Mastif neapolitański: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja przejrzana] | [wersja przejrzana] |
m Bot poprawia nagłówek artykułu |
|||
(Nie pokazano 24 wersji utworzonych przez 18 użytkowników) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
{{Pies infobox |
{{Pies infobox |
||
| |
|nazwa = Mastif neapolitański |
||
| |
|grafika = Mastino sylwetka.jpg |
||
|opis grafiki = |
|||
⚫ | |||
|alt grafiki = |
|||
| kraj_patronacki= |
|||
⚫ | |||
| kraj_pochodzenia=[[Włochy]] |
|||
|kraj patronacki = |
|||
⚫ | |||
|kraj pochodzenia = [[Włochy]] |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
| www_FCI=http://www.zkwp.pl/zg/wzorce/197.pdf |
|||
⚫ | |||
| |
|AKC = Working |
||
⚫ | |||
| |
|ANKC = Grupa 6 (Utility) |
||
⚫ | |||
| www_ANKC=www.ankc.aust.com/neamast.html |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
|www FCI = http://web.archive.org/web/20160421030615/http://zkwp.pl/zg/wzorce/197.pdf |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
| |
|www ANKC = http://www.ankc.aust.com/neamast.html |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
|www NZKC = http://www.nzkc.org.nz/br650.html |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
|inne wzorce = |
|||
⚫ | |||
}} |
}} |
||
'''Mastif neapolitański''' (oryginalna nazwa ''mastino napoletano'') – [[rasa psa]] zaliczana do grupy [[molosy (psy)|molosów]] w typie [[mastif]]a ([[typy psów|typ dogowaty]]{{r|Fal}}), wyhodowana we [[Włochy|Włoszech]] do walk z psami i jako pies stróżujący. Współcześnie jest użytkowany jako pies stróżujący, obronny i pies-towarzysz. |
'''Mastif neapolitański''' (oryginalna nazwa ''mastino napoletano'') – [[rasa psa]] zaliczana do grupy [[molosy (psy)|molosów]] w typie [[mastif]]a ([[typy psów|typ dogowaty]]{{r|Fal}}), wyhodowana we [[Włochy|Włoszech]] do walk z psami i jako pies stróżujący. Współcześnie jest użytkowany jako pies stróżujący, obronny i pies-towarzysz. |
||
Linia 29: | Linia 31: | ||
Niemiecki Klub Molosów prezentuje mastifa neapolitańskiego jako „prastarą rasę psów hodowaną w rejonach Wezuwiusza, przez tamtejszych chłopów”. Klub przyjmuje, że psy tej rasy są potomkami dawnych bojowych psów rzymskich. Prócz pełnienia funkcji psa bojowego, służyły także jako psy służbowe i pociągowe. Z określeniem „prastara rasa” polemizuje Hans Räber<ref>Hans Räber, "Encyklopedia psów rasowych", T I, s. 421</ref>, wskazując na brak jakichkolwiek wcześniejszych wzmianek o tym psie u dawnych [[kynologia|kynologów]] tj: Strebel, Beckmann, Shaw, czy Zimmermann, autor „''Lexikon der Hundefreunde''”. Po raz pierwszy mastif neapolitański zaistniał na wystawie psów w [[Mediolan]]ie w [[1914]] roku. Zaprezentowano tam jednego psa o imieniu Drago, którego właściciel, Mario Monti, określał jako ''mastino italiano''. W tym okresie nie istniał wzorzec psa określanego w ten sposób, chociaż sam Monti jak i Hauck (autor pozycji o rzadkich rasach psów) zaliczali psy z południowej części [[Włochy|Włoch]] nazywane psami [[korsyka]]ńskimi jak i mastino napoletano do tzw. „psów rzeźnickich opisywanych już w [[1550]] roku”. Zastrzegali także, że psy te nie prezentują ujednoliconego typu. |
Niemiecki Klub Molosów prezentuje mastifa neapolitańskiego jako „prastarą rasę psów hodowaną w rejonach Wezuwiusza, przez tamtejszych chłopów”. Klub przyjmuje, że psy tej rasy są potomkami dawnych bojowych psów rzymskich. Prócz pełnienia funkcji psa bojowego, służyły także jako psy służbowe i pociągowe. Z określeniem „prastara rasa” polemizuje Hans Räber<ref>Hans Räber, "Encyklopedia psów rasowych", T I, s. 421</ref>, wskazując na brak jakichkolwiek wcześniejszych wzmianek o tym psie u dawnych [[kynologia|kynologów]] tj: Strebel, Beckmann, Shaw, czy Zimmermann, autor „''Lexikon der Hundefreunde''”. Po raz pierwszy mastif neapolitański zaistniał na wystawie psów w [[Mediolan]]ie w [[1914]] roku. Zaprezentowano tam jednego psa o imieniu Drago, którego właściciel, Mario Monti, określał jako ''mastino italiano''. W tym okresie nie istniał wzorzec psa określanego w ten sposób, chociaż sam Monti jak i Hauck (autor pozycji o rzadkich rasach psów) zaliczali psy z południowej części [[Włochy|Włoch]] nazywane psami [[korsyka]]ńskimi jak i mastino napoletano do tzw. „psów rzeźnickich opisywanych już w [[1550]] roku”. Zastrzegali także, że psy te nie prezentują ujednoliconego typu. |
||
Planowa hodowla rozpoczęła się |
Planowa hodowla rozpoczęła się w 1947 roku{{R|Wz197}}. |
||
== Etymologia nazwy rasy == |
== Etymologia nazwy rasy == |
||
Nie ma zgodności co do pochodzenia nazwy rasy i istnieją różne jej wersje. Jedna z nich |
Nie ma zgodności co do pochodzenia nazwy rasy i istnieją różne jej wersje. Jedna z nich tłumaczy, że nazwa ta powstała od słowa pochodzenia [[języki celtyckie|celtyckiego]] ''mast-tuin'', oznaczającego pilnowanie domu. Według Diany Hornik (Sprawozdanie o molosach 1/88) nazwa ''mastino napoletano'' powstała od włoskiego tematu ''mast'' (pierwotna forma ''mast'' dostała się do [[Francja|Francji]], [[Hiszpania|Hiszpanii]] i [[Anglia|Anglii]] wraz z [[Starożytny Rzym|Rzymianami]]) oznaczającego ''obwarowane miejsce''. Doktor Albrecht, na którego powołuje się Strebel, wychodził z założenia, że formą podstawową jest łacińskie ''mixitivus'' oznaczającego mieszańca, lub według Reula (w „Les races des chiens” [[1891]]–[[1994]]) ''massatinus'' oznaczającego domowy. |
||
== Klasyfikacja FCI == |
== Klasyfikacja FCI == |
||
W [[grupy FCI|klasyfikacji FCI]] rasa ta została zaliczona do grupy II – Pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła, sekcja 2.1 – Molosy w typie mastifa{{r|ZKwP}}. Nie podlega próbom |
W [[grupy FCI|klasyfikacji FCI]] rasa ta została zaliczona do [[Pinczery i sznaucery, molosy, szwajcarskie psy górskie i do bydła|grupy II]] – Pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła, sekcja 2.1 – Molosy w typie mastifa{{r|ZKwP}}. Nie podlega [[Próby i konkursy pracy psów myśliwskich|próbom pracy]]{{r|Wz197}}. |
||
== Wygląd == |
== Wygląd == |
||
Linia 58: | Linia 60: | ||
== Zdrowie i pielęgnacja == |
== Zdrowie i pielęgnacja == |
||
Pies ten wymaga czasochłonnej hodowli, uciążliwe może również być obfite ślinienie. Według Orthopedic Foundation for Animals, około 44% osobników tej rasy zapada na dysplazję stawu biodrowego, co czyni je czwartą ze 173 ras, która najczęściej zmaga się z tym schorzeniem.<ref>{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20101019034631/http://www.offa.org/stats_hip.html | tytuł = Hip Dysplasia Statistics - Orthopedic Foundation for Animals | autor = | opublikowany = [[Orthopedic Foundation for Animals]] | praca = | data = | język = en | data dostępu = 2017-03-10}}</ref>. |
|||
Pies ten wymaga czasochłonnej hodowli, uciążliwe może również być obfite ślinienie. |
|||
== Popularność == |
== Popularność == |
||
W [[Polska|Polsce]] rasa jest rzadko spotykana. |
W [[Polska|Polsce]] rasa jest rzadko spotykana. |
||
== |
== Przypisy == |
||
⚫ | |||
Mastif ten nie należy jeszcze do przerasowanych, aczkolwiek niektórzy nieuczciwi hodowcy zaczęli kilka lat temu hodować psy z poważnymi wadami anatomicznymi. W [[1946]] malarz [[Piero Scanziani]] założył związek kynologiczny tej rasy i zaczął ratować ją przed wyginięciem. |
|||
⚫ | |||
<ref name="Fal">{{Cytuj książkę | nazwisko =Falappi| imię = Rino| tytuł =Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów| strony =86}}</ref> |
<ref name="Fal">{{Cytuj książkę | nazwisko =Falappi| imię = Rino| tytuł =Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów| strony =86}}</ref> |
||
<ref name="Wz197">Wzorzec rasy nr 197 (FCI Standard N° 197) [http:// |
<ref name="Wz197">Wzorzec rasy nr 197 (FCI Standard N° 197) [http://web.archive.org/web/20160421030615/http://zkwp.pl/zg/wzorce/197.pdf (pdf)] {{lang|pl}}, Związek Kynologiczny w Polsce – Zarząd Główny</ref> |
||
<ref name="ZKwP">Systematyka ras |
<ref name="ZKwP">Systematyka ras według FCI z uwzględnieniem polskiego nazewnictwa ras [http://web.archive.org/web/20190330121107/http://www.zkwp.pl/zg/regulaminy/Systematyka_ras_FCI.pdf (pdf)], Związek Kynologiczny w Polsce – Zarząd Główny</ref> |
||
}} |
}} |
||
== Bibliografia == |
== Bibliografia == |
||
{{Bibliografia start}} |
|||
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Krämer | imię = Eva Maria | tytuł = Rasy psów|wydawca=Oficyna Wydawnicza MULTICO| miejsce = Warszawa | data =1998 | isbn = 83-7073-122-8 | strony =285}} |
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Krämer | imię = Eva Maria | tytuł = Rasy psów|wydawca=Oficyna Wydawnicza MULTICO| miejsce = Warszawa | data =1998 | isbn = 83-7073-122-8 | strony =285}} |
||
* Hans Räber ''"Encyklopedia psów rasowych"'' tom I, Oficyna Wydawnicza MULTICO, Warszawa 1999, ISBN |
* Hans Räber ''"Encyklopedia psów rasowych"'' tom I, Oficyna Wydawnicza MULTICO, Warszawa 1999, {{ISBN|83-7073-158-9}}. |
||
* {{Cytuj książkę | nazwisko =Falappi | imię = Rino| tytuł =Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów| data = 2001 | wydawca =Dom Wydawniczy "Bellona" | miejsce = Warszawa | isbn = 83-11-09354-7 }} |
* {{Cytuj książkę | nazwisko =Falappi | imię = Rino| tytuł =Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów| data = 2001 | wydawca =Dom Wydawniczy "Bellona" | miejsce = Warszawa | isbn = 83-11-09354-7 }} |
||
{{Bibliografia stop}} |
|||
{{molosy}} |
{{molosy}} |
||
{{Kontrola autorytatywna}} |
|||
[[Kategoria:Rasy psów]] |
[[Kategoria:Rasy psów]] |
||
[[Kategoria:Dogi]] |
[[Kategoria:Dogi]] |
||
[[Kategoria:Mastif]] |
[[Kategoria:Mastif]] |
||
[[ca:Mastí Napolità]] |
|||
[[cs:Neapolský mastin]] |
|||
[[de:Mastino Napoletano]] |
|||
[[en:Neapolitan Mastiff]] |
|||
[[es:Mastín napolitano]] |
|||
[[fr:Mâtin napolitain]] |
|||
[[it:Mastino napoletano]] |
|||
[[he:מסטינו נפוליטנו]] |
|||
[[hu:Nápolyi masztiff]] |
|||
[[nl:Mastino napoletano]] |
|||
[[ja:ナポリタン・マスティフ]] |
|||
[[no:Napolitansk mastiff]] |
|||
[[pt:Mastim napolitano]] |
|||
[[ru:Неаполитанский мастиф]] |
|||
[[fi:Napolinmastiffi]] |
|||
[[sv:Mastino napoletano]] |
|||
[[tr:Napoli mastifi]] |
|||
[[uk:Мастіно-наполетано]] |
Aktualna wersja na dzień 12:49, 13 gru 2023
![]() | |
Inne nazwy |
wł. mastino napoletano, |
---|---|
Kraj pochodzenia | |
Wymiary | |
Wysokość |
65–75 cm psy, |
Masa |
60–70 kg psy, |
Klasyfikacja | |
FCI |
Grupa II, sekcja 2, |
AKC |
Working |
ANKC |
Grupa 6 (Utility) |
CKC |
Miscellaneous |
KC(UK) |
Working |
NZKC |
Utility |
UKC |
Grupa 1 – Guardian Dog |
Wzorce rasy | |
Mastif neapolitański (oryginalna nazwa mastino napoletano) – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa (typ dogowaty[2]), wyhodowana we Włoszech do walk z psami i jako pies stróżujący. Współcześnie jest użytkowany jako pies stróżujący, obronny i pies-towarzysz.
Rys historyczny
[edytuj | edytuj kod]Niemiecki Klub Molosów prezentuje mastifa neapolitańskiego jako „prastarą rasę psów hodowaną w rejonach Wezuwiusza, przez tamtejszych chłopów”. Klub przyjmuje, że psy tej rasy są potomkami dawnych bojowych psów rzymskich. Prócz pełnienia funkcji psa bojowego, służyły także jako psy służbowe i pociągowe. Z określeniem „prastara rasa” polemizuje Hans Räber[3], wskazując na brak jakichkolwiek wcześniejszych wzmianek o tym psie u dawnych kynologów tj: Strebel, Beckmann, Shaw, czy Zimmermann, autor „Lexikon der Hundefreunde”. Po raz pierwszy mastif neapolitański zaistniał na wystawie psów w Mediolanie w 1914 roku. Zaprezentowano tam jednego psa o imieniu Drago, którego właściciel, Mario Monti, określał jako mastino italiano. W tym okresie nie istniał wzorzec psa określanego w ten sposób, chociaż sam Monti jak i Hauck (autor pozycji o rzadkich rasach psów) zaliczali psy z południowej części Włoch nazywane psami korsykańskimi jak i mastino napoletano do tzw. „psów rzeźnickich opisywanych już w 1550 roku”. Zastrzegali także, że psy te nie prezentują ujednoliconego typu.
Planowa hodowla rozpoczęła się w 1947 roku[1].
Etymologia nazwy rasy
[edytuj | edytuj kod]Nie ma zgodności co do pochodzenia nazwy rasy i istnieją różne jej wersje. Jedna z nich tłumaczy, że nazwa ta powstała od słowa pochodzenia celtyckiego mast-tuin, oznaczającego pilnowanie domu. Według Diany Hornik (Sprawozdanie o molosach 1/88) nazwa mastino napoletano powstała od włoskiego tematu mast (pierwotna forma mast dostała się do Francji, Hiszpanii i Anglii wraz z Rzymianami) oznaczającego obwarowane miejsce. Doktor Albrecht, na którego powołuje się Strebel, wychodził z założenia, że formą podstawową jest łacińskie mixitivus oznaczającego mieszańca, lub według Reula (w „Les races des chiens” 1891–1994) massatinus oznaczającego domowy.
Klasyfikacja FCI
[edytuj | edytuj kod]W klasyfikacji FCI rasa ta została zaliczona do grupy II – Pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła, sekcja 2.1 – Molosy w typie mastifa[4]. Nie podlega próbom pracy[1].
Wygląd
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Mastino2.jpg/250px-Mastino2.jpg)
Budowa
[edytuj | edytuj kod]Wrażenie ogólne : Duży pies o masywnej i krępej budowie, długości tułowia o 10% większej od wysokości w kłębie. Proporcje długości czaszki do długości kufy wynoszą 2:1[1].
Szata i umaszczenie
[edytuj | edytuj kod]Skóra gruba, obfita i luźna na całym ciele, szczególnie na głowie, gdzie tworzy liczne fałdy i zmarszczki i na spodniej części szyi, gdzie tworzy podwójne podgardle.
Włos krótki i twardy, gęsty, wszędzie tej samej długości, jednolicie gładki, cienki – długości nie większej niż 1,5 cm. Nie może wykazywać tendencji do tworzenia się frędzli.
Umaszczenie: Kolory preferowane: szary, ołowiano-szary i czarny, ale także brązowy, płowy i intensywnie płowy (czerwień jelenia), czasami występują małe, białe znaczenia na piersi i końcach palców. Wszystkie te kolory mogą być pręgowane; dopuszczalne jest umaszczenie orzechowe, gołębie (jasnoszare) i izabelowate.
Zachowanie i charakter
[edytuj | edytuj kod]Psy tej rasy są łagodne i zrównoważone, ale sprowokowane walczą bezkompromisowo. Nawet jeżeli są wychowywane konsekwentnie i z intuicją, nigdy nie będą wybitnie posłuszne. Czujne, zwinne, szybkie. U niektórych osobników może powstać problem z odpowiednim wychowaniem.
Użytkowość
[edytuj | edytuj kod]Psy pasterskie, ale przede wszystkim stróżujące, o wrodzonym instynkcie obronnym.
Zdrowie i pielęgnacja
[edytuj | edytuj kod]Pies ten wymaga czasochłonnej hodowli, uciążliwe może również być obfite ślinienie. Według Orthopedic Foundation for Animals, około 44% osobników tej rasy zapada na dysplazję stawu biodrowego, co czyni je czwartą ze 173 ras, która najczęściej zmaga się z tym schorzeniem.[5].
Popularność
[edytuj | edytuj kod]W Polsce rasa jest rzadko spotykana.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Wzorzec rasy nr 197 (FCI Standard N° 197) (pdf) (pol.), Związek Kynologiczny w Polsce – Zarząd Główny
- ↑ Rino Falappi: Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów. s. 86.
- ↑ Hans Räber, "Encyklopedia psów rasowych", T I, s. 421
- ↑ Systematyka ras według FCI z uwzględnieniem polskiego nazewnictwa ras (pdf), Związek Kynologiczny w Polsce – Zarząd Główny
- ↑ Hip Dysplasia Statistics - Orthopedic Foundation for Animals. Orthopedic Foundation for Animals. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Eva Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza MULTICO, 1998, s. 285. ISBN 83-7073-122-8.
- Hans Räber "Encyklopedia psów rasowych" tom I, Oficyna Wydawnicza MULTICO, Warszawa 1999, ISBN 83-7073-158-9.
- Rino Falappi: Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów. Warszawa: Dom Wydawniczy "Bellona", 2001. ISBN 83-11-09354-7.