umrzeć
umrzeć (język polski)
edytuj- znaczenia:
czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. umierać)
- odmiana:
- (1.1-2) koniugacja XI
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik umrzeć czas przyszły prosty umrę umrzesz umrze umrzemy umrzecie umrą czas przeszły m umarłem umarłeś umarł umarliśmy umarliście umarli ż umarłam umarłaś umarła umarłyśmy umarłyście umarły n umarłom umarłoś umarło tryb rozkazujący niech umrę umrzyj niech umrze umrzyjmy umrzyjcie niech umrą pozostałe formy czas zaprzeszły m umarłem był umarłeś był umarł był umarliśmy byli umarliście byli umarli byli ż umarłam była umarłaś była umarła była umarłyśmy były umarłyście były umarły były n umarłom było umarłoś było umarło było forma bezosobowa czasu przeszłego umarto tryb przypuszczający m umarłbym,
byłbym umarłumarłbyś,
byłbyś umarłumarłby,
byłby umarłumarlibyśmy,
bylibyśmy umarliumarlibyście,
bylibyście umarliumarliby,
byliby umarliż umarłabym,
byłabym umarłaumarłabyś,
byłabyś umarłaumarłaby,
byłaby umarłaumarłybyśmy,
byłybyśmy umarłyumarłybyście,
byłybyście umarłyumarłyby,
byłyby umarłyn umarłobym,
byłobym umarłoumarłobyś,
byłobyś umarłoumarłoby,
byłoby umarłoimiesłów przysłówkowy uprzedni umarłszy rzeczownik odczasownikowy umarcie, nieumarcie
- przykłady:
- (1.1) Trzeba przyspieszyć tylko sprawę rozwodową w konsystorzu, przewalczyć przeszkody, unieważnić małżeństwo z Piotrem Orzeszko. "Zwyciężę albo umrę!…[1]
- składnia:
- synonimy:
- (1.1) skonać; gw. (Górny Śląsk) skrepnąć, świtnonć; przen. odejść; podn. rozstać się z życiem, przejść na tamten świat, wydać ostatnie tchnienie, wyzionąć ducha, oddać ducha, oddać Bogu ducha / oddać duszę Bogu, zasnąć na wieki, pożegnać się ze światem, o dziecku powiększyć grono aniołków; książk. przenieść się / odejść na łono Abrahama; pot. żart. pójść do Abrahama na piwo; pot. kopnąć w kalendarz, wykorkować, wykitować, przekręcić się, kojfnąć; posp. wyciągnąć nogi / wyciągnąć kopyta, odwalić kitę; wulg. i o zwierzętach zdechnąć
- antonimy:
- (1.1) urodzić się, narodzić się, przyjść na świat
- hiperonimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. umieralność ż, umieralnia ż, mór mrz, umarły mos, umarła ż, umrzyk mos, umarlak mos, umarcie n, umór mrz
- czas. mrzeć ndk., umierać ndk.
- ims. umarły, umarła
- przym. obumarły, umarły
- związki frazeologiczne:
- umarł w butach • umarł król, niech żyje król • umrzeć pod nożem
- przysłowia: sowa na dachu kwili, komuś umrzeć po chwili
- etymologia:
- uwagi:
- tłumaczenia:
- (1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: umierać
- angielski: (1.1) die, pass away
- białoruski: (1.1) памерці
- czeski: (1.1) zemřít
- dolnołużycki: (1.1) wumrěś
- górnołużycki: (1.1) wumrěć
- jaćwieski: (1.1) mort
- kaszubski: (1.1) ùmrzéc; (1.2) ùmrzéc
- kazachski: (1.1) өлу
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)
- rosyjski: (1.1) умереть
- tocharski zachodni: (1.1) wäl-
- ukraiński: (1.1) умерти
- włoski: (1.1) morire, spirare
- źródła:
- ↑ Krystyna Kolińska, Orzeszkowa, złote ptaki i terroryści, 1996, Narodowy Korpus Języka Polskiego.