Peronizm: Różnice pomiędzy wersjami
Wygląd
[wersja przejrzana] | [wersja przejrzana] |
Usunięta treść Dodana treść
m r2.7.2) (Robot dodał eu:Peronismo |
drobne redakcyjne |
||
(Nie pokazano 20 wersji utworzonych przez 18 użytkowników) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
[[Plik:Discurso de Perón.jpg|thumb|200px|[[Juan Perón]] (1895–1974)]] |
[[Plik:Discurso de Perón.jpg|thumb|200px|[[Juan Perón]] (1895–1974)]] |
||
'''Peronizm''' – [[populizm|populistyczny]] ruch społeczno-polityczny w [[Argentyna|Argentynie]]. |
|||
== Historia == |
|||
'''Peronizm''' – nazwa systemu [[Polityka|politycznego]] zbudowanego przez [[Juan Perón|Juana Perona]] w [[Argentyna|Argentynie]], w połowie [[XX wiek]]u. Jedna z odmian [[korporacjonizm]]u, nazywana także ''justycjalizmem'' |
|||
Ruch zapoczątkowali [[Juan Perón|Juan]] i [[Eva Perón]] w latach 40. XX wieku<ref name="pwn">{{encyklopedia PWN|id = 3956031|tytuł=peronizm|data dostępu=2017-09-11}}</ref>. Oparty jest na idei justycjalizmu (sprawiedliwości społecznej), [[nacjonalizm]]u (dążenie do budowy „wielkiej Argentyny”) i „trzeciej drogi” pomiędzy [[kapitalizm]]em i [[komunizm]]em<ref name="pwn" />. W polityce gospodarczej postuluje zwiększenie interwencji państwa w gospodarce i współpracy państwa ze [[związek zawodowy|związkami zawodowymi]]<ref name="pwn" />. W polityce zagranicznej propaguje utrzymanie niezależności wobec [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]]<ref name="pwn" />. W 1947 roku utworzona została Partia Peronowska, przekształcona następnie w [[Partia Justycjalistyczna|Partię Justycjalistyczną]]<ref name="pwn" />. W następnych latach doszło do rozłamu w ruchu i utworzenia partii neoperonowskich<ref name="pwn" />. |
|||
== Przypisy == |
|||
''Peronizm'' bywa porównywany z innymi populistycznymi doktrynami politycznymi z tego okresu, w tym nawet z [[faszyzm]]em. Peron podjął próbę zaadaptowania różnych pomysłów politycznych (także o wyraźnym odcieniu [[Lewica|lewicowym]]) do realiów [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]], jednak punkty jego programu w wielu miejscach sobie przeczyły i w praktyce okazał się niemożliwy do zrealizowania. Po objęciu w [[1946]] urzędu prezydenta Argentyny, Peron uczynił z ''peronizmu'' ustrojową podstawę rozwoju kraju. Wprowadził szeroki program osłon socjalnych (którego symbolem stała się jego żona [[Eva Perón|Evita]]), co przyczyniło się do ruiny finansów państwa i upadku samego Perona. |
|||
{{Przypisy}} |
|||
{{wikisłownik|peronizm}} |
|||
== Założenia peronizmu == |
|||
{{Kontrola autorytatywna}} |
|||
* [[nacjonalizm]] |
|||
* [[terceryzm|trzecia droga]] (między [[komunizm]]em i [[kapitalizm]]em) |
|||
* uniezależnienie się od wpływów [[Stany Zjednoczone|USA]] w regionie |
|||
* zasada sprawiedliwości społecznej |
|||
* [[Autorytaryzm (ustrój)|autorytarny]] rząd centralny |
|||
* [[interwencjonizm]] państwowy |
|||
* silny sektor państwowy w gospodarce |
|||
* wiodąca rola [[Związek zawodowy|związków zawodowych]], wojska i [[Klasa średnia|klasy średniej]] |
|||
⚫ | |||
==Zobacz też== |
|||
[[Kategoria:Lewica narodowa]] |
|||
* [[Argentyna w okresie peronizmu]] |
|||
⚫ | |||
[[Kategoria:Historia Argentyny]] |
[[Kategoria:Historia Argentyny]] |
||
[[Kategoria:Polityka Argentyny]] |
[[Kategoria:Polityka Argentyny]] |
||
{{Link GA|de}} |
|||
[[br:Peronouriezh]] |
|||
[[ca:Peronisme]] |
|||
[[cs:Perónismus]] |
|||
[[de:Peronismus]] |
|||
[[en:Peronism]] |
|||
[[es:Peronismo]] |
|||
[[eu:Peronismo]] |
|||
[[fr:Péronisme]] |
|||
[[gl:Peronismo]] |
|||
[[ko:페론주의]] |
|||
[[it:Peronismo]] |
|||
[[he:פרוניזם]] |
|||
[[ka:პერონიზმი]] |
|||
[[ku:Peronîzm]] |
|||
[[nl:Peronisme]] |
|||
[[no:Peronisme]] |
|||
[[pt:Peronismo]] |
|||
[[ru:Перонизм]] |
|||
[[sk:Peronizmus]] |
|||
[[fi:Peronismi]] |
|||
[[sv:Peronism]] |
|||
[[th:ลัทธิเปรอง]] |
|||
[[tr:Peronizm]] |
|||
[[uk:Перонізм]] |
|||
[[zh:庇隆主义]] |
Aktualna wersja na dzień 03:45, 3 cze 2024
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Discurso_de_Per%C3%B3n.jpg/200px-Discurso_de_Per%C3%B3n.jpg)
Peronizm – populistyczny ruch społeczno-polityczny w Argentynie.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Ruch zapoczątkowali Juan i Eva Perón w latach 40. XX wieku[1]. Oparty jest na idei justycjalizmu (sprawiedliwości społecznej), nacjonalizmu (dążenie do budowy „wielkiej Argentyny”) i „trzeciej drogi” pomiędzy kapitalizmem i komunizmem[1]. W polityce gospodarczej postuluje zwiększenie interwencji państwa w gospodarce i współpracy państwa ze związkami zawodowymi[1]. W polityce zagranicznej propaguje utrzymanie niezależności wobec Stanów Zjednoczonych[1]. W 1947 roku utworzona została Partia Peronowska, przekształcona następnie w Partię Justycjalistyczną[1]. W następnych latach doszło do rozłamu w ruchu i utworzenia partii neoperonowskich[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]