:01>{{ |
Albert był dzieckiem słabego zdrowia, nieśmiałym i zakompleksionym, posiadającym skłonności do płaczu. Miał poważne problemy z żołądkiem. Miał [[Kolana koślawe|koślawe kolana]], co leczono za pomocą niewygodnych szyn. Od piątego roku życia był dotknięty silnym jąkaniem się<ref name=:01>{{Cytuj |autor = Marek Rybarczyk |tytuł = Elżbieta II. Ostatnia taka królowa |isbn = 978-83-287-2183-8 |wydawca = Muza SA |data = 2022 |s = 85}}</ref>, spowodowanym przymuszaniem go do pisania prawą ręką, podczas gdy książę był [[Leworęczność|leworęczny]]<ref>{{Cytuj |autor = Marek Rybarczyk |tytuł = Elżbieta II. Ostatnia taka królowa |isbn = 978-83-287-2183-8 |wydawca = Muza SA |data = 2022 |s = 112}}</ref>. Całe życie miał trudności z pisaniem (jego dziennik roi się od błędów ortograficznych) i poprawnym wysławianiem się. |
||
Królowa Wiktoria zmarła w styczniu |
Królowa Wiktoria zmarła w styczniu 1901. Książę Walii wstąpił na tron jako Edward VII. Książę Yorku otrzymał wówczas tytuł księcia Kornwalii. Albert był odtąd tytułowany '''Jego Królewską Wysokością Księciem Albertem z Kornwalii i Yorku'''. Kiedy w 1901 Edward VII nadał synowi tytuł księcia Walii, tytuł Alberta zmienił się na '''Jego Królewską Wysokość Księcia Alberta z Walii'''. Był wówczas trzeci w kolejce do tronu. |
||
=== Kariera w wojsku i edukacja === |
=== Kariera w wojsku i edukacja === |
||
Przez rodziców został przeznaczony do kariery w [[Royal Navy]]. W roku 1909 rozpoczął naukę w Royal Naval College w [[Osborne House]]. Mimo kiepskich wyników w 1911 został przyjęty w Royal Naval College w [[Dartmouth]]. Radził sobie dobrze w przedmiotach fizycznych, gorzej z nauką. Szkołę ukończył z 63 lokatą na 67. Pewnego razu w szkole inni kadeci ukłuli go szpilką, aby sprawdzić czy naprawdę ma on błękitną krew. 6 maja 1910 roku zmarł Edward VII i ojciec Alberta został królem jako Jerzy V. Albert był od tamtej pory tytułowany '''Jego Królewską Wysokością Księciem Albertem'''. Był wówczas drugi w kolejce do tronu. |
Przez rodziców został przeznaczony do kariery w [[Royal Navy]]. W roku 1909 rozpoczął naukę w Royal Naval College w [[Osborne House]]. Mimo kiepskich wyników w 1911 został przyjęty w Royal Naval College w [[Dartmouth]]. Radził sobie dobrze w przedmiotach fizycznych, gorzej z nauką. Szkołę ukończył z 63. lokatą na 67. Pewnego razu w szkole inni kadeci ukłuli go szpilką, aby sprawdzić czy naprawdę ma on błękitną krew. 6 maja 1910 roku zmarł Edward VII i ojciec Alberta został królem jako Jerzy V. Albert był od tamtej pory tytułowany '''Jego Królewską Wysokością Księciem Albertem'''. Był wówczas drugi w kolejce do tronu. Uzyskał tytuły: [[Książę Yorku|księcia Yorku]], {{link-interwiki|Earl of Inverness|Q=Q5326299|tekst=hrabiego ''Iverness''}} i {{link-interwiki|Baron Killarney|Q=Q55604925|tekst=barona ''Killarney''}}. |
||
15 września 1913 roku książę został przydzielony do czynnej służby. Rok później wybuchła [[I wojna światowa]]. W 1916 roku książę Albert brał udział w [[bitwa jutlandzka|bitwie jutlandzkiej]] (od 31 maja do 1 czerwca 1916 roku), która skończyła niemieckie marzenia o panowaniu na morzach. Albert służył na okręcie [[HMS Collingwood (1908)|HMS |
15 września 1913 roku książę został przydzielony do czynnej służby. Rok później wybuchła [[I wojna światowa]]. W 1916 roku książę Albert brał udział w [[bitwa jutlandzka|bitwie jutlandzkiej]] (od 31 maja do 1 czerwca 1916 roku), która skończyła niemieckie marzenia o panowaniu na morzach. Albert służył na okręcie [[HMS Collingwood (1908)|HMS „Collingwood”]] i dał dowody odwagi i opanowania. Jednak częste ataki nieżytu żołądka zmusiły go w 1917 roku do rezygnacji ze służby w marynarce. Rozpoczął więc służbę w nowo utworzonym [[Royal Air Force|RAF]]-ie. Uzyskał licencję pilota, ale nie brał udziału w działaniach wojennych. Po wojnie Albert studiował historię, ekonomię i politologię na [[Kolegium Trójcy Świętej w Cambridge|Trinity College]] w [[University of Cambridge|Cambridge]]. Naukę rozpoczął w październiku 1919 roku. |
||
3 czerwca 1920 roku książę Albert został mianowany księciem Yorku, hrabią Inverness i baronem Killarney. Wraz z tytułami spadły na niego również królewskie obowiązki, takie jak reprezentowanie ojca podczas różnych uroczystości czy oficjalne podróże do krajów [[Imperium brytyjskie]]go. |
3 czerwca 1920 roku książę Albert został mianowany księciem Yorku, hrabią Inverness i baronem Killarney. Wraz z tytułami spadły na niego również królewskie obowiązki, takie jak reprezentowanie ojca podczas różnych uroczystości czy oficjalne podróże do krajów [[Imperium brytyjskie]]go. |
||
=== Małżeństwo === |
=== Małżeństwo === |
||
Książę Albert otrzymał praktycznie wolną rękę w wyborze przyszłej małżonki, co było niezwykłe w czasach, kiedy od członków rodzin królewskich wymagano poślubienia członków innych rodów panujących. W 1920 spotkał lady [[Elżbieta Bowes-Lyon|Elżbietę Bowes-Lyon]] (4 sierpnia 1900 – 30 marca 2002), córkę {{ |
Książę Albert otrzymał praktycznie wolną rękę w wyborze przyszłej małżonki, co było niezwykłe w czasach, kiedy od członków rodzin królewskich wymagano poślubienia członków innych rodów panujących. W 1920 spotkał lady [[Elżbieta Bowes-Lyon|Elżbietę Bowes-Lyon]] (4 sierpnia 1900 – 30 marca 2002), córkę {{link-interwiki|Claude Bowes-Lyon, 14. hrabia Strathmore i Kinghorne|tekst=Claude’a Bowes-Lyona, 14. hrabiego Strathmore i Kinghorne|Q=Q335159}}, oraz [[Cecilia Bowes-Lyon|Cecili Cavendish-Bentinck]], córki [[Charles Cavendish-Bentick|Charlesa Cavendish-Bentincka]]. Albert zakochał się w dziewczynie i postanowił się z nią ożenić. |
||
Chociaż lady Elżbieta była potomkinią [[władcy Szkocji|króla Szkocji]] [[Robert I Bruce|Roberta I]] oraz [[władcy brytyjscy|króla Anglii]] [[Henryk VII Tudor|Henryka VII]], według brytyjskiego prawa nie była członkiem rodziny panującej. Była wówczas zakochana w starszym bracie Alberta, księciu Edwardzie, i odrzuciła dwa razy oświadczyny księcia Yorku. Dopiero trzecie oświadczyny zostały przyjęte. |
Chociaż lady Elżbieta była potomkinią [[władcy Szkocji|króla Szkocji]] [[Robert I Bruce|Roberta I]] oraz [[władcy brytyjscy|króla Anglii]] [[Henryk VII Tudor|Henryka VII]], według brytyjskiego prawa nie była członkiem rodziny panującej. Była wówczas zakochana w starszym bracie Alberta, księciu Edwardzie, i odrzuciła dwa razy oświadczyny księcia Yorku. Dopiero trzecie oświadczyny zostały przyjęte. |
||
Linia 82: | Linia 101: | ||
Książę i Księżna Yorku wraz z córkami mieszkali w [[Royal Lodge]] niedaleko parku Windsor, z daleka od życia politycznego kraju. W 1931 [[premier Kanady]] [[Richard Bedford Bennett]] zaproponował nadanie Albertowi godności gubernatora generalnego Kanady, ale król Jerzy V, po konsultacji z ministrami, odrzucił tę propozycję. |
Książę i Księżna Yorku wraz z córkami mieszkali w [[Royal Lodge]] niedaleko parku Windsor, z daleka od życia politycznego kraju. W 1931 [[premier Kanady]] [[Richard Bedford Bennett]] zaproponował nadanie Albertowi godności gubernatora generalnego Kanady, ale król Jerzy V, po konsultacji z ministrami, odrzucił tę propozycję. |
||
Książę Albert był pod wielkim wpływem ambitnej żony, która nakłoniła go do terapii u australijskiego ortofonisty, [[Lionel Logue|Lionela Logue’a]], któremu udało się zmniejszyć jąkanie księcia ([[Jak zostać królem]]). |
Książę Albert był pod wielkim wpływem ambitnej żony, która nakłoniła go do terapii u australijskiego [[ortofonia|ortofonisty]], [[Lionel Logue|Lionela Logue’a]], któremu udało się zmniejszyć jąkanie księcia (historia ta została opowiedziana w filmie ''[[Jak zostać królem]]''). |
||
=== Objęcie tronu === |
=== Objęcie tronu === |
||
Linia 98: | Linia 117: | ||
Tymczasem Europa coraz bardziej zbliżała się do kolejnej wojny. Ekspansywna polityka kanclerza [[III Rzesza|III Rzeszy]] [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] spotykała się ze słabą i niekonsekwentną polityką [[appeasement]]u prowadzoną przez brytyjskiego premiera [[Neville Chamberlain|Neville’a Chamberlaina]]. Król jednak popierał politykę swojego premiera i kiedy ten wracał w 1938 z konferencji w [[Monachium]], zaprosił go na balkon [[Buckingham Palace|pałacu Buckingham]], gdzie premier pokazał się w towarzystwie rodziny królewskiej. Był on pierwszym premierem, który dostąpił tego zaszczytu. |
Tymczasem Europa coraz bardziej zbliżała się do kolejnej wojny. Ekspansywna polityka kanclerza [[III Rzesza|III Rzeszy]] [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] spotykała się ze słabą i niekonsekwentną polityką [[appeasement]]u prowadzoną przez brytyjskiego premiera [[Neville Chamberlain|Neville’a Chamberlaina]]. Król jednak popierał politykę swojego premiera i kiedy ten wracał w 1938 z konferencji w [[Monachium]], zaprosił go na balkon [[Buckingham Palace|pałacu Buckingham]], gdzie premier pokazał się w towarzystwie rodziny królewskiej. Był on pierwszym premierem, który dostąpił tego zaszczytu. |
||
[[Plik:King and Queen |
[[Plik:King George VI and Queen Elizabeth in Canada 1939.jpg|thumb|upright|Król Jerzy i królowa Elżbieta podczas wizyty w [[Kanada|Kanadzie]] w 1939]] |
||
W 1939 król i królowa wybrali się w podróż do [[Kanada|Kanady]] i odwiedzili na krótko Stany Zjednoczone. Od [[Ottawa|Ottawy]] podróżowali w towarzystwie kanadyjskiego premiera, a nie brytyjskiego ministra, co znaczyło, że byli uznawani za króla i królową Kanady. Była to pierwsza wizyta króla w Kanadzie, aczkolwiek Jerzy podróżował tam dwukrotnie, jeszcze jako książę Yorku. Ówczesny kanadyjski premier, [[William Lyon Mackenzie King]], miał nadzieję, że królewska wizyta w Kanadzie pomoże mu we wprowadzeniu w Kanadzie Statutu Westminsterskiego z 1931, który nadawał samorządność każdemu dominium, które posiadało samodzielną koronę. W [[Rideau Hall]], swojej kanadyjskiej rezydencji, Jerzy VI osobiście przyjął jako władca Kanady listy polecające od amerykańskiego ambasadora w Ottawie, [[Daniel Calhoun Roper|Daniela Ropera]]. Jak zapisał oficjalny historyk tej podróży, [[Gustave Lanctot]], ''kiedy Ich Królewskie Moście weszły do ich kanadyjskiej rezydencji, Statut Westminsterski zaczął obowiązywać: Król Kanady powrócił do domu.'' |
W 1939 r. król i królowa wybrali się w podróż do [[Kanada|Kanady]] i odwiedzili na krótko Stany Zjednoczone. Od [[Ottawa|Ottawy]] podróżowali w towarzystwie kanadyjskiego premiera, a nie brytyjskiego ministra, co znaczyło, że byli uznawani za króla i królową Kanady. Była to pierwsza wizyta króla w Kanadzie, aczkolwiek Jerzy podróżował tam dwukrotnie, jeszcze jako książę Yorku. Ówczesny kanadyjski premier, [[William Lyon Mackenzie King]], miał nadzieję, że królewska wizyta w Kanadzie pomoże mu we wprowadzeniu w Kanadzie Statutu Westminsterskiego z 1931, który nadawał samorządność każdemu dominium, które posiadało samodzielną koronę. W [[Rideau Hall]], swojej kanadyjskiej rezydencji, Jerzy VI osobiście przyjął jako władca Kanady listy polecające od amerykańskiego ambasadora w Ottawie, [[Daniel Calhoun Roper|Daniela Ropera]]. Jak zapisał oficjalny historyk tej podróży, [[Gustave Lanctot]], ''kiedy Ich Królewskie Moście weszły do ich kanadyjskiej rezydencji, Statut Westminsterski zaczął obowiązywać: Król Kanady powrócił do domu.'' |
||
Głównym celem wizyty było osłabienie izolacjonistycznych tendencji w Ameryce Północnej, wobec narastającego napięcia w Europie. Chociaż cel wizyty był głównie polityczny, król i królowa spotkali się z entuzjastycznym przyjęciem Kanadyjczyków. Obawa, że Jerzy będzie porównywany ze swoim poprzednikiem, okazała się płonna. Król Jerzy otrzymał również przyjazne powitanie w Stanach Zjednoczonych, odwiedzając New York World’s Fair i goszcząc u [[prezydenci Stanów Zjednoczonych|prezydenta]] [[Franklin Delano Roosevelt|Roosevelta]] w [[Biały Dom|Białym Domu]] i w jego prywatnej posiadłości Springwood w [[Hyde Park (Nowy Jork)|Hyde Park]]. |
Głównym celem wizyty było osłabienie izolacjonistycznych tendencji w Ameryce Północnej, wobec narastającego napięcia w Europie. Chociaż cel wizyty był głównie polityczny, król i królowa spotkali się z entuzjastycznym przyjęciem Kanadyjczyków. Obawa, że Jerzy będzie porównywany ze swoim poprzednikiem, okazała się płonna. Król Jerzy otrzymał również przyjazne powitanie w Stanach Zjednoczonych, odwiedzając New York World’s Fair i goszcząc u [[prezydenci Stanów Zjednoczonych|prezydenta]] [[Franklin Delano Roosevelt|Roosevelta]] w [[Biały Dom|Białym Domu]] i w jego prywatnej posiadłości Springwood w [[Hyde Park (Nowy Jork)|Hyde Park]]. |
||
Linia 105: | Linia 124: | ||
1 września 1939 niemieckie armie zaatakowały [[Polska|Polskę]], rozpoczynając [[II wojna światowa|II wojnę światową]]. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Niemcom. 4 września król powiedział do Narodu: ''Bądźcie spokojni, niezłomni i zjednoczeni''. Parze królewskiej zasugerowano, że powinni opuścić Wielką Brytanię i udać się do Kanady. Królowa powiedziała wówczas: „Dzieci nigdzie nie pojadą beze mnie. Ja nie opuszczę króla. A król nigdy nie wyjedzie”. Rodzina królewska pozostała więc w pałacu Buckingham, gdzie żyli podobnie jak inni Brytyjczycy. W pałacu racjonowano ogrzewanie i elektryczność, a król nakazał namalować w wannie linię na wysokości 12 cm od dna, powyżej której nie można nalewać wody. |
1 września 1939 niemieckie armie zaatakowały [[Polska|Polskę]], rozpoczynając [[II wojna światowa|II wojnę światową]]. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Niemcom. 4 września król powiedział do Narodu: ''Bądźcie spokojni, niezłomni i zjednoczeni''. Parze królewskiej zasugerowano, że powinni opuścić Wielką Brytanię i udać się do Kanady. Królowa powiedziała wówczas: „Dzieci nigdzie nie pojadą beze mnie. Ja nie opuszczę króla. A król nigdy nie wyjedzie”. Rodzina królewska pozostała więc w pałacu Buckingham, gdzie żyli podobnie jak inni Brytyjczycy. W pałacu racjonowano ogrzewanie i elektryczność, a król nakazał namalować w wannie linię na wysokości 12 cm od dna, powyżej której nie można nalewać wody. |
||
[[Plik:Georg VI England.jpg|thumb| |
[[Plik:Georg VI England.jpg|thumb|upright|Król Jerzy VI, ok. 1942]] |
||
Podczas wojny król (w galowym marynarskim mundurze) i królowa (w kapeluszu i rękawiczkach, i zawsze uśmiechnięta) często pojawiali się publicznie, odwiedzali szpitale, jednostki wojskowe i fabryki. Zbombardowany został nawet pałac Buckingham. Król chciał zyskać wizerunek dobrego żołnierza, np. uczestnicząc w operacji lądowania aliantów w [[Normandia (region administracyjny)|Normandii]] w 1944, ale premier [[Winston Churchill]] (który zastąpił skompromitowanego Chamberlaina w 1940) zabronił mu tego. W 1943 król odwiedził marszałka [[Bernard Law Montgomery|Montgomery’ego]] po jego zwycięstwie pod [[II bitwa pod El Alamein|El Alamein]]. Odwiedził również [[Malta|Maltę]] i nadał wyspie krzyż Jerzego. W 1944 dokonał inspekcji oddziałów w Normandii. |
Podczas wojny król (w galowym marynarskim mundurze) i królowa (w kapeluszu i rękawiczkach, i zawsze uśmiechnięta) często pojawiali się publicznie, odwiedzali szpitale, jednostki wojskowe i fabryki. Zbombardowany został nawet pałac Buckingham. Król chciał zyskać wizerunek dobrego żołnierza, np. uczestnicząc w operacji lądowania aliantów w [[Normandia (region administracyjny)|Normandii]] w 1944, ale premier [[Winston Churchill]] (który zastąpił skompromitowanego Chamberlaina w 1940) zabronił mu tego. W 1943 król odwiedził marszałka [[Bernard Law Montgomery|Montgomery’ego]] po jego zwycięstwie pod [[II bitwa pod El Alamein|El Alamein]]. Odwiedził również [[Malta|Maltę]] i nadał wyspie krzyż Jerzego. W 1944 dokonał inspekcji oddziałów w Normandii. |
||
Linia 113: | Linia 132: | ||
Panowanie króla Jerzego było okresem postępującego rozpadu Imperium Brytyjskiego. Rozpoczęło się w 1926, kiedy deklaracja ministra spraw zagranicznych [[Arthur Balfour|Arthura Balfoura]] złożona na Imperialnej Konferencji powołała [[Wspólnota Narodów|Wspólnotę Brytyjską]] i nadała status niepodległych państw tym [[Dominium brytyjskie|dominiom]], które uzyskują samodzielną koronę. Zostało to uznane w [[Statut Westminsterski (1931)|Statucie Westminsterskim]] w 1931. |
Panowanie króla Jerzego było okresem postępującego rozpadu Imperium Brytyjskiego. Rozpoczęło się w 1926, kiedy deklaracja ministra spraw zagranicznych [[Arthur Balfour|Arthura Balfoura]] złożona na Imperialnej Konferencji powołała [[Wspólnota Narodów|Wspólnotę Brytyjską]] i nadała status niepodległych państw tym [[Dominium brytyjskie|dominiom]], które uzyskują samodzielną koronę. Zostało to uznane w [[Statut Westminsterski (1931)|Statucie Westminsterskim]] w 1931. |
||
W 1932 skończył się mandat [[Liga Narodów|Ligi Narodów]] nad [[Irak]]iem. W 1946 niepodległość uzyskała [[Jordania]], w styczniu 1948 [[Mjanma|Birma]], a w maju tegoż roku podzielona na |
W 1932 r. skończył się mandat [[Liga Narodów|Ligi Narodów]] nad [[Irak]]iem. W 1946 niepodległość uzyskała [[Jordania]], w styczniu 1948 [[Mjanma|Birma]], a w maju tegoż roku podzielona na państwa żydowskie i arabskie [[Palestyna]]. W 1949 deklaracja niepodległości oznaczała powstanie niepodległej [[Irlandia|Republiki Irlandzkiej]]. W 1947 Imperium Brytyjskie dostało najsilniejszy cios. Perła Korony Brytyjskiej, [[Indie Brytyjskie|Indie]], uzyskała niepodległość i rozpadła się na dwa państwa – [[Indie]] i [[Pakistan]]. Jerzy zrzekł się tytułu cesarza Indii, pozostając królem Indii i królem Pakistanu. W 1950 r. Indie zostały republiką i Jerzy stracił tytuł królewski. |
||
=== Śmierć === |
=== Śmierć === |
||
Wojna wywarła negatywny wpływ na zdrowie króla. Po wojnie pogorszyło się ono z powodu częstego palenia. W marcu 1949 roku Jerzy przeszedł operację nogi, aby uniknąć [[Zgorzel|gangreny]] z powodu zakrzepicy. Latem 1951 zdiagnozowano u niego raka płuc i gardła. 26 września król poddał się kolejnej operacji, w wyniku której usunięto mu lewe płuco i lewą gałąź nerwu krtaniowego wstecznego, co spowodowało znaczną zmianę głosu króla<ref>{{Cytuj pismo|nazwisko=Conacher|imię=ID|tytuł=The King’s anaesthetic|czasopismo=Journal of Medical Biography|wolumin=23|numer=3|strony=139–145|doi=10.1177/0967772013506681|rok=2013}}</ref>. |
Wojna wywarła negatywny wpływ na zdrowie króla. Po wojnie pogorszyło się ono z powodu częstego palenia. W marcu 1949 roku Jerzy przeszedł operację nogi, aby uniknąć [[Zgorzel|gangreny]] z powodu zakrzepicy. Latem 1951 zdiagnozowano u niego raka płuc i gardła. 26 września król poddał się kolejnej operacji, w wyniku której usunięto mu lewe płuco i lewą gałąź nerwu krtaniowego wstecznego, co spowodowało znaczną zmianę głosu króla<ref>{{Cytuj pismo |nazwisko = Conacher |imię = ID |tytuł = The King’s anaesthetic |czasopismo = Journal of Medical Biography |wolumin = 23 |numer = 3 |strony = 139–145 |doi = 10.1177/0967772013506681 |rok = 2013}}</ref>. |
||
Jerzy VI zmarł we śnie 6 lutego 1952 roku, w swojej rezydencji w Sandringham. Został pochowany 15 lutego w kaplicy św. Jerzego na zamku w [[Windsor (Berkshire)|Windsorze]]. W 2002 roku obok niego spoczęły jego żona Elżbieta i córka Małgorzata. |
Jerzy VI zmarł we śnie 6 lutego 1952 roku, w swojej rezydencji w Sandringham. Został pochowany 15 lutego w kaplicy św. Jerzego na zamku w [[Windsor (Berkshire)|Windsorze]]. W 2002 roku obok niego spoczęły jego żona Elżbieta i młodsza córka Małgorzata, a w 2022 córka Elżbieta II. |
||
=== Postać Króla Jerzego VI w kulturze masowej === |
|||
Na podstawie książki o pracy króla Jerzego VI z jego logopedą, w [[2010]] roku powstał film pt. „[[Jak zostać królem]]”, w reżyserii Toma Hoopera. W postać króla wcielił się [[Colin Firth]]. |
|||
Na podstawie dzienników [[Margaret Suckley]], kuzynki i kochanki prezydenta USA, [[Franklin Delano Roosevelt|Franklina Delano Roosevelta]], powstał film pt. „[[Weekend z królem]]”, w którym postać króla Jerzego VI zagrał [[Samuel West]]. |
|||
Na podstawie książki Arkadego Fiedlera, w 2018 roku powstał film pt. „Dywizjon 303. Historia prawdziwa”. W roli króla wystąpił Jamie Hinde |
|||
W amerykańsko-brytyjskim serialu telewizyjnym [[The Crown (serial telewizyjny)|''The Crown'']] zagrał go [[Jared Harris]]. |
|||
== Odznaczenia == |
== Odznaczenia == |
||
[[Plik:HK Zoo NB Gdns King George VI.jpg|thumb| |
[[Plik:HK Zoo NB Gdns King George VI.jpg|thumb|upright|Pomnik Jerzego VI w [[Hongkong]]u]] |
||
{{Układ wielokolumnowy | szerokość=40em | |
{{Układ wielokolumnowy | szerokość=40em | |
||
Linia 197: | Linia 207: | ||
|- |
|- |
||
|'''Prapradziadkowie''' |
|'''Prapradziadkowie''' |
||
| |
|||
|colspan="1"| |
|||
Książę<br />Ernest I Sachsen-Coburg-Gotha<br />(1785–1844)<br /> |
Książę<br />Ernest I Sachsen-Coburg-Gotha<br />(1785–1844)<br /> |
||
∞ 1817<br /> |
∞ 1817<br /> |
||
[[Ludwika z Saksonii-Gothy-Altenburga (1800–1831)|Ludwika z Saksonii-Gothy-Altenburga]]<br />(1800–1831) |
[[Ludwika z Saksonii-Gothy-Altenburga (1800–1831)|Ludwika z Saksonii-Gothy-Altenburga]]<br />(1800–1831) |
||
| |
|||
|colspan="1"| |
|||
[[Edward August Hanowerski]]<br />(1767–1820)<br /> |
[[Edward August Hanowerski]]<br />(1767–1820)<br /> |
||
∞1818<br /> |
∞1818<br /> |
||
[[Wiktoria z Saksonii-Coburga-Saalfeld]]<br />(1787–1861) |
[[Wiktoria z Saksonii-Coburga-Saalfeld]]<br />(1787–1861) |
||
| |
|||
|colspan="1"| |
|||
Fryderyk Wilhelm Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg<br />(1785–1831)<br /> |
Fryderyk Wilhelm Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg<br />(1785–1831)<br /> |
||
∞1810<br /> |
∞1810<br /> |
||
[[Luiza Karolina z Hesji-Kassel|Luiza Karolina Hessen-Kassel]]<br />(1789–1867) |
[[Luiza Karolina z Hesji-Kassel|Luiza Karolina Hessen-Kassel]]<br />(1789–1867) |
||
| |
|||
|colspan="1"| |
|||
[[Wilhelm Heski]]<br />(1787–1867)<br /> |
[[Wilhelm Heski]]<br />(1787–1867)<br /> |
||
∞1810<br /> |
∞1810<br /> |
||
[[Luiza Charlotta Oldenburg]]<br />(1789–1864) |
[[Luiza Charlotta Oldenburg]]<br />(1789–1864) |
||
| |
|||
|colspan="1"| |
|||
[[Ludwik Wirtemberski]]<br />(1756–1817)<br /> |
[[Ludwik Wirtemberski]]<br />(1756–1817)<br /> |
||
∞1795<br /> |
∞1795<br /> |
||
[[Henrietta z Nassau-Weilburg (1780–1857)|Henrietta Nassau-Weilburg]] (1780-1857) |
[[Henrietta z Nassau-Weilburg (1780–1857)|Henrietta Nassau-Weilburg]] (1780-1857) |
||
| |
|||
|colspan="1"| |
|||
Rhédy von Kis-Rhéde<br />(1775–1835)<br /> |
Rhédy von Kis-Rhéde<br />(1775–1835)<br /> |
||
∞<br /> |
∞<br /> |
||
Ágnes Inczédy von Nagy-Várad<br />(1788–1856) |
Ágnes Inczédy von Nagy-Várad<br />(1788–1856) |
||
| |
|||
|colspan="1"| |
|||
Król Wielkiej Brytanii<br />[[Jerzy III Hanowerski]]<br />(1738–1820)<br /> |
Król Wielkiej Brytanii<br />[[Jerzy III Hanowerski]]<br />(1738–1820)<br /> |
||
∞ 1761<br /> |
∞ 1761<br /> |
||
[[Zofia Charlotta z Meklemburgii-Strelitz|Charlotta Mecklenburg-Strelitz]]<br />(1744–1818) |
[[Zofia Charlotta z Meklemburgii-Strelitz|Charlotta Mecklenburg-Strelitz]]<br />(1744–1818) |
||
| |
|||
|colspan="1"| |
|||
Fryderyk Hessen-Kassel<br />(1747–1837)<br /> |
Fryderyk Hessen-Kassel<br />(1747–1837)<br /> |
||
∞ 1786<br /> |
∞ 1786<br /> |
||
Linia 234: | Linia 244: | ||
[[Albert (książę Wielkiej Brytanii i Irlandii)|Albert Sachsen-Coburg-Gotha]]<br />(1819–1861)<br /> |
[[Albert (książę Wielkiej Brytanii i Irlandii)|Albert Sachsen-Coburg-Gotha]]<br />(1819–1861)<br /> |
||
∞ 1840<br /> |
∞ 1840<br /> |
||
Królowa Wielkiej Brytanii<br />[[Wiktoria Hanowerska]] (1819–1901) |
Królowa Wielkiej Brytanii<br />[[Wiktoria (królowa Wielkiej Brytanii)|Wiktoria Hanowerska]] (1819–1901) |
||
|colspan="2"| |
|colspan="2"| |
||
Król Danii<br />[[Chrystian IX|Chrystian IX Glücksburg]]<br />(1818–1906)<br /> |
Król Danii<br />[[Chrystian IX|Chrystian IX Glücksburg]]<br />(1818–1906)<br /> |
||
Linia 250: | Linia 260: | ||
|'''Dziadkowie''' |
|'''Dziadkowie''' |
||
|colspan="4"| |
|colspan="4"| |
||
Król Wielkiej Brytanii<br />[[Edward VII |
Król Wielkiej Brytanii<br />[[Edward VII]] (1841–1910)<br /> |
||
∞ 1863<br /> |
∞ 1863<br /> |
||
[[Aleksandra Duńska|Aleksandra Glücksburg]] (1844–1925) |
[[Aleksandra Duńska|Aleksandra Glücksburg]] (1844–1925) |
||
Linia 260: | Linia 270: | ||
|'''Rodzice''' |
|'''Rodzice''' |
||
|colspan="8"| |
|colspan="8"| |
||
Król Wielkiej Brytanii [[Jerzy V |
Król Wielkiej Brytanii [[Jerzy V]] (1865–1936)<br /> |
||
∞ 1893<br /> |
∞ 1893<br /> |
||
[[Maria Teck]] (1867–1953) |
[[Maria Teck]] (1867–1953) |
||
|- bgcolor="#0000CD" |
|- bgcolor="#0000CD" |
||
|colspan="9"| <span style="color:#FFFFFF">'''Jerzy VI |
|colspan="9"| <span style="color:#FFFFFF">'''Jerzy VI (1895–1952), ''Król Wielkiej Brytanii'''''</span> |
||
|} |
|} |
||
== W kulturze masowej == |
|||
{{Dopracować|sekcja|źródła=2023-09}} |
|||
Na podstawie książki o pracy króla Jerzego VI z jego logopedą, w [[2010]] roku powstał film pt. „[[Jak zostać królem]]”, w reżyserii Toma Hoopera. W postać króla wcielił się [[Colin Firth]]. |
|||
Na podstawie dzienników [[Margaret Suckley]], kuzynki i kochanki prezydenta USA, [[Franklin Delano Roosevelt|Franklina Delano Roosevelta]], powstał film pt. „[[Weekend z królem]]”, w którym postać króla Jerzego VI zagrał [[Samuel West]]. |
|||
Na podstawie książki Arkadego Fiedlera, w 2018 roku powstał film pt. „Dywizjon 303. Historia prawdziwa”. W roli króla wystąpił Jamie Hinde. |
|||
W amerykańsko-brytyjskim serialu telewizyjnym [[The Crown (serial telewizyjny)|''The Crown'']] zagrał go [[Jared Harris]]. |
|||
== Uwagi == |
|||
{{Uwagi}} |
|||
== Przypisy == |
== Przypisy == |
||
Linia 273: | Linia 296: | ||
* Sarah Bradford, ''King George VI'', wyd. Weidenfeld and Nicolson, Londyn 1989, {{ISBN|0-297-79667-4}}. |
* Sarah Bradford, ''King George VI'', wyd. Weidenfeld and Nicolson, Londyn 1989, {{ISBN|0-297-79667-4}}. |
||
* Patrick Howarth, ''George VI'', wyd. Hutchinson, 1987 r., {{ISBN|0-09-171000-6}}. |
* Patrick Howarth, ''George VI'', wyd. Hutchinson, 1987 r., {{ISBN|0-09-171000-6}}. |
||
* {{cytuj książkę|autor=Charles Phillips |tytuł=The Illustrated Encyclopedia of Royal Britain |inni=John Haywood, Richard G. Wilson (konsult.) |miejsce=New York |wydawca=Metro Books |rok=2011 |isbn=978-1-4351-1835-5}} |
* {{cytuj książkę |autor = Charles Phillips |tytuł = The Illustrated Encyclopedia of Royal Britain |inni = John Haywood, Richard G. Wilson (konsult.) |miejsce = New York |wydawca = Metro Books |rok = 2011 |isbn = 978-1-4351-1835-5}} |
||
* John Wheeler-Bennett, ''King George VI: His Life and Reign'', wyd. Macmillan, Nowy Jork 1958 |
* John Wheeler-Bennett, ''King George VI: His Life and Reign'', wyd. Macmillan, Nowy Jork 1958 |
||
Linia 280: | Linia 303: | ||
{{Książę Yorku}} |
{{Książę Yorku}} |
||
{{Władca |
|||
|poprzednik = [[Edward VIII Windsor]] |
|||
|grafika = Royal Standard of Canada.svg |
|||
|rozmiar = 50 |
|||
|funkcja = [[Monarcha Kanady|Król Kanady]] |
|||
|lata = 1936–1952 |
|||
|następca = [[Elżbieta II]] |
|||
}} |
|||
{{Władca |
|||
|poprzednik = [[Edward VIII Windsor]] |
|||
|grafika = Royal Standard of Australia.svg |
|||
|rozmiar = 50 |
|||
|funkcja = [[Monarcha Australii|Król Australii]] |
|||
|lata = 1936–1952 |
|||
|następca = [[Elżbieta II]] |
|||
}} |
|||
{{Władca |
|||
|poprzednik = [[Edward VIII Windsor]] |
|||
|grafika = Flag of New Zealand.svg |
|||
|rozmiar = 50 |
|||
|funkcja = [[Monarcha Nowej Zelandii|Król Nowej Zelandii]] |
|||
|lata = 1936–1952 |
|||
|następca = [[Elżbieta II]] |
|||
}} |
|||
{{Władca |
|||
|poprzednik = [[Edward VIII Windsor]] |
|||
|grafika = Flag of South Africa 1928-1994.svg |
|||
|rozmiar = 50 |
|||
|funkcja = [[Monarcha Południowej Afryki|Król Południowej Afryki]] |
|||
|lata = 1936–1952 |
|||
|następca = [[Elżbieta II]] |
|||
}} |
|||
{{Władca |
|||
|poprzednik = [[Edward VIII Windsor]] |
|||
|grafika = Arms of Newfoundland and Labrador.svg |
|||
|rozmiar = 50 |
|||
|funkcja = [[Monarcha Nowej Fundlandii|Król Nowej Fundlandii]] |
|||
|lata = 1936–1949 |
|||
|następca = '''Nowa Fundlandia połączona z Dominium Kanady''' |
|||
}} |
|||
{{Władca |
|||
|poprzednik = '''nowy tytuł''' |
|||
|grafika = Flag of Pakistan.svg |
|||
|rozmiar = 50 |
|||
|funkcja = [[Władcy Indii|Król Pakistanu]] |
|||
|lata = 1947–1952 |
|||
|następca = [[Elżbieta II]] |
|||
}} |
|||
{{Władca |
|||
|poprzednik = '''nowy tytuł''' |
|||
|grafika = Flag of Sri Lanka.svg |
|||
|rozmiar = 50 |
|||
|funkcja = [[Cejlon|Król Cejlonu]] |
|||
|lata = 1947–1952 |
|||
|następca = [[Elżbieta II]] |
|||
}} |
|||
{{Brytyjscy władcy Indii}} |
{{Brytyjscy władcy Indii}} |
||
{{Lordowie i królowie Irlandii}} |
{{Lordowie i królowie Irlandii}} |
||
{{Królowie Wielkiej Brytanii}} |
{{Królowie Wielkiej Brytanii}} |
||
{{Monarchowie Kanady}} |
{{Monarchowie Kanady}} |
||
{{Kontrola autorytatywna}} |
{{Kontrola autorytatywna}} |
||
Aktualna wersja na dzień 23:45, 2 wrz 2024
![]() | |
![]() | |
![]() | |
Król Wielkiej Brytanii | |
Okres |
od 11 grudnia 1936 |
---|---|
Koronacja |
12 maja 1937 |
Poprzednik | |
Następca | |
Cesarz Indii | |
Okres |
od 11 grudnia 1936 |
Koronacja |
1937 |
Poprzednik | |
Następca |
podział tytułu na Król Indii i Król Pakistanu |
Król Irlandii | |
Okres |
od 11 grudnia 1936 |
Poprzednik | |
Następca | |
Książę Yorku | |
Okres |
od 3 czerwca 1920 |
Następca | |
Dane biograficzne | |
Dynastia | |
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | |
Data pogrzebu | |
Ojciec | |
Matka | |
Rodzeństwo |
Edward VIII Windsor |
Żona |
Elżbieta Bowes-Lyon |
Dzieci | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Jerzy VI (ang. George VI, ur. 14 grudnia 1895 w Sandringham House, zm. 6 lutego 1952 tamże) – król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i dominiów (1936–1952), cesarz Indii (1936–1947), król Indii (1947–1949), król Irlandii (1936–1949). Brat Edwarda VIII i jego następca (po abdykacji Edwarda) oraz ojciec Elżbiety II. Zyskał popularność i szacunek, gdy podczas niemieckich nalotów na Londyn nie opuścił miasta, mimo że pałac był bombardowany dziewięć razy.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Narodziny
[edytuj | edytuj kod]Albert Fryderyk Artur Jerzy (Albert Frederick Arthur George) urodził się w 34. rocznicę śmierci swojego pradziadka, księcia Alberta. Niepewny, jak wdowa po Albercie, królowa Wiktoria, przyjmie informację o narodzinach prawnuka, książę Walii wysłał swojemu synowi, księciu Yorku, list, w którym napisał, że królowa jest lekko zdenerwowana. Dwa dni później napisał ponownie: Myślę, że spodobałoby jej się, jakbyś zaproponował jej, aby nadać dziecku imię Albert. W tym czasie królowa Wiktoria napisała do księżnej Yorku: Niecierpliwie oczekuję na chwilę, kiedy zobaczę to dziecko urodzone akurat tego dnia, bardzo drogie memu sercu, zwłaszcza że został nazwany imieniem, z którym wiąże się tyle wielkości i dobroci. Albert został ochrzczony trzy miesiące później w kościele św. Marii Magdaleny niedaleko Sandringham.
Jako drugi syn swoich rodziców Albert był w momencie urodzenia czwarty w kolejce do tronu po dziadku – księciu Walii, ojcu – księciu Yorku i starszym bracie – księciu Edwardzie, urodzonym w 1894 roku.
Dzieciństwo i młodość
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Edward_VII_UK_and_successors.jpg/170px-Edward_VII_UK_and_successors.jpg)
Jako prawnuk królowej Wiktorii Albert był od urodzenia tytułowany Jego Wysokością Księciem Albertem z Yorku. W 1898 królowa wydała rozporządzenie, które nadało dzieciom najstarszego syna księcia Walii predykat Królewskich Wysokości i odtąd Albert był tytułowany Jego Królewską Wysokością Księciem Albertem z Yorku.
Albert był dzieckiem słabego zdrowia, nieśmiałym i zakompleksionym, posiadającym skłonności do płaczu. Miał poważne problemy z żołądkiem. Miał koślawe kolana, co leczono za pomocą niewygodnych szyn. Od piątego roku życia był dotknięty silnym jąkaniem się[1], spowodowanym przymuszaniem go do pisania prawą ręką, podczas gdy książę był leworęczny[2]. Całe życie miał trudności z pisaniem (jego dziennik roi się od błędów ortograficznych) i poprawnym wysławianiem się.
Królowa Wiktoria zmarła w styczniu 1901. Książę Walii wstąpił na tron jako Edward VII. Książę Yorku otrzymał wówczas tytuł księcia Kornwalii. Albert był odtąd tytułowany Jego Królewską Wysokością Księciem Albertem z Kornwalii i Yorku. Kiedy w 1901 Edward VII nadał synowi tytuł księcia Walii, tytuł Alberta zmienił się na Jego Królewską Wysokość Księcia Alberta z Walii. Był wówczas trzeci w kolejce do tronu.
Kariera w wojsku i edukacja
[edytuj | edytuj kod]Przez rodziców został przeznaczony do kariery w Royal Navy. W roku 1909 rozpoczął naukę w Royal Naval College w Osborne House. Mimo kiepskich wyników w 1911 został przyjęty w Royal Naval College w Dartmouth. Radził sobie dobrze w przedmiotach fizycznych, gorzej z nauką. Szkołę ukończył z 63. lokatą na 67. Pewnego razu w szkole inni kadeci ukłuli go szpilką, aby sprawdzić czy naprawdę ma on błękitną krew. 6 maja 1910 roku zmarł Edward VII i ojciec Alberta został królem jako Jerzy V. Albert był od tamtej pory tytułowany Jego Królewską Wysokością Księciem Albertem. Był wówczas drugi w kolejce do tronu. Uzyskał tytuły: księcia Yorku, hrabiego Iverness i barona Killarney .
15 września 1913 roku książę został przydzielony do czynnej służby. Rok później wybuchła I wojna światowa. W 1916 roku książę Albert brał udział w bitwie jutlandzkiej (od 31 maja do 1 czerwca 1916 roku), która skończyła niemieckie marzenia o panowaniu na morzach. Albert służył na okręcie HMS „Collingwood” i dał dowody odwagi i opanowania. Jednak częste ataki nieżytu żołądka zmusiły go w 1917 roku do rezygnacji ze służby w marynarce. Rozpoczął więc służbę w nowo utworzonym RAF-ie. Uzyskał licencję pilota, ale nie brał udziału w działaniach wojennych. Po wojnie Albert studiował historię, ekonomię i politologię na Trinity College w Cambridge. Naukę rozpoczął w październiku 1919 roku.
3 czerwca 1920 roku książę Albert został mianowany księciem Yorku, hrabią Inverness i baronem Killarney. Wraz z tytułami spadły na niego również królewskie obowiązki, takie jak reprezentowanie ojca podczas różnych uroczystości czy oficjalne podróże do krajów Imperium brytyjskiego.
Małżeństwo
[edytuj | edytuj kod]Książę Albert otrzymał praktycznie wolną rękę w wyborze przyszłej małżonki, co było niezwykłe w czasach, kiedy od członków rodzin królewskich wymagano poślubienia członków innych rodów panujących. W 1920 spotkał lady Elżbietę Bowes-Lyon (4 sierpnia 1900 – 30 marca 2002), córkę Claude’a Bowes-Lyona, 14. hrabiego Strathmore i Kinghorne , oraz Cecili Cavendish-Bentinck, córki Charlesa Cavendish-Bentincka. Albert zakochał się w dziewczynie i postanowił się z nią ożenić.
Chociaż lady Elżbieta była potomkinią króla Szkocji Roberta I oraz króla Anglii Henryka VII, według brytyjskiego prawa nie była członkiem rodziny panującej. Była wówczas zakochana w starszym bracie Alberta, księciu Edwardzie, i odrzuciła dwa razy oświadczyny księcia Yorku. Dopiero trzecie oświadczyny zostały przyjęte.
Ślub Alberta i Elżbiety odbył się 26 kwietnia 1923 w Opactwie Westminsterskim. Dopiero co utworzone wtedy radio BBC wyraziło prośbę o możliwość nagrania przebiegu ceremonii i odtworzenia jej w radiu, ale napotkało na stanowczy sprzeciw kapituły (aczkolwiek diakon Herbert Edward Ryle popierał ten pomysł). Elżbieta urodziła Albertowi dwie córki:
- Elżbietę (21 kwietnia 1926 – 8 września 2022), królową Wielkiej Brytanii od 1952 r.
- Małgorzatę (21 sierpnia 1930 – 9 lutego 2002), która została żoną Antony’ego Armstrong-Jonesa, 1. hrabiego Snowdon.
Książę i Księżna Yorku wraz z córkami mieszkali w Royal Lodge niedaleko parku Windsor, z daleka od życia politycznego kraju. W 1931 premier Kanady Richard Bedford Bennett zaproponował nadanie Albertowi godności gubernatora generalnego Kanady, ale król Jerzy V, po konsultacji z ministrami, odrzucił tę propozycję. Książę Albert był pod wielkim wpływem ambitnej żony, która nakłoniła go do terapii u australijskiego ortofonisty, Lionela Logue’a, któremu udało się zmniejszyć jąkanie księcia (historia ta została opowiedziana w filmie Jak zostać królem).
Objęcie tronu
[edytuj | edytuj kod]20 stycznia 1936 o godz. 23:55 (godzina przyjęta na rzecz zapisu historycznego) zmarł król Jerzy V i jego najstarszy syn wstąpił na tron pod imieniem Edwarda VIII. Jako że nowy monarcha nie miał dzieci, książę Albert został następcą tronu. Jerzego V nie cieszyła perspektywa objęcia tronu przez najstarszego syna. Często powtarzał: Modlę się do Boga, aby mój najstarszy syn nigdy się nie ożenił i nie miał dzieci, bo wtedy nic nie stanie na drodze między tronem a Bertiem i Lilbet. Tymczasem Edward oświadczył, że chce poślubić Amerykankę, dwukrotną rozwódkę, Wallis Simpson. Temu małżeństwu sprzeciwiały się rząd, Kościół, rodzina królewska i opinia publiczna. Za radą premiera Stanleya Baldwina 11 grudnia 1936 Edward VIII abdykował na rzecz młodszego brata.
Książę Albert, który przyjął imię Jerzego VI, był kompletnie nieprzygotowany do rządów. Nigdy w życiu nie widział na oczy dokumentu państwowego. Dzień przed abdykacją brata książę odwiedził matkę. Zapisał później w dzienniku: Kiedy powiedziałem jej, co się stało, załamałem się i rozpłakałem jak dziecko. Jego strach przed objęciem tronu wynikał po części z niepłynności mowy (jąkanie).
Dworzanin i dziennikarz Dermot Morroh ujawnił, że były wątpliwości, czy król ma abdykować na rzecz księcia Alberta. Istniały pomysły, aby Edward przekazał koronę swojemu najmłodszemu bratu, Jerzemu, księciu Kentu, który jako jedyny z trzech braci abdykującego króla (trzecim był Henryk, książę Gloucester) posiadał męskie potomstwo.
Król Wielkiej Brytanii
[edytuj | edytuj kod]Albert przyjął imię Jerzego VI chcąc nawiązać do polityki swojego popularnego ojca i odbudować prestiż monarchii w społeczeństwie, nadwątlony postępowaniem Edwarda VIII, któremu nadał tytuł Jego Królewskiej Wysokości Księcia Windsoru. Trzy dni po wstąpieniu na tron nadał swojej żonie, królowej Elżbiecie, Order Podwiązki. Jerzy musiał później odkupić od brata zamek Balmoral i Sandringham House, gdyż Edward odziedziczył je po swoim ojcu i Jerzy VI nie mógł ich po prostu otrzymać po abdykacji brata.
Koronacja Jerzego VI odbyła się 12 maja 1937. Data ta była pierwotnie przeznaczona na koronację Edwarda VIII. Na koronacji pojawiła się królowa-wdowa Maria, by okazać swoje wsparcie dla młodszego syna. Jerzy został również cesarzem Indii, ale nie koronował się wzorem swojego ojca w Delhi. Król wybrał się natomiast w podróże do Francji i USA. Nowy monarcha, chociaż mówiący nieskładnie i jąkający się (zmuszało to BBC do retuszowania jego przemówień) i bardzo nieśmiały, posiadał czarującą żonę i córki, i dzięki temu uosabiał ideę solidnej i statecznej monarchii, co pomogło mu odbudować autorytet rodziny królewskiej.
Tymczasem Europa coraz bardziej zbliżała się do kolejnej wojny. Ekspansywna polityka kanclerza III Rzeszy Adolfa Hitlera spotykała się ze słabą i niekonsekwentną polityką appeasementu prowadzoną przez brytyjskiego premiera Neville’a Chamberlaina. Król jednak popierał politykę swojego premiera i kiedy ten wracał w 1938 z konferencji w Monachium, zaprosił go na balkon pałacu Buckingham, gdzie premier pokazał się w towarzystwie rodziny królewskiej. Był on pierwszym premierem, który dostąpił tego zaszczytu.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/King_George_VI_and_Queen_Elizabeth_in_Canada_1939.jpg/170px-King_George_VI_and_Queen_Elizabeth_in_Canada_1939.jpg)
W 1939 r. król i królowa wybrali się w podróż do Kanady i odwiedzili na krótko Stany Zjednoczone. Od Ottawy podróżowali w towarzystwie kanadyjskiego premiera, a nie brytyjskiego ministra, co znaczyło, że byli uznawani za króla i królową Kanady. Była to pierwsza wizyta króla w Kanadzie, aczkolwiek Jerzy podróżował tam dwukrotnie, jeszcze jako książę Yorku. Ówczesny kanadyjski premier, William Lyon Mackenzie King, miał nadzieję, że królewska wizyta w Kanadzie pomoże mu we wprowadzeniu w Kanadzie Statutu Westminsterskiego z 1931, który nadawał samorządność każdemu dominium, które posiadało samodzielną koronę. W Rideau Hall, swojej kanadyjskiej rezydencji, Jerzy VI osobiście przyjął jako władca Kanady listy polecające od amerykańskiego ambasadora w Ottawie, Daniela Ropera. Jak zapisał oficjalny historyk tej podróży, Gustave Lanctot, kiedy Ich Królewskie Moście weszły do ich kanadyjskiej rezydencji, Statut Westminsterski zaczął obowiązywać: Król Kanady powrócił do domu.
Głównym celem wizyty było osłabienie izolacjonistycznych tendencji w Ameryce Północnej, wobec narastającego napięcia w Europie. Chociaż cel wizyty był głównie polityczny, król i królowa spotkali się z entuzjastycznym przyjęciem Kanadyjczyków. Obawa, że Jerzy będzie porównywany ze swoim poprzednikiem, okazała się płonna. Król Jerzy otrzymał również przyjazne powitanie w Stanach Zjednoczonych, odwiedzając New York World’s Fair i goszcząc u prezydenta Roosevelta w Białym Domu i w jego prywatnej posiadłości Springwood w Hyde Park.
1 września 1939 niemieckie armie zaatakowały Polskę, rozpoczynając II wojnę światową. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Niemcom. 4 września król powiedział do Narodu: Bądźcie spokojni, niezłomni i zjednoczeni. Parze królewskiej zasugerowano, że powinni opuścić Wielką Brytanię i udać się do Kanady. Królowa powiedziała wówczas: „Dzieci nigdzie nie pojadą beze mnie. Ja nie opuszczę króla. A król nigdy nie wyjedzie”. Rodzina królewska pozostała więc w pałacu Buckingham, gdzie żyli podobnie jak inni Brytyjczycy. W pałacu racjonowano ogrzewanie i elektryczność, a król nakazał namalować w wannie linię na wysokości 12 cm od dna, powyżej której nie można nalewać wody.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Georg_VI_England.jpg/170px-Georg_VI_England.jpg)
Podczas wojny król (w galowym marynarskim mundurze) i królowa (w kapeluszu i rękawiczkach, i zawsze uśmiechnięta) często pojawiali się publicznie, odwiedzali szpitale, jednostki wojskowe i fabryki. Zbombardowany został nawet pałac Buckingham. Król chciał zyskać wizerunek dobrego żołnierza, np. uczestnicząc w operacji lądowania aliantów w Normandii w 1944, ale premier Winston Churchill (który zastąpił skompromitowanego Chamberlaina w 1940) zabronił mu tego. W 1943 król odwiedził marszałka Montgomery’ego po jego zwycięstwie pod El Alamein. Odwiedził również Maltę i nadał wyspie krzyż Jerzego. W 1944 dokonał inspekcji oddziałów w Normandii.
8 maja 1945 król zaprosił Churchilla na balkon pałacu Buckingham podczas obchodów Dnia Zwycięstwa.
Rozpad Imperium Brytyjskiego
[edytuj | edytuj kod]Panowanie króla Jerzego było okresem postępującego rozpadu Imperium Brytyjskiego. Rozpoczęło się w 1926, kiedy deklaracja ministra spraw zagranicznych Arthura Balfoura złożona na Imperialnej Konferencji powołała Wspólnotę Brytyjską i nadała status niepodległych państw tym dominiom, które uzyskują samodzielną koronę. Zostało to uznane w Statucie Westminsterskim w 1931.
W 1932 r. skończył się mandat Ligi Narodów nad Irakiem. W 1946 niepodległość uzyskała Jordania, w styczniu 1948 Birma, a w maju tegoż roku podzielona na państwa żydowskie i arabskie Palestyna. W 1949 deklaracja niepodległości oznaczała powstanie niepodległej Republiki Irlandzkiej. W 1947 Imperium Brytyjskie dostało najsilniejszy cios. Perła Korony Brytyjskiej, Indie, uzyskała niepodległość i rozpadła się na dwa państwa – Indie i Pakistan. Jerzy zrzekł się tytułu cesarza Indii, pozostając królem Indii i królem Pakistanu. W 1950 r. Indie zostały republiką i Jerzy stracił tytuł królewski.
Śmierć
[edytuj | edytuj kod]Wojna wywarła negatywny wpływ na zdrowie króla. Po wojnie pogorszyło się ono z powodu częstego palenia. W marcu 1949 roku Jerzy przeszedł operację nogi, aby uniknąć gangreny z powodu zakrzepicy. Latem 1951 zdiagnozowano u niego raka płuc i gardła. 26 września król poddał się kolejnej operacji, w wyniku której usunięto mu lewe płuco i lewą gałąź nerwu krtaniowego wstecznego, co spowodowało znaczną zmianę głosu króla[3].
Jerzy VI zmarł we śnie 6 lutego 1952 roku, w swojej rezydencji w Sandringham. Został pochowany 15 lutego w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsorze. W 2002 roku obok niego spoczęły jego żona Elżbieta i młodsza córka Małgorzata, a w 2022 córka Elżbieta II.
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/HK_Zoo_NB_Gdns_King_George_VI.jpg/170px-HK_Zoo_NB_Gdns_King_George_VI.jpg)
- Order Podwiązki (Wielka Brytania)
- Imperialny Order Korony Indii (Wielka Brytania)
- Order Ostu (Wielka Brytania)
- Order Świętego Patryka (Wielka Brytania)
- Order Łaźni (Wielka Brytania)
- Order św. Michała i św. Jerzego (Wielka Brytania)
- Order Zasługi (Wielka Brytania)
- Order Gwiazdy Indii (Wielka Brytania)
- Order Imperium Brytyjskiego (Wielka Brytania)
- Królewski Order Wiktoriański (Wielka Brytania)
- Order Imperium Indyjskiego (Wielka Brytania)
- Order Imperium Brytyjskiego (Wielka Brytania)
- Order of the Companions of Honour (Wielka Brytania)
- Order Wybitnej Służby (Wielka Brytania)
- Order Służby Imperium (Wielka Brytania)
- Order Indii Brytyjskich (Wielka Brytania)
- Order Zasługi Indyjskiej (Wielka Brytania)
- Order Birmy (Wielka Brytania)
- Gwiazda 1914–15 (Wielka Brytania)
- Medal Wojenny Brytyjski (Wielka Brytania)
- Medal Zwycięstwa (Wielka Brytania)
- Medal Srebrnego Jubileuszu Króla Jerzego V (Wielka Brytania)
- Krzyż Wielki Orderu św. Jana Jerozolimskiego (Wielka Brytania)
- Order Najwyższego Słońca I klasy (Afganistan)
- Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia)
- Order Św. Cyryla i Metodego (Bułgaria)
- Order Słonia (Dania)
- Wielki Komandor Orderu Danebroga (Dania)
- Order Muhammada Alego (Królestwo Egiptu)
- Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Etiopii (Etiopia)
- Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (Francja)
- Order Wyzwolenia (Francja) – pośmiertnie
- Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja)
- Order Świętych Jerzego i Konstantyna (Grecja)
- Krzyż Wielki Orderu Feniksa (Grecja)
- Krzyż Wielki Orderu Wojskowego Wilhelma (Holandia)
- Łańcuch Wielkiego Orderu Haszymitów (Irak)
- Order Dwóch Rzek I klasy (Irak)
- Order Pahlawiego (Iran)
- Order Chryzantemy (Japonia)
- Order Al-Husajna Ibn Alego (Jordania)
- Order Białego Orła (Jugosławia)
- Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Jerzego Czarnego (Jugosławia)
- Order św. Włodzimierza (Imperium Rosyjskie)
- Krzyż Wielki Orderu Świętego Karola (Monako)
- Krzyż Wielki Orderu Ojaswi Rajanya (Nepal)
- Krzyż Wielki Orderu Świętego Olafa (Norwegia)
- Krzyż Wielki Orderu Wojskowego Chrystusa (Portugalia)
- Krzyż Wielki Orderu Wojskowego Avis (Portugalia)
- Wielki Łańcuch Orderu Wojskowego Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia)
- Wstęga Trzech Orderów (Portugalia)
- Order Karola I (Rumunia)
- Order Królewski Serafinów (Szwecja)
- Order Domowy Chakri (Tajlandia)
- Legia Zasługi (Chief Commander Legion of Merit, USA)
- Krzyż Wielki Orderu Wojskowego Italii (Włochy)
Genealogia
[edytuj | edytuj kod]Prapradziadkowie |
Książę |
Edward August Hanowerski |
Fryderyk Wilhelm Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg |
Wilhelm Heski |
Ludwik Wirtemberski |
Rhédy von Kis-Rhéde |
Król Wielkiej Brytanii |
Fryderyk Hessen-Kassel |
Pradziadkowie |
Albert Sachsen-Coburg-Gotha |
Król Danii |
Aleksander Wirtemberski |
Adolf Hanowerski (1774–1850) | ||||
Dziadkowie |
Król Wielkiej Brytanii |
Franciszek Teck (1837–1900) | ||||||
Rodzice |
Król Wielkiej Brytanii Jerzy V (1865–1936) | |||||||
Jerzy VI (1895–1952), Król Wielkiej Brytanii |
W kulturze masowej
[edytuj | edytuj kod]Ta sekcja od 2023-09 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
Na podstawie książki o pracy króla Jerzego VI z jego logopedą, w 2010 roku powstał film pt. „Jak zostać królem”, w reżyserii Toma Hoopera. W postać króla wcielił się Colin Firth.
Na podstawie dzienników Margaret Suckley, kuzynki i kochanki prezydenta USA, Franklina Delano Roosevelta, powstał film pt. „Weekend z królem”, w którym postać króla Jerzego VI zagrał Samuel West.
Na podstawie książki Arkadego Fiedlera, w 2018 roku powstał film pt. „Dywizjon 303. Historia prawdziwa”. W roli króla wystąpił Jamie Hinde.
W amerykańsko-brytyjskim serialu telewizyjnym The Crown zagrał go Jared Harris.
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Marek Rybarczyk , Elżbieta II. Ostatnia taka królowa, Muza SA, 2022, s. 85, ISBN 978-83-287-2183-8 .
- ↑ Marek Rybarczyk , Elżbieta II. Ostatnia taka królowa, Muza SA, 2022, s. 112, ISBN 978-83-287-2183-8 .
- ↑ ID Conacher. The King’s anaesthetic. „Journal of Medical Biography”. 23 (3), s. 139–145, 2013. DOI: 10.1177/0967772013506681.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Sarah Bradford, King George VI, wyd. Weidenfeld and Nicolson, Londyn 1989, ISBN 0-297-79667-4.
- Patrick Howarth, George VI, wyd. Hutchinson, 1987 r., ISBN 0-09-171000-6.
- Charles Phillips: The Illustrated Encyclopedia of Royal Britain. John Haywood, Richard G. Wilson (konsult.). New York: Metro Books, 2011. ISBN 978-1-4351-1835-5.
- John Wheeler-Bennett, King George VI: His Life and Reign, wyd. Macmillan, Nowy Jork 1958
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Srebrne gody pary królewskiej w kronice PKF w bazie Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej
- ISNI: 0000000410249563
- VIAF: 8330386
- ULAN: 500356596
- LCCN: n50024182
- GND: 118690477
- NDL: 001115765
- LIBRIS: sq4678mb4d3wfv5
- BnF: 140374066
- SUDOC: 084554436
- SBN: LO1V308106
- NLA: 36542954
- NKC: osa2011627930
- NTA: 07013345X
- BIBSYS: 90266903
- CiNii: DA10815645
- Open Library: OL2242644A
- PLWABN: 9810670180005606
- OBIN: 33370
- J9U: 987007261639505171
- LNB: 000189040
- BLBNB: 000525877
- LIH: LNB:MYs;=Bv
- RISM: people/30089190
- Absolwenci Trinity College (Cambridge)
- Brytyjscy wolnomularze
- Odznaczeni Królewskim Orderem Wiktoriańskim
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej
- Odznaczeni Medalem Diamentowego Jubileuszu Królowej Wiktorii
- Odznaczeni Medalem Koronacyjnym Króla Edwarda VII
- Odznaczeni Medalem Koronacyjnym Króla Jerzego V
- Odznaczeni Medalem Srebrnego Jubileuszu Króla Jerzego V
- Odznaczeni Medalem Wojennym Brytyjskim
- Odznaczeni Medalem Zwycięstwa
- Odznaczeni Legią Zasługi
- Odznaczeni Orderem Avis (Portugalia)
- Odznaczeni Orderem Chrystusa (Portugalia)
- Odznaczeni Orderem Chryzantemy
- Odznaczeni Orderem Danebroga
- Odznaczeni Orderem Domowym Chakri
- Odznaczeni Orderem Feniksa
- Odznaczeni Orderem Gwiazdy Etiopii
- Odznaczeni Orderem Gwiazdy Indii
- Odznaczeni Orderem Gwiazdy Jerzego Czarnego
- Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego
- Odznaczeni Orderem Imperium Indyjskiego
- Odznaczeni Orderem Karola I
- Odznaczeni Orderem Królewskim Serafinów
- Odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia)
- Odznaczeni Orderem Łaźni
- Odznaczeni Orderem Mohameda Alego
- Odznaczeni Orderem Orła Białego (Serbia)
- Odznaczeni Orderem Ostu
- Odznaczeni Orderem Pahlawiego
- Odznaczeni Orderem Podwiązki
- Odznaczeni Orderem Słonia
- Odznaczeni Orderem św. Michała i św. Jerzego
- Odznaczeni Orderem Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia)
- Odznaczeni Orderem Świętego Jana Jerozolimskiego
- Odznaczeni Orderem Świętego Karola (Monako)
- Odznaczeni Orderem Świętego Olafa
- Odznaczeni Orderem Świętego Patryka
- Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza
- Odznaczeni Orderem Świętych Cyryla i Metodego
- Odznaczeni Orderem Świętych Jerzego i Konstantyna
- Odznaczeni Orderem Wojskowym Wilhelma
- Odznaczeni Orderem Wybitnej Służby
- Odznaczeni Orderem Wyzwolenia
- Odznaczeni Orderem Zasługi (Wielka Brytania)
- Odznaczeni Orderem Zbawiciela
- Odznaczeni Wstęgą Trzech Orderów
- Osoby upamiętnione nazwami obiektów fizjograficznych na Ziemi
- Windsorowie
- Władcy Anglii i Wielkiej Brytanii
- Władcy Indii
- Władcy Wyspy Man
- Uczestnicy I wojny światowej (Imperium brytyjskie)
- Urodzeni w 1895
- Zmarli w 1952
- Pochowani w kaplicy św. Jerzego w Windsorze